Το βιβλίο ο καλύτερος φίλος του παιδιού!

Γράφει η Καλλιόπη Ουζούν –Ανδρέου Φιλόλογος, Ειδική Παιδαγωγός – Συγγραφέας

paidi_vivlioΤα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αύξηση του ποσοστού των Ελλήνων που διαβάζουν βιβλία, σε αντίθεση με την προηγούμενη δεκαετία. Όμως ακόμη κι αυτή η αυξητική τάση, αν και ελπιδοφόρα, δεν είναι ικανοποιητική. Η χώρα μας κατέχει μία από τις χαμηλότερες θέσεις όσον αφορά την ανάγνωση βιβλίων. Μόλις το 7,8% των Ελλήνων ηλικίας 25 έως 61 διαβάζουν 10 βιβλία το χρόνο ενώ στην Ισλανδία, η οποία κατέχει μάλιστα την πρώτη θέση, σε έρευνα που αφορά τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ποσοστό αγγίζει το 35,1%. Η έρευνα σημειώνει πως μόνο ένας στους δύο Έλληνες διαβάζει έστω κι ένα βιβλίο το χρόνο. Ποσοστό απογοητευτικό!

Ευτυχώς όμως τα νέα που έρχονται από τους μικρούς μας φίλους είναι ενθαρρυντικά! Τα περισσότερα παιδιά διαβάζουν από τη βρεφική ηλικία, παρέα φυσικά με τους γονείς τους, βιβλία. Στόχος των βιβλίων αυτών είναι να αρχίσουν τα παιδιά σταδιακά να κατανοούν τις αισθήσεις τους. Για παράδειγμα βιβλία που παράγουν ήχους, ώστε το παιδί να δέχεται διαφορετικά ακουστικά ερεθίσματα και να κατανοήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των ήχων. Έπειτα όσο μεγαλώνει επιλέγει παραμύθια που ανήκουν στην κλασική ή στη νεότερη λογοτεχνία και καταλήγει στο είδος της λογοτεχνίας που του αρέσει.

Γιατί όμως γίνονται τόσες έρευνες σχετικά με το ποσοστό των ανθρώπων που διαβάζουν βιβλία; Είναι τόσο σημαντικά ώστε να γίνονται κι έρευνες; Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι γιατί το βιβλίο είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, συνοδοιπόρος στη φαντασία του! Πρέπει λοιπόν όλοι να συνειδητοποιήσουν όλοι πόσο σημαντικό είναι το βιβλίο στη ζωή μας και κυρίως στη ζωή του παιδιού.

Ένα βιβλίο, λοιπόν, μας ανοίγει ένα διαφορετικό παράθυρο στον κόσμο μέσα από το οποίο το παιδί γνωρίζει μέρη μακρινά, λαούς και ανθρώπινες συμπεριφορές. Αυτό το ταξίδι του μπορεί να είναι από τη μία άκρη της γης έως τα πέρατα του διαστήματος! Καταργείται ο χωροχρόνος. Τα παιδιά δεν καλλιεργούν μόνο το λεξιλόγιό τους, όπως κάποιοι πιστεύουν διαβάζοντας βιβλία, αλλά καλλιεργούν τη φαντασία, την κρίση και το χαρακτήρα τους. Βιώνουν όλα τα συναισθήματα και τις χαρές των ηρώων. Μαθαίνουν την αξία της ειλικρίνειας, του δικαίου, της ειρηνικής συνύπαρξης, αλλά και της εργατικότητας. Λαμβάνουν τα σωστά πρότυπα συμπεριφοράς.

Παράλληλα διδάσκονται τους κανόνες που διέπουν τις κοινωνίες, τα ήθη και τα έθιμα του κάθε λαού, αλλά και τις πραγματικές αξίες που έχει η ζωή. Αυτό βοηθά στο να περιοριστούν και να αντιμετωπιστούν ο ρατσισμός, η βία και οι υπόλοιπες αρνητικές συμπεριφορές. Θα δανειστώ μια φράση της Ζωρζ Σαρρή, η οποία απαντά σε όλα τα ερωτήματα σχετικά με το αν πρέπει να διαβάζουν τα παιδιά βιβλία <<Ένα πανεπιστήμιο υπάρχει, το βιβλίο>>.

Η γνώση είναι δύναμη και μόνο με αυτή τη δύναμη χτίζονται δυνατές κι ελεύθερες προσωπικότητες που σέβονται τον εαυτό τους και τους άλλους!

-.-

Facebook Page: Το μαγικό φτερό της Καλλιόπης Ουζούν Ανδρέου
Facebook Profile: Kalliope Ouzoun-Andreou
Instagram: @kalliope_ouz

(Πηγή: enallaktikos.gr)

Share
Κατηγορίες: ΕΙΔΗΣΟΥΛΕΣ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το βιβλίο ο καλύτερος φίλος του παιδιού!

Πόσο θα κοστίσει φέτος η σχολική τσάντα – Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς

scholiki_tsadaΜε το πρώτο κουδούνι για την έναρξη της σχολικής χρονιάς να απέχει λίγα μόνο εικοσιτετράωρα αρκετοί γονείς έχουν ήδη ξεκινήσει τις απαραίτητες αγορές σχολικών ειδών για τα παιδιά τους.

Μέσα στις επόμενες ημέρες η προσέλευση στα βιβλιοχαρτοπωλεία και τα καταστήματα με είδη σχολικών αναμένεται να κορυφωθεί, και κυρίως μόλις οι μαθητές και οι μαθήτριες πάρουν στα χέρια τους τον κατάλογο με τα απαραίτητα είδη που θα ζητήσουν δάσκαλοι και καθηγητές.

Η κάλυψη των σχολικών αναγκών των παιδιών αποτελεί κάθε χρόνο «βραχνά» για τις οικογένειες οι οποίες καλούνται να προσθέσουν κι άλλα έξοδα στον μηνιαίο προϋπολογισμό τους.

