Η Τέχνη του Ψηφιδωτού: Τοποθετώντας μικρά κομματάκια ύλης πλάι-πλάι και πολλή ψυχή φτιάχνουμε θαύματα που αντέχουν στο χρόνο

afisaΣυνέντευξη στο «paidevo.gr» του καταξιωμένου εικαστικού Άγγελου Γαλάνη απ’ αφορμή την διοργάνωση του 6ου Φεστιβάλ Ερασιτεχνικής Δημιουργίας που διοργανώνει το πολιτιστικό στέκι «Άνω Ποταμών» στις 8,9,10 και 11 Ιουλίου 2016 στην Πλατεία Φλέμιγκ (Ηρώου) στην Ηλιούπολη. Στις δραστηριότητες του Φεστιβάλ περιλαμβάνονται: γλυπτική, φωτογραφία, ντεκουπάζ, ψηφιδωτό, κατασκευές, ζωγραφική και χειροποίητο κόσμημα

psifidoto-16Δάσκαλε δώστε μας ένα ορισμό της «τέχνης του ψηφιδωτού», της «τέχνης της υπομονής» που μπορούμε να πούμε με άλλα λόγια…

Άγγελος Γαλάνης: Τι να πούμε για το ψηφιδωτό ή καλύτερα τι θα μπορούσαμε να πούμε εμείς για το ψηφιδωτό, κάτι που πιθανόν δεν έχει ειπωθεί; Ο καθένας θα μπορούσε να ανατρέξει σε μια εγκυκλοπαίδεια ή στο διαδίκτυο για να ενημερωθεί. Άρα μόλις σας είπα πως ότι έχει να πει κανείς για το ψηφιδωτό, έχει ειπωθεί.

Ίσως αξίζει να τονίσουμε πως το ψηφιδωτό είναι ένας τρόπος καλλιτεχνικής δημιουργίας πολύ παλιός, που έρχεται από το μακρύ παρελθόν. Στις περιοχές της Μέσης Ανατολής συναντούμε δείγματα επιδαπέδιου ψηφιδωτού ηλικίας έξι χιλιάδων ετών.

psifidoto-17psifidoto-15Το ψηφιδωτό λοιπόν είναι μια τεχνική δημιουργίας ή αναπαράστασης εικόνων με υλικά πέτρες, μάρμαρα, υαλόμαζες, οπτές κεραμικές ύλες, ημιπολύτιμους και πολύτιμους λίθους και πολλά άλλα, τεχνητά κυρίως, υλικά της σύγχρονης εποχής που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ψηφίδες (μικρές ή μεγαλύτερες) για να επενδύσουμε επιφάνειες σταθερές ή κινητές, προσκολλώντας αυτές τις ψηφίδες με διάφορες τεχνικές και υλικά στις επιφάνειες.

Έναν τέτοιο ορισμό μπορεί να πάρει ο καθένας που έχει ταλέντο ή μεράκι και να τον κάνει πράξη, βοηθούμενος από γνώσεις που έχουν αποκρυσταλλωθεί και κωδικοποιηθεί σαν πληροφορίες για χρήση ή παρέχονται από διάφορους φορείς και να φτάσει σε μια καλλιτεχνική δημιουργία.

Αυτά και ίσως πολλά είπαμε -μιλώντας γενικά για το ψηφιδωτό. Τα υπόλοιπα χρειάζονται τόμους για να περιγραφούν και τόνους ιδρώτα για να μελετηθούν.

psifidoto-14psifidoto-13Αρκετή η γενική περιγραφή. Πέντε χρόνια διδάσκετε την τέχνη του ψηφιδωτού στο πολιτιστικό στέκι «Άνω Ποταμών». Μπορείτε να μας περιγράψετε την εμπειρία της δημιουργικότητας, τα συναισθήματα που ζείτε και ανταλλάσσετε μαζί με τα άλλα μέλη της ομάδας, κατά  την ώρα της δημιουργίας στο στέκι;

Άγγελος Γαλάνης: Υπάρχουν πάρα πολλά που μπορούμε όμως να πούμε  για το τι είναι ψηφιδωτό στο πολιτιστικό στέκι των «Άνω Ποταμών». Μάλιστα γι αυτό το ζήτημα δεν θα ήθελα να έχω το προνόμιο να είμαι ο μοναδικός ομιλητής. Εδώ μπορούν να μιλήσουν πάρα πολλοί. Όλες αυτές οι δεκάδες φίλοι και φίλες κάθε περίοδο, ή οι εκατοντάδες συνολικά στα έξι-επτά χρόνια λειτουργίας του στεκιού.

