paidevo.gr | parents

της Μαρίας Χριστοπούλου

Σε ένα παιχνίδι ή κερδίζεις ή χάνεις. 

Στη ζωή κερδίζεις όπως και να έχει!

Παιχνίδι, είναι ένας όρος που κρύβει μέσα του την έννοια της ομαδικότητας, της αλληλοκατανόησης, της κάλυψης, της βοήθειας. Ωστόσο αφορά και όρους όπως ο ανταγωνισμός, η ζηλοφθονία, η επίθεση, ή και η παθιασμένη οπαδικότητα. Ο διαιτητής δε, ως ο κύριος παράγοντας, άλλοτε εθελοτυφλεί, άλλοτε αδικεί και καμιά φορά κρίνει και αξιοκρατικά το σκορ. Σε κάθε περίπτωση ένας θα είναι ο νικητής και ένας ο ηττημένος. Σε καμία όμως περίπτωση αυτός, ο ένας και μοναδικός αγώνας δεν θα κρίνει και το τελικό αποτέλεσμα.

Πόσα απ’ όλα αυτά τα χαρακτηριστικά στοιχεία τα συναντάτε και εσείς οι ίδιοι στην καθημερινότητά σας; Ίσως να τα διακρίνετε στους γύρω σας… συνεργάτες, συμφοιτητές, συγκάτοικοι, σύντροφοι, ή ακόμα και στον ίδιο σας τον εαυτό. Η ρουτίνα, διαμορφώνεται καθημερινά και με διαφορετικό τρόπο. Τα γεγονότα, ευχάριστα ή δυσάρεστα, συρρέουν ακατάπαυστα. Η ψυχολογία μας χρωματίζεται κάθε στιγμή και με διαφορετικούς τόνους. Πώς όμως εμείς αντιδρούμε σε κάθε μια περίπτωση; Πόσο εκτεθειμένο μπορούμε και πρέπει να αφήσουμε τον εαυτό μας σε συμβάντα που στοχεύουν στο να μας μειώσουν την αυτοπεποίθηση, το ψυχικό σθένος, την απόρθητη επιθυμία μας για μια ζωή ελεύθερη και αληθινή; Για τη Νίκη; Γιατί δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι έτσι «χτισμένη» που αντέχει και στους πιο ισχυρούς… κραδασμούς. Τι οικτρή δικαιολογία θα ξετρυπώσουμε όμως πάλι για να πούμε στον εαυτό μας όταν συνειδητοποιήσουμε ότι επιτρέψαμε στον αντίπαλο να κατατροπώσει το οχυρό μας

Θα ευχόμουν ολόψυχα ο κόσμος που ζούμε να ήταν αγγελικά πλασμένος, όμως μου επισημαίνουν επανειλημμένα συγγενείς, φίλοι και αγαπημένα πρόσωπα ότι δεν είναι. Όμως αυτή η αρένα που διεξάγεται η βιοπάλη του καθενός μας, απαρτίζεται από μυριάδες καιροσκόπους και ανάξιους παίκτες. Από παίκτες που θα ζητήσουν την ψυχή σου με αντάλλαγμα το δικαίωμα σου στη ζωή…. Αντιφατικό ε; Φόρεσε λοιπόν το κράνος σου, περιφρούρησε τον δικό σου κόσμο και τους συμπαίκτες σου και άφησε απ’ έξω κάθε διαβρωτικό παράγοντα που επιδιώκει την ήττα σου.

Άλλωστε έχει αποδειχθεί περίτρανα η ουσία της ζωής βρίσκεται σε στιγμές που μας χαρίζουν αμέριστη χαρά όπως μια οικογενειακή συνάθροιση, ένας καφές με έναν παλιό αλησμόνητο φίλο, η συνένωση της ζωής δυο ανθρώπων υπό τις ευλογίες της εκκλησίας! Ξεπέρνα τις κακοτοπιές, στάσου στα πόδια σου και κάνε χαρούμενο -κάθε στιγμή της ημέρας- τον εαυτό σου και ευτυχισμένους τους ανθρώπους που σε αγαπούν.

Μείνε προσηλωμένος, ακολούθησε τους κανόνες και την προσωπική σου νίκη δεν πρόκειται να την κλέψει κανένας!

Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω πούπουλο.

(πηγή: e-charity.gr)

Της Χριστίνας Βοσνακίδου – Ψυχολόγου

Πόσοι από εμάς δεν έχουμε σκεφτεί, ονειρευτεί μια καινούρια συνθήκη στη ζωή μας; Πόσοι δεν κάναμε το βήμα για να αγγίξουμε τα θέλω και τα όνειρα μας; Αλλά τι γίνεται με όσους από εμάς μένουμε κολλημένοι στο παρελθόν ή στάσιμοι κοιτώντας με αγωνία τη ζωή να περνάει; Οι ζωές όλων μας είναι γεμάτες με τελειώματα και νέα ξεκινήματα σ’ όλα τα επίπεδα. Μια πόρτα κλείνει αλλά ανοίγει κάποια άλλη για να υποδεχθεί κάποιον ή κάτι στη ζωή μας. Τι είναι αλήθεια αυτό που μας φοβίζει και δεν μπαίνουμε και με τα δυο πόδια στη καινούργια συνθήκη ή κάποιους τους κρατάει έξω  με δισταγμό και καχυποψία;

Μια πρώτη και εύκολη δικαιολογία, που ακούω συχνά, είναι ότι στη ζωή όλα είναι ίδια… Οι γυναίκες είναι όλες ίδιες στη συμπεριφορά, οι άνδρες δε ακόμα πιο ίδιοι, δεν υπάρχουν καλοί εργοδότες (γιατί όλοι κοιτάνε το συμφέρον τους και πώς να σε εκμεταλλευτούν), όλα τα σχολεία και τα πανεπιστήμια είναι χάλια  και φυσικά που να εμπιστευτείς τους ανθρώπους και να κάνεις φιλίες, όλοι θα σου την φέρουν πισώπλατα… Μήπως σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά; Σίγουρα όταν γενικεύουμε προστατεύουμε τον εαυτό μας από το να έρθει σε επαφή με μεγαλύτερες ανασφάλειες και φόβους μας, αλλά όλοι ή έστω οι περισσότεροι έχουμε την ανάγκη για φρέσκο «αέρα» στη ζωή μας και αυτό θα έρθει μόνο μέσα από ξεκινήματα και αλλαγές που υποστηρίζουν την ίδια τη ζωή. Ωστόσο, όλες οι γενικευμένες ή μη δικαιολογίες πάντα έχουν ένα πυρήνα αλήθειας. Σίγουρα δε ζούμε σ’ ένα ιδανικό κόσμο που όλα είναι υπέροχα, αρκεί να μην φτάνουμε στο άλλο άκρο, την απαξίωση…

Στο κόσμο και την πραγματικότητα που οι καθένας βιώνει μοναδικά, συνήθως, οι φοβίες και οι προβληματισμοί για το άγνωστο, διότι κάθε καινούρια αρχή είναι για τον καθένα μας άγνωστη, πιθανότατα να έχουν βαθύτερους λόγους. Τις περισσότερες φορές οι παρελθούσες εμπειρίες παίζουν καθοριστικό ρόλο. Αν έχουμε βγει από μια σχέση (ερωτική, επαγγελματική ή φιλική) τραυματισμένοι ψυχικά , με άσχημα και αρνητικά συναισθήματα και με την αίσθηση της αδικίας και της απογοήτευσης, σίγουρα, με μεγάλη δυσκολία και επιφύλαξη θα είμαστε απέναντι σε μια καινούργια προοπτική. Για να μπορέσουμε να κάνουμε το βήμα μπροστά θα πρέπει να απαλλαχθούμε από τα μαύρα στίγματα που μας έχει αφήσει, να πάρουμε γνώση από όλη αυτή την εμπειρία για το μέλλον και να σταματήσουμε να επιρρίπτουμε ευθύνες στον εαυτό μας ή τον άλλον : δεν δώσαμε αρκετά στην σχέση, δεν μπορούσαμε να χειριστούμε τις αντιδράσεις και τις συμπεριφορές του άλλου ατόμου κλπ., ακόμα κι αν εμείς είμαστε υπεύθυνοι για το τέλος.  Σίγουρα στη ζωή υπάρχουν και απρόοπτα. Να τερματίζεται μια σχέση βίαια και γρήγορα χωρίς να το έχουμε επιλέξει. Σ’ αυτήν την περίπτωση θα πρέπει να είμαστε πάντα σε επαφή με τα συναισθήματα μας και ουσιαστικά να περάσουμε από μια διαδικασία πένθους, ώστε να κλείσει μέσα μας ομαλά.