Όπως τονίζουν στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων οι αρμόδιοι της αγοράς, οι τιμές των σχολικών ειδών έχουν ένα πολύ μεγάλο εύρος και κυμαίνονται σε, σχεδόν, ίδια επίπεδα με πέρσι με κάποιες μικρές αυξήσεις, κυρίως σε επώνυμα προϊόντα. Παράλληλα, έρευνα του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών καταδεικνύει ότι για ένα παιδί στο Δημοτικό οι τιμές κυμαίνονται από 15,82 ευρώ έως 446,31 ευρώ, ενώ για ένα παιδί στο Γυμνάσιο ή το Λύκειο, από 26,27 ευρώ έως 501,74 ευρώ. Ασφαλώς, σύμφωνα με τους επαγγελματίες του κλάδου, τα κόστη αυτά διαμορφώνονται ανάλογα με τις επιλογές και τις ανάγκες του εκάστοτε μαθητή και μαθήτριας.

«Δεν υπάρχει όριο στο συνολικό κόστος για τη σχολική τσάντα καθώς μπορεί κανείς να βρει οποιαδήποτε τιμή. Οι τιμές στα σχολικά είδη, είτε παραμένουν σταθερές, είτε έχουν πτωτική τάση, εδώ και πολλά χρόνια. Αυτό συμβαίνει διότι υπάρχει αρκετός ανταγωνισμός με αποτέλεσμα, όμως, να πέφτει πολύ η ποιότητα. Παρόλα αυτά η ζήτηση είναι ίδια γιατί αναλόγως έχει μειωθεί και το εισόδημα του καταναλωτή», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκδοτών Βιβλιοπωλών (ΠΟΕΒ) Βασιλική Μανουσαρίδου.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Βιβλιοχαρτοπωλών και Εκδοτών Πειραιά, Νίκο Παρασκευόπουλο, καθοριστική εβδομάδα για τα βιβλιοχαρτοπωλεία θα είναι η ερχόμενη, όπου θα αυξηθεί η κίνηση στα καταστήματα. «Στην πλειονότητα οι τιμές των σχολικών ειδών κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα με πολύ μικρή αύξηση σε κάποια επώνυμα προϊόντα, στη γραφική ύλη και στα χαρτικά», υπογραμμίζει ο κ. Παρασκευόπουλος.

Σημαντικός παράγοντας για τη διαμόρφωση του συνολικού κόστους των αγορών που θα πραγματοποιήσουν οι μαθητές αποτελεί και η ηλικία των ενδιαφερόμενων, καθώς, όπως επισημαίνει ο κ. Παρασκευόπουλος, διαφορετικές ανάγκες έχει ένας μαθητής Λυκείου και διαφορετικές ένας μαθητής δημοτικού.

Ωστόσο, όπως αναφέρουν οι επαγγελματίες του κλάδου, για ακόμη μία χρονιά τα βιβλιοπωλεία έρχονται αντιμέτωπα με τον ανταγωνισμό των πολυκαταταστημάτων. «Η κίνηση στο ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο έχει πέσει και έχει μετακινηθεί σε ευκαιριακές αγορές και σε αλυσίδες», τονίζει η κ. Μανουσαρίδου. Την άποψη ότι όλο και περισσότεροι στρέφονται για τις αγορές τους, στα πολυκαταστήματα, εκφράζει και η Μαρία Στίγκα που διατηρεί οικογενειακό βιβλιοχαρτοπωλείο στους Αγίους Αναργύρους Αττικής, από το 1962.

«Μεγάλη μερίδα στρέφεται στα πολυκαταστήματα, ασχέτως αν οι τιμές που βρίσκουν είναι ακριβότερες στα επώνυμα, τουλάχιστον, προϊόντα, σε σύγκριση με τα βιβλιοχαρτοπωλεία. Δεν το ελέγχουν γιατί υπάρχει μία μαζικότητα στη διαφήμιση και στη μόδα. Παρόλα αυτά σε αρκετές αλυσίδες καταστημάτων υπάρχουν ανώνυμα μη ελεγμένα προϊόντα όπου εκεί τίθεται το ζήτημα της ποιότητάς τους αλλά και της ασφάλειας», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Στίγκα.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΠΚΑ το κόστος για μία τσάντα ξεκινά από τα 3 ευρώ και μπορεί να φτάσει μέχρι 100 ευρώ ανάλογα το μέγεθος, το σχέδιο και την επωνυμία. Ακόμη, οι τιμές για ένα μολύβι κυμαίνονται από 0,05 ευρώ μέχρι 8 ευρώ ενώ για ένα στυλό από 0,07 ευρώ μέχρι 30 ευρώ. Παράλληλα ένα τετράδιο 50 φύλλων μπορεί να κοστίσει από 0,25 ευρώ μέχρι 3,60 ευρώ ενώ οι τιμές για ένα τετράδιο σπιράλ που χρησιμοποιούν κυρίως μαθητές μεγαλύτερων τάξεων, κυμαίνονται από 1,10 ευρώ μέχρι και 10 ευρώ ανάλογα τα θέματα. Επιπλέον οι τιμές στα μπλοκ ζωγραφικής ξεκινούν από τα 0,49 ευρώ και φτάνουν στα 4 ευρώ ενώ στις κασετίνες από τα 3 ευρώ και φτάνουν στα 25 ευρώ.

Πάντως, όπως τονίζει η κ. Στίγκα «το γενικότερο πλάνο των βιβλιοχαρτοπωλείων είναι να διατηρούν τη δουλειά τους και τα έσοδά τους σε ένα σταθερό επίπεδο, ώστε να μην υπάρχει πτώση, κάτι το οποίο είναι πολύ δύσκολο. Αυτό που κάνουμε εμείς είναι ότι όσο πάμε μειώνουμε το κέρδος μας, ώστε να κρατάμε τις τιμές όσο πιο χαμηλά μπορούμε».