Θα πρέπει να κατατεθεί λοιπόν εδώ η ψυχή του κάθε φίλου μας, του Πάνου, του Γιώργου, της Γωγώς του Σταμάτη, της Μαίρης, της Μαρίας της Παναγιώτας, της Ηρούς, της…, της…, του…, μακρύς ο κατάλογος, αλλά τόσο μοναδικός. Ένα έργο από μόνο του είναι αυτός ο κατάλογος, ένα εξαίσιο ψηφιδωτό κι οι ψηφίδες του διαλεχτές μια-μια, ποια να παινέψεις,  τι να πεις για την καθεμιά χωριστά, τι να πεις για τα ψυχικά τους αποθέματα, τι να πεις για την ανθρωπιά τους, για την καλοσύνη τους, τι να πεις για τη θέλησή τους να δώσουν και να πάρουν. Τι να πεις για τα υλικά που έδεσαν και δένουν αυτές τις ψηφίδες επτά χρόνια τώρα.

psifidoto-12psifidoto-9Τι να πεις για τα άπειρα λόγια που ειπώθηκαν, τι να πεις για τα τραγούδια, για τους χορούς, για τα ουζάκια, τους μεζέδες, τα πειράγματα. Τι να πεις για τη στήριξη του ενός απ’ τον άλλον, τη στήριξη του ενός απ’ τους πολλούς, τη στήριξη των πολλών απ’ τον έναν…

Δεσμοί στέρεοι, αδιάλυτοι στο χρόνο. Να τι είναι το ψηφιδωτό στο ‘’Άνω Ποταμών’’. Είναι ο χώρος, όπου σιγά-σιγά, βασανιστικά αλλά ευχάριστα, εύρισκε μέχρι σήμερα ο καθένας που ερχόταν –και συνεχίζει να βρίσκει-  τον τρόπο του να εκφραστεί καλλιτεχνικά κι όχι μόνο.

psifidoto-11psifidoto-10Μόνο χαρά, κέφι, γέλια και δημιουργία;

Άγγελος Γαλάνης: Είχαμε και πίκρες, δεν λέω. Αλίμονο αν δεν είχαμε. Και εντάσεις είχαμε. Αλλά κυρίως είχαμε και έχουμε καλές προθέσεις. Αυτό είναι που επισκιάζει όλα τα υπόλοιπα και μακάρι να υπάρξουν τα κουράγια, αυτή η διαδικασία να αντέξει στο χρόνο, να μη χαθεί, γιατί είναι ένα κύτταρο κοινωνικοποίησης των ανθρώπων, που τόσο ανάγκη το ‘χουμε.

Δεν διεκδικούμε τίτλους και πρωτεία ακαδημαϊκής λειτουργίας, σαν σχολή ψηφιδωτού, δεν είμαστε σχολή. Μακριά από εμάς τέτοιες διαδικασίες. Ίσως γι αυτό να στεναχωρήσαμε κάποιους απ’ τους φίλους μας, αυτούς που δεν μπόρεσαν να συμπορευτούν με τον τρόπο μας. Μπορεί να είπαν κάποιοι: «και τι να μάθεις εκεί, αφού δεν υπάρχει ένα σφιχτό πρόγραμμα διδασκαλίας και τα απαραίτητα εφόδια των διδασκόντων σε ακαδημαϊκούς τίτλους και λοιπά».

