paidevo.gr | parents

Γράφει η Βαλεντίνα Βεκρή 

Κάθε παιδί που ανήκει στο φάσμα του αυτισμού είναι διαφορετικό από οποιαδήποτε άλλο, γι’ αυτό αντιμετωπίζει δυσκολίες με διαφορετική ένταση από άλλα παιδιά που επίσης ανήκουν στο φάσμα. Η αποτελεσματικότητα της κάθε παρέμβασης εξαρτάται από τις δυνατότητες του κάθε παιδιού. Υπάρχουν αμέτρητες παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται στα πλαίσια της εκπαίδευσης του αυτιστικού φάσματος. Παρακάτω ακολουθεί μια αναφορά σε μια από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις στα αυτιστικά παιδιά.

Η εντατική, συμπεριφορική πρώιμη παρέμβαση ,έχει βοηθήσει πολλά παιδιά με αυτισμό  στους τομείς της επικοινωνίας , της εκμάθησης της γλώσσας και των κοινωνικών δεξιοτήτων με αποτέλεσμα να επιτυγχάνουν στις τάξεις γενικής εκπαίδευσης. Ένα από τα πρώτα παραδείγματα των δυνατοτήτων της συστηματικής πρώιμης παρέμβασης στη ζωή των παιδιών με αυτισμό αποτελεί το έργο των Lovoas (1987) & Smith (1998).

Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του ’60 τα παιδιά με αυτισμό θεωρούνταν μη εκπαιδεύσιμα και γι’ αυτό δεν φοιτούσαν σε σχολεία, ούτε σε κέντρα ειδικής αγωγής. Ο Lovoas (1960), κατέρριψε τον μύθο που ήθελε τα αυτιστικά παιδιά ανίκανα να εκπαιδευτούν. Εφαρμόζοντας την θεωρία της Ανάλυσης της Συμπεριφοράς συνέβαλε καθοριστικά στην αντιμετώπιση του αυτισμού και την πραγματοποίηση των  ψυχοπαιδαγωγικών προγραμμάτων.

O Lovoas δημοσίευσε τα αποτελέσματα μιας μελέτης που πραγματοποίησε σε 19 παιδιά με αυτισμό, τα οποία παρακολούθησαν ένα εντατικό πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης, τύπου ένα-προς-έναν για 40 ώρες την εβδομάδα πριν την ηλικία των 4 ετών. Η παρέμβαση περιλάμβανε την εκπαίδευση των γονέων  και την ένταξη σε ένα πλαίσιο προσχολικής αγωγής με τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά.

Όταν έγινε σύγκριση με μια ομάδα 19 αντίστοιχων περιπτώσεων  στην ηλικία των 7 ετών, παρατηρήθηκε αύξηση κατά μέσο όρο 20 μονάδων του ΝΔ (νοητικού δυναμικού) των παιδιών της πειραματικής ομάδας, τα οποία είχαν επίσης σημειώσει πρόοδο στην σχολική τους επίδοση. Εννιά από τα παιδιά είχαν προχωρήσει από την πρώτη στη δευτέρα δημοτικού σε τάξεις γενικής εκπαίδευση.

Αξιολογήσεις επανελέγχου της ίδιας ομάδας των 19 παιδιών στην ηλικία των 11 ετών έδειξαν ότι τα παιδιά διατηρούσαν όσα είχαν μάθει. Συγκεκριμένα 8 από τα 9 παιδιά δεν ξεχώριζαν από τα μέσα τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά σε τεστ νοημοσύνης και στην συμπεριφορά.  Συμπεραίνουμε, ότι μετά από ένα χρόνο παρέμβασης, το 50% των παιδιών μπορούν να ενταχθούν σε κανονικές τάξεις νηπιαγωγείου. Στην συνέχεια επαναλαμβάνουν το νηπιαγωγείο για να έχουν ένα προβάδισμα στην πρώτη δημοτικού. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα παιδιά που έχουν επιτυχημένη φοίτηση στη γενική τάξη έχουν φυσιολογική νοημοσύνη.