Συμβουλές σε γονείς και παιδιά

Συμβουλές σε γονείς και παιδιά για την πραγματοποίηση των κατάλληλων αγορών στα σχολικά είδη δίνει η ΕΚΠΟΙΖΩ.

Συγκεκριμένα όπως υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αντιπρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ, Παναγιώτα Καλαποθαράκου, «η αγορά των σχολικών ειδών είναι μία καλή ευκαιρία εκπαίδευσης των παιδιών για το πώς θα κινούνται στο λαβύρινθο της αγοράς και πώς θα αποφεύγουν τις παγίδες της διαφήμισης και της αχρείαστης κατανάλωσης, ώστε να κάνουν έξυπνες αγορές. Γι’ αυτό χρειάζονται προγραμματισμός, έρευνα αγοράς και σύγκριση τιμών και ποιότητας των προϊόντων, καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αγορά προσφέρει μία μεγάλη ποικιλία, μία τεράστια γκάμα σε κάθε είδος από πλευράς ποιότητας και τιμών και οι γονείς που έχουν μικρά παιδιά θα ήταν λάθος να τα αφήσουν και να κάνουν μόνα τους την επιλογή».

Η ΕΚΠΟΙΖΩ παραθέτοντας γενικές οδηγίες προς τους γονείς τονίζει ότι θα πρέπει να κάνουν έναν κατάλογο με τα είδη που είναι απαραίτητα για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, αφού συζητήσουν με το παιδί τους και αναζητήσουν την πιο σωστή λύση, τηρώντας αυστηρά τον κατάλογο που έχουν ετοιμάσει. Ακόμη, θα πρέπει να κάνουν έρευνα αγοράς έγκαιρα, διαδικτυακά για να δουν τα καταστήματα που έχουν προσφορές στα σχολικά είδη και να συγκρίνουν τιμές και ποιότητα των ειδών που πρόκειται να αγοράσουν. Παράλληλα, αν τα παιδιά δεν είναι «πρωτάκια», η ΕΚΠΟΙΖΩ προτρέπει τους γονείς να εξηγήσουν στα παιδιά τους ότι πολλά από τα περσινά σχολικά είδη (τσάντα, κασετίνα) πρέπει να ξαναχρησιμοποιηθούν, αν είναι σε καλή κατάσταση.

«Μία ακόμα συμβουλή που δίνουμε είναι να συζητούν οι γονείς με τα παιδιά τους και να τα αποτρέπουν να αγοράσουν με μόνο κριτήριο τη φίρμα και τη διαφήμιση. Ιδιαίτερα αν η τιμή είναι υψηλή και δεν αντιστοιχεί στην ποιότητα και στις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειας», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Καλαποθαράκου. Ακόμη, κρίνεται απαραίτητο να αποτρέπονται τα παιδιά από την αγορά σχολικών ειδών που μοιάζουν με παιχνίδια, φρούτα κλπ, και τα οποία συχνά δεν τηρούν τους κανόνες ασφάλειας που βγάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση και ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια των παιδιών.

Εντατικοί έλεγχοι στα σχολικά είδη

Την ανάγκη εντατικών ελέγχων στα σχολικά είδη επισημαίνουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ οι επαγγελματίες του κλάδου καθώς όπως υπογραμμίζουν, παρατηρείται το φαινόμενο να υπάρχουν στις αγορές ανώνυμα προϊόντα που δεν έχουν περάσει από ελέγχους.

«Θα έπρεπε οπωσδήποτε να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι. Υπάρχουν πάρα πολλά κινέζικα, μη ελεγμένα προϊόντα, που πωλούνται, είτε σε μεγάλες αλυσίδες, είτε σε μαζικές αγορές, είτε εκτός καταστημάτων. Αυτά είναι που πρέπει να ελεγχθούν. Οι μεγάλες παραπλανήσεις του κοινού για τα επικίνδυνα και ανέλεγκτα προϊόντα βρίσκονται σε μαζικές αγορές, όπου εκεί υπάρχει και το όφελος. Έπειτα ο ανεξάρτητος βιβλιοπώλης δεν θα ρισκάρει ποτέ στον πελάτη που τον βλέπει μια ζωή να του δώσει κάτι που θα τον βλάψει. Οι μαζικές και οι απρόσωπες αγορές είναι που τα κάνουν αυτά», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Μανουσαρίδου, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου σε μικρούς και μεγάλους.

(Πηγή: newsbeast.gr)

Share
Κατηγορίες: ΕΙΔΗΣΟΥΛΕΣ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Πόσο θα κοστίσει φέτος η σχολική τσάντα – Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς

Στο σχολείο της καρδιάς μας | Της Έλενας Ακρίτα

Γράφει η Έλενα Ακρίτα στα «Νέα Σαββατοκύριακο»

elena_akrita«Τα σχολεία ανοίγουν την Τετάρτη που μάς έρχεται. Απελπισμένοι γονείς κι εξαντλημένοι εκπαιδευτικοί καλούνται να κάνουν – τι αλήθεια; Να στηρίξουν τα παιδιά; Να καλλιεργήσουν το πνεύμα τους; Να πλάσουν την ψυχή τους; Να ενθαρρύνουν τις δεξιότητες τους, να συνεργαστούν στην διάπλαση του χαρακτήρα τους; Τι; Τι να κάνουν και με ποια μέσα να το κάνουν; Στα συντρίμμια μιας Εκπαίδευσης χωρίς βιβλία, χωρίς δασκάλους, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς ελπίδα;», σημειώνει.

