«Ανησυχούμε πολύ για την ψυχική υγεία των νοσηλευτών», είπε ο Χάουαρντ Κάτον, ο Βρετανός γενικός διευθυντής του ICN, μιλώντας στο Reuters Television
Πολλοί νοσηλευτές που φροντίζουν ασθενείς με Covid-19 υποφέρουν από εξάντληση ή κατάθλιψη και αρκετοί είναι εκείνοι που έχουν υποστεί διακρίσεις εκτός του χώρου εργασίας τους, υποστηρίζει το Διεθνές Συμβούλιο Νοσηλευτών (ICN).
Ο ανεφοδιασμός με ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό για τους νοσηλευτές και τους άλλους επαγγελματίες υγείας σε ορισμένες μονάδες φροντίδας παραμένει ανεπαρκής, τόνισε το ICN, με την ευκαιρία της σημερινής Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας.
«Ανησυχούμε πολύ για την ψυχική υγεία των νοσηλευτών», είπε ο Χάουαρντ Κάτον, ο Βρετανός γενικός διευθυντής του ICN, μιλώντας στο Reuters Television στην έδρα του Συμβουλίου, στη Γενεύη. «Η πιο πρόσφατη έρευνά μας στις εθνικές ενώσεις νοσηλευτών δείχνει ότι πάνω από το 70% (από αυτές τις ενώσεις) δήλωνε ότι οι νοσηλευτές πέφτουν θύματα βίας ή διακρίσεων και, ως αποτέλεσμα, ανησυχούν πολύ για την ψυχική υγεία τους», είπε χαρακτηριστικά.
Το ποσοστό αυτό βασίστηκε στις απαντήσεις που έδωσε περίπου το ένα τέταρτο των ενώσεων νοσηλευτών σε περισσότερες από 130 χώρες.
Σύμφωνα με τον Κότον, οι νοσηλευτές αντιμετωπίζουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που επηρεάζουν την ψυχική υγείας του, στα οποία περιλαμβάνονται η σωματική και η λεκτική βία.
«Υπάρχουν νοσηλευτές που υπέστησαν διακρίσεις, που ο ιδιοκτήτης του σπιτιού τους δεν τους ανανέωσε το συμβόλαιο ενοικίασης ή δεν μπορούν να βρουν υπηρεσίες φύλαξης για τα παιδιά τους», συνέχισε ο Κότον, χωρίς να δώσει πιο συγκεκριμένα στοιχεία.
Το ICN πιέζει ώστε να προστατεύονται καλύτερα και να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας των νοσηλευτών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, στη μάχη κατά της πανδημίας. «Εξακολουθούμε να διαπιστώνουμε προβλήματα με τον ανεφοδιασμό στον προστατευτικό εξοπλισμό. Υπήρξαν κάποιες βελτιώσεις, ιδίως στα νοσοκομεία», είπε, ωστόσο υπάρχουν ακόμη ελλείψεις ιδίως σε κέντρα μακροχρόνιας φροντίδας ασθενών, στην Ευρώπη, τη Βόρεια και τη Νότια Αμερική.
Πώς επιδρά στη διασπορά και τους θανάτους από τον κορωνοϊό η εμπιστοσύνη και η αίσθηση του ανήκειν, καθώς και οι οικονομικές ανισότητες, βάσει καναδικής μελέτης με στοιχεία θνησιμότητας από 84 χώρες
Νόμισμα διπλής όψης αποδεικνύεται η έννοια της εμπιστοσύνης εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού, με την μεν εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς να συνδέεται με χαμηλότερη θνησιμότητα από τη νόσο, και τη δε εμπιστοσύνη που συνδέεται με την αίσθηση του ανήκειν να έχει αντίστροφη συσχέτιση, βάσει καναδικής μελέτης που έθεσε επί τάπητος τα ποσοστά θνησιμότητας από τον ιό SARS-CoV-2 σε διάστημα 30 ημερών σε συνολικά 84 χώρες.
Πρόκειται, παράλληλα, για την πρώτη μελέτη που έρχεται να αποτυπώσει πως ο διαφορετικός βαθμός θνησιμότητας από την COVID-19 σε παγκόσμια κλίμακα συνδέεται με την οικονομική ανισότητα, ενώ τα στοιχεία ερευνών σχετικά με την κοινωνική εμπιστοσύνη και την εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς που περιλαμβάνει αντιπροσωπεύουν το 86% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η ανάλυση -την οποία υπογράφουν ερευνητές του Πανεπιστημίου McGill του Καναδά και δημοσιεύεται στο Social Science and Medicine– συσχετίζει τη θνησιμότητα με διαφορετικά πεδία εμπιστοσύνης.
Η έλλειψη εμπιστοσύνης στους κρατικούς θεσμούς συσχετίζεται με περισσότερους θανάτους λόγω του κορωνοϊού -εύρημα που συμβαδίζει με ανάλογες μελέτες που είχαν διενεργηθεί μετά το ξέσπασμα των επιδημιών SARS και H1N1. Παραδόξως, ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ταυτόχρονα ότι η κοινωνική εμπιστοσύνη και η αίσθηση του ανήκειν συνδέονται εξίσου με τη θνησιμότητα.
Παρόλο που η επαφή με τους φίλους και την οικογένεια είναι μία φυσική αντίδραση του ανθρώπου σε περιόδους κρίσης, σε ορισμένες χώρες ακριβώς αυτή η εμπιστοσύνη και η επιθυμία κοινωνικοποίησης μπορεί να παρεμποδίζουν τις προσπάθειες περιορισμού της διασποράς του SARS-CoV-2 μέσω της τήρησης των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης.
Επιπλέον, οι ισχυροί δεσμοί στο πλαίσιο μίας ομάδας μπορούν μερικές φορές να ενισχύσουν τις επικίνδυνες συμπεριφορές όσον αφορά την υγεία, και κοινωνίες με υψηλό δείκτη εμπιστοσύνης να καθίστανται πιο ευάλωτες σε παραπληροφόρηση για τη σοβαρότητα της COVID-19, ψεύτικες θεραπείες ή συμπεριφορές αμφισβήτησης και απόρριψης των μέτρων.
«Οι άνθρωποι θεωρούν ότι υπάρχουν οφέλη για την υγεία τους με το να εμπιστεύονται τους άλλους και να ανήκουν ομάδες -και συνήθως υπάρχουν. Ωστόσο, στο πλαίσιο μίας πανδημίας, όταν οι άνθρωποι πρέπει να απομονωθούν, η τυφλή εμπιστοσύνη σε άλλους μπορεί αυτό να το εμποδίσει» επισημαίνει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Frank Elgar, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο McGill και διευθυντής του Καναδικού Κέντρου Ερευνών για την Κοινωνική Ανισότητα στην Παιδική Υγεία.
Στον αντίποδα, η εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς και η συμμετοχή στην κοινωνία των πολιτών συνδέονται με λιγότερους θανάτους, πιθανώς επειδή κινητοποιούν τους ανθρώπους να φορούν μάσκες, να ακολουθούν τους κανόνες υγιεινής των χεριών και να τηρούν τις φυσικές αποστάσεις.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η συμμετοχή στην κοινότητα είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη όταν οι ομάδες καλούνται να συμβιβαστούν ως προς κάποιο βαθμό προσωπικής ελευθερίας για το κοινό καλό, όπως το να φορούν μάσκα σε δημόσιους χώρους.
Η εισοδηματική ανισότητα συνδέεται επίσης με περισσότερους θανάτους από τη νόσο COVID-19, ακόμη και αφότου συνυπολογιστούν άλλοι παράγοντες όπως το ΑΕΠ και η ηλικία του πληθυσμού.
«Χώρες με μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Βραζιλία αντιμετωπίζουν μία πιο θανατηφόρα πανδημία» επισημαίνει ο Frank Elgar, ο οποίος διατελεί και μέλος του Τμήματος Ψυχιατρικής στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου McGill.
«Σε πολλές χώρες, οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι υπερ-εκπροσωπούνται μεταξύ του αναγκαίου προσωπικού σε τομείς, όπως το λιανεμπόριο, οι δημόσιες συγκοινωνίες και χώροι υγειονομικής περίθαλψης, όπου δεν μπορούν εύκολα να τηρήσουν αποστάσεις» σημειώνει.
Η μεγαλύτερη έκθεση στον ιό και η χαμηλότερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας μεταξύ των οικονομικά αδύναμων θα μπορούσαν να εξηγήσουν γιατί χώρες με μεγαλύτερες οικονομικές ανισότητες -όχι απαραίτητα οι φτωχότερες χώρες- κατέγραψαν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας.
Οι ερευνητές δεν παραλείπουν να σημειώσουν ωστόσο την ίδια στιγμή ότι οι πλουσιότερες χώρες μπορεί επίσης να έχουν πιο ακριβή δεδομένα ή μικρότερες καθυστερήσεις στην καταγραφή και καταχώριση των θανάτων.
