paidevo.gr

Συντάκτης: Χρήστος Μπαρούνης

Αν στο μέλλον χάσετε μία πτήση, ίσως και να φταίει το βάρος του αεροπλάνου. Σίγουρα όχι το δικό σας ή αυτό της βαλίτσας σας. Το “Global stilling” ανησυχεί τις αεροπορικές.

ISTOCK

Το βασικό -ανησυχητικό- στοιχείο της Κλιματικής Αλλαγής, που συμπίπτει και με την μεγαλύτερη πρόκληση της ανθρωπότητας για τα επόμενα 30 χρόνια, είναι η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Καλούμαστε να την κρατήσουμε πολύ κάτω από τους +2 βαθμούς Κελσίου ως το 2050, στόχος που φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολος, ίσως και ανέφικτος, αν σκεφτεί κανείς ότι η θερμοκρασία έχει ήδη αυξηθεί κατά 1,2 βαθμούς και σε αυτό συνυπολογίσει τις επιπτώσεις των τελευταίων ενεργειακών εξελίξεων στους κλιματικούς στόχους.

Οι επιπτώσεις αυτού του φαινομένου είναι τόσες, αλλά και τέτοιες, που ορισμένες φορές, αρκεί μία αναφορά στους διαφορετικούς τομείς που “αγγίζουν” για να αντιληφθούμε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ας πάρουμε, λοιπόν, ένα παράδειγμα που, μέχρι σήμερα, ίσως και να μην είχατε φανταστεί.

Τα αεροπλάνα και το βάρος στις απογειώσεις

Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες του πλανήτη δυσκολεύουν την απογείωση των αεροπλάνων σε ορισμένα αεροδρόμια, παρουσιάζοντας μία νέα πρόκληση στον τομέα των αερομεταφορών. Όσο πιο συχνοί γίνονται οι καύσωνες μάλιστα, τόσο πιο πολύ θα μπορούσε το πρόβλημα να επεκταθεί, σε όλο και περισσότερες πτήσεις, αναγκάζοντας τις αεροπορικές εταιρείες μέχρι και να αφήνουν τους επιβάτες στο έδαφος.

Ο λόγος; “Η βασική πρόκληση που αντιμετωπίζει κάθε αεροσκάφος καθώς απογειώνεται προκύπτει από το γεγονός ότι τα αεροπλάνα είναι πολύ βαριά και η βαρύτητα θέλει να τα κρατήσει στο έδαφος”, αναφέρει ο Paul Williams, καθηγητής Ατμοσφαιρικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Reading στο Ηνωμένο Βασίλειο και προσθέτει:

“Για να ξεπεράσουν τη βαρύτητα, πρέπει να δημιουργήσουν ανύψωση, όπου η ατμόσφαιρα ωθεί το αεροπλάνο προς τα πάνω”.

Από τι εξαρτάται, όμως, η ανύψωση; “Από διάφορους παράγοντες”, λέει ο Williams στο CNN, με έναν από τους πιο σημαντικούς να είναι “η θερμοκρασία του αέρα. Καθώς ο αέρας θερμαίνεται, μειώνεται ο αριθμός των μορίων που είναι διαθέσιμες για να ωθήσουν το αεροπλάνο προς τα πάνω”.

Τα αεροπλάνα έχουν 1% λιγότερη ανύψωση για κάθε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με τον καθηγητή, ο οποίος εξήγησε πως “γι’ αυτό η υπερβολική ζέστη καθιστά δυσκολότερη την απογείωση των αεροπλάνων. Σε ορισμένες πραγματικά ακραίες συνθήκες μάλιστα, μπορεί αυτές να είναι αδύνατες”.

Το πρόβλημα επηρεάζει κυρίως τα αεροδρόμια που βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο, όπου ο αέρας είναι ήδη πιο αραιός, καθώς και αυτά με μικρούς διαδρόμους προσγείωσης, καθώς προσφέρουν λιγότερο χώρο στο αεροπλάνο για επιτάχυνση.

Σύμφωνα με τον Williams, εάν ένα αεροπλάνο απαιτεί 6.500 πόδια (1.981 μέτρα) διαδρόμου στους 20 βαθμούς Κελσίου, αυτό σημαίνει πως στους 40 βαθμούς θα απαιτούσε διάδρομο σχεδόν 2,5 χιλιομέτρων για να απογειωθεί.

Το παράδειγμα της Ελλάδας και το φαινόμενο του “Global stilling”

Η ερευνητική ομάδα του Williams άρχισε να επεξεργάζεται δεδομένα από 10 αεροδρόμια της Ελλάδας. Γιατί επέλεξαν την Ελλάδα; Οι λόγοι είναι ευνόητοι. Γιατί η χώρα διακρίνεται για τις υψηλές θερμοκρασίες της, καθώς και για τους μικρούς διαδρόμους των αεροδρομίων της.

Βρήκαν, λοιπόν, ότι υπήρχε μία αύξηση της θερμοκρασίας 0,75 βαθμών Κελσίου ανά δεκαετία από το 1970 και έπειτα. Τι άλλο βρήκαν; “Μία μείωση του μετωπικού ανέμου κατά μήκος του διαδρόμου 2,3 κόμβους ανά δεκαετία, ο οποίος θεωρείται ωφέλιμος για τις απογειώσεις, δημιουργώντας ενδείξεις πως η κλιματική αλλαγή προκαλεί αυτό που αποκαλούμε «global stilling» (σ.σ. παγκόσμια ακινησία), το οποίο εξηγεί γιατί υπάρχει επιβράδυνση των ανέμων”.

Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε αυτά τα δεδομένα των θερμοκρασιών και των ανέμων, περνώντας τα σε ένα σύστημα υπολογισμού της απόδοσης των αεροσκαφών κατά την απογείωσή τους για μία ευρεία γκάμα αεροπλάνων, συμπεριλαμβανομένου και του Airbus A320, που είναι ένα από τα πιο δημοφιλή στον κόσμο.

“Αυτό που βρήκαμε ήταν ότι το μέγιστο βάρος απογείωσης μειώνεται κατά 127 κιλά κάθε χρόνο, που είναι ισοδύναμο με έναν επιβάτη μαζί με τη βαλίτσα του”, εξήγησε ο Williams. Τι εννοεί; Πως βάσει αυτών των δεδομένων, κάθε χρόνο, θα έπρεπε να μένει ένας επιβάτης εκτός αεροσκάφους, ώστε να επέλθει ισορροπία στο βάρος που απαιτείται!

Από την κυκλοφορία του το 1988 μέχρι το 2017, το A320 είδε το μέγιστο βάρος απογείωσης να μειώνεται πάνω από τρεις τόνους στον αερολιμένα της Χίου, όπου ήταν και το βασικό αεροδρόμιο που μπήκε στο “μικροσκόπιο” της μελέτης, με μήκος διαδρόμου κάτω από 1.500 μέτρα.

Αντίστοιχο παράδειγμα είναι και το “City” του Λονδίνου, το οποίο επίσης διαθέτει διάδρομο μήκους, μικρότερο των 1,5 χιλιομέτρων. Είναι χαρακτηριστικό πως, κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα το 2018, περισσότερες από 12 πτήσεις αναγκάστηκαν να αφήσουν ορισμένους επιβάτες (μέχρι και 20) στο έδαφος ώστε να απογειωθούν με ασφάλεια.

Αντιστοίχως, το 2017, δεκάδες πτήσεις ακυρώθηκαν εξ ολοκλήρου μέσα σε λίγες ημέρες στο διεθνές αεροδρόμιο “Sky Harbor” του Phoenix, καθώς οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 48,8 Κελσίου, που είναι πάνω από τη μέγιστη θερμοκρασία λειτουργίας για πολλά επιβατικά αεροπλάνα.

Υπάρχουν λύσεις;

Μολονότι τα παραπάνω στοιχεία προκαλούν εύλογη ανησυχία στις αεροπορικές εταιρείες, πολλώ δε στους επιβάτες και δη σε αυτούς που ταξιδεύουν συχνά, φαίνεται πως λύσεις υπάρχουν.

Το επιβεβαίωσε και ο Williams, λέγοντας ότι “θα μπορούσαμε για παράδειγμα να προγραμματίσουμε αναχωρήσεις σε διαστήματα της ημέρας που δεν είναι τόσο θερμά, με τις περισσότερες να γίνονται νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ”. Αυτή η τακτική, άλλωστε, χρησιμοποιείται ήδη σε περιοχές όπως ή Μέση Ανατολή.

Την ίδια ώρα, κατασκευαστές όπως η Boeing έχουν στραφεί ήδη στην επιλογή του “hot and high” για αεροδρόμια που βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο και για απογειώσεις που γίνεται υψηλές θερμοκρασίες. Η συγκεκριμένη επιλογή παρέχει επιπλέον ώθηση και μεγαλύτερες αεροδυναμικές επιφάνειες για να αντισταθμίσει την απώλεια ανύψωσης και της χαμηλής πυκνότητας του αέρα.

Μία επίσης καλή και λογική λύση φυσικά θα ήταν η επιμήκυνση των διαδρόμων, αν και αυτό μπορεί να μην είναι δυνατό σε όλα τα αεροδρόμια.

Ως ύστατη λύση πάντως, θα μπορούσε να είναι ο μειωμένος αριθμός επιβατών, αν και, σύμφωνα με τον Williams, αυτό θα είναι μάλλον ένα σπάνιο φαινόμενο καθώς “τα περισσότερα αεροπλάνα δεν έχουν ποτέ το μέγιστο βάρος απογείωσης”, οπότε κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί σε οριακές περιπτώσεις και κυρίως σε αεροδρόμια με πολύ μικρούς διαδρόμους.

Σε κάθε περίπτωση, η κλιματική αλλαγή φέρνει μία πρόσθετη πρόκληση για τον κλάδο, η οποία, “αν και δεν αποτελεί πονοκέφαλο αυτή τη στιγμή, βάσει των στοιχείων “θα μπορούσε στο μέλλον να μας δυσκολέψει”.

(Πηγή: news247.gr)

Πώς τα κινητά και οι υπολογιστές αναμένεται να επηρεάσουν την εμφάνιση του ανθρώπινου είδους

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς θα μοιάζουν οι άνθρωποι το 3.000; Αν ναι τότε τα παρακάτω στοιχεία θα σας δώσουν όλες τις απαντήσεις και απλά θα… σοκαριστείτε!

Τα κινητά τηλέφωνα και οι υπολογιστές, παίζουν μεγάλο ρόλο στην διαμόρφωση του ανθρώπινου είδους στην επόμενη χιλιετία.

Το μοντέλο «Mindy»

Ερευνητές δημιούργησαν ένα μοντέλο το οποίο ονόμασαν «Mindy» και σε αυτό εμφανίζουν την… εξέλιξη του ανθρώπου η οποία μοιάζει μάλλον με παραμόρφωση.

Κυρτή πλάτη, φαρδύ λαιμό, χέρι με κλίση, δεύτερο σετ βλεφάρων, πιο χοντρό κρανίο αλλά και μικρότερο εγκέφαλο.  Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά της Mindy… η οποία θα μπορούσε να ζει το 3.000.

Τα χρόνια που κοιτάμε από ψηλά τα smartphone μας ή ψηλά στις οθόνες των υπολογιστών θα έχουν ως αποτέλεσμα μια καμπουριασμένη στάση, σύμφωνα με το μοντέλo.

«Όταν εργάζεστε σε έναν υπολογιστή ή κοιτάζετε κάτω το τηλέφωνό σας, οι μύες στο πίσω μέρος του λαιμού πρέπει να συστέλλονται για να κρατήσουν το κεφάλι σας ψηλά», εξήγησε ο Δρ. Κ. Daniel Riew από το New York-Presbyterian Orch Spine Hospital.

Εν τω μεταξύ, τα χέρια μας θα διαμορφωθούν μόνιμα σε σχήμα, με ανοιχτά δάχτυλα, όπως κρατάμε το κινητό αφού κρατάμε σταθερά τα smartphone μας.

«Το να κρατάς τον αγκώνα λυγισμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα – τις περισσότερες φορές, ενώ κρατάς το τηλέφωνό σου – μπορεί να τεντώσει το νεύρο πίσω από τον αγκώνα και να του ασκήσει πίεση», πρόσθεσε ο Δρ. Τζόρτζεβιτς, μεταδίδει η dailymail.

Άλλα περίεργα χαρακτηριστικά που μπορούμε να περιμένουμε περιλαμβάνουν ένα παχύτερο κρανίο και μικρότερο εγκέφαλο, καθώς και ένα δεύτερο βλέφαρο για την πρόληψη της υπερβολικής έκθεσης στο φως.

(Πηγή: in.gr)

Ποια είναι η θερμοκρασία που μπορεί να τα ‘κοιμίσει’ και ποια είδη έχουν τον απέθαντο.

Είναι Νοέμβριος και ακόμα μας τσιμπάνε τα κουνούπια. AP

Έχουμε ενημερώσει για το τι θα γινόταν, εάν εξαφανίζονταν τα κουνούπια από τη Γη.

Έχουμε πληροφορήσει και για το μάταιο των προσπαθειών που κάνουμε, ώστε να αποφύγουμε τα τσιμπήματα τους. Όπως και για το λόγο που βουίζουν στα αυτιά μας.