Τέλος άδειας, επιστροφή στην εφημερίδα

Στο σχολείο της καρδιάς μας

Η ‘προσχολική κατάθλιψη’ ήταν ανέκαθεν το καλά κρυμμένο μυστικό αυτής της χώρας. Όταν πηγαίναμε μαζί σχολείο καθόμασταν στο διπλανό θρανίο και δεν περνούσαμε καλά. Καθόλου καλά – κι ας επέμενε το vintage Αλφαβητάρι να μάς δουλεύει μες τη μούρη μας. Άλλωστε στις σελίδες του όλοι οι μικροί μαθητές μοιάζουν ενθουσιασμένοι που άνοιγε το σχολείο.

Πάντως, στις εκθέσεις του Δημοτικού υπήρχε αυστηρή ντιρεκτίβα: Έπρεπε απαραιτήτως να χαίρεσαι που γυρίζεις σχολείο. Το σχολείο είναι καλό. Ο διευθυντής είναι σοφός. Η δασκάλα είναι γυναίκα. Η φούστα είναι μακριά, το κοριτσάκι έχει κοτσίδες, το αγοράκι κοντό μαλλί. Δεν υπάρχει μπούλινγκ εννοείται αυτό. Δεν υπάρχουν μαθητές ‘χοντροί’, ‘κοντοί’, ‘μυτόγκες’ και γυαλάκηδες. Δεν υπάρχουν μαθησιακές δυσκολίες: όποιος ‘δεν παίρνει τα γράμματα’ είναι στούρνος, τεμπελχανάς και μ’ ένα χέρι ξύλο θα στρώσει. Στο σχολείο της καρδιάς μας ήταν όλοι καρμπόν: όμορφοι και καθαροί, μελετηροί και ευσεβείς. Α και στην έκθεση έπρεπε οπωσδήποτε να αναφερθεί ο καλοκάγαθος κυρ Ηλίας. Ο επιστάτης που για κάποιο σκοτεινό λόγο λεγόταν πάντα κυρ Ηλίας. Και πάντα είχε άσπρο παχύ μουστάκι, καρό κασκέτο και καλοκάγαθο βλέμμα.

Τα θυμήθηκα όλα αυτά όταν βρέθηκα σε βιβλιοχαρτοπωλείο που στη μόστρα του δέσποζαν τετράδια, σάκες και βιβλία της νέας σχολικής χρονιάς. Τους πωλητές ΄ρωτούσαν για την ποιότητα και τί κοστίζουν’ συνοφρυωμένοι γονείς με παιδιά σε προκαταθλιπτικό στάδιο. Εκείνα δηλαδή που δεν έβλεπαν την ώρα να ξαναγυρίσουν στο λατρεμένο τους σχολείο. Με τον υπεραιωνόβιο κυρ Ηλία που λογικά έχει τον απέθαντο και θα μάς θάψει όλους.

Θυμάμαι το άγχος μου κάθε χρόνο, παραμονές σχολικής χρονιάς. Αν και ομολογώ πως ποτέ δεν είχα υποστεί μπούλινγκ από συμμαθητές ή δασκάλους: ήμουν ένα συνηθισμένο παιδί χωρίς τα διακριτά εκείνα στοιχεία που θυματοποιούν ορισμένα παιδιά. Ήμουν το ‘κανονικό’ κοριτσάκι μιας ‘κανονικής’ εκπαιδευτικής κοινωνίας με καλούτσικους βαθμούς. Τόσο όσο. Παρ’ όλα αυτά όχι μόνο δεν ήθελα να πάω, αλλά ένιωθα κι απροσάρμοστο τελείως. Ζούσα βλέπεις με την πλάνη την οικτράν πώς όλα τα άλλα παιδάκια λάτρευαν το σχολείο και μόνο εγώ τους βγήκα ανάποδο.

“Μη βλέπεις τώρα, όταν μεγαλώσεις θα τα θυμάσαι όλα αυτά με νοσταλγία”.

Δεν ξέρω ποιοι τα θυμούνται όλα αυτά με νοσταλγία, αλλά δε συγκαταλέγομαι ανάμεσά τους. Όχι γιατί μού συνέβη ποτέ κάτι τρομερό, φοβερό ή τραυματικό. Η χειρότερη μου ανάμνηση ήταν η ψυχή στις πατούσες για να μη με σηκώσουν στον πίνακα και δεν ξέρω μάθημα. Δεν ξεχνιέται με τίποτα η στιγμή που η δασκάλα διάβαζε τον κατάλογο αλφαβητικά κι ήμουν και πρώτη λόγω αλφα.

Τα σχολεία ανοίγουν την Τετάρτη που μάς έρχεται. Απελπισμένοι γονείς κι εξαντλημένοι εκπαιδευτικοί καλούνται να κάνουν – τι αλήθεια; Να στηρίξουν τα παιδιά; Να καλλιεργήσουν το πνεύμα τους; Να πλάσουν την ψυχή τους; Να ενθαρρύνουν τις δεξιότητες τους, να συνεργαστούν στην διάπλαση του χαρακτήρα τους; Τι; Τι να κάνουν και με ποια μέσα να το κάνουν; Στα συντρίμμια μιας Εκπαίδευσης χωρίς βιβλία, χωρίς δασκάλους, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς ελπίδα;

​Το σπλάτερ της όλης φάσης είναι πως ουσιαστικά κανείς δεν φταίει. Οι συνθήκες της είναι τέτοιες που οδηγούν γονείς κι εκπαιδευτικούς στην απόγνωση. Το θέμα είναι να μην ξεσπάνε στο παιδί, επειδή δεν μπορούν να ξεσπάσουν στον εργοδότη. Αυτό είναι το θέμα. Και το έγκλημα.

Τι χρειάζεται; Ψυχραιμία, κατανόηση, χώρο στις ανάγκες του άλλου. Όσοι γίνεται κι όσο αντέχουμε. Η χρονιά που ξεκινάει δεν μπορεί να γίνει καλή. Μπορεί όμως να γίνει λίγο καλύτερη. Για τους γονείς. Για τους δασκάλους.