Οι διδακτικές μέθοδοι που χρησιμοποίησε ο Lovoas βασίζονται στην εφαρμοσμένη ανάλυση της συμπεριφοράς (ΕΑΣ). Η Ε.Α.Σ. χρησιμοποιεί συμπεριφορικές αρχές όπως θετική ενίσχυση, για να διδάξει στα παιδιά δεξιότητες με ένα προγραμματισμένο συστηματικό τρόπο. Τα παιδιά έχουν επαναλαμβανόμενες ευκαιρίες για να εξασκήσουν τις νέες τους δεξιότητες κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε διάφορα πλαίσια με διάφορα άτομα και υλικά. Πραγματοποιούνται ομάδες παιδιών-εφήβων που έχουν σαν στόχο την ανάπτυξη των κοινωνικών και γνωστικών δεξιοτήτων. Εφαρμόζονται εξωτερικά προγράμματα, επίσκεψη παιδικές χαρές, εστιατόρια, σουπερμάρκετ για αντιμετώπιση των μη επιθυμητών συμπεριφορών και γενίκευση των κατακτημένων δεξιοτήτων. Ένα ολοκληρωμένο ψυχοπαιδαγωγικό πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης επίσης περιλαμβάνει, εναλλακτικές μεθόδους επικοινωνίας που βοηθούν στην προώθηση του λόγου του παιδιού και της επικοινωνίας. Η εκπαίδευση γονέων θεωρείται ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες που συμβάλλουν στην κατάκτηση και συντήρηση των γνώσεων και των δεξιοτήτων των παιδιών τους.

Η ΕΑΣ είναι η πιο αποτελεσματική παρέμβαση που υπάρχει προς το παρόν. Με εντατική και κατάλληλη θεραπεία τα παιδιά του αυτιστικού φάσματος παρουσιάζουν εμφανή βελτίωση σε σύντομο χρονικό διάστημα. Τα παιδιά μπορούν έτσι να ανεξαρτητοποιηθούν στην καθημερινότητα τους, να διεκδικήσουν ένα καλύτερο μέλλον και την ποιότητα ζωής που τους αξίζει.

Η Βαλεντίνα Βεκρή είναι Ψυχολόγος και κάτοχος του μεταπτυχιακού διπλώματος, MScΕξελικτικής Ψυχολογίας. Έχει εργαστεί ως Θεραπεύτρια και Υπεύθυνη Προγράμματος Παιδιών που ανήκουν στο Αυτιστικό Φάσμα.

Βιβλιογραφία: Γενά, Α (1992). Αυτισμός και Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές.

Heward, Lee William (2001). Παιδιά με Ειδικές Ανάγκες, εκ. Τόπος.

(πηγή: Lesvosnews.net)

Προτού ξεκινήσουμε, για το πώς να διδάξετε δεξιότητες γραφής στο παιδί σας, θα πρέπει καταρχήν να γνωρίζετε εάν το παιδί σας είναι δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας.

Είναι πολύ απλό να το προσδιορίσετε. Απλώς παρατηρήστε το παιδί σας όταν ξεκινά να μαζεύει πράγματα. Το χέρι που χρησιμοποιεί για το σκοπό αυτό θα σας δείξει εάν είναι αριστερόχειρας ή όχι. Τα αριστερόχειρα παιδιά διαφέρουν λιγάκι από τα συνηθισμένα παιδιά.

Υπάρχουν κάποια σημεία τα οποία θα πρέπει να έχετε κατά νου όταν θα ξεκινήσετε να τους διδάσκετε να γράφουν:

Αφήστε το παιδί σας να κατανοήσει ότι παρόλο που γράφει με το αριστερό χέρι, αυτό δεν είναι σε καμία περίπτωση ελάττωμα.

Κάντε το να καταλάβει ότι υπάρχουν πολλά ακόμη παιδιά σαν και αυτό, αν και μπορεί να μην είναι κοντά του.

Βεβαιωθείτε ότι μπορεί να γράψει την κάθε λέξη με καλή γραφή και με όμορφα γράμματα.

Μην το εξαναγκάζετε ποτέ να χρησιμοποιεί το δεξί χέρι, αυτό μπορεί να προκαλέσει επιπλέον πίεση, και μπορεί να μην καταφέρει να γράψει καλά.

Το παιδί θα πρέπει να κρατάει τις σημειώσεις κοντά στο “αριστερό του χέρι” δημιουργώντας την κατάλληλη γωνία σύμφωνα με τη θέση του χεριού του.

Το σημειωματάριο θα πρέπει, επίσης, να έχει την κατάλληλη απόσταση, και να τοποθετείται στο κατάλληλο ύψος με σκοπό να κάνει το παιδί να αισθάνεται άνετα κατά τη διάρκεια του γραψίματος.

Διδάξτε του πώς να κρατάει/πιάνει με τον κατάλληλο τρόπο ένα μολύβι μεταξύ του δείκτη, του μεσαίου δακτύλου και του αντίχειρα.

Να προσπαθείτε πάντα να κινητοποιείτε και να εκτιμάτε το παιδί σας όταν γράφει και χρησιμοποιεί το αριστερό του χέρι.