Παρεμπιπτόντως, έχουμε δημοσιεύσει και τη μελέτη που ενημέρωσε ότι η κλιματική αλλαγή βοηθά τα έντομα να πολλαπλασιαστούν -ως συνέπεια πλημμυρών και καταιγίδων.

Τι άλλο έχουμε να πούμε για το όχι και αυτό το τόσο συμπαθές είδος; Ότι αυτό που ζούμε τώρα δεν είναι τίποτα μπροστά σε όσα έρχονται.

Πρώτα θα διευκρινίσουμε το λόγο που τα κουνούπια υπάρχουν ακόμα ανάμεσα μας, παρ’ ότι έχουμε μπει στο Νοέμβριο.

Περιμένοντας τον χειμώνα. GETTY IMAGES/ISTOCKPHOTO

• To μέσο κουνούπι ζει από 2 έως τρεις μήνες. Τα αρσενικά πεθαίνουν πολύ νωρίτερα από τα θηλυκά. Το διάστημα της ζωής τους είναι μικρό μεν, αλλά προλαβαίνουν να μας ενοχλούν, να μεταδίδουν ασθένειες και να αναπαράγονται.
• Η αγαπημένη τους θερμοκρασία (αυτήν στην οποία φτάνει η δράση τους στο πικ) είναι οι 26 βαθμοί Κελσίου.
• Η έλλειψη τροφής ή νερού δεν ‘ενοχλεί’ τη διαιώνιση του είδους. Αυτή διαταράσσεται από μια ξαφνική αλλαγή του καιρού.
• Μολονότι πρόκειται για ψυχρόαιμα πλάσματα (δεν μπορούν να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία του σώματος τους και άρα είναι ίδια με εκείνη του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν), δεν είναι απαραίτητα το κρύο αυτό που ‘σκοτώνει’ (αδρανεί).
• Γίνονται ληθαργικά στους 15 βαθμούς Κελσίου
• Δεν μπορούν να ‘λειτουργήσουν’ κάτω των 10 βαθμών Κελσίου. Είναι κατανοητό πως στα τροπικά κλίματα τα κουνούπια είναι ενεργά όλον το χρόνο.
• Έως τους 10 βαθμούς Κελσίου, τα θηλυκά κουνούπια έχουν την ενέργεια που χρειάζονται για να ‘απλώσουν’ τα αβγά τους.
  Εάν τώρα, πέσουν σε χειμερία νάρκη πριν παγώσουν (τα αβγά τους εκκολάπτονται την άνοιξη -όταν ‘βγουν’ από τον πάγο στον οποίον έχουν βυθιστεί) μπορούν να ζήσουν για να δουν και την άνοιξη -όταν τρέφονται με αίμα, αναζωογονούνται και παράγουν την επόμενη γενιά.
• Για το καλό της ανθρωπότητας, δεν ισχύει αυτό για όλα τα είδη κουνουπιών (που είναι εκατοντάδες). Μόνο για τα Anopheles, Culex και Culiseta. Τα υπόλοιπα γεννούν τα αβγά τους και μετά απευθύνουν το ύστατο χαίρε, όταν παγώσει ο καιρός.

1.000.000.000 ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΘΑ ΑΠΕΙΛΗΘΟΥΝ ΜΕ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Επιστήμονες είχαν εκτιμήσει -προ τριετίας- ότι έως και 1.000.000.000 άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ενδέχεται να εκτεθούν στις ασθένειες που μεταδίδονται από τα κουνούπια, μέσα στον επόμενο μισό αιώνα -όπως αυξάνονται οι παγκόσμιες θερμοκρασίες, γεγονός που είναι ‘φίλος’ των κουνουπιών.

Ερευνητική ομάδα εξέτασε τους δύο τύπους κουνουπιών που μεταφέρουν τους ιούς του δάγκειου πυρετού, του chikungunya και του Ζίκα (Aedes aegypti και Aedes albopictus).

Διαπίστωσαν πως μπορούν επίσης, να μεταφέρουν δεκάδες άλλες αναδυόμενες ασθένειες “που μπορούν να γίνουν απειλή για το μέλλον”.

Η ομάδα των ερευνητών παρακολούθησε και το πώς μπορεί να κινηθούν οι πληθυσμοί των κουνουπιών, όπως αλλάζουν οι παγκόσμιες θερμοκρασίες, Διαπίστωσαν πως οι τροπικές περιοχές θα κινδύνευαν πιθανώς από εστίες ασθενειών όλο το χρόνο. Οπουδήποτε αλλού, οι άνθρωποι θα κινδυνεύουν εποχικά.

Οι καθ’ ύλην αρμόδιοι προειδοποίησαν και ότι ακόμη και μέρη που ήταν πολύ κρύα για αυτούς τους δύο τύπους κουνουπιών (πχ ο βορράς της Ευρώπης και η Βόρειος Αμερική) πιθανότατα θα ζήσουν περιπτώσεις τροπικών ασθενειών, όπως ο δάγκειος πυρετός.

Και πού μπορούμε να πάμε για να σωθούμε; Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο πληθυσμός των κουνουπιών αναμένεται να μειωθεί στις περιοχές που θα πληγούν περισσότερο από την κλιματική αλλαγή. Όπως; Η δυτική Αφρική και η νοτιοανατολική Ασία.

Ναι, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει ασφαλές μέρος στον πλανήτη.

ΟΙ ΒΡΟΧΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΑΖΙ ΜΑΣ -ΑΛΛΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΜΑΣ

A dengue patient rests under a mosquito net at the dengue ward of the government Tej Bahadur Sapru hospital in Prayagraj, in the northern Indian state of Uttar Pradesh, Thursday, Oct. 13,2022 . Officials say infections following monsoon rains have led to a fever outbreak in this northern state. (AP Photo/Rajesh Kumar Singh) AP

Τα πρωτοβρόχια, μαζί με τη ζέστη αυτού του φθινοπώρου είναι καλά νέα για τα κουνούπια, με ειδικούς να προειδοποιούν τους Ισπανούς για μήνες “γεμάτους με παράσιτα”. Επισημάνθηκε ότι υπάρχει κίνδυνος αύξησης του πληθυσμού του ‘τίγρη’, σε διάφορες περιοχές της χώρας, λόγω της υγρασίας και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.

Τα έντομα αυτά μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, καθώς μεταδίδουν σοβαρές ασθένειες. Πριν λίγες εβδομάδες εντοπίστηκαν στην Καταλονία δυο περιπτώσεις μόλυνσης από κουνούπι Culex, μεταδότη του ιού του Δυτικού Νείλου.

Ο National Association of Environmental Health Companies (ANECPLA) κάλεσε τις δημόσιες διοικήσεις και το ευρύ κοινό να λάβουν προληπτικά μέτρα, όπως καθαρισμό χώρων αναπαραγωγής κουνουπιών, λιμνάζοντα νερά, πισίνες, δεξαμενές ή οποιοδήποτε εξωτερικό δοχείο που μπορεί να συσσωρεύσει νερό.

Την ίδια ώρα, στη Φλόριντα έγινε προειδοποίηση για επίθεση κουνουπιών, μετά τον Τυφώνα Ίαν -που βοήθησε τον πολλαπλασιασμό τους με τις πλημμύρες.

Επίσης, η ιστορική πόλη Sandwich στην νοτιανατολική ακτή της Αγγλίας δέχθηκε επέλαση κουνουπιών, με τους κατοίκους να παραπονιούνται για μισό εκατομμύριο σκνίπες που τους ‘ρούφηξαν’ το αίμα.

Τα πράγματα έχουν γίνει τόσο άσχημα που οι κάτοικοι παροτρύνουν το Περιφερειακό Συμβούλιο του Ντόβερ (DDC) να ψεκάσει τις όχθες του ποταμού Stour, όπου αναπαράγονται, ή να βρει άλλο τρόπο να τα αντιμετωπίσει.

Προβλήματα αναφέρθηκαν και στην Αφρική (προέκυψε ξέσπασμα ελονοσίας) όπως και σε άλλες περιοχές του κόσμου, όπως νέα μελέτη ενημέρωνε για το πώς τα κουνούπια επιλέγουν τους στόχους τους.

Ερευνητές από το εργαστήριο νευρογενετικής και συμπεριφοράς του Rockefeller University εξήγησαν ότι διαφορετικές ενώσεις του δέρματος προσελκύουν τα είδη κουνουπιών που είναι πιο γνωστό ότι διαδίδουν τους ιούς που προκαλούν τον δάγκειο πυρετό, τον κίτρινο πυρετό και τον Ζίκα.

Οι επιστήμονες διευκρίνισαν πως όσοι προσέλκυαν περισσότερα κουνούπια είχαν υψηλά ποσοστά καρβοξυλικού οξέος στο δέρμα τους. Τα καρβοξυλικά οξέα είναι μεγάλα μόρια που περιέχουν βακτήρια που προσελκύουν τα αιμοδιψή ζωύφια.

Ποιοι έχουν υψηλά ποσοστά; “Αυτό είναι κάτι που χρειάζεται περισσότερη διερεύνηση, ώστε να γίνει κατανοητό”. Σε πρώτη φάση, κατέστη σαφές πως η θερμοκρασία του σώματος μας επηρεάζει το φαινόμενο.

Ναι, εμείς φταίμε (και πάλι) για όλα.

(Πηγή: news247.gr)

Η παιδική κακοποίηση είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο αρκετά πολυσύνθετο και με μεγάλες διαστάσεις στις μέρες μας. Τα περιστατικά της παιδικής κακοποίησης φαίνεται να είναι όλο και συχνότερα.

φωτό: iStock

Είναι η παιδική κακοποίηση ένα φαινόμενο των σύγχρονων κοινωνιών; Ή μήπως η παιδική κακοποίηση είναι περισσότερο ορατή σήμερα;

Απαντήσεις και συμβουλές δίνει η ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, δρ. Βάνα Παπακίτσου.

Ακούμε συχνά την άποψη ότι οι εποχές έχουν αλλάξει και ότι στο παρελθόν δε συν έβαιναν τέτοια γεγονότα, ότι η παιδική κακοποίηση είναι ένα φαινόμενο της εποχής μας.

Η αλήθεια είναι ότι πάντα υπήρχε η παιδική κακοποίηση, σε όλες τις εποχές και σε όλες τις κοινωνίες. Σήμερα έχουμε απλώς πολλούς διαφορετικούς τρόπους ενημέρωσης, αναλυτική πληροφόρηση, περισσότερη ευαισθητοποίηση και μια δυναμική του μέσων ενημέρωσης και του διαδικτύου που μας φέρνει πολύ κοντά με όλα αυτά τα φαινόμενα, τα οποία είναι οι «καταστάσεις της διπλανής πόρτας»! Άρα είναι ένα διαχρονικό φαινόμενο, απλώς μπορεί να αλλάζουν οι μορφές και οι τρόποι κακοποίησης ή εκμετάλλευσης ενός παιδιού.

Παιδική κακοποίηση: Με ποιες μορφές εμφανίζεται

Ποιες είναι οι μορφές της παιδικής κακοποίησης; Η παιδική κακοποίηση εμφανίζεται με κάποιες από τις παρακάτω μορφές ή και με συνδυασμό αυτών:

• Σωματική κακοποίηση: ο ενήλικας χτυπά, κλωτσά, δαγκώνει ή τραυματίζει το παιδί.
• Συναισθηματική ή ψυχολογική κακοποίηση: ο ενήλικας κατακρίνει προσβάλει, τρομοκρατεί ή απειλεί το παιδί. Δεν του παρέχει καμία φροντίδα και καμία συναισθηματική ασφάλεια. Δεν υπάρχει αγάπη και συναισθηματικό δέσιμο. Ο ενήλικας δεν ανταποκρίνεται με κανένα τρόπο στις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού.
• Παραμέληση: ο ενήλικας δε φροντίζει για τις καθημερινές ανάγκες του παιδιού. Το παιδί μπορεί να μην τρέφεται σωστά ή και καθόλου, να μην είναι φροντισμένο ως προς την καθαριότητά του και την υγιεινή του, να μην έχει ιατρική βοήθεια αν χρειαστεί, να μην πηγαίνει στο σχολείο.
• Σεξουαλική κακοποίηση: είναι η συμμετοχή ή έκθεση ενός παιδιού σε πράξεις με σεξουαλικό περιεχόμενο, υποκινούμενες από ενήλικο ή ενήλικα άτομα, που συνήθως έχουν σχέση φροντίδας ή οικειότητας με το παιδί, και οι οποίες έχουν σκοπό τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενήλικα.
• Έκθεση του παιδιού σε άλλες μορφές βίας: εδώ το παιδί εκτίθεται σε μια άλλη μορφή που σχετίζεται με την παιδική κακοποίηση και αφορά την έκθεση του σε μορφές βίας σε βάρος άλλου μέλους της οικογένειας, όπως π.χ. την κακοποίηση της μητέρας από τον πατέρα ή το βιασμό μέσα στην οικογένεια.

Τι μπορούμε να κάνουμε για την παιδική κακοποίηση

Εάν κάποιος (γείτονας, γνωστός της οικογένειας, συγγενικό πρόσωπο του παιδιού, εκπαιδευτικός κ.ά.) γνωρίζει ένα παιδί που υποπτεύεται ότι έχει υποστεί κάποια μορφή παιδικής κακοποίησης, θα πρέπει να μη σιωπήσει και με όποιον τρόπο μπορεί να το βοηθήσει. Η βοήθεια σε αυτή την περίπτωση είναι η καταγγελία. Η παιδική κακοποίηση μπορεί να σταματήσει μόνο αν κάποιος καταγγέλλει άμεσα στις κοινωνικές υπηρεσίες όσα έχει δει, ακούσει ή υποψιαστεί.