«Υπάρχει ένα σοβαρό μήνυμα εδώ για τις νέες προκλήσεις που πιθανότατα θα αντιμετωπίσουμε σε αυτό το δεύτερο κύμα της πανδημίας και την ικανότητά μας να αμυνθούμε» τονίζει, συνοψίζοντας τα ευρήματα της μελέτης, ο καθηγητής Frank Elgar.
Τουλάχιστον 2,75 εκατομμύρια μετανάστες δεν μπόρεσαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους αυτό το καλοκαίρι λόγω των περιορισμών που είχαν επιβληθεί εξαιτίας της πανδημίας COVID-19, ανακοίνωσε ο ΟΗΕ ζητώντας να υπάρξει διεθνής συνεργασία για να βρεθούν λύσεις στην κρίση αυτή.
«Το εύρος και η εφαρμογή δεκάδων χιλιάδων περιοριστικών μέτρων στις μετακινήσεις, περιλαμβανομένου του κλεισίματος των συνόρων και των μέτρων καραντίνας, που σχετίζονται με την COVID-19, απαιτούν τα κράτη να συνεργάζονται με τους γείτονές τους και τις χώρες προέλευσης των μεταναστών προκειμένου να απαντούν στις ανάγκες και την ευαλωτότητά τους», τόνισε ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης Αντόνιο Βιτορίνο, ο οργανισμός του οποίου έδωσε στη δημοσιότητα την πρώτη του λεπτομερή έκθεση για το θέμα.
Για τις ανάγκες της έρευνας ο ΔΟΜ ορίζει ως μετανάστες σε αυτή τη συγκεκριμένη περίσταση τους ανθρώπους που δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα όπου ζουν κανονικά.
Η καταμέτρηση σταμάτησε στις 13 Ιουλίου και βασίστηκε στα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν σε 101 χώρες, όμως ο οργανισμός υπογραμμίζει ότι ο αριθμός αυτός «υποτιμά σημαντικά τον αριθμό των μεταναστών που είναι εγκλωβισμένοι ή πλήττονται από την COVID-19».
Ο Βιτορίνο είναι πεπεισμένος ότι «οι μετανάστες μπορούν να επιστρέψουν σπίτια τους με σίγουρο και αξιοπρεπή τρόπο, παρά τους περιορισμούς που επιβάλλονται λόγω της COVID-19».
«Στις χώρες όπου έδρασαν οι κυβερνήσεις, δεκάδες χιλιάδες μετανάστες κατάφεραν να επιστρέψουν σπίτια τους, λαμβάνοντας υπόψη τις υγειονομικές προκλήσεις που επιβάλει η πανδημία», εξήγησε.
«Άνοιξαν διάδρομοι για τους εργάτες για να αναζωογονηθούν οι οικονομίες τόσο στις χώρες προέλευσης όσο και στις χώρες προορισμού αλλά και για να μειωθούν οι οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας», επεσήμανε ο επικεφαλής του ΔΟΜ.
Στην καταμέτρησή του ο οργανισμός έλαβε υπόψη του τόσο τους εποχικούς εργαζόμενους όσο και τους μη μόνιμους κατοίκους, τους φοιτητές του εξωτερικού ή ακόμη και αυτούς που μεταναστεύουν αναζητώντας ιατρική περίθαλψη σε άλλη χώρα.
Οι περισσότερες περιπτώσεις καταγράφηκαν στη Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική, σύμφωνα με την έκθεση, με 1,26 εκατομμύρια ανθρώπους. Ακολουθεί η Ασία- Ειρηνικός (977.000), η Ευρώπη (203.000) και η βόρεια και κεντρική Αμερική με 111.000.
Ο ΔΟΜ επεσήμανε ότι έλαβε αίτημα για την παροχή βοήθειας από 115.000 μετανάστες οι οποίοι ήταν εγκλωβισμένοι και επιθυμούσαν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους, όμως κατάφερε να βοηθήσει μόνο τους 15.000 πιο ευάλωτους.
Το γεγονός ότι εγκλωβίζονται εκθέτει τους μετανάστες αυτούς σε διάφορούς κινδύνους υγειονομικούς και ασφαλείας.
Ο ΔΟΜ αναφέρθηκε συγκεκριμένα στους περίπου 400.000 ναυτικούς που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στη θάλασσα, κάποιοι εκ των οποίων βρίσκονται στα πλοία επί 17 μήνες.
Τα αιτήματα, οι ανησυχίες και τα αδιέξοδα μέσα από τα μάτια των μαθητών της Ιωνιδείου Σχολής και των γονιών τους.
Σύνθημα από το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στην Αθήνα EUROKINISSI
Τετάρτη πρωί στο κέντρο του Πειραιά. Η ώρα είναι περίπου 7:20, η πόλη προσπαθεί να βρει τους πρωινούς ρυθμούς της. Πίσω από το Δημαρχείο, όπου βρίσκεται η Ιωνίδειος Σχολή, ένα από τα πιο ιστορικά σχολεία της χώρας με λειτουργία 150 και πλέον χρόνων, μερικά παιδιά έχουν λάβει ήδη θέση. Έχουν φτάσει από πολύ πιο νωρίς, λίγο μετά τις 6:30 για να στηρίξουν την κατάληψή τους.
Το κτήριο που στεγάζει την Ιωνίδειο Σχολή -πρότυπο σχολείο θα πρέπει να τονίσουμε- εκτός από το ότι είναι τραγικά παλιό, δεν έχει καμία σχέση με τα σχολικά κτήρια που έχουμε οι περισσότεροι συνηθίσει. Προαύλιο εξωτερικό δεν υπάρχει, ο προαυλισμός των μαθητών γίνεται σε εσωτερικό χώρο, απελπιστικά μικρό. Αυτό σημαίνει ότι το κτήριο δεν διαθέτει κάγκελα, άρα ο παραδοσιακός τύπος της κατάληψης πηγαίνει περίπατο.
Παρόλα αυτά, οι μαθητές της Ιωνιδείου δεν το βάζουν κάτω. Έχοντας εισαχθεί στο σχολείο με αυστηρές εξετάσεις (από την Στ΄ δημοτικού στην Α’ γυμνασίου) στις οποίες περνούν μόλις ένας στους εφτά μαθητές, κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να βελτιώσουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες γίνεται το μάθημα εν μέσω πανδημίας. Η κτηριακή πραγματικότητα πάντως δεν τους βοηθάει στο καθημερινό έργο τους. Απελπιστικά μικρές αίθουσες 20 τετραγωνικών, μεγάλα τμήματα των 26 και των 27 παιδιών, ασφυκτική ατμόσφαιρα ακόμα και σε περιόδους κανονικότητας, πόσω μάλλον τώρα.
Η ώρα πλησιάζει 8:15. Είναι η ώρα που σε φυσιολογικές συνθήκες τα παιδιά μπαίνουν στις τάξεις για να αρχίσουν το μάθημά τους. Οι καθηγητές βρίσκονται στον πεζόδρομο, έξω από το σχολείο και μαζί με κάποιους γονείς, αναμένουν να ολοκληρώσουν τις σχετικές διαδικασίες οι μαθητές. Το γυμνάσιο ψηφίζει υπέρ της συνέχισης της κατάληψης και συντάσσεται με το λύκειο, ο αγώνας τους, λοιπόν, συνεχίζεται, γονείς και καθηγητές παίρνουν το δρόμο της επιστροφής. Η πόρτα παραμένει κλειδωμένη από το λυκειάρχη και έτσι τα πάντα λαμβάνουν χώρα στον εξωτερικό χώρο σε αυτήν τη μάλλον ιδιότυπη κατάληψη.
Ένα από τα πανό της κατάληψης της Ιωνιδείου Σχολής NEWS24/7
Πρότυπο μόνο στα λόγια
Στην Ιωνίδειο Σχολή έρχονται -θα πρέπει να το επισημάνουμε αυτό- παιδιά από πολλές περιοχές του Πειραιά και όχι μόνο. Συναντήσαμε ένα μαθητή που διαμένει μόνιμα στα Σεπόλια και όμως επέλεξε αυτό το σχολείο για να πάει γυμνάσιο και λύκειο, δείγμα της εξαιρετικής φήμης του.
Ο Παντελής, μαθητής της Α’ λυκείου, είναι ένα από τα παιδιά που συμμετέχουν στην κινητοποίηση: “Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το σχολείο μας είναι πάρα πολλά. Ως προς τις εγκαταστάσεις σίγουρα δεν μπορεί να θεωρηθεί πρότυπο. Οι τάξεις δεν επαρκούν, μετέτρεψαν αποθήκες σε τάξεις γιατί δεν υπήρχαν αλλού χώροι. Πριν από δύο χρόνια έπεφταν οι τοίχοι, το προαύλιο είναι πάρα πολύ μικρό. Υπάρχουν και ελλείψεις διδακτικού προσωπικού. Αρχίσαμε με τετράωρα γιατί δεν υπήρχαν καθηγητές σε βασικά μαθήματα. Η όλη κατάσταση δεν θυμίζει ένα πρότυπο σχόλειο”, εξηγεί. Κι όντως, αυτή είναι η πραγματικότητα όπως βεβαιώνουν τόσο το εκπαιδευτικό προσωπικό όσο και οι γονείς”.
