Γράφει η Έλενα Αθανασιάδου, ζωγράφος – καθηγήτρια καλλιτεχνικών
Το χρώμα ασκούσε πάντα μεγάλη επίδραση στους ανθρώπους. Επηρεάζει τη σκέψη, μεταβάλλει τη δράση, προκαλεί αντιδράσεις, επιδρά γενικά στην πορεία των πραγμάτων.
Από πολύ παλιά τα χρώματα υπήρξαν σύμβολα αφηρημένων εννοιών. Για παράδειγμα, το πράσινο συμβολίζει ελπίδα και καλή τύχη (ενώ από ψυχολογική άποψη είναι δροσερό, ξεκουράζει, αλλά και αρκετά ζεστό, ώστε να δίνει την αίσθηση της φιλίας), το κόκκινο δείχνει πάθος ή κίνδυνο, καθώς συνδέεται με τη φωτιά, αλλά ταυτόχρονα είναι σύμβολο αγάπης, ζωτικότητας και δράσης. το λευκό στο δυτικό κόσμο είναι σύμβολο αθωότητας και αγνότητας. Στην Άπω Ανατολή το λευκό αποτελεί σύμβολο θλίψης και πένθους, όπως ακριβώς ακριβώς το αντίθετό του -το μαύρο- στη Δύση.
Οι αφηρημένες έννοιες, ωστόσο, που συνδέονται με συγκεκριμένα χρώματα, δεν είναι οι ίδιες σ’ όλο τον κόσμο. Η έννοια του χρώματος ποικίλλει ανάλογα με τη φυλή, το θρήσκευμα και την εθνικότητα, ακόμα και το φυσικό, διανοητικό και πολιτισμικό κλίμα. για παράδειγμα, οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως το χρώμα των ροφημάτων από βότανα βοηθούσε στη θεραπεία διαφόρων ασθενειών.
Τα ελληνικά φύλα πίστευαν ότι ο πλανήτης Γη αποτελούνταν από 4 στοιχεία (γη, αέρας, φωτιά, νερό) και αναπαρίσταναν τη γη πράσινη, τον αέρα κίτρινο, τη φωτιά κόκκινη και το νερό γαλάζιο.
Το χρώμα επηρεάζει ολόκληρο το είναι μας – την ποιότητα της καθημερινής μας ζωής στο σύνολό της.
Στη διάρκεια της καθημερινής μας ζωής, τα χρώματα μπορεί να σηματοδοτούν υψηλή διάκριση, μεγαλείο, ζωτική δύναμη, αξιοπρέπεια. Οι παλμικές δυνάμεις των χρωμάτων μπορούν να επηρεάσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά, τις μεταβολικές διαδικασίες, πολλές όψεις της υγείας και κάθε είδους δραστηριότητα. Η δύναμη του χρώματος πηγάζει από το φως και ιδίως από το ηλιακό φως. Ο Έντουιν Μπάμπιτ γράφει στο βιβλίο του «Οι αρχές του φωτός και του χρώματος»: «Το φως, όντας μια ουσία με ιδιόρρυθμο τύπο δονήσεων που εξαρτώνται από το συγκεκριμένο χρώμα από το οποίο αποτελείται και με ταχύτητα σχεδόν 186.000 μίλια το δευτερόλεπτο, είναι ευνόητο ότι θα έχει μεγάλη δύναμη κι ότι η ουσία που το δέχεται πρέπει να παίρνει μέρος από τη δύναμη αυτή. το γεγονός ότι ολόκληρος ο κόσμος, ορυκτός, φυτικός και ζωϊκός μεταμορφώνεται συνεχώς με καινούργιες και όμορφες εκβλαστήσεις, παίρνει νέες μορφές και χρώματα κάτω από το μαγικό του άγγιγμα, δείχνει την παντοδυναμία του».
Στη χημεία το χρώμα δεν είναι τίποτα άλλο από βαφές και χρωστικές. Στη φυσική σχετίζεται με τη φασματική σύνθεση. Στην ψυχοφυσική το χρώμα συμβάλλει στην εμφάνιση ποικιλίας στον ορατό κόσμο. Δέχεται και εκπέμπει ακτινοβολούμενη ενέργεια, που δρα είτε ως τροφικός παράγοντας ανάπτυξης, είτε ως κυτταρικό δηλητήριο. Η δύναμη του χρώματος είναι αναμφισβήτητη.
Η χρωματοθεραπεία
Οι ψυχολόγοι που ειδικεύονται στο μάρκετιγκ λένε ότι το χρώμα δημιουργεί μια εντύπωση διαρκείας μέσα σε 90 δευτερόλεπτα και πως αυτή η εντύπωση συμμετέχει κατά 60% στην αποδοχή ή στην απόρριψη ενός αντικειμένου, ενός μέρους, ενός ατόμου ή μιας κατάστασης.
Η χρωματοθεραπεία – η χρήση δηλαδή του χρώματος στη θεραπεία ασθενειών, στην υποβοήθηση της ανάρρωσης και στη διατήρηση υψηλού επιπέδου ευεξίας – έχει επίδραση στην επούλωση του σώματος, στην ανάπτυξη και την εξέλιξη του ατόμου και στην ποιότητα ζωής. Ο πολύς κόσμος δεν ξέρει ότι το χρώμα εκπέμπει μια μορφή ηχητικής συχνότητας. Πράγματι όμως, οι ήχοι του χρώματος – οι δονήσεις του – επιδρούν στην υγεία μας είτε θετικά είτε αρνητικά.