Αν είναι εκπαιδευτικός και έχει επαφή με το παιδί, θα πρέπει να το πλησιάσει και να μιλήσει μαζί του πολύ προσεκτικά. Τα παιδιά που βρίσκονται στην κατάσταση αυτή είναι ευάλωτα, δε μιλούν ξεκάθαρα για όσα τους συμβαίνουν, είναι κλεισμένα στον εαυτό τους, απομονωμένα και το πιο σύνηθες είναι ότι δε θα αποκαλύψουν εύκολα την κακοποίησή τους. Είναι σημαντικό να μη δείξουμε φόβο, να είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε και να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε όσα βιώνει το παιδί.

Η καταγγελία είναι η μόνη λύση για την παιδική κακοποίηση. Ένα παιδί δεν μπορεί από μόνο του να απεμπλακεί από την κατάσταση αυτή. Η σωτηρία του βρίσκεται στα χέρια μας, στον ενδιαφέρον μας και στην ευαισθησία που θα επιδείξουμε εμείς ως ενήλικες. Ακόμη και η υποψία παιδικής κακοποίησης ή παραμέλησης θα πρέπει να μας κινητοποιήσει, αλλιώς θα εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές περιπτώσεις κακοποιημένων παιδιών που δε θα αποκαλυφθούν ποτέ, με πολύ σοβαρές συνέπειες για τη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών.

Πού μπορείς να απευθυνθείς για την παιδική κακοποίηση:

• Γραμμή βοηθείας 11525 της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί»
• Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά 1056 του «Χαμόγελου του Παιδιού»
• Συνήγορος του Παιδιού
• Εισαγγελικές Αρχές

(Πηγή: iatropedia.gr)

Συντάκτης: Στέφανος Νικήτας

«Έπεσε» σε κώμα μετά από σοβαρό τροχαίο με μηχανή, μόλις 40 ημέρες μετά την εγκυμοσύνη της

YOUTUBE

Μια νεαρή γυναίκα που βρίσκεται σε κώμα εδώ και επτά μήνες, μετά από ατύχημα, έφερε στη ζωή ένα υγιέστατο κοριτσάκι.

Πρόκειται για την Σαρίφα από το Ουτάρ Πραντές τραυματίστηκε σοβαρά πέφτοντας από μοτοσικλέτα χωρίς κράνος, ενώ ήταν 40 ημερών έγκυος.

Η μπούρκα της φέρεται να πιάστηκε στον πίσω τροχό της μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο σύντροφός της, με αποτέλεσμα η γυναίκα να πέσει και να υποστεί σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, αναφέρει ο Independent.

Η Σαρίφα, από τον Μάρτιο που έγινε το ατύχημα έως σήμερα, έχει υποβληθεί σε πέντε διαφορετικά νευρολογικά χειρουργεία. Τέθηκε κάποια στιγμή και σε αναπνευστική υποστήριξη, με τους χειρουργούς να αναγκάζονται να αφαιρέσουν τμήμα του κρανίου της για να αποσυμπιέσουν την πίεση στον εγκέφαλο.

Αρχικά, οι γιατροί βρέθηκαν στο δύσκολο δίλημμα αν θα έπρεπε να τερματίσουν ή όχι την εγκυμοσύνη της, λόγω της κατάστασής της.

Ωστόσο, ένας υπέρηχος έδειξε πως η κύηση εξελισσόταν ομαλά, οπότε συνέστησαν στην οικογένειά της να συνεχίσουν την εγκυμοσύνη.

Παρότι σε κώμα, από το οποίο οι γιατροί δίνουν 15% πιθανότητες να βγει, η 23χρονη κατάφερε τελικά να γεννήσει, στις 22 Οκτωβρίου, ένα υγιές μωρό.

Πλέον, έχοντας αποσωληνωθεί, περιστασιακά κινεί το κεφάλι και τα πόδια της, δημιουργώντας ελπίδες πως ίσως μια μέρα καταφέρει να γνωρίσει την κόρη της.

«Στην 22χρονη νευροχειρουργική καριέρα μου δεν έχω αντιμετωπίσει ανάλογη περίπτωση» σημείωσε ο χειρουργός δρ. Ντίπακ Γκούπτα, αναφερόμενος στη σπανιότητα τού περιστατικού.

«Αυτή τη στιγμή νοσηλεύεται σε σταθερή κατάσταση και δεν υποστηρίζεται αναπνευστικά» πρόσθεσε ο ίδιος.

Ο Γκούπτα, αναφερόμενος στους λόγους του ατυχήματος, εξήγησε πως «υπάρχει αντίσταση στο κράνος από τους συνεπιβάτες, ιδίως από ανθρώπους της μουσουλμανικής και σιχ κοινότητας».

«Γυναίκες ή οποιοσδήποτε κινείται με δίτροχο, πρέπει να φοράει κράνος» κατέληξε.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ

Γρίπη, RSV και SARS-CoV-2. Τρεις αναπνευστικοί ιοί, που μεταδίδονται με τον ίδιο τρόπο και τείνουν να εμφανίζουν αύξηση των κρουσμάτων κατά τους χειμερινούς μήνες. Η ταυτόχρονη εμφάνισή τους απασχολεί τους επιστήμονες, καθώς τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες είχαν έλθει σε μικρότερο βαθμό σε επαφή με άλλους τις τελευταίες 2 σεζόν και για αυτό το λόγο δεν διαθέτουν φέτος τη φυσική ανοσία έναντι της γρίπης (ινφλουένζας) και του συγκυτιακού ιού (RSV), που παρατηρούνταν πριν το ξέσπασμα της πανδημίας COVID-19.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Ροδάνθη Ελένη Συρίγου, Γιάννης Ντάνασης, Πάνος Μαλανδράκης, και Θάνος Δημόπουλος (πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα δεδομένα πρόσφατης δημοσίευσης για την «τρι-δημία»στην επιστημονική επιθεώρηση WebMD.

Η περίοδος της γρίπης έχει ξεκινήσει νωρίς και από τις 21 Οκτωβρίου έχουν αναφερθεί πρόωρες αυξήσεις στη δραστηριότητα της εποχικής γρίπης στο μεγαλύτερο μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου Νοσημάτων(CDC). Παράλληλα, τα Νοσοκομεία Παίδων σε όλες τις ΗΠΑ αναφέρουν αυξημένα περιστατικά, τα οποία πάσχουν από τον ιό RSV.

Ο καθηγητής της Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου της North Carolina, Justin Lessler, αναφέρει ότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί ο ακριβής μήνας που θα παρουσιάσει έξαρση ο ιός της γρίπης. Για τον SARS-CoV-2, ορισμένα επιδημιολογικά μοντέλα προβλέπουν κάποιες αιχμές πριν από τα Χριστούγεννα και άλλα προβλέπουν ένα νέο κύμα το 2023. Για τη γρίπη, το μοντέλο προβλέπει μια πιο πρώιμη εμφάνιση από το συνηθισμένο. Ενώ η δραστηριότητα της γρίπης είναι σχετικά χαμηλή η σεζόν έχει ξεκινήσει νωρίς, σύμφωνα με τα στοιχεία των CDC. Για την εβδομάδα που έληξε στις 21 Οκτωβρίου, 1.674 ασθενείς νοσηλεύτηκαν για γρίπη, αριθμός υψηλότερος από τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά μικρότερος από τις 2.675 νοσηλείες για την εβδομάδα της 15ης Μαΐου 2022. Παράλληλα, οι νέες νοσήσεις από Covid-19 μειώθηκαν κατά 12% τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ενώ από τον ιό RSV ήταν στο 15% εν αντιθέσει με το 2021 που ήταν στο 11%.

Όπως αναφέρει ο Timothy Brewer καθηγητής Ιατρικής και Επιδημιολογίας στο UCLA, ο αριθμός των θανάτων από παιδική γρίπη συνήθως κυμαίνεται από 37 έως 199 ετησίως, σύμφωνα με τα αρχεία των CDC. Αλλά την περίοδο 2020-2021, τα CDC κατέγραψαν έναν θάνατο από παιδιατρική γρίπη στις ΗΠΑ. Εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων της πανδημίας ο πληθυσμός δεν διαθέτει τη φυσική ανοσία έναντι της ινφλουένζας και του RSV.

Ο RSV μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για τον οποιονδήποτε, καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχο εμβόλιο, αλλά ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι για τα παιδιά κάτω των 5 ετών, ειδικά τα βρέφη κάτω του 1 έτους, καθώς και για τους ενήλικες άνω των 65 ετών. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν καταρροή, μειωμένη όρεξη, βήχα, φτέρνισμα, πυρετό και συριγμό. Αλλά στα νεαρά βρέφη, μπορεί να υπάρχει μόνο μειωμένη δραστηριότητα, εκνευρισμός και προβλήματα αναπνοής. Τα συμπτώματα της γρίπης, του SARS-CoV-2 και του RSV μπορεί να αλληλεπικαλύπτονται. Αλλά το καθένα μπορεί να περιλαμβάνει αναπνευστικά προβλήματα, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν τους ευάλωτους πληθυσμούς στο νοσοκομείο.

Ο Timothy Brewer αναφέρει ότι για την αποφυγή της «τρι-δημίας» ή οποιασδήποτε άλλης λοίμωξης, σε περίπτωση συμπτωματολογίας συστήνεται η παραμονή στο σπίτι, καθώς και η χρήση ατομικών μέτρων προστασίας, τόσο για την καλύτερη ανάρρωση των ασθενών, αλλά και για την αποφυγή της μεταδοτικότητας και της εξάπλωσης στο περιβάλλον του κάθε ασθενούς και, κατ’ επέκταση, στον ευρύτερο πληθυσμό.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Επιμέλεια: Νικηφόρος Ζυλάλης

© Elwynn | Dreamstime.com

Άλλη μία αποκαλυπτική μελέτη για την κλιματική κρίση και τις ευθύνες των οικονομικών ελίτ βλέπει το φως της δημοσιότητας, αυτή τη φορά στη Βρετανία όπου ειδικοί αναλυτές οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα ότι το 1% των πλουσιότερων ρυπαίνει ακατάσχετα και καταλαμβάνει ποσοστό επιβάρυνσης του περιβάλλοντος ίσο με το 10% του πληθυσμού των πιο φτωχών λαϊκών στρωμάτων μέσα σε ένα χρόνο. Τα συμπεράσματα της έρευνας αξιοποίησαν στοιχεία από τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Τα ευρήματα καταδεικνύουν περίτρανα τον βασικό υπεύθυνο της κλιματικής κρίσης που διανύει τις τελευταίες δεκαετίες της εμπορευματοποίησης των πάντων και της αχαλίνωτης παραγωγής με γνώμονα την κερδοφορία των λίγων εις βάρος των πολλών και κατ’ επέκταση εις βάρος του περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων.

Η έρευνα δείχνει επίσης το τεράστιο χάσμα που υπάρχει μεταξύ της «ρυπογόνου ελίτ», της οποίας ο τρόπος ζωής περιλαμβάνει την εκπομπή μεγάλου όγκου ρύπων άνθρακα που πυροδοτεί την κλιματική κρίση, και της πλειοψηφίας των ανθρώπων, ακόμη και στις ανεπτυγμένες χώρες, των οποίων η κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα αφήνει πίσω της πολύ μικρότερο αποτύπωμα άνθρακα.

Όπως αναφέρει η έρευνα της ανεξάρτητης οργάνωσης ερευνών για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, Autonomy, χρειάζονται 26 χρόνια για ένα άτομο με χαμηλό εισόδημα προκειμένου να παράξει τόσο διοξείδιο του άνθρακα όσο οι πλουσιότεροι σε ένα χρόνο, με βάση τα δεδομένα εισοδήματος και αερίων θερμοκηπίου από το 1998 έως το 2018.

Η Autonomy διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που κερδίζουν 170.000 λίρες ή περισσότερο το 2018 το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν υπεύθυνο για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πολύ μεγαλύτερες από το 30% των ανθρώπων που κέρδιζαν £21.500 ή λιγότερο το ίδιο έτος.

Η περίοδος που καλύπτεται από το σύνολο δεδομένων λήγει το 2018, πριν από την πανδημία Covid-19 και τα lockdown, τα οποία διέκοψαν δραστηριότητες με υψηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα, όπως οι πτήσεις.

Η Autonomy διαπίστωσε επίσης ότι εάν η Βρετανία είχε αρχίσει να φορολογεί τις εκπομπές άνθρακα μόνο για το κορυφαίο 1% των πολιτών πριν από δύο δεκαετίες, το εγχείρημα θα είχε αποφέρει στα κρατικά ταμεία έσοδα 126 δισεκατομμυρίων λιρών μέχρι σήμερα, ποσό ικανό να συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με δίκαιο τρόπο. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί με κρατικά προγράμματα επιδότησης για τη μόνωση των σπιτιών των φτωχότερων νοικοκυριών για παράδειγμα, λέει η έρευνα.