Η Αναστασία βρίσκεται στο κρίσιμο σταυροδρόμι της Γ’ Λυκείου, φέτος θα δώσει πανελλήνιες για να περάσει στο Πανεπιστήμιο. “Δεν υπάρχουν πάρα μόνο τρεις καθαρίστριες για 700 παιδιά, δεν υπάρχουν καθαριστικά για τις αίθουσες των υπολογιστών και άλλους χώρους, άρα αυτοί οι χώροι προς το παρόν δεν χρησιμοποιούνται, περιοριζόμαστε στις τάξεις μας”.
Και όσον αφορά τους γονείς “δεν υπάρχει κανένας που να θεωρεί παράλογα τα αιτήματά μας. Αντιδράσεις βέβαια υπάρχουν, αλλά οι περισσότεροι είναι μαζί μας. Οι γονείς στηρίζουν τα αιτήματά μας γιατί και αυτοί θα κολλήσουν αν κολλήσουμε εμείς. Και όποια απόφαση και αν πάρουμε, θα εξακολουθήσουν να είναι μαζί μας.
Άλλωστε το πραγματικό πρόβλημα το έχουμε με το Υπουργείο Παιδείας το οποίο έξι μήνες μετά το τέλος της καραντίνας δεν έχει λάβει κανένα πραγματικό μέτρο για να μας προστατεύει. Να σας δώσω ένα παράδειγμα. Έρχομαι από μακριά, αλλά στην περιοχή μου το λεωφορείο περνά μία φορά κάθε 45 λεπτά. Μπορώ να έρθω με ασφάλεια στο σχολείο αν δεν με φέρει κάποιος;”
Ρωτάμε, τέλος, τον Παντελή πώς ακούστηκε στα αυτιά του και τα αυτιά των συμμαθητών του η κρίση που έγινε από μερίδα ΜΜΕ ότι οι καταλήψεις έχουν φουντώσει γιατί οι μαθητές δεν θέλουν να φορούν μάσκα: “Αυτό ειπώθηκε έτσι ώστε να μην ακουστούν τα πραγματικά αιτήματα των μαθητών. Δεν γίνεται να ακούμε καθημερινά απειλές από τα κανάλια, από βουλευτές, από γονείς ακόμα ότι θα φέρουν την αστυνομία για να σπάσουν την κατάληψη. Δεν φοβόμαστε, αυτό θα πρέπει να το τονίσω. Διεκδικούμε. Και αυτό που θέλουμε είναι να μπούμε στις τάξεις, αλλά με τις κατάλληλες συνθήκες”.
Από το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο του Πειραιά NEWS24/7
Την Παρασκευή, μία μέρα μετά την πρωτοφανή απόφαση της Νίκης Κεραμέως να αποκλείσει από την τηλεκπαίδευση όσους μαθητές συμμετέχουν στις καταλήψεις, επικοινωνούμε, εκ νέου, με τον Παντελή. “Κάναμε ψηφοφορία για να συνεχιστεί η κατάληψη ώστε να στείλουμε το μήνυμα σε όλους ότι δεν εκβιαζόμαστε” λέει, εξηγώντας πως οι συμμαθητές του εξέλαβαν την κίνηση της Υπουργού ως έναν ωμό εκβιασμό.
Οι γονείς, ως γέφυρα, εν μέσω αντίρροπων δυνάμεων
Η Κορίνα Μανταγάρη είναι πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του γυμνασίου της Ιωνιδείου Σχολής. Όπως διευκρινίζει, ο Σύλλογος προσπαθεί να λειτουργήσει ως μια κατευναστική και συμβουλευτική δύναμη μέσα στο σχολείο: ”Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων όπως όλοι οι σύλλογοι έχουν ως πάγια θέση τους τη στήριξη των παιδιών. Είμαστε μαζί με τα παιδιά, συμφωνούμε με τα αιτήματά τους, αλλά δεν θεωρούμε ότι πρέπει να τα αποτρέπουμε ή να τα κατευθύνουμε. Θέλουμε πάντα να ακολουθούν δημοκρατικές διαδικασίες για να κάνουν αυτό που θέλουν. Να αποφασίζουν όλα μαζί. Ο ρόλος μας είναι να λειτουργούμε κατευναστικά, συμβουλευτικά, με στόχο το κοινό καλό μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων”.
Η ώρα είναι 11:30. Το κέντρο του Πειραιά, με τα μαγαζιά ανοιχτά πια, έχει πλέον ζωντανέψει. Η ατμόσφαιρα γίνεται ολοένα και πιο ζωηρή από τις φωνές και τα συνθήματα των μαθητών που έχουν συγκεντρωθεί έξω από το δημαρχείο στο πλαίσιο του πανεκπαιδευτικού συλλαλητηρίου του Πειραιά. “Οι μαθητές”, φωνάζουν, “είναι στους δρόμους και θα παραμείνουν στους δρόμους”.
Η Ιωνίδειος Σχολή άρχισε τη λειτουργία της στις 21 Μαϊου του 1847 και φιλοξένησε μαθητές όπως ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Παύλος Νιρβάνας, ο Αιμίλιος Βεάκης και πολλοί άλλοι. Οι μεγαλοστομίες περί αναβάθμισης των προτύπων σχολείων παραμένουν για την ώρα «πουκάμισο αδειανό», όσο το κτίριο της Ιωνιδείου παραμένει ως έχει. Παλιό, γερασμένο και εντελώς ακατάλληλο για τις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες.
Υπάρχουν χιλιάδες τέτοια σχολεία ανά την επικράτεια. Πρότυπα και μη. Η Υπουργός, αντί να απειλεί, θα ήταν προτιμότερο να αφουγκραστεί την αγωνία του συνόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας και να αρχίζει -επιτέλους- να δίνει λύσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, όσα μέτρα πειθαρχικού χαρακτήρα και αν πάρει, θα περάσει στην ιστορία ως μία ακόμη αποτυχούσα Υπουργός Παιδείας. Δεν θα είναι η πρώτη -η λίστα είναι μακρά…
Ο πρόεδρος της Πακιστανικής κοινότητας στην Ελλάδα λέει ότι «η δικαιοσύνη είναι γλυκιά αλλά μπορούσε να έρθει νωρίτερα»
«Η δικαιοσύνη είναι τόσο γλυκιά», λέει χαμογελώντας ο Τζαβέντ Ασλάμ. «Και όταν την περιμένεις τόσο πολύ, είναι πολύ όμορφη» εξηγεί στον Guardian.
Ο επικεφαλής της πακιστανικής κοινότητας στην Ελλάδα ήταν από αυτούς που βίωσε έντονα και από πολύ την άνοδο και την πτώση της Χρυσής Αυγής, της πιο βίαιης νεοναζιστικής οργάνωσης στην Ευρώπη, όπως την χαρακτηρίζει το βρετανικό δημοσίευμα.
Καθώς ανακοινώθηκε η ετυμηγορία το πρωί της Τετάρτης, ο Ασλαμ, βασικός μάρτυρας στη μαραθώνια δίκη, ύψωσε τις γροθιές του στον αέρα.
Αλλά θα έχει πάντα κάτι να μετανιώνει: ότι αυτός και άλλοι επικεφαλής ομάδων μεταναστών στην Ελλάδα δεν μίλησαν νωρίτερα. «Είναι η σιωπή που πονάει περισσότερο», παραδέχτηκε. «Αν είχαμε τολμήσει να μιλήσουμε, αν οι Έλληνες είχαν τολμήσει να μιλήσουν, ίσως τίποτα από αυτά δεν θα είχε συμβεί».
Αντ ’αυτού, μια «βασιλεία τρόμου» αφέθηκε να αναπτυχθεί καθώς οι αμετανόητοι φασίστες πήραν το νόμο στα χέρια τους, σπέρνοντας φόβο και τρόμο. Οι μετανάστες ξυλοκοπήθηκαν καθώς περπατούσαν στους δρόμους. Τα γραφεία της κοινότητας των μεταναστών δέχτηκαν ξεδιάντροπες επιθέσεις, τα καταστήματά τους και τα υπόγεια τζαμιά τους διαλύθηκαν από εμπρηστικούς μηχανισμούς, τονίζει ο Guardian.
«Κανείς δεν ξέρει πόσες δολοφονίες υπήρξαν πραγματικά», υπογραμμίζει ο Ασλάμ. «Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι υπήρχαν περισσότερες από 900 επιθέσεις, οι περισσότερες στην Αθήνα. Οι άνθρωποι σύρθηκαν με τη βία μέσα από λεωφορεία, από άνδρες ντυμένους με μαύρα μπλουζάκια της Χρυσής Αυγής και ξυλοκοπήθηκαν σε στάσεις λεωφορείων. Πολλοί μαχαιρώθηκαν. Έχω όλες τις λεπτομέρειες στα σημειωματάριά μου» αναφέρει.