Δώστε του να κρατήσει χρωματιστά μολύβια/στυλό που να ελκύουν την προσοχή του, και να διατηρούν το ενδιαφέρον του στο γράψιμο.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε την ικανότητα κατανόησης και μάθησης του παιδιού σας ενώ το διδάσκετε. Αυτό θα σας βοηθήσει να το διδάξετε με τον κατάλληλο τρόπο.

Προσπαθήστε να κατανοήσετε την υπομονή του παιδιού σας, και ακόμη και όταν απογοητεύεται παραμείνετε ψύχραιμοι. Απαιτείται μεγάλη προσπάθεια από τη δική σας πλευρά.

Προσπαθήστε να το διδάξετε εικονικά – μέσω εικόνων, και πείτε του να γράψει για αυτό που βλέπει. Αυτό θα βελτιώσει τον τρόπο χειρισμού του χεριού του.

Μην ανησυχείτε στην αρχή για τα κακογραμμένα κείμενα και τα ορθογραφικά λάθη. Βοηθήστε το παιδί σας να βελτιωθεί σταδιακά.

Τέλος, κάθε παιδί με αριστερή πλευρίωση θα πρέπει να ακολουθεί κάποιες τεχνικές κατά την εμπλοκή του σε γραφοκινητικές δραστηριότητες καθώς η φορά της γραφής, αλλά και η κατεύθυνση έχει αναπτυχθεί από δεξιόχειρες για δεξιόχειρες!!!

Ουσιαστικά προσπαθούμε να κάνουμε το παιδί να γράψει αντίθετα από τον φυσικό του τρόπο. Ας δούμε λοιπόν πώς μπορούμε να κάνουμε λίγο ποιο εύκολη τη ζωή του Οι αριστερόχειρες θα πρέπει να κάθονται ελάχιστα ποιο ψηλά στην καρέκλα από τους δεξιόχειρες. Έτσι η οπτική επαφή με αυτό που γράφουν θα είναι καλύτερη. Ένα μαξιλαράκι στο κάθισμα θα βοηθήσει αρκετά.

Επίσης, με την ίδια ακριβώς λογική θα πρέπει να πιάνει το όργανο πιο ψηλά (περίπου 3,5 εκατοστά από την μύτη του μολυβιού).

Η δύναμη που βάζουμε στο μολύβι θα πρέπει να είναι ίση σε κάθε δάκτυλο (αντίχειρας, μέσος και δείκτης) ώστε η θέση να μην χαλάει.

Η θέση του χαρτιού είναι εξαιρετικά σημαντική!!! Ποτέ το χαρτί παράλληλο με το σώμα του παιδιού αλλά παράλληλο με το χέρι που γράφει!! (Στην περίπτωση μας σκεφτείτε ότι η αριστερή πάνω γωνία θα πρέπει περίπου να «δείχνει» την πάνω πλευρά του γραφείου / θρανίου).

Επίσης, καλό θα ήταν να χρησιμοποιούμε αρχικά μολύβι με μαλακή μύτη ώστε η ροή πάνω στο χαρτί να είναι πιο ομαλή.

Στα γράμματα που απαιτούν οριζόντιες γραμμές δεν θα πρέπει να είμαστε αυστηροί με την φορά (αριστερά προς δεξιά) αλλά θα πρέπει να αφήσουμε τα παιδιά να διαλέξουν ό,τι τα βολεύει!

Επίσης, αν είναι δυνατό στο σχολείο καλό θα ήταν να μην κάθεται στο ίδιο θρανίο ένας αριστερόχειρας με έναν δεξιόχειρα!!!

(πηγή: hamomilaki.blogspot.gr)

Συμφώνησε η ΚΕΔΕ με πρόσχημα την αύξηση του αριθμού των παιδιών που θα πάνε στους σταθμούς

Μείωση κόστους ανά παιδί: Αυτό συμφωνήθηκε στην προχτεσινή συνάντηση αντιπροσωπείας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και του υπουργού Εργασίας Γιάννη Βρούτση, με στόχο να αυξηθεί ο αριθμός των παιδιών στους παιδικούς σταθμούς και με πρόσχημα το πραγματικό γεγονός ότι έχουν κοπεί πάνω από 53.000 από το πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ.

Συμφώνησαν στην, από ημερών γνωστή, πρόταση του υπουργείου για μείωση του κόστους ανά παιδί και επιπλέον επιχορήγηση από το κράτος κατά 20 εκατ. ευρώ, για να γίνουν δεκτά στους παιδικούς σταθμούς άλλα 18.000 παιδιά. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των παιδιών σε παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς από 43.000 θα φτάσει τα 61.000. Αλλά το εκρηκτικό πρόβλημα παραμένει καθώς θα μείνουν εκτός 35.000 παιδιά. Υπενθυμίζουμε ότι σε αυτόν τον αριθμό δεν υπολογίζονται πολλές χιλιάδες ακόμα που ήδη έχουν αποκλειστεί.