Επιπλέον, τα έσοδα που θα προέκυπταν από έναν φόρο άνθρακα στο πλουσιότερο 1% του πληθυσμού θα μπορούσαν να κάνουν δυνατή την αναβάθμιση σχεδόν 8 εκατομμυρίων κατοικιών, κρατώντας τους πολίτες ζεστούς τον φετινό χειμώνα και μειώνοντας τους λογαριασμούς ρεύματος και ενέργειας, παρέχοντας παράλληλα σημαντική υποστήριξη για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και μειώνοντας την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, υποστηρίζουν πανεπιστημιακοί που αξιολόγησαν την έρευνα.

Η Βρετανία βέβαια δεν είναι η μοναδική χώρα που εμφανίζει ένα τέτοιο χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών όσον αφορά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ένας αυξανόμενος όγκος ερευνών επισημαίνει την ύπαρξη μιας «ρυπαντικής ελίτ» της οποίας ο τρόπος ζωής έχει ελάχιστη σχέση με εκείνον της πλειοψηφίας των ανθρώπων. Αυτό ισχύει τόσο για τις ανεπτυγμένες όσο και τις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου οι φτωχότεροι ευθύνονται μονάχα για ένα μικρό ποσό εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ εκείνοι η αφρόκρεμα της κοινωνίας παράγει τις περισσότερες εκπομπές είτε μέσω της καθημερινής ιδιωτικής της δραστηριότητας είτε ως αποτέλεσμα της επιχειρηματικής δραστηριότητας με ζημιωμένο το περιβάλλον.

Οι συνεχείς πτήσεις, η οδήγηση μεγάλων ακριβών αυτοκινήτων, η κατοχή πολλών ακινήτων και η διαρκής μετακίνηση από το ένα στο άλλο, η καθημερινή διατροφή πλούσια σε κρέας και εισαγόμενα προϊόντα, η αγορά περισσότερων ρούχων και εισαγόμενων πολυτελών ειδών είναι μερικές από τις ιδιωτικές δραστηριότητες των πλουσιότερων οι οποίες δημιουργούν πολύ υψηλότερα αποτυπώματα άνθρακα, αναφέρει η έρευνα. Απεναντίας, οι φτωχότεροι άνθρωποι τείνουν να μένουν πιο κοντά στο σπίτι σε μικρά σπίτια και να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ενώ οι δαπάνες τους για είδη πολυτέλειας και είδη όπως η «γρήγορη μόδα» είναι πολύ μικρότερες.

Ο Γουίλ Στοντζ, διευθυντής έρευνας της Autonomy, δήλωσε: «Η τεράστια απελευθέρωση εκπομπών άνθρακα από τους πιο πλούσιους στην κοινωνία τις τελευταίες δεκαετίες είναι εκπληκτική. Η ανάλυσή μας υποδηλώνει ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή θα ήταν να φορολογήσει σωστά τους πλούσιους, μέσω ενός καλά στοχευμένου φορολογικού συστήματος άνθρακα».

Οι φόροι στις πιο ρυπογόνες δραστηριότητες μπορούν να αφορούν μόνο τους πλούσιους και δεν χρειάζεται να επιβαρύνουν το κόστος ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας που φέρει και πολύ μικρότερο μερίδιο ευθύνης για την καταστροφή του περιβάλλοντος.

(Πηγή: efsyn.gr)

Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, συμπεριέλαβε το πτηνό στο Νόμο για τα Απειλούμενα Είδη.

Οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι στο Ντιμόν Ντ’ Αρβίλ (Dumont d’Urville), στην Ανταρκτική.STRINGER . VIA REUTERS

Ο αυτοκράτορας πιγκουίνος της Ανταρκτικής κινδυνεύει με εξαφάνιση λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας παγκοσμίως και το λιώσιμο των πάγων στη θάλασσα, δήλωσε την Τρίτη η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς συμπεριέλαβε το πτηνό στο Νόμο για τα Απειλούμενα Είδη (U.S. Endangered Species Act).

Η Υπηρεσία Ψαριών και Άγριας Ζωής ( U.S. Fish and Wildlife Service) είπε ότι οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι θα πρέπει να προστατεύονται βάσει του νόμου, καθώς τα πουλιά χτίζουν αποικίες και μεγαλώνουν τα μικρά τους στον πάγο της Ανταρκτικής που απειλείται από την κλιματική αλλαγή.

Η υπηρεσία για την προστασία άγριας ζωής είπε ότι ύστερα από ενδελεχής έρευνα των στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των δορυφορικών δεδομένων σε βάθος 40 ετών, έδειξε ότι οι πιγκουίνοι δεν κινδυνεύουν προς το παρόν με εξαφάνιση, αλλά η άνοδος της θερμοκρασίας σηματοδοτεί ότι κάτι τέτοιο είναι πολύ πιθανό.

Η έρευνα – έκθεση του οργανισμού, προέκυψε ύστερα από αίτηση της του 2011 από την περιβαλλοντικής ομάδας Κέντρο για τη Βιολογική Ποικιλότητα (Center for Biological Diversity), το 2011, προκειμένου ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος να συμπεριληφθεί στο νόμο για τα απειλούμενα είδη.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η κλιματική αλλαγή έχει προκαλέσει προβλήματα στην αναπαραγωγή του πτηνού. Η Χέιλι Μπέι (Halley Bay) στη Θάλασσα Γουέντελ, για παράδειγμα, η δεύτερη μεγαλύτερη αποικία αυτοκρατορικών πιγκουίνων στον κόσμο, γνώρισε αρκετά χρόνια χαμηλά επίπεδα πάγων, που οδήγησε στον πνιγμό όλων των νεογέννητων νεοσσών από το 2016.

Με τον αυτοκρατορικό πιγκουίνο να συμπεριλαμβάνεται στην συγκεκριμένη λίστα, η κυβέρνηση αναμένεται να προχωρήσει σε διεθνής συνεργασίες, στην αύξηση της χρηματοδότησης στα ειδικά προγράμματα αλλά και την συνδρομή ομοσπονδιακών υπηρεσιών, για την άμεση προστασία του.

«Η ίδια η ύπαρξη του πιγκουίνου εξαρτάται από το αν η κυβέρνησή μας θα αναλάβει ισχυρή δράση τώρα για να μειώσει τα ορυκτά καύσιμα που θερμαίνουν το κλίμα και να αποτρέψει μη αναστρέψιμες ζημιές στη ζωή στη Γη», είπε ο διευθυντή στο Κέντρο Βιολογικής Ποικιλότητας, Σέι Γουλφ.

Να σημειωθεί ότι ο Νόμος του 1973 για τα απειλούμενα είδη, πιστώνεται το γεγονός ότι έσωσε πολλά ζώα από το χείλος της εξαφάνισης, συμπεριλαμβανομένων της αρκούδας γκρίζλι, του φαλακρού αετού, της γκρίζας φάλαινας και άλλων.

Ενώ, οδήγησε βιομηχανίες γεωτρήσεων και εξόρυξης μεταξύ άλλων, να σταματήσουν τις δραστηριότητες τους σε περιοχές που κρίθηκαν απαραίτητες για την επιβίωση των ειδών.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

Συντάκτης: Φ. Δουλγκέρη

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής καθώς και η γρήγορη και απαιτητική καθημερινότητα έχουν καταστήσει την ψυχική υγεία ένα από τα βασικότερα αγαθά που χρήζει φροντίδας. Οι ορισμοί που έχουν δοθεί για την ψυχική υγεία είναι αρκετοί και πολυδιάσταστοι, αλλά ένα από τα βασικότερα πράγματα που την χαρακτηρίζουν είναι το πείσμα του ατόμου να παλεύει για τις συνθήκες βελτίωσης της ζωή του ακόμα και αν έχει μια πολύ δύσκολη καθημερινότητα που το φέρνει αντιμέτωπο με πολλές αντιξοότητες, όπως τόνισε ο ψυχολόγος Αλέξανδρος Μοροχλιάδης, μέλος της διεπιστημονικής ομάδας του ΚΜΟΠ, του Κέντρου Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας, που διαχειρίζεται το πρόγραμμα ψυχολογικής υποστήριξης για την πανδημία Covid-19 «Κανένας/Καμία μόνος/μόνη στην πανδημία» και πραγματοποίησε webinar για την ψυχική υγεία με τίτλο: «Ψυχική υγεία στις μέρες μας; Κι όμως, γίνεται!».

Όπως τονίστηκε πολλοί έχουν πλέον συμπτώματα ψυχικής δυσφορίας και εξάντλησης καθημερινά που θα έπρεπε να τους προβληματίζουν αλλά συχνά δεν τα παρατηρούν μέσα στη δίνη των επαναλαμβανόμενων δυσκολιών. Και τα συμπτώματα αυτά γίνονται ακόμα πιο έντονα σε περιόδους κρίσης, όπως είναι η περίοδος της πανδημίας.

Όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ψυχολόγος Χαρούλα Τσατσάνη, τέτοιου είδους συμπτώματα είναι το «άγχος όταν το άτομο βρίσκεται αντιμέτωπο με κάποιο σημαντικό γεγονός και δυσκολεύεται να το διαχειριστεί. Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί και σωματικά (ταχυπαλμία, δύσπνοια κλπ), η απώλεια ενδιαφέροντος για καθημερινές δραστηριότητες (εργασία, άθληση, προσωπική ζωή), κυκλοθυμία και ευερεθιστότητα, η κοινωνική απόσυρση, μείωση κοινωνικών συναναστροφών, η αδιαφορία για τα πράγματα που συμβαίνουν γύρω μου, η απαισιοδοξία, ανησυχία πως κάτι αρνητικό θα συμβεί, το καταθλιπτικό συναίσθημα, σκέψεις, να βλάψω τον εαυτό μου ή κάποιον άλλον, η διαρκής κόπωση και εξάντληση, η αϋπνία ή υπερυπνία, οι σωματικοί πόνοι, οι στομαχικές και γαστρεντερικές ενοχλήσεις, η απώλεια σεξουαλικής διάθεσης, υπερβολική ή ελάχιστη κατανάλωση τροφής και οι δυσκολίες στη συγκέντρωση και τη μνήμη».

Ωστόσο, τα συμπτώματα αυτά συχνά αποδίδονται αλλού ή υποτιμώνται επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο την ψυχική υγεία του ατόμου. Και καθώς οι καταστάσεις άγχους εξελίσσονται, τα προβλήματα της ψυχικής υγείας συσσωρεύονται και γίνονται ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα, γιατί έτσι φτάνει κάποιο στα όρια της ψυχικής εξάντλησης.

«Ορισμένα βασικά σημάδια ψυχικής εξάντλησης που μαρτυρούν ότι το άτομο φτάνει στα όρια του, είναι τα εξής: Αρχικά, το άτομο νιώθει συνεχή θυμό. Ο θυμός μπορεί να αποτελεί ένα φυσιολογικό συναίσθημα το οποίο μπορεί να νιώθει το άτομο, ωστόσο, υπάρχουν φορές που το άτομο μπορεί να βιώνει μια διαρκή ένταση η οποία σχετίζεται με διάφορους τομείς της ζωής του. Αυτό ίσως αποτελεί ένα σημάδι ότι θα πρέπει να κάνουμε ένα “διάλειμμα”, προκειμένου να κατανοήσουμε το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε και να μπορέσουμε να προσφέρουμε την κατάλληλη βοήθεια στον εαυτό μας για να καταφέρει να αντιμετωπίσει την πίεση που βιώνει», τονίζει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κοινωνικός λειτουργός, Χρήστος Κωστικίδης και προσθέτει: «Σε περιόδους που βιώνουμε έντονη συναισθηματική και ψυχολογική δυσφορία είναι δύσκολο να νιώσουμε ευχαρίστηση για τα επιτεύγματα μας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να συνεχίζουμε να πιέζουμε τους εαυτούς μας ακόμη περισσότερο, για να επιτύχουμε στους στόχους ή τις υποχρεώσεις μας. Με αυτό τον τρόπο καταφέρνουμε να πιεζόμαστε ακόμα περισσότερο σε σημείο που εξαντλούμε τα προσωπικά μας αποθέματα και μειώνεται η παραγωγικότητα μας. Τέλος, με βάση τις εργασιακές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στη σύγχρονη εποχή, το φαινόμενο της εργασιακής εξουθένωσης (burn out) αποτελεί ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και συνεχώς αναπτύσσεται σε όλο και περισσότερους τομείς εργασίας. Η εργασιακή εξουθένωση μπορεί να περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες απουσίες, η καθυστέρηση, η μειωμένη παραγωγικότητα και η χαμηλή απόδοση. Αυτά δεν αποτελούν ενδείξεις ότι δεν προσπαθείτε αρκετά σκληρά, αλλά ότι έχετε προσπαθήσει πάρα πολύ σκληρά, για πολύ καιρό και πρέπει να κάνετε ένα βήμα πίσω, ακόμα κι αν αυτό είναι προσωρινό».

Σχετικά με το τι μπορεί να γίνει για να θωρακιστεί η ψυχική υγεία σε περιόδους κρίσης και όχι μόνο, η ψυχολόγος Μαριννέτα Κρητικού λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι υπάρχουν καλές πρακτικές που εάν ενσωματώσουμε στην καθημερινότητά μας, μας βοηθούν να «χτίζουμε» την ψυχική μας υγεία και συνεπώς να είμαστε περισσότερο θωρακισμένοι και σε δύσκολες περιόδους.