Ένας ακόμα βασικός λόγος που τείνουμε να βάζουμε σε αναμονή την καινούρια συνθήκη είναι όταν αυτή έρχεται σε αντίθεση με το κοινωνικό γίγνεσθαι ή την οικογένεια μας ή τους φίλους μας. Τείνουμε συχνά να ακολουθούμε το ρεύμα που, ενδεχομένως, να μας επιβάλλεται μ’ έναν πραγματικά κομψό τρόπο και πάντα για το «καλό» μας και ουσιαστικά  αγνοώντας τις πραγματικές μας ανάγκες και χάνοντας την ελεύθερη βούληση στις επιλογές μας. Σ’ αυτήν την περίπτωση έχουμε να παλέψουμε με θηρία αν αποφασίσουμε να κάνουμε το βήμα παρακάτω στη ζωή μας. Αυτό θα το κατακτήσουμε σιγά σιγά κτίζοντας την αυτοπεποίθηση μας, σπάζοντας τις γνωστικές μας ακαμψίες και ανοίγοντας τους ορίζοντες μας και τέλος κόβοντας το γόρδιο δεσμό με ότι λειτουργεί σαν τροχοπέδη στη ζωή μας.

Σ’ όλα όσα αναλύσαμε παραπάνω σίγουρα υπάρχει και ο έντονος φόβος αποτυχίας. Ένας φόβος που οι περισσότεροι τον πρωτοσυναντήσαμε από την παιδική μας ηλικία. Ακόμα και να αποτύχουμε αυτό θα πρέπει να μας δίνει δύναμη και γνώση για το μέλλον, γιατί την καλύτερη γνώση την παίρνουμε μέσα από τις αποτυχίες μας και έτσι επαναπροσδιορίζουμε τους στόχους και τα θέλω στη ζωή μας γιατί ποτέ δεν είναι τα ίδια.

Μερικοί λένε ότι κάποτε τελειώνουν όλα, προσωπικά πιστεύω ότι όταν τελειώνει κάτι ΠΑΝΤΑ ξεκινάει κάτι καλύτερο, ομορφότερο και δημιουργικότερο! Και η διαδρομή σε κάνει ώριμο και σίγουρο. Όλοι μας έχουμε το δικαίωμα για μια καινούρια αρχή, με σεβασμό και τιμή στον εαυτό μας, στο παρελθόν μας και τις εμπειρίες μας. Ας  βρούμε  το κουράγιο να  ξεπεράσουμε  τους φόβους μας και  να ζήσουμε.. Καινούρια μέρα, καινούρια αρχή…

(πηγή: e-charity.gr)

Η επιλογή αυτή σίγουρα δεν είναι απλή και τα ερωτήματα που βασανίζουν τους γονείς είναι πολλά – Η ενασχόληση του παιδιού με τη μουσική, την τέχνη και τον αθλητισμό είναι αναμφισβήτητα πολύ σημαντική για την πολύπλευρη ανάπτυξή του

ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ πρέπει να θυμούνται ότι ο ελεύθερος χρόνος είναι πολύ σημαντικός, τόσο για τους μεγάλους όσο και για τα παιδιά

Μετά την αρχή του σχολείου, σειρά στη λίστα των γονέων για τη νέα σχολική χρονιά έχει η αναζήτηση για εξωσχολικές δραστηριότητες. Η επιλογή αυτή σίγουρα δεν είναι απλή και τα ερωτήματα που βασανίζουν τους γονείς είναι πολλά, καθώς είναι δύσκολο να καταλήξουν στην τελική απόφαση για το τι είναι πιο χρήσιμο για τα παιδιά τους. Σήμερα, η επιλογή αυτή είναι ακόμη πιο περίπλοκη εξαιτίας των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες και τη δυσκολία που έχουν να ξεπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.