Περισσότερες από 600 από τις καταγγελλόμενες επιθέσεις ήταν εναντίον Πακιστανών. Καθώς εξελίχθηκαν οι έρευνες, αποκαλύφθηκε ότι κάποιοι Έλληνες αστυνομικοί είχαν ισχυρούς δεσμούς με τη Χρυσή Αυγή. «Η αστυνομία έριχνε το φταίξιμο στις εσωτερικές διαμάχες μεταξύ αλλοδαπών διαφορετικών εθνικοτήτων. Τώρα ξέρουμε γιατί» συνεχίζει ο Ασλαμ.
Τον Ιανουάριο του 2013 ένας Πακιστανός μετανάστης, ο Σαχζάτ Λουκμάν, 27 ετών, μαχαιρώθηκε θανάσιμα από δύο μέλη της Χρυσής Αυγής στα Πετράλωνα. Στους δράστες επεβλήθη ισόβια κάθειρξη, αλλά οι ποινές τους άλλαξαν και αμφότεροι αποφυλακίστηκαν πέρυσι. Στις έρευνες που είχαν γίνει στα σπίτια τους, η αστυνομία ανακάλυψε φυλλάδια της Χρυσής Αυγής και μια κρύπτη με οπλισμό.
Ο Λουκμάν ήταν ένα από τα πολλά θύματα των χρυσαυγιτών. Μια άλλη δολοφονία, αυτή του Παύλου Φύσσα, αποδείχθηκε η αρχή του τέλους τους.
«Αλλά υπάρχουν μαθήματα που πρέπει να πάρουμε από αυτό», συμπεραίνει ο Ασλάμ. «Ήμασταν περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι όταν ήρθα για πρώτη φορά εδώ το 1986. Τώρα είμαστε λιγότερο από μισοί, επειδή τόσοι πολλοί έχουν εγκαταλείψει την Ελλάδα, εν μέρει από φόβο. Δέκα χρόνια είναι πολύς χρόνος για να περιμένουμε αυτήν την ημέρα. Υπάρχουν όμως θύματα που δεν μπορούν να θυμηθούν και δεν είναι μαζί μας σήμερα. Πρέπει να τα θυμόμαστε. Και δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε αυτά τα εγκλήματα».
Η δίκη ήταν ποινική και οι κατηγορούμενοι δικάζονταν για την τέλεση αξιόποινων πράξεων. Δεν αποφάσισε ένα Συνταγματικό Δικαστήριο, που δεν υπάρχει άλλωστε στην έννομη τάξη μας, την απαγόρευση της οργάνωσης.
Η δίκη ήταν ποινική και η απόφαση καθόρισε τα όρια της ελληνικής πολιτείας στην ανοχή μιας εγκληματικής οργάνωσης, που θωράκιζε τη δολοφονική της δράση με το καθεστώς του πολιτικού κόμματος. Ένα τύποις κοινοβουλευτικό κόμμα με παραστρατιωτικό βραχίονα.
Με την καταδικαστική απόφαση γίνεται ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει θεσμική ανοχή στην ωμή, ανεξέλεγκτη βία που ασκούσαν με κάθε ευκαιρία μέλη της οργάνωσης μέχρι και τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα.
Δεν σημαίνει ότι ξεμπερδέψαμε με την ακροδεξιά και τον φασισμό. Όπως δεν ξεμπερδέψαμε, επειδή εξοβελίσαμε τη Χρυσή Αυγή προ έτους από τη Βουλή. Την επόμενη φορά μπορεί να έρθει αλλιώς, και γι’ αυτό δεν δικαιολογείται ο εφησυχασμός.
«Ο ύπνος της λογικής γεννάει τέρατα» και παράγει μαύρα αποτελέσματα. Όταν ο πολιτικός υπολογισμός σέρνεται στο δωμάτιο, όταν κλείνουμε τα μάτια στη διείσδυση σε κρατικά όργανα, όταν γυρίζουμε το κεφάλι αλλού, όταν υποβαθμίζουμε την κακοφορμισμένη πληγή, όταν υπάρχει μιντιακή «ασυλία» και προβολή του ακραίου μορφώματος σαν ένα λαϊφστάιλ φαινόμενο.
Δεν έχουμε πάθει όλοι αποκολοκύνθωση. Θυμόμαστε και εκείνους που ζητούσαν «μια σοβαρότερη Χρυσή Αυγή», κι εκείνους που κατήγγειλαν όσους «άφηναν λυτή» τη μάνα Φύσσα, κι εκείνους που χαριεντίζονταν με τα «παιδιά που πήγαιναν τις γιαγιάδες στα ΑΤΜ», κι εκείνους «που οφείλουν ένα μεγάλο “ευχαριστώ” στη Χρυσή Αυγή» για «την ευκαιρία που μας προσφέρει (σ.σ.: το 2012) για δημοκρατία».
Σύμφωνοι, πλέον το κλίμα έχει μεταστραφεί και αυτή η «μπουγάδα» δύσκολα θα επαναληφθεί. Αρκεί να μη δείξουμε πάλι παθητικότητα και ανοχή.
«Ανοχή και παθητικότητα. Κι έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών…» (Μάνος Χατζιδάκις, «Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι», Φεβρουάριος του 1993).
Σιγά μη φοβηθώ, λοιπόν; Θα φοβηθώ, αν επαναπαυτώ. Μια δίκη τέλειωσε, μα η δίκη του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και κάθε αντικοινωνικού και αντιανθρώπινου παραμένει διαρκής.
Όσο πετούν οι νυχτερίδες της ιδεολογίας του μίσους, σιγά μην αποκοιμηθώ.
Θυμάμαι πάντα την μητέρα μου, στο άκουσμα της είδησης του θανάτου ενός νέου ανθρώπου, αναστατωμένη να λέει πως δεν υπάρχει χειρότερος και μεγαλύτερος πόνος για έναν γονέα από το να θάβει το παιδί του.
Πατέρας ακόμη δεν έχω γίνει, ωστόσο είμαι σίγουρος πως οι γονείς όλου του κόσμου συντάσσονται με την άποψη της. Πράγματι, αθεράπευτο το κενό που δημιουργεί ένα τέτοιο γεγονός στην ψυχή, την καρδιά και την ζωή ενός γονιού.
Έτσι ανεπούλωτη θα μείνει η πληγή και στην Μάγδα Φύσσα. Μια γυναίκα, σύζυγο, μα πάνω απ’ όλα μια μάνα που ενημερώθηκε, ένα βράδυ πριν 7 χρόνια, πως ο γιος της, ο Παύλος Φύσσας, δολοφονήθηκε. Έμαθε πως μαχαιρώθηκε από χέρι φασίστα επειδή ενοχλούσε. Ναι, είναι αλήθεια ότι ο Παύλος τους ενοχλούσε και τους χαλούσε τα γεμάτα μίσος σχέδια.
Με τα τραγούδια, τους στίχους, την επιρροή του στη νέα γενιά, τις αλληλέγγυες δράσεις του τόσο προς Έλληνες όσο και προς μετανάστες. Το τεράστιο ανθρωπιστικό του εκτόπισμα τους έκρυβε. Το αντιφασιστικό του πάθος τους φόβιζε και αποφάσισαν να τον βγάλουν από την μέση. Άνανδρα και θρασύδειλα, οργανώνοντας νυχτερινή επίθεση εκατοντάδων μαυροφορεμένων εναντίον ενός υπερασπιστή της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας. Άλλωστε, τι είναι; Ένα μάτσο δειλά απολειφάδια, αποτελούμενα από σάπιες, μαύρες καρδιές, που τρομοκρατούν ανυπεράσπιστους, ως επί το πλείστον, ανθρώπους.
Η κ. Μάγδα όμως, όσο πόνο κι αν ένιωσε, όσα δάκρυα κι αν έχυσε, τόσο περισσότερο καλλιέργησε μια αστείρευτη, εσωτερική δύναμη για το αδιάκοπο κουπί που είχε να τραβήξει στο δρόμο προς την δικαίωση. Μετατρέποντας την οργή σε ορμητήριο για την τιμωρία των ενόχων. «Ουρλιάζοντας», με φωνή που συνθλίβει σιδερικά και μαχαίρια, πως όχι μόνο δεν τους φοβάται τους φασίστες αλλά πως θα τους κλείσει και στην φυλακή!
Η δίκη ξεκίνησε πριν 5,5 χρόνια, αφού πρώτα βρέθηκε ο δολοφόνος και οι υποκινητές του. Βέβαια, μέσα στον φάκελο της πολύκροτης υπόθεσης της Χρυσής Αυγής δεν βρισκόταν μόνο η δολοφονία Φύσσα αλλά και η επίθεση κατά συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ, η επίθεση σε Αιγύπτιους εργάτες, με σημαντικότερη απόφανση το εάν η Χρυσή Αυγή αποτελεί πολιτικό κόμμα ή εγκληματική οργάνωση.