Το υπουργείο είχε προτείνει:

• Μείωση, κατά 20%, του ποσού που διατίθεται για κάθε παιδί στους βρεφικούς σταθμούς. Δηλαδή, το κόστος από 3.700 ευρώ το χρόνο μειώνεται σε 2.960 ευρώ.
• Μείωση, κατά 15%, του ποσού που παρέχεται σε κάθε παιδί στους παιδικούς σταθμούς. Δηλαδή, το κόστος μειώνεται από 2.900 ευρώ σε 2.465 ευρώ το χρόνο.
• Μείωση, κατά 50%, του ποσού που δίνεται σε κάθε παιδί στα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης (ΚΔΑΠ). Δηλαδή, το ποσό που διατίθεται μειώνεται από 2.000 ευρώ σε 1.000 ευρώ το χρόνο.

Ας δούμε τι περιλαμβάνει το λεγόμενο κόστος ανά παιδί. Τη σίτιση. Μπορεί ένας σταθμός να αποφασίσει να μειώσει τη συχνότητα του κρέατος που δίνεται σε κάθε παιδί. Το παιδαγωγικό και βοηθητικό προσωπικό. Σε έναν παιδαγωγό θα αντιστοιχούν περισσότερα παιδιά με συνέπειες στο έργο τους. `Η μπορεί κάποιος σταθμός να αποφασίσει να μειώσει προσωπικό. Τα λειτουργικά έξοδα, δηλαδή, θέρμανση, νερό, παιχνίδια, χαρτί, μολύβια, μπογιές, μαρκαδόροι, πλαστελίνες, υλικά για παιδικές κατασκευές κλπ., που σημαίνει ότι μπορεί να μην τηρούνται οι ενδεδειγμένες συνθήκες διαμονής και παιδαγωγικού έργου. Ο έλεγχος της σωματικής υγείας του παιδιού, από γιατρό. Δεν αποκλείεται να μειωθούν ή να μη γίνονται καθόλου τέτοιες απαραίτητες για την παρακολούθηση της υγείας του παιδιού επισκέψεις.

Είναι γεγονός ότι μπορεί τα 18.000 παιδιά και οι οικογένειές τους να αισθάνονται ότι κάτι έγινε μπροστά στο αδιέξοδο που αντιμετώπιζαν, ωστόσο δεν πρέπει να θεωρούν ότι λύθηκε το πρόβλημα, αφού θα έχουν να αντιμετωπίσουν τη σημαντική υποβάθμιση που μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη για τα παιδιά και τους εργαζόμενους.

(πηγή: Ριζοσπάστης)

Η παιδική ηλικία είναι μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδος για τη σωστή σωματική και ψυχική ανάπτυξη του ανθρώπου. Εκτός του ότι τα παιδιά, λόγω της ανάπτυξης, έχουν ιδιαίτερες ανάγκες σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά, στην παιδική ηλικία αναπτύσσονται και οι διατροφικές συνήθειες που συνήθως μας συνοδεύουν σε όλη τη μετέπειτα ζωή μας.

Έρευνες έχουν δείξει ότι τις τελευταίες δεκαετίες τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας αυξάνουν δραματικά. Η μείωση της φυσικής δραστηριότητας και οι λανθασμένες επιλογές τροφίμων είναι οι δύο κύριοι παράγοντες που συνθέτουν το παραπάνω πρόβλημα. Γενικότερα οι κακές διατροφικές συνήθειες σε αυτή την ηλικία θέτουν το παιδί σε κίνδυνο για ανάπτυξη, μακροπρόσθεσμα, διαφόρων προβλημάτων υγείας. Μην ξεχνάμε ότι η παιδική ηλικία είναι η πιο κρίσιμη, κατά την οποία σχηματίζεται ο αριθμός των λιποκυττάρων που θα έχει το άτομο και ως ενήλικας. Κατά συνέπεια, ένας μαθητής που πάσχει από παιδική παχυσαρκία πιθανότατα θα ταλαιπωρείται με το βάρος του και ως ενήλικας και παράλληλα αυξάνει τις πιθανότητές του να εμφανίσει προβλήματα όπως διαβήτη και καρδιαγγειακά μετέπειτα στην ζωή του.