Οι γονείς επιθυμούν να προσφέρουν στο παιδί τους όσες περισσότερες εμπειρίες μπορούν και ευκαιρίες που δεν είχαν οι ίδιοι ως παιδιά. Από την άλλη μεριά, όμως, οι γονείς πρέπει να θυμούνται ότι ο ελεύθερος χρόνος είναι πολύ σημαντικός, τόσο για τους μεγάλους αλλά και για τα παιδιά, για να ασχοληθούν με πράγματα που θα τους ξεκουράζουν, θα τους διασκεδάζουν και θα τους χαλαρώνουν.

Δυστυχώς, τα σύγχρονα παιδιά από πολύ νωρίς διακατέχονται από έντονο άγχος και στρες, εξαιτίας του ιδιαίτερα φορτωμένου προγράμματός τους από το σχολείο και τις διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες. Η ενασχόληση του παιδιού με τη μουσική, την τέχνη και τον αθλητισμό είναι αναμφισβήτητα πολύ σημαντική για την πολύπλευρη ανάπτυξη του παιδιού σας και βοηθούν στον μέγιστο βαθμό την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησής του.

Η θετική επίδραση των εξωσχολικών δραστηριοτήτων των παιδιών στην ανάπτυξή τους οφείλεται κυρίως και στο γεγονός ότι αποτελούν την εναλλακτική λύση στη συνεχή ενασχόληση των παιδιών με την τηλεόραση, τους υπολογιστές και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Οι εξωσχολικές δραστηριότητες βοηθούν το παιδί να αποκτήσει καλές συνήθειες και πειθαρχία, ενώ επιδρούν θετικά και στην ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων του παιδιού.

Καθοριστικό ρόλο στην τελική επιλογή της εξωσχολικής δραστηριότητας θα πρέπει να έχουν η προσωπικότητα και τα ενδιαφέροντα του παιδιού.

Πριν από την τελική απόφαση οι γονείς χρειάζεται να έχουν υπόψη τους ορισμένες πολύ σημαντικές συμβουλές για να καταλήξουν στην καλύτερη απόφαση, τόσο για τους ίδιους όσο και για τα παιδιά τους.

Έρευνα και πληροφόρηση

· Κάντε μια έρευνα γύρω από τη δραστηριότητα που επιλέξατε για το παιδί σας, ζητώντας όλες τις απαραίτητες πληροφορίες. Ιδιαίτερα βοηθητικό είναι να ρωτήσετε και άλλες μαμάδες εάν είναι ευχαριστημένες και κατά πόσον η συγκεκριμένη δραστηριότητα έχει βοηθήσει το παιδί τους.

· Μην υποχρεώσετε το παιδί σας να ακολουθήσει δραστηριότητες που δεν του αρέσουν επειδή τις κάνουν άλλα παιδιά της ηλικίας του. Υπάρχουν πολλές επιλογές για όλα τα παιδιά και όλοι στο τέλος βρίσκουν κάτι που τους αρέσει.

· Σίγουρα η επιλογή για μια ξένη γλώσσα δεν είναι διαπραγματεύσιμη αλλά για τις περισσότερες δραστηριότητες μπορείτε να συζητήσετε με το ίδιο το παιδί και να του δώσετε την ευκαιρία να δοκιμάσει διάφορες επιλογές μέχρι να αποφασίσει σε ποιαν θα καταλήξει.

· Σημαντικό είναι να φροντίσετε το παιδί σας να έχει πολύπλευρα ερεθίσματα. Προσπαθήστε να επιλέξετε δραστηριότητες που θα διευρύνουν την προσωπικότητα του παιδιού σας μέσα από έναν διαφορετικό τρόπο από αυτόν του σχολείου.

Καθόλου ελεύθερος χρόνος

· Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι όσες πιο πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες κάνουν τα παιδιά τόσα περισσότερα μαθαίνουν, με αποτέλεσμα το παιδί να μην έχει καθόλου ελεύθερο χρόνο και να γυρίζει στο σπίτι κατάκοπο και κουρασμένο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το παιδί πολλές φορές να χάνει την ικανότητά του να συγκεντρωθεί και να μπορέσει να μάθει. Οι γονείς πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί να μην υπερφορτώνουν τα παιδιά τους.