Μερικές από αυτές είναι: 

– Προγραμματισμός ατομικών αναγκών: Αντί να αναβάλλω πράγματα που έχουν να κάνουν με την αυτοφροντίδα μου (πχ. ραντεβού σε γιατρό, συμμετοχή σε ομάδα χορού κλπ), επειδή δεν τα εντάσσω πρακτικά στο καθημερινό μου πρόγραμμα, μπορώ να τα υλοποιήσω, πάντα βάσει προτεραιοτήτων και βήμα-βήμα (πχ. Πρώτα χρειάζεται να κάνω ένα τηλεφώνημα και να κλείσω ραντεβού).

– Διατήρηση κοινωνικών επαφών: Προσπαθώ να μην αμελώ την ανάγκη μου για κοινωνικές συναναστροφές και να την κάνω κομμάτι του εβδομαδιαίου προγράμματός μου. Έστω και λίγα λεπτά να αφιερώσω σε μια κουβέντα από κοντά ή τηλεφωνικά με έναν φίλο με ωφελεί συναισθηματικά και ψυχικά, καθώς και μου δίνει δύναμη να συνεχίσω την απαιτητική μου ρουτίνα.

– Φροντίζω τη σωματική μου ευεξία: Όσο είναι δυνατόν λαμβάνω σταθερά και υγιεινά γεύματα τη μέρα, προσπαθώ να μην καταφεύγω στο αλκοόλ και σε ανθυγιεινές συνήθειες σε δύσκολες περιόδους καθώς μακροπρόθεσμα επιβαρύνουν την ψυχική μου υγεία, φροντίζω να εντάσσω ελαφριάς μορφής άσκηση στην καθημερινότητά μου.

– Επαρκής ύπνος: Φροντίζω να έχω σταθερές ώρες που κοιμάμαι και ξυπνάω και έναν ικανοποιητικό σε διάρκεια ύπνο. Σε δύσκολες περιόδους που δεν μου είναι εύκολο να κοιμηθώ, μπορώ να δοκιμάσω πρακτικές όπως η εστίαση στην αναπνοή, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, ο διαλογισμός κά. Ο ύπνος είναι απαραίτητος για τη σωματική και για την ψυχική μου υγεία.

– Ενσυνειδητότητα: Εκπαιδεύω το μυαλό μου να εστιάσει στο τώρα, συγκεντρώνομαι στην ενασχόληση που υλοποιώ τη δεδομένη στιγμή, παρατηρώ τις κινήσεις και την αναπνοή μου, χαλαρώνω τους μύες. Αποφεύγω να αναλώνομαι σε σκέψεις μελλοντικές και σε πράγματα που δεν είναι στον έλεγχο μου και επανέρχομαι στο παρόν. Εάν με βοηθά, μπορώ να χρησιμοποιήσω βίντεο ή ηχητικά αρχεία διαλογισμού που θα με καθοδηγήσουν να χαλαρώσω.

– Διατηρώ τη ρουτίνα μου: Φροντίζω να κοιμάμαι και να ξυπνάω ίδια ώρα, να έχω σταθερές ώρες μες τη μέρα που ασχολούμαι με την εργασία, με την ατομική φροντίδα, με τις εργασίες του σπιτιού και άλλες υποχρεώσεις. Αν εργάζομαι από το σπίτι φροντίζω να μην ξεπερνάω το ωράριο εργασίας μου και να έχω έναν συγκεκριμένο χώρο στον οποίο εργάζομαι.- Γίνομαι δημιουργικός: Δεν παραλείπω να εντάσσω στην καθημερινότητά μου δραστηριότητες που μου προσφέρουν ευχαρίστηση, καθώς και να μετατρέπω εργασίες που δεν μου είναι και τόσο ευχάριστες σε πιο διασκεδαστικές, πχ. Βάζω την αγαπημένη μου μουσική για να καθαρίσω ή να μαγειρέψω.

– Μιλώ για αυτά που με απασχολούν: Όταν μοιράζομαι το βάρος μου, μπορώ να εκπλαγώ από τα αποτελέσματα. Από εκεί που δεν το περιμένω μπορεί να λάβω μια πολύ παρηγορητική κουβέντα, ή και απλώς ανακούφιση συζητώντας για αυτό που με δυσκολεύει. Αν δεν έχω υποστηρικτικό δίκτυο, δεν διστάζω να αναζητήσω βοήθεια από έναν ειδικό.

«Είναι καλό να μην περιμένω περιόδους κρίσεις, ώστε να ενεργοποιήσω μηχανισμούς που θα με κάνουν να αντέξω, αλλά να φροντίζω καθημερινά για την ψυχική μου υγεία ώστε όταν το χρειαστώ να είμαι ψυχικά ανθεκτικός και να ανταπεξέλθω θριαμβευτικά», καταλήγει η κ. Κρητικού.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Συντάκτης: Άλκης Γαλδαδάς

Προβληματισμό προκαλούν τα αποτελέσματα των ελλήνων μαθητών στις «διαγνωστικές» εξετάσεις της PISA, τα οποία για τα Μαθηματικά κρίνονται μάλλον απογοητευτικά – Ποια είναι η κατάλληλη προσέγγιση για να αλλάξει η εικόνα;

«Ένιωθα μεγάλο φόβο για τα Μαθηματικά. Ο δάσκαλος εννοούσε να προσποιείται ότι η Άλγεβρα ήταν κάτι το πολύ φυσικό, κάτι που μπορούσε να το πάρει κάποιος ως δοσμένο, ενώ εγώ δεν ήξερα καλά-καλά τι ήταν στην πραγματικότητα οι αριθμοί. Δεν ήταν λουλούδια, ούτε ζώα ούτε απολιθώματα. Δεν ήταν τίποτα που να μπορεί να το φανταστεί κάποιος… Τα, α, β, γ, φ, χ, ψ, δεν ήταν συγκεκριμένα και δεν μου εξηγούσαν τίποτα για την ουσία των αριθμών. Αλλά εκείνο που με έκανε να αγανακτώ περισσότερο ήταν η πρόταση: Αν α = β και β = γ, τότε α = γ, έστω και αν, εξ ορισμού, το α σήμαινε κάτι το διαφορετικό από το β και αφού ήταν διαφορετικό, δεν μπορούσε να εξισωθεί με το β, πολύ λιγότερο με το γ».

Δύσκολα θα πίστευε κανείς ότι αυτός που εκφράζεται έτσι για τους αριθμούς, και μάλιστα στην προχωρημένη ηλικία των 85 ετών, είναι κάποιος που ως ενήλικος ασχολήθηκε με μεγάλη επιμονή μαζί τους.

Ομως στο βιβλίο του «Memories, Dreams, Reflections» σε εκείνο το σημείο ζωγραφίζει με αδρές μολυβιές το δράμα και πολλών άλλων παιδιών. Μια αναφορά στην επαφή τους, σε αρκετά τρυφερή ηλικία, με κάτι λειτουργικά πολύ σκληρό όπως είναι οι μαθηματικές έννοιες και κυρίως οι πράξεις με τους αριθμούς, όπου ή θα βρεις το σωστό αποτέλεσμα ή θα νιώσεις ανίκανος, διαφορετικός, ανεπίδεκτος της συγκεκριμένης γνώσης.

Ο λόγος για τον Καρλ Γιουνγκ (1875-1961), τον Ελβετό ψυχίατρο που αργότερα άλλαξε στάση απέναντι στους αριθμούς. Και έφθασε να πιστεύει ότι οι λεγόμενοι φυσικοί αριθμοί (1, 2, 3,…) βρίσκονται στο ανθρώπινο υποσυνείδητο εκ γενετής «εγκατεστημένοι» ως αρχέτυπα.

Η «διάγνωση» της PISA

Από την αρχή της εφετινής σχολικής χρονιάς φαίνεται ότι ετοιμαζόμαστε για μια δύσκολη περίοδο: τα αποτελέσματα της αποκαλούμενης «ελληνικής PISA», τα οποία δημοσιοποιήθηκαν στα τέλη του καλοκαιριού, δεν ήταν τα καλύτερα.

Πρόκειται για διεξαγωγή σε εθνικό επίπεδο εξετάσεων διαγνωστικού χαρακτήρα για τους μαθητές και τις μαθήτριες της έκτης τάξης των Δημοτικών σχολείων και της Γ’ τάξης των Γυμνασίων.

Συνολικά σε 554 σχολεία για μαθητές της ΣΤ’ Δημοτικού και της Γ’ Γυμνασίου, με τη συμμετοχή 11.411 μαθητών. Τα αποτελέσματα συλλέγονται ανώνυμα και δεν συνεκτιμώνται στους βαθμούς των μαθητών, ενώ οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν ερωτήσεις με την εξής ιδιαιτερότητα: Από τις τέσσερις προσφερόμενες απαντήσεις, μία είναι η ορθή, μία είναι λιγότερο ορθή(!) και δύο εντελώς λάθος.

Αυτό το «λιγότερο ορθή» προφανώς ελαφραίνει το τελικό αποτέλεσμα αν η ζυγαριά γέρνει προς την κακή πλευρά. Και η ζυγαριά, παρ’ όλες τις προσπάθειες, έδειξε ότι στα Δημοτικά το 66,5% των απαντήσεων στα Μαθηματικά ήταν σωστές ενώ στο Γυμνάσιο στο ίδιο μάθημα ήταν 45,5%. Κάτι που υπογραμμίζει μια πολύ ανησυχητική τάση: από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο τα πράγματα χειροτερεύουν, ενώ αμέσως μετά τη Γ’ Γυμνασίου, στον δρόμο προς την Α’ Λυκείου, είναι πιστοποιημένο πως υψώνεται στα Μαθηματικά κυριολεκτικά ένα πολύ απότομο τείχος αφού η ύλη δυσκολεύει αισθητά.

Πώς λοιπόν θα τα βγάλει πέρα μέχρι τη Γ’ Λυκείου, τουλάχιστον αυτό το (100-45,5=) 54,5%, δηλαδή οι περισσότεροι από τους μισούς σημερινούς μαθητές;

Μαθηματική σκέψη

Ζητήσαμε τη γνώμη του κ. Δημήτρη Γαβαλά, που είναι μαθηματικός με πολλά χρόνια εμπειρίας στην τάξη, συγγραφέας σημαντικών βιβλίων γύρω από το θέμα και με δύο διδακτορικούς τίτλους (ένας από αυτούς για τη διδασκαλία των Μαθηματικών), ενώ έχει διατελέσει και για αρκετά χρόνια σχολικός σύμβουλος.

Πρώτα τον ρωτήσαμε αν υπάρχει αυτό που αποκαλείται «μαθηματική σκέψη» και αν ναι, αν αυτό είναι έμφυτο ή μπορεί να αναπτυχθεί μέσα από την κατάλληλη εκπαίδευση.

Κατά τη γνώμη του λοιπόν, «κανένας δεν μιλάει, για παράδειγμα, για βιολογική σκέψη ή φιλολογική σκέψη, μιλάει όμως για μαθηματική σκέψη. Αυτή η παρατήρηση, που την έχουν κάνει πολλοί, κάτι δείχνει. Υπάρχει πράγματι μαθηματική σκέψη, η οποία πρέπει να οφείλεται σε κάποια «εύφορη» προς τούτο λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτά τα θέματα τα ερευνούν σήμερα άνθρωποι, όπως για παράδειγμα ο Stanislas Dehaene στο βιβλίο του «The Number Sense: How the Mind Creates Mathematics», οι οποίοι ασχολούνται με τη Νευροφυσιολογία αξιοποιώντας απεικονιστικές μεθόδους του εγκεφάλου όπως η λειτουργική τομογραφία μαγνητικού συντονισμού (fMRI). Φυσικά και κάθε άλλος, που δεν έχει έμφυτο το ταλέντο αυτό και δεν είναι χαρισματικός, μπορεί με τη μάθηση να γίνει καλός μαθηματικός ή να μάθει να μορφοποιεί τη σκέψη του με μαθηματικό-λογικό τρόπο, να σκέπτεται δηλαδή ορθολογικά. Τίποτα, τελικά, δεν εξαρτάται μόνο από το περιβάλλον, εξαρτάται από την αλληλεπίδραση αυτού που είναι κάποιος εκ γενετής με το σχετιζόμενο περιβάλλον».