Παρόλο που πολλές χώρες του Δυτικού κόσμου δεν την αναγνωρίζουν ως θεραπευτική μέθοδο, η χρωματοθεραπεία αναπτύσσεται σταθερά. Η βελτίωση της υγείας ή η πρόληψη της αρρώστιας και της διαταρραχής ανευρίσκονται, εν μέρει τουλάχιστον, στις θεραπευτικές ιδιότητες των χρωμάτων. Το χρώμα είναι είδος τροφής και μορφή ενέργειας. Η έρευνα έχει δείξει ότι το πλήρες φάσμα του ηλιακού φωτός είναι απαραίτητο για την κατάλληλη διέγερση του ενδοκρινούς μας συστήματος. Μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε «στις μαύρες μας» ή να τα βλέπουμε όλα «ρόδινα». Βέβαια, ούτε το χρώμα ούτε ο ήχος αντικαθιστούν το θεραπευτικό έργο του γιατρού, αλλά και τα δύο προσφέρουν μια πιο πλήρη αγωγή. Ας θυμηθούμε τα παλιά μονόχρωμα (συνήθως γκρίζα) νοσοκομεία ή και σχολεία μας και ας τα συγκρίνουμε με τα πολύχρωμα σημερινά.
Η τέχνη στη δημιουργική της στιγμή έχει συχνά πρόσβαση στη γνώση, η οποία μόνο τον τελευταίο αιώνα θεωρείται αποκλειστική επικράτεια των επιστημόνων. Η εξω-αισθητήρια αντίληψη και η αρχαία σοφία, τις οποίες με τόσο ζήλο προσπαθήσαμε να εξαλείψουμε, μπορεί να είναι ένας από τους τρόπους που θα μας βοηθήσουν να σώσουμε τον πλανήτη. Φυλές όπως οι Μάγιας, οι Ίνκας και πιο πρόσφατα οι Ινδιάνοι της Αμερικής, διατηρούσαν ένα στενό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στον εαυτό τους και σε όλο το περιβάλλον και ακροάζονταν τη φύση. Αυτή η στάση διατηρούσε ενεργές τις δυνάμεις που σήμερα ονομάζουμε ESP.
Κάποτε τις είχαμε και τις χάσαμε και τώρα πρέπει να τις αποκτήσουμε ξανά, σε ένα νέο επίπεδο συνείδησης.
Βλέπουμε ότι υπάρχει ένας ολοένα αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων που ενδιαφέρεται, αναζητά και ερευνά με ανοιχτό νου παλιούς και νέους δρόμους.
Το σημερινό βλέμμα όμως είναι διαφορετικό. Οι άνθρωποι είναι ώριμοι, έχουν διαβεί αμέτρητα μονοπάτια, έχουν πειραματιστεί και μπορούν σίγουρα να απορρίψουν ή να πιστοποιήσουν την εγκυρότητα καινούργιων τρόπων.
Ένα παιδικό δωμάτιο
Παράλληλα με την προσωπική εικαστική αναζήτησή μου, έχω ασχοληθεί με τη διαμόρφωση επαγγελματικών και προσωπικών χώρων. Η ενασχόληση με παιδιά και η καθοδήγησή τους μέσα από τη ζωγραφική, είναι μια περιοχή πολύ γόνιμη και δημιουργική. Είναι επείγον να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας χωρίς τις δικές μας προκαταλήψεις και φοβίες.
Δυστυχώς, οι πιο πολλοί γονείς δεν συνειδητοποιούν ότι από τα παιδιά τους χρειάζεται να μάθουν οι ίδιοι, να ακούσουν, να θυμηθούν και να ζήσουν πάλι από την αρχή. Η διδασκαλία είναι αμφίδρομη – και για το δάσκαλο και για το γονιό. Η τέχνη θεραπεύει όταν δρα ως μέσον αυτογνωσίας, αγγίζει περιοχές υπερβατικές, υψηλής αισθητικής και εκτός των συνηθισμένων ορίων, όπου όλα αναμορφώνονται και δια-μορφώνονται. Οι δυνατότητες είναι αμέτρητες για το δημιουργικό νου.
Οι γονείς που έχουν τη δυνατότητα μπορούν να προσφέρουν στους μικρούς ανθρώπους που μεγαλώνουν μαζί τους την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα τις ικανότητές τους, ν’ αναπτυχθούν και να διευρύνουν τον τρόπο σκέψης τους. Πώς μπορεί να γίνει αυτό; διαμορφώνοντας τον προσωπικό τους χώρο – το δωμάτιό τους – με σχήματα, κατασκευές και χρώματα, που θα μελετηθούν ειδικά για την ιδιοσυγκρασία και τις ανάγκες του κάθε παιδιού. το ίδιο το παιδί, ανάλογα με την ηλικία, μπορεί να συμμετέχει ενεργά σ’ αυτή τη διαμόρφωση.
Αυτοπραγμάτωση, ικανοποίηση, χαρά, ευγνωμοσύνη, έμπνευση είναι μερικά από τ’ αποτελέσματα και τα συναισθήματα που μπορούν να ακολουθήσουν αυτή την πρακτική…
Και δεν υπάρχει πιο δεκτικός νους από το νου που είναι ικανοποιημένος και χαρούμενος.
Γνωρίζοντας ότι γνωρίζουμε λίγα ας «περπατήσουμε τρυφερά, γιατί περπατάμε στα όνειρά τους», όπως θα έλεγε Άγγλος ποιητής Yates.
–