Επίσης, οι λανθασμένες διατροφικές συνήθειες έχουν σαν αποτέλεσμα αρκετές φορές ελλείψεις θρεπτικών συστατικών (όπως πχ αβιταμινώσεις) οι οποίες εμφανίζονται ως μια γενική αδυναμία, με αποτέλεσμα μειωμένη απόδοση στο σχολείο και στις καθημερινές δραστηριότητες και γενικότερα λιγότερη αντοχή και διάθεση. Σε σπάνιες περιπτώσεις μια ελλιπής διατροφή μπορεί να συμβάλει στην καθυστέρηση της σωματικής ανάπτυξης ενός παιδιού. Το σίγουρο είναι ότι οι κακές διατροφικές επιλογές, λόγω της αυξημένης ενέργειας και της ποσότητας ζάχαρης που περιέχουν, επηρεάζουν το βάρος και την υγεία των δοντιών στα παιδιά και συνιστάται προσοχή.

Πώς το παιδί και ο έφηβος πρέπει να τρώνε σε καθημερινή βάση;

Το παιδί χρειάζεται ενέργεια και θρεπτικά συστατικά προκειμένου να:

• διατηρήσει τις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού

• αναπληρώσει τις καθημερινές ‘φθορές’ με παραγωγή νέων κυττάρων

• αντεπεξέλθει στις καθημερινές σωματικές δραστηριότητες

• αναπτυχθεί

• δημιουργήσει αποθέματα στον οργανισμό για διάφορα θρεπτικά συστατικά

Η ισορροπημένη διατροφή, που περιλαμβάνει ποικιλία τροφίμων από όλες τις κατηγορίες, μπορεί να προσφέρει στο παιδί τα θρεπτικά συστατικά και την ενέργεια που είναι απαραίτητα για την ομαλή ανάπτυξη και διατήρηση της υγείας του.

Ποια θα είναι τα τρόφιμα που πρέπει να προτιμώνται μέσα στην ημέρα;

Ότι συστάσεις ισχύουν για τους ενήλικες μπορούν να εφαρμοστούν και στα παιδιά. Η ανάγκη για ποικιλία τροφίμων, περιορισμό των κορεσμένων λιπών, λογική χρήση του αλατιού και μείωση της κατανάλωσης γλυκισμάτων είναι εξίσου σημαντική με τη προτροπή για έντονη φυσική δραστηριότητα και αυξημένη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών.

Πιο συγκεκριμένα υπάρχουν κάποιες ομάδες τροφίμων οι οποίες συνιστάται να περιλαμβάνονται στην καθημερινή διατροφή του παιδιού και είναι οι εξής:

• Ομάδα γάλακτος (γάλα, γιαούρτι)

• Ομάδα κρέατος (κρέας, ψάρι, πουλερικά, αυγά, τυριά κ.α.)

• Ομάδα ψωμιού (ψωμί, δημητριακά, ζυμαρικά, κ.α.)

• Ομάδα λαχανικών και φρούτων

• Ομάδα λιπών και ελαίων (λάδι, βούτυρο, μαργαρίνη, κ.α.)

Αναλυτικότερα, το διαιτολόγιό του μπορεί να περιλαμβάνει:

• μια μικρή σαλάτα σε κάθε γεύμα, μαγειρεμένα λαχανικά ή χορτόσουπα

• 2-4 φρούτα την ημέρα (ωμά, πολτοποιημένα, ως χυμό ή κομπόστα)

• 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών προϊόντων την ημέρα (γάλα, τυρί, γιαούρτι, κρέμα)

• 1-2 φορές την εβδομάδα όσπρια

• 2 φορές την εβδομάδα ψάρι

• 3-4 αυγά

• 1-3 φορές κρέας και κοτόπουλο

• ελαιόλαδο για όλες τις χρήσεις

• ανάλατους ξηρούς καρπούς για μικρογεύμα

Οι παραπάνω συστάσεις αποτελούν έναν καλό οδηγό για την καθημερινή διατροφή του παιδιού κατά μέσο όρο μέσα στην εβδομάδα, όμως βασικό στοιχείο της διατροφής των μαθητών αποτελεί και το κολατσιό τους στο σχολείο. Οι επιλογές των παιδιών ποικίλουν αρκετά και φανερώνουν τις διαφορετικές τους διατροφικές επιλογές.