Όλα αυτά τα χρόνια που διανύθηκαν, η κ. Μάγδα απουσίασε ελάχιστες φορές από την δικαστική αίθουσα. Κάποιες έγινε δέκτης χυδαίων ύβρεων από τους Χρυσαυγίτες, στους οποίους απάντησε αναλόγως, μη μπορώντας να διατηρήσει την ψυχραιμία της. Και πολύ καλά τους έκανε. Υψώνουν φωνή για να σε τρομάξουν, όταν όμως τους απαντάς με ίδιο τόνο και ύφος και με βλέμμα που εκτοξεύει πραγματικές φωτιές, τότε κρύβονται στα σκέλια τους. Έτσι τους αντιμετώπιζε και τους ξεμπρόστιαζε η Μάγδα Φύσσα, κάθε φορά που σήκωναν κεφάλι. Σαν θεριό ανήμερο, το οποίο έχει όλο το δίκιο με το μέρος του!
Η μάνα του Παύλου Φύσσα έγινε σύμβολο στον αγώνα κατά των ναζιστών, κατά της εγκληματικής οργάνωσης ονόματι Χρυσή Αυγή. Πάντα στη πρώτη γραμμή της μάχης, υποστηρίζοντας το αντιφασιστικό κίνημα, διδάσκοντας ήθος ενώ ο κόσμος της είχε καταρρεύσει. Όπως και στην πορεία που διαδραματίζεται την ημέρα που δολοφονήθηκε ο Παύλος. Περήφανη και ακούραστη προπορεύεται αυτής, κοιτώντας ψηλά στον ουρανό τον αδικοχαμένο γιο της. Τον ήρωα της. Τον ήρωα μας!
Η μνήμη μου τρέχει απευθείας σε ένα περιστατικό που με συγκλόνισε. Κατά την διάρκεια μιας από τις εκατοντάδες συνεδριάσεις του δικαστηρίου, έξω από την αίθουσα προκλήθηκαν μικρής έκτασης και έντασης επεισόδια. Η αστυνομία θέλησε να προχωρήσει σε συλλήψεις, ωστόσο η κ. Μάγδα είχε διαφορετική άποψη. Έβαλε όλα τα παιδιά από πίσω της και ως προστάτιδα μητέρα στάθηκε μπροστά από τα ΜΑΤ, κοιτάζοντας τα κατάματα. Και ας τολμούσαν να προχωρήσουν. Θα τους συνέτριβε και αυτούς, έτσι όπως κατατρόπωσε τους φασίστες. Γιατί οι αληθινές μαχήτριες δεν δειλιάζουν πουθενά και γίνονται ασπίδα προστασίας για όσους έχουν το δίκιο με το μέρους τους!
Έβαλε ως σκοπό της ζωής της να τους στείλει πίσω από τα σίδερα. Και τα κατάφερε! Στις 07/10/2020 και με την βούλα του νόμου πια, το δικαστήριο ονόμασε την Χρυσή Αυγή εγκληματική οργάνωση. Μιχαλολιάκος, Κασιδιάρης και λοιπές ακροδεξιές κατσαρίδες, αντιμετωπίζουν κατηγορίες με πολυετείς ποινές. Η κ. Μάγδα δεν δικαίωσε μόνο την ψυχή του παιδιού της και των υπόλοιπων θυμάτων, αλλά έφραξε τον δρόμο στο τέρας του φασισμού, το οποίο αύριο μπορεί να έκλεβε βίαια και απότομα τον γιο κάποιας άλλης μάνας.
Βγήκε από την αίθουσα σχεδόν τρέχοντας, εμφανώς συγκινημένη και ανακουφισμένη. Ύψωσε το βλέμμα της και φώναξε «Γιε μου, γιε μου, τα κατάφερες. Παύλο μου, τα καταφέραμε». Όσες φορές κι αν δω το στιγμιότυπο, ποτέ δεν καταφέρνω να συγκρατήσω το δάκρυ που επιθυμεί να κυλήσει. Τα χιλιάδες παιδιά της που συγκεντρώθηκαν έξω από το εφετείο, ζητωκραύγαζαν γνωρίζοντας την οριστική και αμετάκλητη γνωμάτευση του δικαστηρίου. Τα κοίταξε, έστειλε ένα φιλί και χαμογέλασε. Γέλα, γλυκιά μου μάνα, γέλα!
Η περηφάνια του Παύλου για την μάνα του, βλέποντας από εκεί ψηλά το τι κατάφερε, σίγουρα θα ξεχειλίζει. Η γυναίκα που δεν λύγισε ούτε μία στιγμή, που στάθηκε βράχος στον αγώνα κατά της Χρυσής Αυγής, που κοίταξε τους φασίστες στα μάτια και τους τσάκισε, πλέον μπορεί, τουλάχιστον, να κοιμάται ήσυχη καθώς και την ψυχή του παιδιού της ηρέμησε και το φίδι αποκεφάλισε. Κλείνω, με την υπενθύμιση της, πως η μάχη δεν τελειώνει εδώ. Οφείλει να είναι καθημερινή και διαρκής, για μια κοινωνία ασφαλή, με αξιοπρέπεια, χωρίς μαχαίρια και μίσος. Εγώ, ως ένα από τα χιλιάδες παιδιά της, της υπόσχομαι πως αυτόν τον αγώνα θα τον δώσουμε, ώστε να μην υπάρξει κανένας νέος Παύλος και καμία μάνα να μην ξανά περάσει τον δικό της Γολγοθά. Μάγδα Φύσσα, σε ευχαριστούμε!
—
*Θεόκριτος Αργυριάδης, φοιτητής Πολιτικών Επιστημών στο ΔΠΘ
Το δικαστήριο διέκοψε στις 23.20 το βράδυ της Τετάρτης μετά την ολοκλήρωση των αγορεύσεων των δικηγόρων των κατηγορουμένων σχετικά με τα ελαφρυντικά και θα συνεχίσει την Πέμπτη στις 12.30 το μεσημέρι.
«Σημασία έχει ότι σήμερα είναι μια ιστορική νίκη αυτή και αύριο περιμένουμε τις ποινές και όλα τα υπόλοιπα. Εύχομαι να είναι και η αυριανή ημέρα σαν τη σημερινή» δήλωσε η Μάγδα Φύσσα έξω από το Εφετείο. «Σήμερα νίκησε η Δημοκρατία. Το χρωστάμε στον Παύλο, στην πολιτική αγωγή που αγωνίστηκε τόσο πολύ όλο αυτό τον καιρό. Γιατί έδωσε μεγάλο αγώνα και τους οφείλουμε και σε αυτούς ένα μεγάλο ευχαριστώ. Και φυσικά και στον Παύλο, για όλα, το αίμα του, τη ζωή του που έχασε. Το ότι άντεξε. Να μην το ξεχνάμε. Τα τέσσερα λεπτά του Παύλου είναι πολύ σημαντικά για να μπορέσουν να τους συλλάβουν. Αύριο θα τα ξαναπούμε. Εδώ θα είμαστε» κατέληξε η Μάγδα Φύσσα.
Ομόφωνα η ελληνική Δικαιοσύνη αποφάνθηκε ότι η Χρυσή Αυγή είναι εγκληματική οργάνωση «ενδεδυμένη με τον μανδύα πολιτικού κόμματος», σύμφωνα με το παραπεμπτικό βούλευμα της υπόθεσης. Η απόφαση του δικαστηρίου δίνει πολλά μηνύματα, τόσο αποδεχόμενη τη ναζιστική φύση της οργάνωσης όσο και για τα ιδεολογικά κίνητρα με τα οποία κινήθηκαν τα μέλη της.
Συνολικά η απόφαση του δικαστηρίου είναι η ακόλουθη:
Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, η οποία έχει πολλαπλό αντίκτυπο στην κοινωνική και πολιτική σκηνή της χώρας, επτά πρώην βουλευτές της ΧΑ κρίθηκαν ένοχοι για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.
Συγκεκριμένα πρόκειται για τους Νίκο Μιχαλολιάκο, Χρήστο Παππά, Ηλία Κασιδιάρη, Ιωάννη Λαγό, Γιώργο Γερμενή, Ηλία Παναγιώταρο, Αρτέμη Ματθαιόπουλο. Το δικαστήριο με την ίδια απόφαση κήρυξε ενόχους για ένταξη και συμμετοχή στην εγκληματική οργάνωση της ΧΑ τους πρώην βουλευτές Παναγιώτη Ηλιόπουλο, Πολύβιο Ζησιμόπουλο, Αντώνιο Γρέγο, Νικόλαο Μίχο, Νικόλαο Κούζηλο, Κωνσταντίνο Μπαρμπαρούση, Ευστάθιο Μπούκουρα, Χρυσοβαλάντη Αλεξόπουλο, Μχιάλη Αρβανίτη, Ελένη Ζαρούλια και Δημήτριο Κουκούτση. Ως μέλη της ίδιας εγκληματικής οργάνωσης κρίθηκαν ένοχοι και οι δυο αποκαλούμενοι πυρηνάρχες Γιώργος Πατέλης και Αναστάσιος Πανταζής.