Ξεκίνημα από την ίδια ευθεία

Αν όμως το αρχέτυπο του αριθμού βρίσκεται στο ασυνείδητο των ανθρώπων, αυτό σημαίνει πως όλοι ξεκινούν από την ίδια ευθεία (η κληρονομικότητα εδώ δεν υπάρχει), οπότε μήπως δεν πρέπει να μιλάμε για ανθρώπους «προικισμένους» με μαθηματικές ικανότητες εκ των προτέρων;

Η απάντηση του δρος Γαβαλά εδώ ήταν η εξής: «Η εγκεφαλική δομή, ανεξάρτητα από ατομικές ή φυλετικές μικροδιαφορές, είναι παντού η ίδια, το ίδιο συμβαίνει και με τη λειτουργία της. Ο Stanislas Dehaene λέει ότι δεν υπάρχει ελληνικό, γαλλικό ή αμερικανικό «π», αλλά ένα π=3,14… και αυτό γιατί πράγματι ο εγκέφαλος είναι παντού ο ίδιος και λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο, άρα «παράγει» το ίδιο «π» παντού και πάντα. Η αντίστοιχη ψυχική έκφραση αυτού του βιολογικού γεγονότος, δηλαδή της ταυτότητας της εγκεφαλικής δομής και λειτουργίας, είναι το γεγονός της ύπαρξης του συλλογικού ασυνειδήτου. Δομικά στοιχεία του συλλογικού ασυνειδήτου είναι ακριβώς τα αρχέτυπα. Δηλαδή μοντέλα ψυχο-νοητικής συμπεριφοράς αντίστοιχα των ενστίκτων της βιολογικής συμπεριφοράς. Έτσι πράγματι ξεκινάμε, ως προς αυτή την έννοια, από το ίδιο σημείο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υφίστανται οι ατομικές διαφορές λόγω ιδιοσυστασίας και σχετιζόμενου περιβάλλοντος. Εκείνο που παίζει ρόλο είναι το πώς διάκειται κάποιος απέναντι στο ουδέτερο και συνήθως παθητικό αρχέτυπο, το πώς το «εισπράττει», ποια είναι η στάση του, η οποία συνήθως είναι ασυναίσθητη. Επιπλέον παίζει ρόλο και το αν εξαιτίας εγκεφαλικής λειτουργίας είναι ένα χαρισματικό άτομο στα Μαθηματικά ή σε κάποιον άλλον τομέα, όπως στην τέχνη, στην επιστήμη κ.τ.λ. Έτσι ή αλλιώς πάντως χρειάζεται εξάσκηση για να προχωρήσει κάποιος».

Το νόημα των εξισώσεων

Η επόμενη παρατήρησή μας ήταν σχετική με το ότι παλαιότερα σε όλο το Δημοτικό πέρα από τις 4 πράξεις με θετικούς αριθμούς και στην έκτη με προβλήματα πρακτικής αριθμητικής (τόκου, υφαίρεσης, μείξεως και κραμάτων κ.λπ.) δεν γινόταν καμία απόπειρα χρήσης συμβόλων, εξισώσεων, συναρτήσεων.

Σήμερα τα παιδιά του Δημοτικού εξασκούνται στη χρήση κάποιων συμβόλων αλλά είναι αρκετό αυτό που τους ζητείται κατά τη γνώμη του; Για παράδειγμα, η έννοια του «=»(ίσον) περιορίζεται στην ιδέα: «Δίπλα από αυτό το σύμβολο βάλε το αποτέλεσμα» αντί να αποκτούν τα παιδιά την αίσθηση πως πρόκειται για μία ισορροπία μεταξύ αριστερού και δεξιού μέλους. Κάτι που ανοίγει ίσως τον δρόμο για μετακινήσεις αριστερά και δεξιά.

Και η απάντηση ήταν η εξής: «Τα μαθηματικά σύμβολα και η Λογική, όπως και η απόδειξη, ενώ είναι εκ των ων ουκ άνευ για τα ίδια τα Μαθηματικά, συνιστούν πρόβλημα για τη διδακτική τους. Λίγο παλαιότερα τέτοια πράγματα τα εισάγαμε στην Α΄ τάξη Λυκείου, επειδή όμως επικράτησε η άποψη ότι είναι δύσκολα και μπερδεύουν τους μαθητές σιγά-σιγά αφαιρέθηκαν. Άλλωστε η απόπειρα εισαγωγής των λεγόμενων NewMaths απέτυχε παντού όπου αυτά εισήχθησαν. Όσον αφορά την έννοια της ισότητας, αυτή είναι πολύ δύσκολη, γιατί πρέπει να φτάσει ο μαθητής στην ωριμότητα να αντιληφθεί ότι πρόκειται ουσιαστικά για μια ταυτολογία. Μιλάμε για το ίδιο πράγμα που εμφανίζεται με διαφορετικές μορφές, διαφορετικά ονόματα. Πρόκειται για διαφορετικές εκφράσεις του ίδιου πράγματος. Για παράδειγμα, στο 2=4/2, δεν πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα αλλά για ένα που είναι ίσο με τον εαυτό του. Αυτό το κόλπο το χρησιμοποιούν τα Μαθηματικά για να κάνουν τη δουλειά τους από τεχνική άποψη, αλλά από εννοιολογική είναι πολύ δύσκολο και οδήγησε τον Wittgenstein να πει ότι τα Μαθηματικά είναι μια ταυτολογία».

Πολύ νωρίς ή πολύ αργά;

Μπορούν άραγε έννοιες όπως αυτή των αρνητικών αριθμών να εισαχθούν στο Δημοτικό και από ποια ηλικία (π.χ. με τη βοήθεια παραδειγμάτων όπως οι θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν);

Εδώ κατά τον κ. Γαβαλά η απάντηση είναι μάλλον αρνητική διότι όπως λέει: «Οι αρνητικοί αριθμοί εισάγονται στο τέλος της Α΄ τάξης Γυμνασίου και κατά κοινή ομολογία δυσκολεύουν πολύ τους μαθητές. Χρησιμοποιώντας αναλογική σκέψη, κάτι δηλαδή όπως η παρομοίωση. Διότι πράγματι θα μπορούσαμε να εισάγουμε αυτή την έννοια, αλλά το ερώτημα παραμένει: είναι ώριμοι οι μαθητές στην Ε΄ ή ΣΤ΄ τάξη του Δημοτικού για κάτι τέτοιο; Και παραπέρα, γιατί «κατεβάζουμε» συνεχώς την ύλη, δηλαδή αυτά που διδάσκονταν στο Πανεπιστήμιο, τώρα διδάσκονται στο Λύκειο και τα του Λυκείου στο Γυμνάσιο κ.τ.λ.; Τι κερδίζουμε πραγματικά με αυτό; Το κακό είναι ότι έχουμε λησμονήσει πως ό,τι διδάσκεται στο σχολείο συμβάλλει πρωτίστως στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών με στόχο την ωρίμαση και την ολοκλήρωση της προσωπικότητάς τους. Τα σχολεία δεν βγάζουν ειδικότητες, αυτό είναι δουλειά των πανεπιστημιακών τμημάτων, τα σχολεία δίνουν γενική μόρφωση και καλλιέργεια στους νέους ανθρώπους χρησιμοποιώντας τα διάφορα γνωστικά αντικείμενα, τα οποία δεν συνιστούν αυτοσκοπό αλλά μέσον διαπαιδαγώγησης. Γενικά, θα έδινα περισσότερη έμφαση και χρόνο στη λεγόμενη «εννοιολογική αλλαγή», στην εμβάθυνση στην ύλη και στην εκχώρηση της τεχνικής πλευράς στις Νέες Τεχνολογίες».

Η ουσία της εμβάθυνσης

Στο πλαίσιο μάλιστα αυτής της εμβάθυνσης ο συνομιλητής μας συμπεριλαμβάνει και μια προσπάθεια που ως σχολικός σύμβουλος έκανε σχετικά με το θέμα «Μαθηματικά και Ποίηση» κάνοντας πολλά σεμινάρια με συμμετοχή εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων για την ενσωμάτωση αυτής της τάσης στο σχολικό πρόγραμμα.

«Την αρχή αυτής της συσχέτισης τη βρίσκουμε ήδη στο 1959, όταν ο Άγγλος Τσαρλς Πέρσι Σνόου (1905-1980), μυθιστοριογράφος αλλά και φυσικο-χημικός, με τη διάλεξή του για τις «δύο κουλτούρες» ήδη από τότε είχε παρατηρήσει την έλλειψη επαφής και το διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα στην επιστημονική-τεχνολογική κουλτούρα από τη μια και αυτή των γραμμάτων και τεχνών από την άλλη. Το ζητούμενο ήταν η σύνθεση των δύο πολιτισμών. Η σύνθεση αυτή κινείται ανάμεσα στα δύο μέρη, ώστε να πραγματωθεί το λεγόμενο «σύστημα των δύο κόσμων/πολιτισμών»».

Εδώ ο συνομιλητής μας χρησιμοποιεί τον όρο «πλευρίωση» (lateralization) εννοώντας την κυριαρχία της μιας πλευράς έναντι της άλλης (η πλευρίωση σχετίζεται με το ποιο από τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου έχει αποκτήσει λειτουργική υπεροχή). Μέρος λοιπόν αυτής της τάσης αποτελεί η σύνθεση Ποίησης και Μαθηματικών.

Όπως λέει, «η σύνθεση Ποίησης και Μαθηματικών μπορεί να αποτελέσει μια διάσταση αυτής της προσπάθειας στο σχολείο και στο ήδη υπάρχον πλαίσιο, μια προσπάθεια που μπορεί να αρχίζει από το Δημοτικό. Προσωπικά έχω κάνει τέτοιες παρουσιάσεις στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, αλλά δυστυχώς αυτά αποτελούν κάποιου είδους επίδειξη ή και (υπο)δειγματική διδασκαλία που δεν περνάει όμως (προς το παρόν) στη σχολική καθημερινότητα».

Η αλήθεια είναι πως για τη σημερινή σχολική καθημερινότητα, στο χάλι που βρίσκεται, πολλοί μπορεί να θεωρήσουν την εισαγωγή της Ποίησης μια μεγάλη πολυτέλεια.

Ας λάβουν όμως υπόψη τους πως ναι μεν δεν είναι μόνον αυτό που μας λείπει αλλά γενικά χρειαζόμαστε πολύ διαφορετικές και δυναμικές προτάσεις για να πάψουμε να είμαστε στις τελευταίες θέσεις σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες (στην προηγούμενη παγκόσμια PISA περνούσαμε μόνον τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία ενώ μας περνάει πάντα η Τουρκία), ενώ φαίνεται πως και εφέτος η σχολική χρονιά θα κυλήσει στις ίδιες ράγες.

Και κάποιοι μαθητές θα σκέφτονται όπως ο νεαρός Γιουνγκ: «Καθώς προχωρούσαμε στα Μαθηματικά, τα κατάφερα να τα βγάλω πέρα, λίγο-πολύ, με την αντιγραφή αλγεβρικών τύπων που το νόημά τους δεν το καταλάβαινα και με την αποστήθιση όταν εμφανιζόταν στον πίνακα ένας ορισμένος συνδυασμός από γράμματα του αλφαβήτου… Το μάθημα των Μαθηματικών έγινε σωστός τρόμος και μαρτύριο για μένα. Τα άλλα μαθήματα τα έβρισκα εύκολα».

Μια νέα τάση

Υπό διερεύνηση βρίσκεται η προσπάθεια εισαγωγής δύσκολων μαθηματικών εννοιών σε πρώιμες εκπαιδευτικές βαθμίδες.

Σε άλλες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής υπάρχει πλέον κάτι που ονομάζεται New Algebra (νέα άλγεβρα) και κάτι που ονομάζεται Functional Thinking (λειτουργική σκέψη). Mε αυτά επιχειρείται η εισαγωγή αλγεβρικών εννοιών και της έννοιας της συνάρτησης ακόμη και στο Νηπιαγωγείο. Από παιδιά έως και της τρίτης Δημοτικού ζητείται να κατανοούν έννοιες όπως αυτή της συνάρτησης, δηλαδή της συν-μεταβολής δύο μεταβαλλόμενων μεγεθών.

Για παράδειγμα, όταν μεταβάλλεται ο αριθμός κάποιων σκύλων πώς μεταβάλλεται αντίστοιχα ο συνολικός αριθμός των ποδιών τους ή των αφτιών τους. Ενώ συνιστάται ακόμη και σε νηπιαγωγούς να δείχνουν στα παιδιά το πώς όταν ένα κομμάτι σπάγκου κόβεται διαδοχικά στη μέση, ποια είναι η σχέση ανάμεσα στις ψαλιδιές και στα κομμάτια που προκύπτουν. Βέβαια αυτά είναι προτάσεις που γίνονται μέσα από εργασίες μόλις της τελευταίας δεκαετίας και θα χρειαστεί να περάσουν μερικά χρόνια ακόμη για να μπορούν να αξιολογηθούν τα αντίστοιχα αποτελέσματα.

Γιατί υπάρχει και η αντίθετη άποψη που την εκφράζει εδώ ο κ. Γαβαλάς, λέγοντας ότι «ο χειρισμός μαθηματικών συμβόλων, χωρίς βαθύτερη κατανόηση του εννοιολογικού υποβάθρου, συνιστά μηχανιστική μάθηση που μπορεί να την εκτελέσει και ο Η/Υ. Η Άλγεβρα ουσιαστικά συνιστά μια μορφή Λογικής και απαιτεί επίσης αφαίρεση. Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά/μαθητές μέχρι περίπου και τη Β΄ τάξη Γυμνασίου μόνο σε ποσοστό 20% μπορούν, λόγω της κατάστασης του εγκεφάλου σε αυτή την ηλικία, να κατανοήσουν Λογική και αφηρημένες έννοιες. Χρειάζονται ακόμη το συγκεκριμένο. Άρα γενικά είναι πολύ δύσκολο να διδαχθεί Άλγεβρα σε όλους μέχρι αυτή την τάξη και φυσικά ο προβληματισμός του δασκάλου πρέπει να είναι μεγάλος για το πώς θα παρουσιαστούν κατάλληλα οι σχετικές έννοιες και τεχνικές».