· Πριν αποφασίσετε ποια δραστηριότητα θα ακολουθήσει το παιδί σας, λάβετε υπόψη σας το χρόνο που θα έχει να διαθέσει, την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού σας. Φροντίστε να αφήσετε χρόνο στο παιδί σας για άνετη μελέτη και προετοιμασία των σχολικών μαθημάτων του.

· Πριν το παιδί ξεκινήσει κάποια εξωσχολική δραστηριότητα, φροντίστε να το προετοιμάσετε κατάλληλα, εξηγώντας στο παιδί ακριβώς ποιες είναι οι υποχρεώσεις του στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Τονίστε στο παιδί ότι πρέπει να είναι συνεπής στην ώρα του και ότι χρειάζεται να δείξει επιμονή και να μην εγκαταλείψει στα μισά τη δραστηριότητα.

Ξεκούραση και παιγνίδι

· ΜΗΝ ξεχνάτε ότι ο χρόνος για ξεκούραση και παιχνίδι είναι πολύτιμος και απαραίτητος κατά την παιδική ηλικία.

· Να θυμάστε ότι ένα παιδί ξεκούραστο και χαρούμενο μαθαίνει καλύτερα από ένα παιδί που ασχολείται με πράγματα που δεν του αρέσουν.

· Μη μεταφέρετε το άγχος από νωρίς στη ζωή των παιδιών σας. Βοηθήστε τα να αναπτύξουν τη χαρά που πρέπει να αισθάνονται για τη μάθηση. Μη στερήσετε από το παιδί σας την ανεμελιά και τη γαλήνη της ηλικίας του. Το μέτρο και το όριο πρέπει να είναι οδηγός σας στην απόφαση που θα πάρετε. Οι εξωσχολικές δραστηριότητες έχουν θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη όταν δεν θέτουν σε κίνδυνο την ψυχική ηρεμία του παιδιού και δεν του προκαλούν στρες.

· Μη ζητάτε από το παιδί σας την τελειότητα. Μάθετε στο παιδί σας να αγωνίζεται και εφοδιάστε το με τα απαραίτητα. Μην το υπερφορτώσετε με πράγματα στα οποία δεν θα μπορεί να αντεπεξέλθει.

(πηγή: sigmalive.com)

Συχνά τα παιδιά, όλων των ηλικιών, διαμαρτύρονται στους γονείς για το σχολείο και είναι απρόθυμα να πάνε. Αρκετές φορές όμως η άρνηση αυτή ξεπερνάει τα όρια της περιστασιακής απροθυμίας και καταλήγει σε αυτό που ονομάζουμε σχολική φοβία.

Η σχολική φοβία είναι μια περίπλοκη μορφή άγχους του παιδιού για το σχολείο. Οι αιτίες εμφάνισής της ποικίλλουν και μπορεί να περιλαμβάνει και σχετικές αγχώδεις διαταραχές.
Συμπτώματα που μπορεί να παρατηρήσουν οι γονείς είναι στομαχόπονοι, ναυτίες, ζαλάδες, τρέμουλο, συχνοουρία, ταχυκαρδίες. Κάποιες φορές το παιδί με σχολική φοβία, θα στυλώσει τα πόδια και δε θα δεχτεί να φύγει για το σχολείο. Οι φόβος αυτός δεν υποχωρεί με καθησυχασμούς των γονέων, ενώ θα παρατηρήσετε να εξαφανίζονται τα συμπτώματά του τα Σαββατοκύριακα, διακοπές ή αργίες.

Πώς όμως ξεκινά η σχολική φοβία;

Η σχολική φοβία μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία, είναι όμως συχνότερη στη Β’ τάξη Δημοτικού. Γεγονότα που μπορεί να έχουν προηγηθεί της σχολικής φοβίας μπορεί να είναι αλλαγή σχολείου, αρρώστια ή θάνατος κάποιου γονέα, μεγάλη αποχή του παιδιού από το σχολείο.

Τα παιδιά μικρότερων ηλικιών βιώνουν πολύ έντονα και με διάχυτο άγχος τη προσέλευσή τους στο σχολείο για πρώτη φορά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλά από αυτά αποχωρίζονται για πρώτη φορά τους γονείς τους ή για μεγάλο χρονικό διάστημα (η διάρκεια παραμονής στο σχολείο), το οποίο αποτελεί μια ξαφνική αλλαγή, με αποτέλεσμα κάποια παιδιά υποφέρουν από άγχος αποχωρισμού. Τα παιδιά αυτά μπορεί να φοβούνται μην πάθει κανένα κακό η μαμά τους όσο λείπουν για το σχολείο.