(πηγή: iatronet.gr)

Της Νατάσας Ευριπίδου

Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες  – Τα ανέτοιμα παιδιά, σύμφωνα με τη Δένα Λοΐζου, χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοπεποίθηση, αρνητική στάση απέναντι στο σχολείο και τη μάθηση γενικότερα, και διαταραχές στη συμπεριφορά

ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ γνωρίζουν ότι η συμπλήρωση της ηλικίας και μόνο δεν αποτελεί το διαβατήριο για την ομαλή εισαγωγή στην Α’ τάξη

Είναι το παιδί μου έτοιμο να πάει Α’ τάξη Δημοτικού; Θα μπορεί να γράφει και να διαβάζει; H Δένα Λοΐζου, ψυχολόγος και Εξουσιοδοτημένος Συνεργάτης Αξιολόγησης Σχολικής Ετοιμότητας, εξηγεί στη «Σ» πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.

Τα ανέτοιμα παιδιά, σύμφωνα με την κ. Λοΐζου, χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοπεποίθηση, αρνητική στάση απέναντι στο σχολείο και τη μάθηση γενικότερα, και διαταραχές στη συμπεριφορά.

Για να φοιτήσει ένα παιδί στην Α’ τάξη Δημοτικού πρέπει να είναι «σχολικά έτοιμο», επισημαίνει η κ. Λοΐζου. «Πρέπει να έχει τις γνώσεις και τις ικανότητες που θα βοηθήσουν να μάθει να γράφει, να διαβάζει και να μετράει· έτσι θα ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος των μαθησιακών δυσκολιών και μιας πιθανής σχολικής αποτυχίας. Οι ικανότητες αυτές καλύπτουν πολλούς και διαφορετικούς τομείς της ανάπτυξης. Οι βασικοί τομείς συμπεριλαμβάνουν την ομιλία, κατανόηση, προαναγνωστικές δεξιότητες, προμαθηματικές έννοιες, κριτική ικανότητα και συγκέντρωση», εξηγεί στην εφημερίδα μας η Δένα Λοΐζου.

Ενδείξεις σχολικής ετοιμότητας

Μερικές από τις ενδείξεις της σχολικής ετοιμότητας είναι το παιδί να μπορεί να αρθρώνει σωστά (τα γράμματα), να χρησιμοποιεί τις σωστές λέξεις στο σωστό σημείο, να αφηγείται ιστορίες με τη σωστή χρονική σειρά, να μπορεί να ακολουθεί οδηγίες, να απαντά σε ερωτήσεις, να κατανοεί ένα έργο που παρακολουθεί ή ένα βιβλίο που διάβασε, να αναγνωρίζει τα γράμματα του αλφαβήτου και να μπορεί να τα ανακαλεί, να γράφει το όνομά του, να αναγνωρίζει λέξεις που βλέπει συχνά, να ονομάζει και να κατανοεί μεγέθη όπως μεγάλο-μικρό, να αναγνωρίζει τους αριθμούς μέχρι το 10, να έχει αντίληψη του χώρου και καλό συντονισμό κινήσεων και να μπορεί να απασχοληθεί αρκετή ώρα με μια δραστηριότητα.

Σήμερα, το μοναδικό κριτήριο για την εγγραφή του παιδιού στην Α’ τάξη δημοτικού σχολείου, είναι η χρονολογική του ηλικία. Οι ειδικοί (γιατροί, νηπιαγωγοί, δάσκαλοι) γνωρίζουν ότι η συμπλήρωση της ηλικίας και μόνο δεν αποτελεί το διαβατήριο για την ομαλή εισαγωγή στην Α’ τάξη. Με την αξιολόγηση της Σχολικής Ετοιμότητας μπορούμε να ελέγξουμε κατα πόσο το παιδί έχει τις απαραίτητες ικανότητες και την ωριμότητα που χρειάζεται για να παρακολουθήσει με επιτυχία και χωρίς δυσκολίες το δημοτικό σχολείο.

Πώς να προλάβουμε τις μαθησιακές δυσκολίες

ΜΕ ΤΟΝ προληπτικό έλεγχο της Σχολικής Ετοιμότητας μπορούμε να προλάβουμε μαθησιακές δυσκολίες, οι οποίες είναι δυνατόν να οφείλονται σε αδιάγνωστες δυσκολίες στην ομιλία, στη σύνθετη και συγκριτική σκέψη, στη γραφή, στην προσοχή και τη συμπεριφορά. Δυσκολίες, δηλαδή, που μπορούν να προληφθούν εάν οι γονείς έχουν την κατάλληλη ενημέρωση και αν η διάγνωσή τους γίνει έγκαιρα.