psifidoto-8psifidoto-7Και θα απαντήσω σε όσους δεν τους κάλυψε ο τρόπος της δημιουργικής μας λειτουργίας: Μπορείς να μάθεις εκείνον τον τρόπο να φτιάχνεις ψηφιδωτά που έχει σαν παραμέτρους την ομαδικότητα, τον ανθρωπισμό, την καλή καρδιά, εν κατακλείδι την παρέα κι όποιος αντέξει.

psifidoto-6psifidoto-5Είναι άραγε η τέχνη του ψηφιδωτού προσιτή σε όλους, ή μόνο για τους «προικισμένους»;

Άγγελος Γαλάνης:  Εδώ υπηρετούμε την τέχνη στο επίπεδο της καθημερινότητας του καθενός μας, έξω από ακαδημαϊκά ειδικούς χώρους κι έξω απ’ τα σαλόνια της τέχνης, όχι πως είναι κακό να υπάρχουν κι ούτε είναι σκοπός μας να μπούμε σε μια τέτοιου είδους αντιπαράθεση. Σημασία όμως έχει το ότι πρέπει να υπάρχει παράλληλα κι η ασχολία με την τέχνη για τους πολλούς, για όλους, για τον καθένα μας σαν υποκείμενο δημιουργίας τέχνης. Εγώ ο απλός άνθρωπος καταπιάνομαι  να ασχοληθώ, στο βαθμό που θα τα καταφέρω καλύτερα ή χειρότερα, να δημιουργήσω κάτι με τα χέρια μου και με τη σκέψη μου.

psifidoto-2psifidoto-1Πρέπει να φύγουμε απ’ την παγιωμένη άποψη για την τέχνη ότι οι λίγοι, οι ειδικά εκπαιδευμένοι, τα ταλέντα μόνο δημιουργούν την τέχνη κι όλοι οι άλλοι οι πολλοί την καταναλώνουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Είτε αγοράζοντας αντικείμενα τέχνης για να στολίσουν τον ατομικό τους χώρο, το μικροπεριβάλλον τους ή ακόμα χειρότερα για να επενδύσουν τα χρήματά τους σε κάτι διαχρονικής αξίας, βάζοντας το έργο ακόμα και σε μια αποθήκη. Η τέχνη πρέπει να βρει έναν τρόπο να ξεφύγει απ’ αυτά τα δεσμά, δεσμά που δρουν σα χειροπέδες για τα χέρια των δημιουργών και σαν φυλακές για τα έργα τους.

psifidoto-4psifidoto-3Οι καλλιτέχνες και τα ταλέντα μπορούν και πρέπει να υπάρχουν σαν φάροι, σαν φωτεινοί σηματοδότες. Από κει και πέρα η τέχνη κάθε είδους πρέπει να διαχέεται παντού. Να διαποτίζει τα πάντα. Να φωτίζει με ανέσπερο φως τις δραστηριότητές μας. Να φέρνει αυτό το «αχ τι ωραίο» που ψιθυρίζει ο καθένας μας στη θέα ενός καλλιτεχνήματος, στην καθημερινότητά μας, εν τέλει στις ζωές μας.

agelos_galanis*Ο Άγγελος Γαλάνης γεννήθηκε στα Τρίκαλα και είναι οδοντίατρος. Αρχικά ασχολήθηκε με την ξυλογλυπτική και στην συνέχεια με το ψηφιδωτό και τη γλυπτική. Έχει πραγματοποιήσει 5 ατομικές εκθέσεις και έχει πάρει μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις. Αρκετά έργα του βρίσκονται σε δημόσιους χώρους και ιδιωτικές συλλογές. Ειδικά για την τέχνη του ψηφιδωτού ασχολείται με την διδασκαλία με την μορφή σεμιναρίων σε συνεργασία με το μουσείο γλυπτικής Ν. Περαντινός. Την περίοδο 2011-2016 διδάσκει ψηφιδωτό στο πολιτιστικό στέκι «Άνω Ποταμών.

psifidoto-18**Τι είναι το πολιτιστικό στέκι «Άνω Ποταμών» (αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα ): 

Και το όνομα αυτού:
Πολιτιστικό στέκι Ηλιούπολης

«άνω ποταμών»