(Πηγή: in.gr)

Η εξέλιξη της τεχνολογίας δεν μπορεί και δεν πρέπει να ανακοπεί. Αυτό που έχει σημασία είναι να αποφασίσουμε  η χρήση της να είναι δημιουργική που ενεργοποιεί τον ανθρώπινο νου παρά να είναι αποβλακωτική που τον αχρηστεύει.

Όσοι είναι εκπαιδευτικοί σίγουρα θα έχουν παρατηρήσει τα τελευταία χρόνια δραματική επιδείνωση της αδυναμίας συγκέντρωσης  προσοχής των μαθητών. Οι μαθητές φαίνεται ότι ολοένα και περισσότερο δυσκολεύονται να μείνουν συγκεντρωμένοι σε ένα πράγμα και ότι η προσοχή τους είναι πολύ εύκολο να διαταραχθεί από οποιοδήποτε μικρό ή μεγάλο περισπασμό. Να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν αναφερόμαστε στο μικρό ποσοστό παιδιών που έχουν ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας). Μιλάμε για το σύνολο των μαθητών.

Μειώνεται  δραματικά η ικανότητα συγκέντρωσης των παιδιών  

Καταρχάς να πούμε ότι η αδυναμία συγκέντρωσης  προσοχής (short attention span) δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο και δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Το ίδιο ακριβώς πρόβλημα παρατηρείται τη σημερινή εποχή και στους ενήλικες.

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ  ΕΡΕΥΝΑΣ

Σε σχετική έρευνα που έγινε το 2015 στον Καναδά(έλαβαν μέρος 2100 άτομα) διαπιστώθηκε ότι ενώ το έτος 2000 η μέση δυνατή ανθρώπινη συγκέντρωση ήταν 12 δευτερόλεπτα, στις μέρες μας έχει μειωθεί στα 8 δευτερόλεπτα. Δηλαδή μέσα σε ελάχιστα χρόνια οι άνθρωποι έχουν απωλέσει το ένα τρίτο (1/3) της διάρκειας της συγκέντρωσής τους. Μάλιστα για να διασκεδάσουν λίγο τις εντυπώσεις οι υπεύθυνοι των ερευνών ανακοίνωσαν ότι οι άνθρωποι πλέον έχουν μικρότερη διάρκεια συγκέντρωσης ακόμα και τα χρυσόψαρα (τα οποία ακολουθεί η φήμη ως το είδος με τη μικρότερη διάρκεια συγκέντρωσης, μόλις 9 δευτερολέπτων). Τα αποτελέσματα της έρευνας φυσικά δεν ευχαρίστησαν και πολύ την Microsoft  γιατί φωτογράφιζαν ως ηθικό αυτουργό του προβλήματος τη χωρίς μέτρο χρήση των υπολογιστών, των Smartphones, των tablets και πάνω από όλα το σερφάρισμα στο διαδίκτυο και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Η Microsoft  προσπάθησε να προλάβει τις τυχόν αντιδράσεις  δηλώνοντας  ότι η απώλεια μέρος της συγκέντρωσης του ανθρώπου αντισταθμίζεται από την αύξηση της ικανότητας για multitasking (να κάνει ταυτόχρονα πολλές εργασίες). Είναι όμως αυτό αληθές; Αν μιλάμε για εργασίες στους υπολογιστές πιθανόν η Microsoft να έχει δίκιο αλλά αν μιλάμε για οποιεσδήποτε άλλες εργασίες μάλλον έχει συμβεί το ακριβώς αντίθετο από αυτό που ισχυρίζεται.

Ένα ακόμα αξιοσημείωτο αποτέλεσμα της παραπάνω έρευνας που έγινε στον Καναδά είναι ότι στις νεαρές ηλικίες (15-25 ετών) το 77% των ερωτηθέντων απάντησε ότι όταν δεν υπάρχει κάτι άλλο που να τραβάει την προσοχή τους, το πρώτο πράγμα που τους έρχεται στο μυαλό είναι να ασχοληθούν με το κινητό τους. Αυτό φαντάζομαι είναι κάτι που όλοι το έχουμε διαπιστώσει για τους σημερινούς νέους που είναι μόνιμα με το κινητό τηλέφωνο στο χέρι. Στο χέρι και όχι στο αυτί όπως ήταν οι νέοι της ακριβώς προηγούμενης γενιάς .

ΟΙ ΔΥΟ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΚΟΣΜΟΙ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: Ο ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ

Ας επιστρέψουμε πάλι στους μαθητές. Στην εποχή μας μοιάζουν σαν να ζουν σε δυο παράλληλους κόσμους. Στον έναν κόσμο ,αυτόν εκτός σχολείου, τα παιδιά αντικρίζουν τον κόσμο πολλές ώρες τη μέρα μέσα από μια οθόνη. Μια οθόνη υπολογιστή, κινητού, tablet ή τηλεόρασης. Οι εικόνες εναλλάσσονται αστραπιαία, τα χρώματα είναι σε πανδαισία, υπάρχει βομβαρδισμός πληροφοριών και η πρόσβαση σε οποιαδήποτε πληροφορία ή τόπο είναι εφικτή με το πάτημα ενός κουμπιού. Το πιο σημαντικό είναι ότι το παιδί έχει την ψευδαίσθηση της επιλογής  σε ένα άπειρο μενού. Και επειδή ακριβώς είναι άπειρο και είναι και πανεύκολο επιλέγει να πάρει λίγο από όλα από το μενού αυτό. Έτσι μεταπηδά από τη μια πληροφορία στην άλλη χωρίς να στοχάζεται, χωρίς να κρίνει κριτικά και χωρίς να μαθαίνει τίποτα ουσιαστικό που θα το βοηθούσε να ωριμάσει. Σε ένα ξέφρενο σερφάρισμα με μοναδικό καύσιμο την αδρεναλίνη.

Στον δεύτερο παράλληλο κόσμο, στον κόσμο του σχολείου, έχουμε τα παιδιά να πρέπει συνήθως σχεδόν ακίνητα να παρακολουθούν  έναν και μοναδικό άνθρωπο(εκπαιδευτικό) για τουλάχιστον μια ώρα που επιπλέον απαιτεί από αυτά απόλυτη συγκέντρωση. Αλήθεια, έχουμε αναρωτηθεί ποτέ πόσο εύκολο είναι να μεταπηδά ο μαθητής από τον ένα παράλληλο κόσμο των υψηλών ταχυτήτων και διαρκούς εναλλαγής εικόνων στον άλλο κόσμο της σχεδόν παγωμένης εικόνας; Οι εκπαιδευτικοί όσο ικανοί και να είναι, όσο ενδιαφέρον μάθημα και να προσφέρουν, είναι σίγουρο, ότι δεν μπορούν να επιτύχουν συγκέντρωση των μαθητών τους όταν εκείνοι όλη την υπόλοιπη μέρα έξω από το σχολείο εθίζονται στην, χωρίς σταματημό, διάσπαση της συγκέντρωσής τους .

Τα παιδιά γίνονται όλο και πιο αδέξια

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως, αξιοσημείωτη αύξηση μιας εντελώς πρωτότυπης μορφής μαθησιακής και αναπτυξιακής δυσκολίας, της  «δυσπραξίας» .

Η «δυσπραξία» (Clumsy Child Syndrome) είναι μια διαταραχή ανάπτυξης των κινητικών δεξιοτήτων. Τα παιδιά έχουν αδυναμία συντονισμού των κινήσεων που είναι πιθανό να επηρεάσει τη συμμετοχή τους σε καθημερινές δραστηριότητες, τις σπουδές και την εργασιακή ζωή. Ολοένα και περισσότερα παιδιά είναι πάρα πολύ αδέξια και δεν μπορούν να κάνουν απλές κινήσεις με τα άκρα τους ,όπως το να φάνε με μαχαιρο-πήρουνο ή να κάνουν καλά γράμματα που οφείλεται στο ότι δεν κρατάνε σωστά το στυλό.

Όσοι είναι εκπαιδευτικοί σίγουρα θα έχουν διαπιστώσει τα τελευταία χρόνια μια αλλαγή προς το χειρότερο της ποιότητας των γραμμάτων που κάνουν οι μαθητές. Σπάνια συναντάς πλέον γραπτό με σχετικά καλά γράμματα. Με απίστευτη όμως ταχύτητα οι ίδιοι αυτοί μαθητές  πληκτρολογούν ένα μήνυμα στο κινητό ή στον υπολογιστή τους. Τα σημερινά παιδιά προτιμούν δηλαδή να πληκτρολογούν παρά να γράφουν με το χέρι. Και σε αυτή την περίπτωση έχουμε τους δύο κόσμους του παιδιού που ανταγωνίζονται : Στον κόσμο έξω από το σχολείο όπου τα παιδιά επικοινωνούν πληκτρολογώντας συνήθως λίγες και μικρής γκάμας  λέξεις και στον κόσμο του σχολείου όπου τα παιδιά γεμίζουν ατέλειωτες σελίδες τετραδίων γραμμένες με το χέρι. Ένα χέρι που ολοένα και περισσότερο ξεμαθαίνει να γράφει και μαθαίνει να κτυπά πλήκτρα ή οθόνες αφής.

Τα παιδιά δεν διαβάζουν πλέον τίποτα για ευχαρίστηση

“Σύμφωνα με την UNESCO, ο πιο ποιοτικός δείκτης για το αν ένα παιδί πρόκειται να έχει ευτυχισμένη  πορεία στο σχολείο και στην μελλοντική του εργασία είναι το αν διαβάζει για ευχαρίστηση.”

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι τα σημερινά παιδιά όχι μόνο δεν διαβάζουν για ευχαρίστηση αλλά ότι γενικά δεν διαβάζουν βιβλία ή κείμενα που δεν αφορούν τα μαθήματά τους στο σχολείο.

Πολλές φορές έχω ρωτήσει τους μαθητές μου(γυμνασίου και λυκείου) αν διαβάζουν λογοτεχνικά βιβλία. Πλην ελάχιστων εξαιρέσεων οι απαντήσεις τους δείχνουν ότι δεν έχουν διαβάσει λογοτεχνικά βιβλία. Ένας δυο σε κάθε τμήμα πιθανόν να απαντήσουν ότι έχουν διαβάσει κάνα-δυό βιβλία του τύπου Dan Brown. Μέχρι εκεί. Αν τους ρωτήσεις τους λόγους αυτής τους της άρνησης θα σου πουν ότι έχουν κουραστεί από το διάβασμα γενικότερα αφού διαβάζουν πολλές ώρες για το σχολείο και γι’ αυτό προτιμούν κάτι πιο ξεκούραστο όπως το σερφάρισμα στο διαδίκτυο ή να παίξουν κάποιο ηλεκτρονικό παιχνίδι. Η συντριπτική πλειοψηφία τους δηλώνει αποστροφή στα μεγάλα κείμενα και ότι είναι αδύνατον να συγκεντρωθεί για αρκετή ώρα για να διαβάσει έστω και μια σελίδα ενός κειμένου. Το πιο ανησυχητικό είναι αυτό που μου είπαν πολλοί μαθητές μου: ότι τις περισσότερες φορές δεν καταλαβαίνουν τι λέει το κείμενο και ότι στην πραγματικότητα δεν διαβάζουν αλλά κατά κάποιο τρόπο «σκανάρουν» με τα μάτια τους το κείμενο ψάχνοντας μια χρήσιμη πληροφορία ή κάποιες λέξεις κλειδιά για να «αρπαχτούν» νιώθοντας ότι πνίγονται σε έναν ωκεανό λέξεων. Αντί δηλαδή τα παιδιά να λαχταρούν να «χαθούν» μέσα σε μια ωραία λογοτεχνική ιστορία, νιώθουν ότι πνίγονται  και διακατέχονται από την βασανιστική αγωνία να βγουν από αυτή όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Το γεγονός αυτό, θεωρώ, ότι πρέπει να μας προβληματίσει.   

Φυσικά οι ευθύνες πρέπει να αναζητηθούν στους ενήλικες. Καταρχάς στο εκπαιδευτικό μας σύστημα που αντί να δίνει κίνητρο στα παιδιά ώστε να θέλουν να διαβάζουν για ευχαρίστηση τα κάνει να νιώθουν απέχθεια και τα ωθεί να διαβάζουν μόνο χρησιμοθηρικά ώστε να επιτυγχάνουν υψηλές βαθμολογίες. Οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς οφείλουν να εξηγούν στα παιδιά την αξία της λογοτεχνίας και του διαβάσματος για ευχαρίστηση και όχι μόνο να επαναλαμβάνουν το γνωστό μότο : «διάβασε για να πάρεις καλούς βαθμούς».