Νωρίτερα, οι δικαστές επίσης ομόφωνα έκριναν ένοχο για την υπόθεση της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα τον καθ’ ομολογία δολοφόνο Γιώργο Ρουπακιά και 15 ακόμη από τους συνολικά 18 κατηγορούμενους για τη συγκεκριμένη εγκληματική πράξη. Για την απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος των Αιγύπτιων αλιεργατών, ένοχοι κρίθηκαν όλοι οι κατηγορούμενοι.
Σε ό,τι αφορά στην υπόθεση της δολοφονικής επίθεσης σε βάρος συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ, οι δικαστές μετέτρεψαν την αρχική κατηγορία της απόπειρας ανθρωποκτονίας σε επικίνδυνη σωματική βλάβη σε βάρος τριών εκ των τεσσάρων αρχικών παθόντων. Για τον τέταρτο παθόντα τα το δικαστήριο μετέτρεψε την κατηγορία σε απλή σωματική βλάβη και έπαυσε οριστικά την ποινική δίωξη ως προς το συγκεκριμένο πρόσωπο λόγω παραγραφής.
Το δικαστήριο σε ό,τι αφορά στο αδίκημα της διακεκριμένης οπλοκατοχής (κακούργημα) μετέτρεψε σε απλή οπλοκατοχή για τους πρώην βουλευτές Μιχαλολιάκο, Γερμενή, Κασιδιάρη, Λαγό, Μίχο και Μπούκουρα. Τέλος, το δικαστήριο κατά περίπτωση έκρινε ενόχους οκτώ κατηγορούμενους για παράνομη οπλοκατοχή.
Η διαδικασία συνεχίζεται με τις αγορεύσεις των συνηγόρων υπεράσπισης για την αναγνώριση ελαφρυντικών. Μέχρι στιγμής αιτούνται γενικά σύννομο βίο (ο παλιός πρότερος έντιμος βίος), μεταγενέστερα καλή συμπεριφορά κ.α.
Νωρίτερα, με την ολοκλήρωση της απόφασης επικράτησε πανζουρλισμός, χειροκροτήματα μέσα και έξω από την αίθουσα, ενώ η μητέρα του Παύλου Φύσσα τρέχοντας βγήκε από το ακροατήριο, φωνάζοντας εν μέσω χιλιάδων ζητωκραυγών «Γιέ μου… τα κατάφερες» και ξέσπασε σε κλάματα στην αγκαλιά της κόρης της.
Χειροκροτήματα έξω από το Εφετείο, μετά την ετυμηγορία του δικαστηρίου υπέρ της ενοχής των κατηγορουμένων
Χειροκροτήματα και αντιφασιστικά συνθήματα κυριαρχούν αυτή την ώρα έξω από το Εφετείο Αθηνών κάθε φορά που ακούγεται από τα μεγάφωνα η ετυμηγορία του δικαστηρίου υπέρ της ενοχής των κατηγορουμένων. Από τα μεγάφωνα κόσμος ενημερώνει για τις εξελίξεις μέσα στο δικαστήριο. Με το άκουσμα της ενοχής του Νίκου Μιχαλολιάκου ο κόσμος ξέσπασε σε χειροκροτήματα ενώ άρχισε να φωνάζει: «Ο Παύλος ζει, τσακίστε τους ναζί».
Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο κοροναϊός SARS-CoV-2 είχε «μολύνει» σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό περισσότερα από τα μισά όνειρα με στοιχεία στρες και εφιάλτη. Ο αλγόριθμος υπολόγισε ότι στο 55% των ονείρων υπήρχε αγχωτικό περιεχόμενο σχετιζόμενο με την πανδημία.
Η νόσος Covid-19 εξελίσσεται σε εφιάλτη για μερικούς ανθρώπους, αλλά μια νέα φινλανδική επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει ότι ο κοροναϊός «μολύνει» τα όνειρα πολύ περισσότερων ανθρώπων και ότι η πανδημία αποτελεί στην κυριολεξία ένα κακό όνειρο για ένα σημαντικό ποσοστό ανδρών και γυναικών.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι, με επικεφαλής την δρα Ανού-Κατρίνα Πεσόνεν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό ψυχολογίας «Frontiers in Psychology», χρησιμοποίησαν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύσουν το περιεχόμενο των ονείρων σχεδόν 1.000 ανθρώπων στη διάρκεια της καραντίνας στη Φινλανδία, η οποία διήρκεσε έξι εβδομάδες.
Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο κοροναϊός SARS-CoV-2 είχε «μολύνει» σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό περισσότερα από τα μισά όνειρα με στοιχεία στρες και εφιάλτη. Ο αλγόριθμος υπολόγισε ότι στο 55% των ονείρων υπήρχε αγχωτικό περιεχόμενο σχετιζόμενο με την πανδημία.
Η φοβία μόλυνσης από τον κοροναϊό, η αγωνιώδης ανάγκη προσωπικής προστασίας, η αποτυχία τήρησης των αποστάσεων από τους άλλους, καθώς και σενάρια με δυστοπικές ή αποχρώσεις τύπου Αποκάλυψης, ήσαν ανάμεσα σε αυτά που βασάνιζαν τον ύπνο αρκετών ανθρώπων.
Όσον αφορά γενικότερα τις συνήθειες του ύπνου, περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες στην έρευνα δήλωσαν ότι κατά την καραντίνα κοιμούνταν περισσότερο από ό,τι πριν, ενώ το 10% είχε χειρότερες αϋπνίες και πάνω από το 25% είχαν συχνούς εφιάλτες. Περισσότεροι από τους μισούς ανέφεραν επίσης ότι είχαν περισσότερο στρες και ήσαν αυτοί που έβλεπαν τους περισσότερους εφιάλτες.
Η υπολογιστική γλωσσολογική ανάλυση των ονείρων με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης είναι μια νέα εξέλιξη στην έρευνα των ονείρων και αναμένεται να αξιοποιηθεί ευρύτερα στο μέλλον.
Στα 9.300.000 υπολογίζονται σήμερα οι φτωχοί και όσοι κινδυνεύουν από τη φτώχεια στη Γαλλία. Πρόκειται για το 15% του πληθυσμού και βεβαίως ο κορωνοϊός έχει παίξει το ρόλο του.
«Δεν έχουμε ξαναζήσει παρόμοια κατάσταση από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά», είναι η οδυνηρή διαπίστωση της ανθρωπιστικής οργάνωσης «Secours populaire» (Λαϊκή Αρωγή), με αφορμή το αποτέλεσμα του ετήσιου βαρόμετρου για την φτώχεια που έδωσε στη δημοσιότητα σήμερα, σε συνεργασία με την εταιρεία Ipsos.
Στα 9.300.000 υπολογίζονται σήμερα οι φτωχοί και οι βρισκόμενοι σε επισφαλή κατάσταση στη Γαλλία. Πρόκειται για το 15% του πληθυσμού και βεβαίως ο κορωνοϊός έχει παίξει το ρόλο του.
Κοντά στο εκατομμύριο υπολογίζονται ότι θα φθάσουν οι νέοι άνεργοι ως το τέλος του 2020. Ένας στους τρεις Γάλλους υπέστη απώλεια εισοδήματος, παρά τα διάφορα προγράμματα μερικής απασχόλησης.
Στο «κόκκινο» οι τραπεζικοί λογαριασμοί
Με δυσκολία το 38% των νοικοκυριών τα φέρνει βόλτα ως το τέλος του μήνα και οι λογαριασμοί στην τράπεζα είναι μονίμως στο «κόκκινο». Η δε πικρή διαπίστωση είναι ότι ο κατώτατος μισθός των 1.219 ευρώ στη Γαλλία δεν προφυλάσσει πλέον από τη φτώχεια, με συνέπεια για πολλούς τη στέρηση της τροφής.
Ένας στους 4 Γάλλους δηλώνει ότι περιορίζει την ποσότητα τροφής στο πιάτο του ή παραλείπει γεύματα.
Η μαζική επισιτιστική βοήθεια από τις διάφορες οργανώσεις επιτρέπει να επικεντρώνονται οι προσπάθειες στην κάλυψη του ενοικίου και να αποφεύγονται οι εξώσεις. Η «Secours populaire» βοηθάει πάνω από 3 εκατ. άτομα.
Όλο και ανοίγει η ψαλίδα μεταξύ των ετήσιων θανάτων και γεννήσεων στην Ελλάδα, με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το 2019 να δείχνουν ότι οι γεννήσεις υπολείπονταν των θανάτων πέρυσι κατά 41.202. Μεγάλη αύξηση σημείωσαν τα σύμφωνα συμβίωσης και μικρή οι θρησκευτικοί γάμοι.
Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού που διέμενε στην ελληνική επικράτεια, με στοιχεία από τα ληξιαρχεία των δημοτικών αρχών, οι γεννήσεις στην Ελλάδα πέρυσι ανήλθαν σε 83.763 (42.945 αγόρια και 40.818 κορίτσια), καταγράφοντας μείωση 3,1% σε σχέση με το 2018, που ήταν 86.440 (44.525 αγόρια και 41.915 κορίτσια). Στις γεννήσεις δεν συμπεριλαμβάνονται οι γεννήσεις νεκρών βρεφών, οι οποίες το 2019 ανήλθαν σε 454, αυξημένες κατά 35,5% σε σχέση με το 2018, που ήταν 335.