Και πάνω απ’ όλα για τα παιδιά.

Έλενα Ακρίτα

(Πηγή: enallaktikos.gr)

Share
Κατηγορίες: ΕΙΔΗΣΟΥΛΕΣ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Στο σχολείο της καρδιάς μας | Της Έλενας Ακρίτα

Ο Ουμπέρτο Έκο προς τον εγγονό του: «Καλλιέργησε τη μνήμη σου και θα ζήσεις χίλιες ζωές»

Μια συγκλονιστική επιστολή του Ουμπέρτο Έκο με παραλήπτη τον εγγονό του, ένα κείμενο που ο εκλιπών μεγάλος στοχαστής έγραψε το 2014, κατά παραγγελία του ιταλικού περιοδικού «L’ Espresso»

ouberto_ecoΜια συγκλονιστική επιστολή, ενδεικτική της τεράστιας προσωπικότητας του, έγραψε ο Ουμπέρτο Έκο απευθύνοντάς την στον εγγονό του. Πρόκειται για ένα κείμενο που ο εκλιπών μεγάλος στοχαστής έγραψε το 2014, κατά παραγγελία του ιταλικού περιοδικού «L’ Espresso», το οποίο είχε ζητήσει από τον ίδιο και από άλλες 13 προσωπικότητες του πνεύματος να γράψουν μια επιστολή για το 2014.

Ο Ουμπέρτο Έκο έγραψε την επιστολή προς τον εγγονό του, ο οποίος πρόσφατα εκφώνησε έναν λιτό και ουσιαστικό επικήδειο λόγο στον παππού του.

Στο κείμενο ο Έκο εκδηλώνει τον προβληματισμό του για τις Νέες Τεχνολογίες και τη σημασία της μνήμης. Υποστηρίζει πως ούτε το Διαδίκτυο μπορεί να υποκαταστήσει τη γνώση, ούτε οι υπολογιστές το μυαλό μας και προτρέπει τις νέες γενιές να μαθαίνουν απομνημονεύοντας.

Ολόκληρη η επιστολή:

«Αγαπητό μου εγγονάκι,

Δεν θα ήθελα αυτή η χριστουγεννιάτικη επιστολή να θεωρηθεί υπερβολικά συναισθηματική ή ότι έχει σκοπό να σε νουθετήσει σχετικά με την αγάπη για τους συνανθρώπους μας, για την πατρίδα, για τον κόσμο, και όλα τα συναφή. Δεν θα έδινες καμιά σημασία και όταν θα έφτανε η στιγμή να θέσεις σε εφαρμογή όλα αυτά, (εσύ έφηβος, και εγώ στο επέκεινα), το σύστημα αξιών θα είχε αλλάξει τόσο πολύ, που πιθανότατα οι συμβουλές μου θα προέκυπταν ξεπερασμένες.

Ο εγγονός του Ουμπέρτο Έκο

Ο εγγονός του Ουμπέρτο Έκο

Βάζε πράγματα στο μυαλό σου

Γι’ αυτό, θα ήθελα να επικεντρωθώ σε μια μόνο συμβουλή, την οποία μπορείς να ακολουθήσεις ακόμη και τώρα, ενώ σερφάρεις στο iPad σου. Κι ούτε θα κάνω το λάθος να σου το υποδείξω, όχι γιατί θα φαινόμουν ένας παππούς βαρετός, αλλά γιατί το ίδιο κάνω και εγώ. Στην καλύτερη περίπτωση μπορώ να σου πω ότι, αν κατά τύχη πέσεις πάνω σε εκατοντάδες ιστοσελίδες πορνό που δείχνουν τη σχέση μεταξύ δύο ανθρώπινων όντων, προσπάθησε με χίλιους τρόπους να μην πιστέψεις ότι αυτό είναι το σεξ, όταν μάλιστα σε αναγκάζει να μη βγαίνεις από το σπίτι σου, για να κοιτάξεις τα πραγματικά κορίτσια. Ξεκινώ από την αρχή ότι είσαι ετεροφυλόφιλος, αλλά κι έτσι να μην είναι, προσάρμοσε τις συμβουλές μου στην περίπτωσή σου. Κοίταζε τα πραγματικά κορίτσια στο σχολείο ή όπου πας να παίξεις, γιατί είναι καλύτερα από τα τηλεοπτικά και μια μέρα θα σου προσφέρουν μεγαλύτερες χαρές από εκείνες του Διαδικτύου. Πίστεψε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία από εσένα. Αν εγώ κοίταζα το σεξ μόνο στον υπολογιστή, ο πατέρας σου δεν θα είχε ποτέ γεννηθεί, κι εσύ ποιος ξέρει πού θα βρισκόσουν, μάλλον δεν θα υπήρχες καν.

Αλλά δεν είναι αυτό που θέλω να σου πω, αλλά για μια ασθένεια που έχει προσβάλει τη γενιά σου, καθώς και παιδιά μεγαλύτερα από εσένα, που τώρα φοιτούν στο πανεπιστήμιο: την απώλεια της μνήμης.