Τα παιδιά τα οποία έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν μαθησιακές δυσκολίες, είναι τα παιδιά με δυσκολία στη συγκέντρωση της προσοχής, χαμηλή οπτική αντίληψη, παιδιά με υπερκινητικότητα, παιδιά με διαταραχές στη συμπεριφορά, παιδιά με δυσκολία στην προφορά λέξεων, φθόγγων και συλλαβών. Ελέγχοντας τη Σχολική Ετοιμότητα, έχουμε την ευκαιρία και τη δυνατότητα να βοηθήσουμε παιδιά που εμφανίζουν μικρές ανωριμότητες να τις διορθώσουν έγκαιρα, πριν αυτές εξελιχθούν αργότερα στις μεγαλύτερες τάξεις σε μαθησιακές δυσκολίες.

Η δεξιότητα της προσαρμοστικότητας

Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ, σύμφωνα με τη Δένα Λοΐζου, είναι το σύνολο των ικανοτήτων και ψυχικών δυνάμεων που ενεργοποιούν οι άνθρωποι για να αντιδρούν και να αντιμετωπίζουν με ευελιξία και καλό τρόπο τις αντιξοότητες, το στρες, τις τραυματικές ή δραματικές καταστάσεις που συναντούν στη ζωή τους.

«Η είσοδος του παιδιού στο σχολείο «αναγκάζει» το παιδί να απομακρυνθεί από τις βολικές συνήθειες του σπιτιού, να προσαρμοστεί στην πειθαρχία του σχολείου και στις «κοπιαστικές» μαθήσεις. Από το «κλειστό» και προβλέψιμο περιβάλλον του σπιτιού περνάει στο «ανοιχτό» περιβάλλον του σχολείου που είναι γεμάτο απροσδόκητα γεγονότα, χωρίς να έχει τη δυνατότητα προσφυγής στους γονείς για στήριξη και συμπαράσταση.

Η σχολική ζωή απαιτεί από το παιδί ικανότητες πρωτόγνωρες προς το παιδί, όπως συγκέντρωση της προσοχής, να υπακούει και να κάθεται ήσυχο στη θέση του και να ολοκληρώνει οτιδήποτε αναλαμβάνει να κάνει», εξήγησε. Η προσωπικότητα και η ιδιοσυγκρασία διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην προσαρμογή του παιδιού, τόνισε. «Άλλα παιδιά είναι κοινωνικά, νιώθουν έντονη την ανάγκη να μιλάνε σε άλλους ανθρώπους, έχουν για όλα μία έτοιμη απάντηση και τους αρέσει να βρίσκονται σε διαρκή κίνηση. Άλλα παιδιά είναι πολύ διαφορετικά. Είναι ντροπαλά, ήσυχα, κλείνονται στον εαυτό τους, έχουν τάση να προγραμματίζουν όλες τις δραστηριότητές τους», ανέφερε.

Η στάση του γονέα οφείλει να είναι σταθερή

ΕΑΝ το παιδί μας δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στο σχολείο θα ήταν καλό να δούμε κατά πόσο το παιδί είναι ιδιαίτερα συνδεδεμένο με κάποιο άτομο της οικογένειας, π.χ. τη μητέρα, τον πατέρα, τη γιαγιά ή τον παππού. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις τα παιδιά αρνούνται να απομακρυνθούν από ανθρώπους που τους δείχνουν πόσο σημαντικά είναι γι’ αυτούς. Πρέπει να προσέξουμε να μην είμαστε υπερβολικά απαιτητικοί από το παιδί.

Πολλοί γονείς κάνουν το λάθος να απαιτούν από το παιδί τους, μέσα από το στάδιο προσαρμογής του στο σχολείο, και πολλές άλλες αλλαγές στη ζωή του, όπως να μάθει να τρώει όλο το φαγητό του ή φαγητά που δεν τρώει στο σπίτι, να γίνει ήσυχο και υπάκουο! Στόχος είναι το παιδί να αγαπήσει το νέο περιβάλλον, τον δικό του χώρο, να εμπιστευθεί την/τον εκπαιδευτικό του και όχι οι μεγάλες αλλαγές στις συνήθειες και στο πρόγραμμά του.

Αυτό θα γίνει σταδιακά και με πρόγραμμα. Για την κοινωνική προσαρμογή των παιδιών χρειάζεται να ορίσετε σαφείς κανόνες στην καθημερινή ζωή του και να είστε σταθεροί στην τήρησή τους. Όταν υπάρξει παραβίαση των υποσχέσεων και των συμφωνιών, πρέπει να εφαρμόζονται άμεσα οι συνέπειες. Η στάση του γονέα οφείλει να είναι σταθερή, σαφής και συνεπής. Όταν το παιδί συνεργάζεται και προσπαθεί και τηρεί τις συμφωνίες, οπωσδήποτε να επιβραβεύεται με επαίνους. Να λέτε «όχι» λιγότερο συχνά, αλλά να το εννοείτε όταν το λέτε. Να δίνετε εποικοδομητική ανατροφοδότηση και να μην είστε επικριτικοί.