Οι θάνατοι ανήλθαν σε 124.965 (63.088 άνδρες και 61.877 γυναίκες), καταγράφοντας αύξηση 3,9% σε σχέση με το 2018, οπότε ήταν 120.296 (61.386 άντρες και 58.910 γυναίκες). Οι θάνατοι βρεφών ηλικίας κάτω του έτους ανήλθαν σε 314, αυξάνοντας τον δείκτη βρεφικής θνησιμότητας (θάνατοι βρεφών ηλικίας κάτω του έτους ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων) από 3,47 το 2018 σε 3,75 το 2019.
Οι γάμοι ανήλθαν σε 47.137 γάμους (23.278 θρησκευτικοί και 23.859 πολιτικοί), παρουσιάζοντας μικρή μείωση 0,6% σε σχέση με το 2018, κατά το οποίο είχαν πραγματοποιηθεί 47.428 γάμοι (23.010 θρησκευτικοί και 24.418 πολιτικοί).
Τα σύμφωνα συμβίωσης ανήλθαν σε 7.924, παρουσιάζοντας αύξηση 24,4% έναντι του 2018, που ήταν 6.369. Στα σύμφωνα συμβίωσης πέρυσι συμπεριλαμβάνονται 199 σύμφωνα συμβίωσης μεταξύ ανδρών και 54 μεταξύ γυναικών.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα σε συνδυασμό με την άναρχη δόμηση και το μπάζωμα των ρεμάτων πλημμυρίζουν περιοχές με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις περιουσίες και τις ανθρώπινες ζωές. Διδάκτωρ που Πανεπιστημίου Αθηνών προτείνει τη σωστή ενημέρωση και την εκπαίδευση κατοίκων στις περιοχές αυτές, αλλά και το «ξήλωμα» κάθε κατασκευής εντός των ρεμάτων.
Με δεκάδες χωριά, πόλεις και νησιά να παλεύουν ακόμα με τις λάσπες και τις ανοιχτές πληγές που άφησε πίσω του ο μεσογειακός κυκλώνας στην Ελλάδα και τον χειμώνα να καταφτάνει μαζί με προειδοποιήσεις για έντονα και ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, πολλές περιοχές βρίσκονται στο «κόκκινο» και κινδυνεύουν να πλημμυρίσουν.
Όπως δηλώνει στο Sputnik ο διδάκτωρ του τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μιχάλης Διακάκης, στο τμήμα του «υπάρχει από το 2012 ένας χάρτης ο οποίος δείχνει τις περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων».
«Δεν μπορεί κανείς να πει ότι φέτος περιμένω μια πλημμύρα, για παράδειγμα, στον Έβρο ή στην Πελοπόννησο, αλλά αυτό που μπορεί να κάνει είναι να χαρτογραφήσει αυτές τις περιοχές και να πει ότι οι συγκεκριμένες παρουσιάζουν συνήθως ή πιο συχνά πλημμυρικά φαινόμενα και να υπάρχει εγρήγορση μεγαλύτερη σε αυτές τις περιοχές» ανέφερε ο ειδικός.
Σε ποιες περιοχές καταγράφονται πλημμυρικά φαινόμενα
Μεταξύ των περιοχών αυτών που καταγράφονται πλημμυρικά φαινόμενα και που μπορεί να παρουσιαστούν εκ νέου, όπως είπε ο κ. Διακάκης, είναι η Δυτική και η Ανατολική Αττική, τα δυτικά προάστια της Αθήνας, το κέντρο της Θεσσαλονίκης και κάποια τμήματα της πόλης, περιοχές της Πελοποννήσου, της Εύβοιας και της Ρόδου.
Στο τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, εξηγεί ο κ. Διακάκης, έχουν αναλυτικά στοιχεία για περίπου 600 ξεχωριστά πλημμυρικά συμβάντα που έχουν σημειωθεί σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας και τα οποία έγιναν «από τις αρχές του αιώνα έως σήμερα».
Άναρχη δόμηση, μπάζωμα ρεμάτων και δάση που κάηκαν είναι μεταξύ των αιτιών που ενισχύουν τα δραματικά αποτελέσματα στις πλημμύρες.
«Στο Μουζάκι, για παράδειγμα, έχουμε έναν χάρτη που δείχνει πώς ήταν το ρέμα ανοικτό και πώς μίκρυνε σιγά-σιγά με τα χρόνια. Αυτό είναι που λέμε ότι το να “χτίζουμε μέσα στα ρέματα” είναι μία από τις χρόνιες παθήσεις και είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα το Μουζάκι. Υπάρχει όμως και η αιτία από τις φωτιές σε δάση σε κάποιες περιοχές, ενώ σε κάποιες άλλες υπάρχουν πιο εξόφθαλμες αιτίες με κατασκευές και κτίρια ακριβώς μέσα στα ρέματα» ανέφερε χαρακτηριστικά ο ίδιος.
Η Πολιτεία, όπως εξηγεί ο διδάκτωρ του ΕΚΠΑ, ενημερώνεται από την επιστημονική κοινότητα μέσω δύο οδών: Είτε με τις επίσημες ανακοινώσεις που πραγματοποιούν οι επιστήμονες μέσα από συνέδρια και άλλα φόρα είτε με απευθείας ενημερώσεις που πραγματοποιούν διάφορα επιστημονικά κέντρα.
Δρόμοι και γέφυρες σε περιοχές υψηλού πλημμυρικού κινδύνου
Στα στοιχεία που διαθέτει ο κ. Διακάκης δείχνουν επίσης ότι τα τελευταία χρόνια σε πλημμυρικά φαινόμενα έχουν μειωθεί οι θάνατοιεντός των σπιτιών και έχουν αυξηθεί οι θάνατοι εκτός αυτών, όπως την ώρα που άνθρωποι βρίσκονται μέσα στο αυτοκίνητό τους.
«Η μία αιτία είναι ότι οι κατασκευές μας έχουν γίνει αρκετά πιο καλές, δηλαδή έχουμε πάει από φτωχού τύπου κατασκευές που είχαμε τις δεκαετίες του ’50, του ’60 και του ’70 σε κατασκευές που μας προστατεύουν από σεισμούς και πλημμύρες, δηλαδή δεν καταρρέουν εύκολα τα σπίτια. Δεν λέω ότι δεν συμβαίνει ποτέ, αλλά ότι συμβαίνει σπάνια. Το δεύτερο είναι ότι έχει επεκταθεί πολύ το οδικό δίκτυο και έχει αυξηθεί πολύ η χρήση του αυτοκινήτου με αποτέλεσμα να έχουμε πολλές οδικές υποδομές, γέφυρες και δρόμους σε περιοχές υψηλού πλημμυρικού κινδύνου» δηλώνει ο κ. Διακάκης προσθέτοντας ότι μια τέτοια χαρακτηριστική περίπτωση ήταν «οι θάνατοι που συνέβησαν το 2013 στη Ρόδο».
Εκπαίδευση των κατοίκων σε επικίνδυνες περιοχές
Ο κ. Διακάκης θεωρεί υψίστης σημασίας την ενημέρωση του κοινού προκειμένου να προφυλάσσεται κατά τη διάρκεια των πλημμυρών τονίζοντας μάλιστα ότι «πρέπει να βελτιωθεί ο τρόπος προειδοποίησης».
«Να γίνει πολύ καλή ενημέρωση και εκπαίδευση των κατοίκων που βρίσκονται σε περιοχές που υπάρχει κίνδυνος. Μπορεί επίσης να βελτιωθεί ο τρόπος που επικοινωνείται η προειδοποίηση. Δηλαδή να πάμε από το κλασικό δελτίο τύπου που βγάζει η Πολιτική Προστασία ή η περιφέρεια σε κάτι που να είναι πιο σωστό επικοινωνιακά. Υπάρχουν τεχνικές, όπως χρωματικοί κώδικες ώστε ο πολίτης να λαμβάνει πιο καλά το μήνυμα και να ξέρει πότε τον αφορά. Είναι σημαντικό να καταλαβαίνει ο πολίτης αν τον αφορά μια προειδοποίηση γιατί αν ανά δύο ημέρες ακούμε ένα έκτακτο δελτίο και δεν διαβάζουμε τις λεπτομέρειες αρχίζει ο πολίτης να έχει την ψευδαίσθηση ότι δεν τον αφορά ποτέ» επισήμανε ο κ. Διακάκης προσθέτοντας ότι προς την σωστή κατεύθυνση είναι οι ειδοποιήσεις από το 112.
Τι πρέπει να κάνει η Πολιτεία
Ο κ. Διακάκης υποστηρίζει ότι πρέπει να γίνουν μια σειρά από παρεμβάσεις έτσι ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι και τα πλημμυρικά φαινόμενα.