Για τα παιδιά μεγαλύτερων ηλικιών, ένα διάστημα μεγάλης αποχής από το σχολείο, λόγω διακοπών ή κάποιας αρρώστιας, μπορεί να αποβεί τραυματικό, ώστε να εμφανίσουν σχολική φοβία. Καθώς επιστρέφουν σχολείο, αρχίζουν να βιώνουν έντονο άγχος, επειδή πια δεν είναι σπίτι όπως είχαν συνηθίσει, επειδή μπορεί να έφυγαν οι φίλοι τους ή να άλλαξαν δάσκαλο ή τάξη. Η αίσθηση της ασφάλειας και της προσοχής που εισέπρατταν όλη μέρα από τους γονείς στο σπίτι, δεν υπάρχει πια, οπότε το παιδί ταράζεται, αναστατώνεται και δεν μπορεί να διαχειριστεί το άγχος του.

Επίσης κάποια άλλα παιδιά μπορεί να φοβούνται να μη γελοιοποιηθούν ή να μην κακοποιηθούν από άλλα παιδιά στο σχολείο. Τέλος, μπορεί να φοβούνται τη σχολική αποτυχία ή ακόμα και την αυστηρότητα του δασκάλου.

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί με σχολική φοβία;

Όσο νωρίτερα βοηθήσουμε ένα παιδί με σχολική φοβία, τόσο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα και τόσο γρηγορότερα εξαφανίζονται τα συμπτώματα. Η συνεργασία γονέων και σχολείου είναι απαραίτητη, όπως και η συμβολή κάποιου ειδικού που μέσω της θεραπείας θα βοηθήσει το παιδί να επιστρέψει σταδιακά στο σχολείο.

Ωστόσο είναι πολύ βοηθητικό ο γονέας να έχει υπόψη τα εξής:

1. Διαβεβαιώστε το παιδί σας ότι θα είναι εντάξει και θα νιώθει πάλι ασφαλές μόλις καταφέρετε μαζί να ξεπεράσει τη δύσκολη κατάσταση που βιώνει.
2. Εξηγήστε ότι οι φόβοι από τους οποίους διακατέχεται, δημιουργούνται από σκέψεις που κάνει, οι οποίες δεν ισχύουν, απλά το αναγκάζουν να αντιδρά με υπερβολικό τρόπο σε καθημερινές συνθήκες.
3. Ενθαρρύνετε το παιδί, λέγοντάς του ότι είναι γενναίο που πηγαίνει σχολείο. Οι φίλοι του μπορεί να το θεωρούν δεδομένο, αλλά το ίδιο το παιδί δίνει καθημερινά μια προσωπική μάχη για να καταφέρει να παρευρίσκεται στο σχολείο.
4. Πείτε του πόσο περήφανοι είστε που είναι τόσο γενναίο και προσπαθεί.
5. Να του υπενθυμίζετε πόσο πολύ το αγαπάτε.
6. Βοηθήστε το παιδί σας να έχει και να ακολουθεί ένα σταθερό καθημερινό πρόγραμμα, ώστε να μην αγχώνεται από αλλαγές ή άλλες καταστάσεις.
7. Ανακαλύψτε ποια είναι τα πράγματα που ενθουσιάζουν το παιδί και κάντε το να τα αναμένει στο τέλος της ημέρας ή όταν επιστρέφει από το σχολείο.
8. Συζητήστε και βρείτε μαζί με το παιδί πράγματα που μπορεί να κάνουν τη διαμονή του στο σχολείο πιο ευχάριστη κατά τη διάρκεια της ημέρας.

(Πηγές: mikroimegaloi.gr, phobics-awareness.org/schoolphobia.htm,“Ψυχολογικά προβλήματα παιδικής ηλικίας”. Εφαρμοσμένη ψυχολογία 1α. Martin Herbert- Ι.Ν. Παρασκευόπουλος. Ελληνικά Γράμματα)