…άνω ποταμών ιερών χωρούσι παγαί, «Τα Ιερά τα ποτάμια γυρίζουν
καί δίκα καί πάντα πάλιν στρέφεται″ εκεί πάνω που πιάνουνται. Ναί! Δικιοσύνη
(«Μήδεια» του Ευριπίδη στο 2° χορικό και τα πάντα άνω-κάτω στραφήκαν» (στ. 410 κε) (μετάφραση Π. Πρεβελάκη)

Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που ενδιαφερόμαστε να γίνονται επιπλέον δράσεις στην πόλη μας σε επίπεδο πολιτιστικό και κοινωνικό.
Ιδιαίτερα σήμερα σε περίοδο οικονομικής κρίσης πιστεύουμε πως χρειάζονται δραστηριότητες που κινητοποιούν και ενώνουν ανθρώπους, που θέλουν να προσφέρουν το χρόνο και τις ικανότητές τους σε συλλογικές δράσεις.
Μέσα στην καταχνιά και την κατάθλιψη που έχει σκορπίσει γύρω μας το μνημόνιο, η αλληλεγγύη, η συλλογικότητα και ο πολιτισμός μπορούν να δώσουν ανάσα, προοπτική και ελπίδα.
Έτσι αποφασίσαμε ότι έπρεπε να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας και να βάλουμε την φαντασία μας και τη δημιουργικότητά μας, όλοι μαζί, για να οργανώσουμε πράγματα που μας αρέσουν και μας κάνουν πιο δημιουργικούς
Και γεννήθηκε το πολιτιστικό στέκι Ηλιούπολης «άνω ποταμών».
Δεν έχουμε στόχο να λύσουμε τα προβλήματα της ζωής.
Φιλοδοξούμε όμως με τη συνύπαρξη, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη να δείξουμε έναν πιθανό δρόμο αντίστασης στο σημερινό ισοπεδωτισμό.

Συμμετέχω επειδή

Ο πολιτισμός είναι ζωή, αφού από αυτήν εμπνέεται και όταν η ζωή είναι στα όρια και στο δρόμο ο πολιτισμός πρέπει να την ακολουθεί χωρίς εκπτώσεις και με τόλμη.
Σε δύσκολους καιρούς ο πολιτισμός οφείλει να παίζει καίριο ρόλο στην διαμόρφωση της κοινωνικής συνείδησης ,να συνδέεται με τα προβλήματα και τις ανησυχίες της κοινωνίας, να προβληματίζει και να απελευθερώνει.
Προτάσσω την αξιοπρέπεια ,την συντροφικότητα ,την αλληλεγγύη και την φαντασία ενάντια στην μνημονιακή μιζέρια ,την ατομικότητα και την mainstream κουλτούρα .
Δεν με ενδιαφέρουν πια «οι καλλιτέχνες μαϊντανοί» των πολιτικών και κοσμικών δεξιώσεων, ούτε αυτοί που συμβάλλουν στον τηλεοπτικό πολιτισμό της μαζικής αποχαύνωσης.
Δεν με ενδιαφέρει η εμπορευματοποιημένη τέχνη αλλά η στήριξη και η συνεργασία με τους δημιουργούς που προβάλλουν την κοινωνική διάσταση και την ανατρεπτική δύναμη της τέχνης.
Δεν μου αρέσει η σιωπηλή ουδετερότητα ούτε η παθητική κατανάλωση καλλιτεχνικών προϊόντων. Προτιμώ να δρω και να παρεμβαίνω συλλογικά και να συνδημιουργώ πολιτιστικά.
Είναι εσωτερική μου ανάγκη να κάνω κάτι για μένα ,για μας και για την πόλη μας κινητοποιώντας γνώσεις , ταλέντα και δημιουργικότητα.
«Φυσάει κόντρα σε ολάκερη γη, τ άγρια πετούμενα δεν βρίσκουν πηγή, δεν αντέχω της βολής τη σιγή» Active Member

 

Share
Κατηγορίες: ΓΟΝΕΙΣ ΧΑΛΑΡΩΣΤΕ!. Προσθήκη στους σελιδοδείκτες.