«Να δώσουμε χώρο στο νερό να πάει απρόσκοπτα στη θάλασσα. Δηλαδή να άρουμε οπωσδήποτε οποιεσδήποτε ανθρώπινες παρεμβάσεις οι οποίες δυσχεραίνουν τη ροή του νερού, να δώσουμε χώρο στα ρέματα εκεί που τα έχουμε καταπατήσει ή μπαζώσει για να επανέλθουν στην πρότερη μορφή που είχαν. Πάλι εδώ είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα το Μουζάκι που είχε μια κοίτη η οποία στο ύψος του Κέντρου Υγείας ήταν 180 μέτρα και έχει γίνει 60 μέτρα. Αυτό το ρέμα θέλει χώρο έτσι ώστε όταν γίνεται πλημμύρα να έχει τον χώρο που χρειάζεται για να μην πλήττονται υποδομές» ανέφερε.
Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει εκπονήσει το σχέδιο «Δάρδανος» το οποίο ενεργοποιεί τους εμπλεκόμενους φορείς καθορίζοντας τις αρμοδιότητες τους σε περίπτωση πλημμυρικών φαινομένων. Μάλιστα δήμοι και περιφέρειες έχουν στα χέρια τους, τους απαραίτητους χάρτες που δείχνουν κατά τόπους τις επικίνδυνες περιοχές προκειμένου να προχωρήσουν σε καθαρισμό ρεμάτων και στα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα, ενώ οι αρμόδιες τοπικές υπηρεσίες έχουν στη διάθεσή τους και τα απαραίτητα πρωτόκολλα επεμβάσεων που τους διανεμήθηκαν από τη Πολιτική Προστασία.
Να σημειωθεί ότι η κωδική ονομασία «Δάρδανος» δόθηκε από έναν ήρωα της μυθολογίας που ήταν βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Δάρδανος βρέθηκε στη Σαμοθράκη μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Ιασίωνα και την αδελφή του Αρμονία κατά τη διάρκεια ενός κατακλυσμού που βούλιαξε το μεγαλύτερο τμήμα του νησιού. Ο ίδιος επέζησε και έζησε στο νησί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει με διαφορετικό τρόπο τις νύχτες και τις μέρες σε μεγάλο μέρος της Γης, μεταξύ των οποίων η Ευρώπη, με τις πρώτες να ανεβάζουν θερμοκρασία πιο γρήγορα από ό,τι οι δεύτερες.
Αυτό δείχνει μια νέα βρετανική επιστημονική μελέτη, σύμφωνα με την οποία μεταξύ 1983-2017 υπήρξε μια διαφορά ανόδου πάνω από 0,25 βαθμούς Κελσίου στη μέση ετήσια θερμοκρασία μεταξύ των νυχτών και των ημερών στον μισό περίπου πλανήτη.
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες οι μέρες θερμαίνονται ταχύτερα σε μερικές χώρες, ενώ οι νύχτες σε άλλες, όμως η συνολική έκταση ξηράς της Γης όπου η θερμοκρασία ανεβαίνει περισσότερο τις νύχτες, είναι υπερδιπλάσια σε σχέση με την περιοχή όπου η άνοδος της θερμοκρασίας είναι ταχύτερη τις μέρες. Ανάμεσα στις περιοχές όπου οι νύχτες κατ’ εξοχήν ανεβάζουν θερμοκρασία ταχύτερα σε σχέση με τις μέρες, είναι η Ευρώπη, η δυτική Αφρική, η νοτιοδυτική Αμερική και η κεντρική Ασία. Αντίθετα, στις νότιες ΗΠΑ, στο Μεξικό και στη Μέση Ανατολή οι μέρες θερμαίνονται ταχύτερα.
Αυτή η «θερμοκρασιακή ασυμμετρία» οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις μεταβολές των επιπέδων νεφοκάλυψης. Τα αυξημένα σύννεφα μπλοκάρουν τις ηλιακές ακτίνες και έτσι ρίχνουν τη θερμοκρασία στη διάρκεια της μέρας, ενώ διατηρούν σχετικά ψηλά τη θερμοκρασία και την υγρασία κατά τη νύχτα. Το αντίθετο συμβαίνει, όταν μειώνονται τα σύννεφα, οπότε περισσότερη θερμότητα φθάνει στη Γη τη μέρα και χάνεται τη νύχτα.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Έξετερ, με επικεφαλής τον δρα Ντάνιελ Κοξ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Global Change Biology», ανέφεραν ότι «αυτή η ασυμμετρία έχει δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις στον φυσικό κόσμο». Όπως ανέφερε ο Κοξ, «η μεγαλύτερη άνοδος της θερμοκρασίας κατά τη νύχτα σχετίζεται με το κλίμα που γίνεται πιο υγρό, κάτι που έχει σημαντικές συνέπειες για την ανάπτυξη των φυτών και πώς αλληλεπιδρούν τα είδη, όπως τα θηλαστικά και τα έντομα».
Οι γάτες μπορούν να μεταδώσουν τον νέο κορονοϊό μεταξύ τους, ενώ οι σκύλοι όχι, όπως αναφέρει μία νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, σύμφωνα με την οποία κανένα από τα δύο είδη κατοικίδιων ζώων δεν φαίνεται να μεταδίδει τον ιό στους ανθρώπους.
Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει προηγούμενα ευρήματα ερευνών ότι τόσο οι γάτες όσο και οι σκύλοι μπορούν να μολυνθούν από τον ιό SARS-CoV-2 που προκαλεί τη νόσο Covid-19 στους ανθρώπους. Όμως, ούτε οι γάτες ούτε οι σκύλοι φαίνεται πιθανό να αρρωστήσουν.
Επίσης, οι γάτες αναπτύσσουν μία ισχυρή ανοσολογική αντίδραση -σε σχέση με άλλα ζώα- απέναντι στον κορονοϊό, κάτι που θα μπορούσε να τις καταστήσει αντικείμενο μελετών για τα ανθρώπινα εμβόλια. Οι μολυσμένοι από τον κορονοϊό σκύλοι, σύμφωνα με τη νέα μελέτη, δεν φαίνεται να τον μεταδίδουν καθόλου, αν και άλλες μελέτες είχαν δείξει ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί.
Οι ερευνητές του Κολλεγίου Κτηνιατρικής και Βιοϊατρικών Επιστημών του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Κολοράντο, οι οποίοι έκαναν τα νέα πειράματα και τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης», διαβεβαίωσαν ότι τα κατοικίδια ζώα δεν αποτελούν σημαντική πηγή ανησυχίας για μόλυνση των ανθρώπων. Όπως είπαν, δεν είναι τυχαίο ότι ενώ πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν πεθάνει από τον κορονοϊό και δεκάδες εκατομμύρια είναι τα διαγνωσμένα κρούσματα, είναι αντίθετα μετρημένες στα δάχτυλα οι αναφορές για ζώα που έχουν μολυνθεί.
Σύμφωνα, πάντως, με τους ερευνητές, είναι πιθανό ότι η μόλυνση των γατών από τον κορονοϊό είναι σχετικά συχνή, χωρίς οι άνθρωποι να το προσέχουν. Παραμένει, όμως, ασαφές γιατί οι γάτες, που μολύνονται από τον ιό, στη συνέχεια δεν φαίνεται να τον μεταδίδουν στους ανθρώπους (κάτι που θεωρητικά θα έπρεπε να συμβαίνει), αλλά τον μεταδίδουν σε άλλες γάτες ή σε άλλα ζώα.
Οι ερευνητές συμβούλευσαν τους κατόχους γατών να τις κρατούν στο σπίτι όσο μπορούν, ιδίως αν κάποιος στην οικογένεια έχει μολυνθεί από τον κορονοϊό, ώστε να μη μολυνθούν άλλες γάτες.
Για να εξασφαλίσουμε την κατάλληλη εμπειρία στο site μας, χρησιμοποιούμε cookies. Χρησιμοποιώντας την σελίδα αποδέχεστε την χρήση τους. περισσότερα
Τα cookies είναι ενεργοποιημένα σε αυτή την ιστοσελίδα για να σας εξασφαλίσουμε την κατάλληλη εμπειρία περιήγησης. Χρησιμοποιώντας την σελίδα αποδέχεστε την χρήση των Cookies.
«Ανησυχούμε πολύ για την ψυχική υγεία των νοσηλευτών», είπε ο Χάουαρντ Κάτον, ο Βρετανός γενικός διευθυντής του ICN, μιλώντας στο Reuters Television
Σε «θανατική καταδίκη» οι πάγοι της Γροιλανδίας;
Η προστασία του κλίματος δεν κοστίζει ακριβά
Οι Έλληνες είναι ο πιο αγχωμένος λαός του πλανήτη
Τυχαία ανακάλυψη δίνει ελπίδες στους επιστήμονες για τη μάχη κατά του καρκίνου
Χωρίς νερό στο σπίτι το 65% των κατοίκων Ασίας-Ειρηνικού