Μάθετε τα παιδιά σας να παίρνουν πρωτοβουλίες και να μοιράζονται. Στη διάρκεια μιας δραστηριότητας δώστε στο παιδί ένα αντικείμενο για να το δώσει σε κάποιο άλλο άτομο. Στη διάρκεια του φαγητού δώστε στο παιδί να μοιράσει το ψωμί ή τα πιάτα με το φαγητό στα άτομα που κάθονται στο τραπέζι. Η μετάβαση του παιδιού από το Νηπιαγωγείο στην Προδημοτική ή στο δημοτικό σχολείο, αλλά και η μετάβαση από τη μια τάξη στην επόμενη, δεν είναι ένα στιγμιαίο γεγονός αλλά μια διαδικασία που έχει διάρκεια και η οποία εξαρτάται τόσο από την ετοιμότητα του παιδιού όσο και από την ετοιμότητα του σχολείου και της οικογένειας, στηρίζοντάς το στις όποιες αλλαγές.

Ένα ποσοστό παιδιών δεν μπορεί να διαχειριστεί ικανοποιητικά ούτε να αξιοποιήσει δημιουργικά τις νέες απαιτήσεις και προκλήσεις, με αποτέλεσμα να βιώνει αρνητικές εμπειρίες και άγχος. Για να περάσει κανείς με όσο το δυνατόν λιγότερα προβλήματα τα διάφορα μεταβατικά στάδια, είναι σκόπιμο να είναι κατάλληλα προετοιμασμένος. Κατάλληλη προετοιμασία για τις διάφορες αλλαγές σημαίνει ότι γνωρίζουμε και κατανοούμε όσα συμβαίνουν γύρω μας, αλλά και μέσα μας. Δεν προσαρμοζόμαστε παθητικά στις διάφορες καταστάσεις αλλά τις διερευνούμε και προσπαθούμε να τις προσαρμόσουμε ανάλογα με τις ανάγκες και τους στόχους μας.

Κλειδί η κατανόηση

ΣΤΗ φάση αυτή της προσαρμογής είναι σημαντικό οι γονείς να δείξουν κατανόηση, υποστηρίζοντας τα παιδιά στην πορεία της εξέλιξής τους, όπου βιώνουν το πέρασμα από μια κατάσταση σε μιαν άλλη. Να επιδιώξουν τη γνωριμία με τον δάσκαλο της τάξης. Να ενημερώνονται για να αποφεύγουν τυχόν λάθη, που μπορεί να σταθούν αφορμή για ένα κακό ξεκίνημα. Να μην πιέζουν τα παιδιά συνεχώς για επιτυχίες.

Για να μπορέσουν τα παιδιά να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα χρειάζονται τη στήριξη και ενθάρρυνση του δασκάλου, τη στήριξη και ενθάρρυνση των γονιών για τις προσπάθειές τους. Να νιώθουν την επιβράβευση και την αναγνώριση των ανθρώπων που αγαπούν. Οι γονείς θα πρέπει να σταθούν κοντά στα παιδιά τους στα πρώτα τους βήματα, αλλά σταδιακά να απομακρυνθούν, αφήνοντας τους χώρο για ανάπτυξη πρωτοβουλιών. Να τα βοηθήσουν να αναπτύξουν οργανωτικές δεξιότητες.

Να τους δίνουν ευκαιρίες να παίζουν, να ασχοληθούν με δραστηριότητες που τα ευχαριστούν και να ικανοποιούν την ανάγκη τους για κίνηση και δημιουργία. Να τους δίνουν χρόνο ώστε να βρουν τον δικό τους ρυθμό και να συμφιλιωθούν με το νέο περιβάλλον και τις απαιτήσεις που δημιουργούνται. Να μην τα πιέζουν με συνεχείς υποδείξεις και συμβουλές. Οι ικανότητες προσαρμογής και ευελιξίας είναι χαρακτηριστικά που οδηγούν σε επιτυχίες.

Είναι γεγονός ότι η ικανότητα προσαρμογής στις δύσκολες και αντίξοες καταστάσεις είναι διαφορετική από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ωστόσο είναι κάτι που μπορεί ο καθένας από εμάς να καλλιεργήσει και να αναπτύξει, ανεξάρτητα από το αρχικό του επίπεδο προσαρμοστικότητας και ευελιξίας.

(πηγή: «η σημερινή», sigmalife.com)