Είναι αλήθεια ότι αν θέλεις να μάθεις ποιος ήταν ο Καρλομάγνος ή πού βρίσκεται η Κουάλα Λουμπούρ, δεν έχεις παρά να πατήσεις μερικά πλήκτρα και το Διαδίκτυο σου το λέει αμέσως. Κάν’ το όταν χρειάζεται, αφού όμως το κάνεις, προσπάθησε να θυμηθείς τι σου είπε, για να μην αναγκαστείς να το αναζητήσεις για δεύτερη φορά σε περίπτωση που υπάρξει επείγουσα ανάγκη, όπως για μια έρευνα στο σχολείο. Επειδή νομίζεις ότι ο υπολογιστής μπορεί να σου απαντάει οποιαδήποτε στιγμή, ελλοχεύει ο κίνδυνος να χάσεις το ενδιαφέρον να βάζεις πράγματα στο μυαλό σου. Είναι σαν να λέμε ότι, επειδή έχεις μάθει πως για να πας από την τάδε οδό στη δείνα, υπάρχουν το λεωφορείο ή το Μετρό, που σου επιτρέπουν να μετακινηθείς χωρίς κόπο -το οποίο βεβαίως εξυπηρετεί και κάν΄το κάθε φορά που βιάζεσαι-, για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται πλέον να περπατάς. Αν όμως δεν περπατάς αρκετά, γίνεσαι «άτομο με ειδικές ανάγκες», όπως χαρακτηρίζουμε σήμερα τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αναπηρικό καροτσάκι. Εντάξει, ξέρω ότι ασχολείσαι με σπορ, άρα ξέρεις να κινείς το σώμα σου, ας επιστρέψουμε όμως στο μυαλό σου.

Παιχνίδια με τον νου

Η μνήμη είναι ένας μυς, όπως εκείνοι των ποδιών, και αν δεν τον εκγυμνάζεις, ατονεί κι έτσι, από πλευράς εγκεφάλου, γίνεσαι άτομο με ειδικές ανάγκες, δηλαδή, για να μιλήσουμε ειλικρινά, ένας ηλίθιος. Κι επειδή για όλους ελλοχεύει ο κίνδυνος να πάθουν Αλτσχάιμερ όταν γεράσουν, ένας τρόπος για να αποφύγουν αυτό το δυσάρεστο ατύχημα είναι να εξασκούν πάντοτε τη μνήμη τους. Ιδού, λοιπόν, η δική μου συνταγή: Κάθε πρωί μάθαινε απ’ έξω μερικούς στίχους, ένα σύντομο ποίημα ή, όπως έκαναν οι δάσκαλοί μας, που μας έβαζαν να μάθουμε τη «Σταχτιά Φοραδίτσα»1 ή «Το Σάββατο του χωριού»2. Καλό θα ήταν να κάνεις παιγνίδια μνήμης με τους φίλους σου για να δείτε ποιος θυμάται καλύτερα. Αν δεν σας αρέσει η ποίηση, κάντε το με τους ποδοσφαιριστές. Πρόσεξε όμως! Δεν πρέπει να γνωρίζεις μόνο τους σημερινούς ποδοσφαιριστές της Ρόμα, αλλά και των άλλων ομάδων, ίσως και ομάδων του παρελθόντος. Φαντάσου ότι εγώ θυμάμαι εκείνους της Τορίνο, όταν το αεροπλάνο τους συνετρίβη με όλους τους παίκτες μέσα: Μπατσικαλούπο, Μπαλαρίν, Μαρόζο κ.λπ. Κάντε αγώνες μνήμης σχετικά με τα βιβλία που έχετε διαβάσει. Π.χ., ποιος ήταν πάνω στην Ισπανιόλα προς αναζήτηση του νησιού των θησαυρών; Ο Λόρδος Τριλώνεϋ, ο Καπετάν Σμόλετ, ο Δόκτωρ Λάιβζι, ο Λονγκ Τζον Σίλβερ, ο Τζιμ; Δες αν οι φίλοι σου θυμούνται ποιοι ήταν οι υπηρέτες των Τριών Σωματοφυλάκων και του Ντ’ Αρτανιάν: Γκριμό, Μπαζέν, Μουσκετόν και Πλανσέ. Κι αν δεν θέλεις να διαβάσεις τους «Τρεις Σωματοφύλακες» (να ήξερες τι χάνεις) κάν’ το με κάποια από τις ιστορίες που έχεις διαβάσει. Μοιάζει με παιγνίδι (και είναι), θα δεις όμως πως το κεφάλι σου θα κυριευθεί από διάφορους χαρακτήρες, ιστορίες, αναμνήσεις κάθε είδους.
Θα αναρωτηθείς γιατί παλιά οι υπολογιστές ονομάζονταν ηλεκτρονικά μυαλά; Διότι σχεδιάστηκαν με βάση το μοντέλο του εγκεφάλου σου (μας), αλλά ο εγκέφαλος έχει περισσότερες διασυνδέσεις από έναν υπολογιστή, είναι ένα είδος υπολογιστή που κουβαλάς πάντα μαζί σου, ο οποίος μεγαλώνει και δυναμώνει με την άσκηση, ενώ ο υπολογιστής που έχεις πάνω στο γραφείο σου, όσο πιο πολύ τον χρησιμοποιείς, τόσο περισσότερη ταχύτητα χάνει και μετά από μερικά χρόνια θα πρέπει να τον αλλάξεις. Αντίθετα, στην εποχή μας, το μυαλό σου μπορεί να διαρκέσει έως και ενενήντα χρόνια -αν το έχεις εξασκήσει. Και στα ενενήντα του χρόνια θα θυμάται περισσότερα πράγματα από αυτά που θυμάσαι τώρα. Και μάλιστα δωρεάν!

ouberto_eco_eggonos_2Μάθε τι συνέβη πριν τη γέννησή σου

Έπειτα, υπάρχει η ιστορική μνήμη, αυτή που δεν αφορά τα γεγονότα της ζωής σου ή τα πράγματα που έχεις διαβάσει, αλλά αυτά που συνέβησαν πριν ακόμη γεννηθείς.
Σήμερα, αν πας σε ένα κινηματογράφο, θα πρέπει να μπεις μέσα μια συγκεκριμένη ώρα, όταν αρχίζει η ταινία, και όταν η προβολή ξεκινά, είναι σαν κάποιος να σε παίρνει από το χέρι και να σου λέει τι συμβαίνει. Στα χρόνια μου, μπορούσε κανείς να μπει στην αίθουσα του κινηματογράφου οποιαδήποτε στιγμή, θέλω να πω στο μέσο της προβολής. Έμπαινε τη στιγμή που συνέβαιναν ορισμένα πράγματα και προσπαθούσε να καταλάβει τι είχε προηγηθεί. Αργότερα, όταν η ταινία ξανάρχιζε, μπορούσε να διαπιστώσει αν είχε καταλάβει σωστά την υπόθεση, εκτός του ότι, αν η ταινία είχε ενδιαφέρον, μπορούσε να μείνει και να την ξαναδεί. Λοιπόν, η ζωή είναι σαν μια ταινία της δικής μου εποχής. Όλοι ερχόμαστε στη ζωή όταν πολλά πράγματα έχουν ήδη συμβεί πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, και είναι σημαντικό να μάθουμε τι έχει συμβεί πριν εμείς γεννηθούμε. Αυτό είναι αναγκαίο, για να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί σήμερα συμβαίνουν πολλά νέα πράγματα.

Να ξεφυλλίζεις και να μαθαίνεις

Λοιπόν, το σχολείο, εκτός από τις προσωπικές σου αναγνώσεις, θα έπρεπε να σου διδάσκει να απομνημονεύεις αυτά που συνέβησαν πριν τη γέννησή σου. Φαίνεται όμως ότι δεν το κάνει καλά, διότι διάφορες έρευνες μας λένε ότι τα παιδιά του σήμερα, ακόμη και τα πιο μεγάλα που φοιτούν στα πανεπιστήμια, ας πούμε αυτά που έχουν γεννηθεί το 1990, δεν ξέρουν -και ίσως δεν θέλουν να ξέρουν- τι είχε συμβεί το 1980, για να μη μιλήσουμε για το τι συνέβη πριν από πενήντα χρόνια.

Τα στατιστικά στοιχεία μας λένε ότι αν ρωτήσετε κάποια παιδιά ποιος ήταν ο Άλντο Μόρο, θα απαντήσουν ότι ήταν ο αρχηγός των Ερυθρών Ταξιαρχιών – ενώ ήταν αυτός που οι Ερυθρές Ταξιαρχίες σκότωσαν.

Δεν θα μιλήσουμε εδώ για τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, αφού για πολλούς παραμένει ένα μυστήριο, παρά το γεγονός ότι αυτά συνέβησαν εδώ και τριάντα χρόνια. Εγώ γεννήθηκα το 1932, δέκα χρόνια μετά την άνοδο του Φασισμού στην εξουσία. Ήξερα όμως ποιος ήταν ο πρωθυπουργός κατά τη στιγμή της Πορείας στη Ρώμη (τι είναι αυτό;)3. Ίσως το φασιστικό σχολείο μού το είχε διδάξει, για να μου εξηγήσει πόσο ανόητος και κακός ήταν εκείνος ο Υπουργός «O δειλός Φάκτα4», που οι φασίστες είχαν αντικαταστήσει. Εντάξει! Τουλάχιστον όμως το ήξερα.
Ας αφήσουμε όμως το σχολείο. Ένα αγόρι του σήμερα δεν γνωρίζει ποιοι ήταν οι ηθοποιοί του κινηματογράφου είκοσι χρόνια πριν, ενώ εγώ ήξερα ποια ήταν η Φραντσέσκα Μπερτίνι, που πρωταγωνίστησε σε βουβές ταινίες είκοσι χρόνια πριν εσύ γεννηθείς. Ίσως γιατί ξεφύλλιζα παλιά περιοδικά που συσσωρεύονταν στην ντουλάπα του σπιτιού μας, αλλά αυτό ακριβώς σε καλώ να κάνεις: να ξεφυλλίζεις κι εσύ παλιά περιοδικά, καθώς πρόκειται για έναν τρόπο να μάθεις τι είχε συμβεί πριν εσύ γεννηθείς. Αλλά γιατί είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τι συνέβη πριν; Διότι, πολλές φορές ό, τι συνέβη στο παρελθόν σου εξηγεί γιατί ορισμένα πράγματα συμβαίνουν σήμερα, και οπωσδήποτε (όπως και για τους ποδοσφαιριστές, που είπαμε) είναι ένας τρόπος για να εμπλουτίζουμε τη μνήμη μας.
Πρόσεξε! Αυτό δεν μπορείς να το κάνεις μόνο με τα βιβλία και τα περιοδικά, αλλά και με το Ίντερνετ, το οποίο μπορούμε να το χρησιμοποιούμε όχι μόνο για να κάνουμε chat με τους φίλους μας, αλλά, (λέμε τώρα) και με την Ιστορία του κόσμου. Ποιοι ήταν οι Χετταίοι; Και οι Καμισάρντι (camisards)5; Και πώς ονομάζονταν οι τρεις καραβέλες του Κολόμβου; Πότε εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι; Η Κιβωτός του Νώε θα μπορούσε να έχει ένα πηδάλιο; Ποιο ήταν το όνομα του προγόνου του βοδιού; Υπήρχαν περισσότερες τίγρεις πριν από εκατό χρόνια απ’ ό,τι σήμερα; Τι ήταν η αυτοκρατορία του Μάλι; Και ποιος μιλούσε για την Αυτοκρατορία του Κακού; Ποιος ήταν ο δεύτερος Πάπας στην ιστορία; Πότε εμφανίστηκε ο Μίκυ Μάους;
Θα μπορούσα να θέσω ατέλειωτα ερωτήματα και όλα θα ήταν ωραίες περιπέτειες έρευνας. Θα έλθει η μέρα που θα είσαι ηλικιωμένος και θα νιώθεις ότι έχεις ζήσει χίλιες ζωές, γιατί θα είναι σαν να ήσουν παρών στη Μάχη του Βατερλό, ότι παρακολούθησες τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα κι ότι ήσουν πολύ κοντά στο σημείο όπου ο Bertoldo il Nero6, αναμιγνύοντας ουσίες σε ένα γουδί για να βρει τον τρόπο να φτιάξει χρυσό, ανακάλυψε κατά λάθος την πυρίτιδα (μπαρούτι) και εκτινάχθηκε στον αέρα (και καλά να πάθει). Αντίθετα, άλλοι φίλοι σου, οι οποίοι δεν θα έχουν καλλιεργήσει τη μνήμη τους, θα έχουν ζήσει μια μόνο ζωή, τη δική τους, που θα πρέπει να ήταν και πολύ μελαγχολική και στερημένη από μεγάλες συγκινήσεις.

Καλλιέργησε, λοιπόν, τη μνήμη σου και από αύριο αποστήθισε την «Εύθυμη Τερέζα»7.»

-.-

Σημειώσεις:
1. «La Cavallina Storna», στα ιταλικά. Είναι από τα πιο γνωστά ποιήματα του Ιταλού ποιητή Τζιοβάνι Πάσκολι (1855-1912). Το οποίο έγραψε στη μνήμη του πατέρα του, ο οποίος δολοφονήθηκε πάνω στην άμαξά του, όταν ο ποιητής ήταν δώδεκα ετών.
2. «Il Sabato del villaggio», στα ιταλικά. Ποίημα του Τζιάκομο Λεοπάρντι (1798-1837), ο οποίος θεωρείται o μεγαλύτερος Ιταλός ποιητής μετά τον Πετράρχη. Το συγκεκριμένο ποίημα αναφέρεται στις προετοιμασίες που κάνουν οι κάτοικοι του χωριού του, για να υποδεχθούν την Κυριακή.
3. Πορεία προς τη Ρώμη (Marcia su Roma) ονομάστηκε η πορεία που έκαναν προς την πρωτεύουσα της Ιταλίας οι μελανοχίτωνες (η παραστρατιωτική οργάνωση που είχε δημιουργήσει ο Μουσολίνι), προκειμένου να καταλάβουν την εξουσία. Η “πορεία” διήρκεσε από τις 22 ως τις 28 Οκτωβρίου 1922 και κατέληξε στην άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία, στην οποία παρέμεινε επί 21 έτη.
4. Ο Λουίτζι Φάκτα (1861-1930) ήταν ο τελευταίος πρωθυπουργός πριν την ανάληψη της εξουσίας από τον Μπενίτο Μουσολίνι.
5. Γάλλοι καλβινιστές που εμφανίστηκαν το 1700 εναντίον του Λουδοβίκου του 14ου , ο οποίος είχε καταργήσει τη θρησκευτική τους ελευθερία. Ονομάζονταν έτσι από την πουκαμίσα, που φορούσαν πάνω από το ένδυμά τους, ως αναγνωριστικό στοιχείο.
6. Ο Μπερτόλδος, επονομαζόμενος και Μαύρος (Berthold der Schwartz) ήταν φραγκισκανός μοναχός, στον οποίο αποδίδεται (χωρίς να μπορεί να τεκμηριωθεί ιστορικά) η εφεύρεση της πυρίτιδας.
7. «La Vispa Teresa», στα ιταλικά είναι το πιο γνωστό ποίημα για μικρά παιδιά του Ιταλού ποιητή Λουίτζι Σάιλερ (1825-1885). Γράφτηκε γύρω στο 1850 και μιλάει για ένα κοριτσάκι, την Τερέζα, που περιχαρής που έπιασε μια πεταλουδίτσα, ενώ εκείνη πέταγε πάνω από το γρασίδι, αναφωνεί: «Τη έπιασα! Την έπιασα!». Η πεταλούδα την εκλιπαρεί να την αφήσει ελεύθερη, λέγοντάς της: «Ζώντας πετώντας, τι κακό σου κάνω; Εσύ με πληγώνεις πιέζοντάς μου τις φτερούγες. Άσε με ελεύθερη! Κι εγώ κόρη του Θεού είμαι!». Η Τερέζα, κόκκινη από ντροπή, άνοιξε τα δάχτυλά της κι εκείνη πέταξε και πάλι.

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εποχή σε μετάφραση της κ. Χριστίνας Πετροπούλου, σχολικής συμβούλου φιλολόγων Α΄ Διεύθυνσης, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αθήνας).

Ο Ουμπέρτο Έκο με τον εγγονό του

(Πηγή: in.gr)

Share
Κατηγορίες: ΕΙΔΗΣΟΥΛΕΣ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο Ουμπέρτο Έκο προς τον εγγονό του: «Καλλιέργησε τη μνήμη σου και θα ζήσεις χίλιες ζωές»

Η φονική κακοκαιρία στη Χαλκιδική σε ένα βίντεο με την βοήθεια timelapse

Τον γύρο του διαδικτύου κάνει ένα βίντεο 1,5 λεπτού που δείχνει την φονική θεομηνία που έπληξε την Χαλκιδική.

video_kakokairia_chalkidikiΤο βίντεο μεταδόθηκε από το north meteo και με την βοήθεια timelapse φαίνεται πως εξελίσσεται η κακοκαιρία που έπληξε την Χαλκιδική το βράδυ της Τετάρτης.

Συγκεκριμένα, στο βίντεο φαίνεται πως ο συννεφιασμένος ουρανός ξαφνικά  σκοτεινιάζει και γίνεται μουντός.

Οι αστραπές σκίζουν τον ουρανό και στο βάθος «φαίνεται» η δύναμη με την οποία πλήττουν την περιοχή τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

(Πηγή: in.gr)

Share
Κατηγορίες: ΕΙΔΗΣΟΥΛΕΣ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η φονική κακοκαιρία στη Χαλκιδική σε ένα βίντεο με την βοήθεια timelapse