Φυσικά τα παιδιά μας δεν πείθονται μόνο με τα λόγια αλλά με τα παραδείγματα των ενηλίκων. Πότε δηλαδή ήταν η τελευταία φορά που εμείς οι ίδιοι διαβάσαμε ένα ολόκληρο λογοτεχνικό βιβλίο; Επαναλαμβάνω: ολόκληρο. Και πόσοι από εσάς που διαβάζετε αυτή τη στιγμή αυτό το συγκεκριμένο άρθρο δεν ρίξατε ήδη κλεφτές ματιές για να δείτε αν έχει πολύ ακόμα μέχρι να τελειώσει; Πόσοι από εμάς αντί να διαβάζουμε από την αρχή ένα άρθρο προτιμάμε να πηγαίνουμε κατευθείαν στο τέλος του, στα «γαργαλιστικά» σχόλια των αναγνωστών;  Δηλαδή αν εμείς οι ενήλικες εθιζόμαστε στην αναζήτηση στο διαδίκτυο του όσο γίνεται μικρότερου μηνύματος, του τσιτάτου, της ατάκας, του αποφθέγματος, του σλόγκαν  και έχουμε γίνει εικονολάτρες και τεμπέληδες της ανάγνωσης τι διαφορετικό μπορούμε να περιμένουμε από ένα παιδί;

Τα παιδιά έχουν δυσκολία έκφρασης

Ένα άλλο ανησυχητικό σύμπτωμα που παρατηρείται στους σημερινούς μαθητές είναι η μεγάλη δυσκολία τους να εκφραστούν σωστά. Οι περισσότεροι μπορούν εύκολα να παπαγαλίσουν αλλά είναι αδύνατον να σου εξηγήσουν κάτι με δικά τους λόγια. Το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούν είναι φτωχό και στις περιγραφές τους υπάρχει έλλειψη δομής λόγου, ηχοχρώματος και συναισθήματος. Θα τολμήσω να χρησιμοποιήσω έναν αδόκιμο όρο για να περιγράψω το πρόβλημα: «περιγραφική δυσλεξία». Το πρόβλημα αυτό εμφανίζεται ως αλυσιδωτή αντίδραση που γεγονότος ότι τα παιδιά δεν διαβάζουν βιβλία εκτός σχολείου αλλά και του ότι παραμένουν αμίλητα για μεγάλη διάρκεια της ημέρας, είτε στο σχολείο ή φροντιστήριο ακούγοντας παθητικά τον εκπαιδευτικό είτε στο σπίτι καθηλωμένα μπροστά από ένα σχολικό βιβλίο ή από μια οθόνη.

Οι νέες τεχνολογίες είναι ο δαίμονας; Όχι φυσικά

Ο στόχος συγγραφής αυτού του κειμένου δεν είναι να δαιμονοποιήσει τις νέες τεχνολογίες, το διαδίκτυο, τις νέες ανθρώπινες συνήθεις και συμπεριφορές που προκύπτουν από την τεχνολογική «έκρηξη» των τελευταίων ετών. Θα ήταν άλλωστε και παράλογο κάτι τέτοιο αφού ο λόγος που διαβάζετε αυτό το κείμενο αυτή τη στιγμή είναι χάρη στις νέες τεχνολογίες. Στόχος είναι αναζητήσει το μέτρο και το όριο. Όπως σε όλα τα σημαντικά θέματα που αφορούν την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους έτσι και εδώ δεν μπορούμε να θεωρήσουμε υπεύθυνο το μέσο όσο τη χρήση του από τους ανθρώπους. Η εξέλιξη της τεχνολογίας δεν μπορεί και δεν πρέπει να ανακοπεί. Αυτό που έχει σημασία είναι να αποφασίσουμε  η χρήση της να είναι δημιουργική που ενεργοποιεί τον ανθρώπινο νου παρά να είναι αποβλακωτική που τον αχρηστεύει.

Προσωπικά ανησυχώ με την εικόνα ανθρώπων να είναι σκυμμένοι πάνω σε ένα smartphone ή tablet χαμένοι μέσα σε ένα δικό τους ψηφιακό κόσμο αδιαφορώντας για τον πραγματικό που είναι γύρω τους. Ο κόσμος είναι τόσο απέραντος που δεν μπορεί να χωρέσει μέσα σε λίγες ίντσες. Να προσέξουμε. Η σμίκρυνση του κόσμου, στο τέλος θα μας κάνει και εμάς μικρούς για να χωρέσουμε μέσα του. Πράγματα μπορούν να συμβούν και χωρίς να κοινοποιηθούν. Μηνύματα μπορούν να δοθούν και χωρίς να αποσταλούν. Ερωτήσεις μπορούν να απαντηθούν και χωρίς να γκουγκλαριστούν. Δειλινά και πανσέληνοι μπορούν να μαγέψουν και χωρίς να φωτογραφηθούν. Κοιτώντας μόνο μέσα σε αυτές τις οθόνες  χάνουμε όλον τον σκληρό αλλά υπέροχο κόσμο.

Ανησυχώ με την διαφαινόμενη διάθεση των ανθρώπων να ανταλλάξουν όλα τα σπουδαία ανθρώπινα επιτεύγματα του παρελθόντος όπως τις τέχνες, τη λογοτεχνία , τις επιστήμες , τη φιλοσοφία, την παιδεία με τα τεχνολογικά ευρήματα των δύο τελευταίων δεκαετιών. Επί παραδείγματι, πως μπορεί αλήθεια να συνεχίσει να υπάρχει η λογοτεχνία αν κανείς δεν θα θέλει να διαβάζει βιβλία;

Ανησυχώ επίσης για την τυχόν απώλεια της κινητήριας δύναμης της έως σήμερα ανθρώπινης πολιτισμικής εξέλιξης που δεν είναι άλλη από την φαντασία και την περιέργεια. Σε έναν κόσμο δηλαδή που η εικονική πραγματικότητα ξεπερνάει την φαντασία μας για ποιο λόγο θα χρειάζεται να εξακολουθήσει να υπάρχει η φαντασία ;

Κυρίως όμως ανησυχώ γιατί βλέπω τις επιπτώσεις στα παιδιά δηλαδή σε ανθρώπους που δεν έχουν ακόμη προλάβει να δημιουργήσουν εξισορροπητικούς μηχανισμούς γιατί πολύ απλά δεν έχουν γνωρίσει κάτι διαφορετικό, όπως είχαν γνωρίσει οι παλαιότερες γενιές. Παιδιά που δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν, να διαβάσουν, να γράψουν, να εκφραστούν σωστά και εν τέλει να σκεφτούν καθαρά. Φυσικά και δεν πρέπει στη σύγχρονη εποχή τα παιδιά να είναι «τεχνολογικά αναλφάβητα» αλλά μην φτάσουμε και στο σημείο να γίνονται «αναλφάβητα» σε όλα τα υπόλοιπα ασχολούμενα αποκλειστικά με την τεχνολογία.

Αναρωτιέμαι μήπως τρέχοντας με τόσο μεγάλες ταχύτητες ξεχάσαμε που αρχικά θέλαμε να πάμε. Υπάρχει άραγε κάτι που μπορεί  να ανακόψει αυτή την ξέφρενη πορεία; Φυσικά. Λέγεται ανθρώπινη επαφή, ανθρώπινη σχέση, ανθρώπινη επικοινωνία και αληθινή παιδεία.

Ο πολιτισμός μας δεν υπάρχει μόνο τα τελευταία είκοσι χρόνια. Το παρελθόν μας κρύβει αμέτρητο πλούτο που μπορεί να δράσει εξισορροπητικά στη χρήση των νέων τεχνολογιών. Εδώ είναι το κλειδί κατά τη γνώμη μου. Αλλιώς, πολύ φοβάμαι,  το άμεσο μέλλον θα ισοπεδώσει όλο το παρελθόν μας.

Όσο για εμάς τους εκπαιδευτικούς οφείλουμε να μιλάμε στα παιδιά, να τους εξηγούμε. Και κυρίως να τα ακούμε. ‘Έχουν πολλά να πούνε. Έστω και μπροστά από μια οθόνη…..   

(Πηγή: alfavita.gr)

OT.gr Newsroom

Περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν το χειμώνα παρά το καλοκαίρι, και όχι μόνο επειδή κάνει κρύο έξω. Το κρύο σε εσωτερικούς χώρους, όπως αποδεικνύεται, μπορεί να είναι εξίσου επικίνδυνο.

Τα ευρωπαϊκά δεδομένα υγείας έχουν δείξει εδώ και καιρό ότι τα ηπιότερα κλίματα, όπου τα σπίτια είναι ανεπαρκώς θερμαινόμενα, έχουν τα υψηλότερα επίπεδα υπερβολικής θνησιμότητας το χειμώνα. Το ποσοστό θανάτων το χειμώνα στην Πορτογαλία, για παράδειγμα, είναι πολύ υψηλότερο από αυτό της Φινλανδίας.

Παρά την πρόσφατη πτώση των τιμών του φυσικού αερίου, οι αρχές δημόσιας υγείας ανησυχούν ότι το υψηλό κόστος ενέργειας θα αφήσει πολλούς Ευρωπαίους ανίκανους να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους αυτό το χειμώνα. Η Αγγλία κινδυνεύει με ανθρωπιστική κρίση, προειδοποίησε ο Michael Marmot, διευθυντής του UCL Institute of Health Equity στο Λονδίνο, στο ερευνητικό περιοδικό BMJ τον Σεπτέμβριο. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας οργανώνει τώρα 24ωρα «δωμάτια πολέμου» για τη διαχείριση της ζήτησης, λέγοντας ότι λοιμώξεις του αναπνευστικού όπως η Covid-19, η γρίπη, η πνευμονία και η οξεία βρογχίτιδα είναι πιθανό να γεμίσουν έως και τις μισές νοσοκομειακές κλίνες αυτόν τον χειμώνα.

Η ιδανική θερμοκρασία

Ωστόσο, πόσο κρύο είναι πολύ κρύο; Η δημόσια υγεία της Αγγλίας έχει μια απάντηση : Μια εσωτερική θερμοκρασία 18 C (65 F) είναι η ελάχιστη. Και επισημαίνει ότι αν κάποιος χαμηλώσει της περαιτέρω τη θερμοκρασία κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με κινδύνους για την υγεία, όπως αυξημένη αρτηριακή πίεση, θρόμβους αίματος και καρδιακές προσβολές.

«Αυτό δεν είναι θέμα υποθερμίας από μόνο του», λέει ο Μάικ Τίπτον, καθηγητής φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ. «Είναι συνέπεια της ψύξης και των φυσιολογικών αμυντικών μηχανισμών και της σχετικής αφυδάτωσης που την συνοδεύει».

Μπορεί να μην συνδέετε την αφυδάτωση με το να βρίσκεστε σε ψυχρό περιβάλλον, αλλά ο Tipton λέει ότι είναι μια φυσιολογική αντίδραση. Αυτό συμβαίνει επειδή όταν κρυώνετε, τα αιμοφόρα αγγεία στο δέρμα σας συστέλλονται, μειώνοντας τη ροή προς την περιφέρεια του σώματος για να διατηρείται το μεγαλύτερο μέρος του αίματος προστατευμένο κάτω από ένα στρώμα μονωτικού λίπους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επιθυμία για ούρηση, που ονομάζεται διούρηση που προκαλείται από κρύο. Καθώς το αίμα συγκεντρώνεται και πυκνώνει, λέει ο Tipton, ο κίνδυνος θρόμβων αυξάνεται, με τους ηλικιωμένους να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Και προσθέτει, ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε βασικά τροπικά ζώα και καθώς εξαπλωθήκαμε σε όλο τον κόσμο δεν εξελιχθήκαμε για να προσαρμοστούμε σε ψυχρότερες θερμοκρασίες. Αντίθετα, χρησιμοποιήσαμε τον μεγάλο μας εγκέφαλο για να δημιουργήσουμε ξανά το κλίμα που προτιμάμε δίπλα στο δέρμα μας και αργότερα στα σπίτια και τα γραφεία που κατοικούμε.

«Αν κάθεστε εκεί άνετα τώρα, θα σας εγγυηθώ ότι η μέση θερμοκρασία του δέρματός σας είναι 33 βαθμούς Κελσίου», λέει ο Tipton. «Η θερμοκρασία του κορμού σας θα είναι 35, 36 βαθμοί Κελσίου και οι θερμοκρασίες των άκρων σας θα είναι στους 20 βαθμούς. Αυτό είναι ακριβώς το ίδιο προφίλ θερμοκρασίας που θα είχατε αν ήσασταν γυμνοί στους 26 έως 28 βαθμούς».

Η λύση της γιαγιάς…

Ωστόσο, είναι δυνατή η προσαρμογή σε ψυχρότερες θερμοκρασίες. Ορισμένες στρατηγικές θυμίζουν τις γιαγιάδες μας, καθώς είναι πιθανό να έχει μεγαλώσει σε ένα σπίτι που ήταν αρκετούς βαθμούς πιο δροσερό από το δικό σας: Φορέστε ένα πουλόβερ, χοντρές κάλτσες ή ένα καπέλο. Μια γάτα στην αγκαλιά μπορεί να βοηθήσει τα ψυχρά απογεύματα ή βράδια. Και είναι καλή ιδέα να στοιβάζετε χοντρά παπλώματα τη νύχτα, χαμηλώνοντας τον θερμοστάτη και χρησιμοποιώντας τυχόν εξοικονομήσεις για να ανεβάζετε λίγο τη ζέστη κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι υγιείς άνθρωποι από την ηλικία των νηπίων μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’60 δεν χρειάζεται να διατηρούν θερμοκρασίες πάνω από το όριο των 18 C ενώ κοιμούνται, αναφέρουν οι κατευθυντήριες γραμμές του Ηνωμένου Βασιλείου.

(Πηγή: ot.gr)

φωτό: iStock

Ένας γρήγορος καθημερινός περίπατος επτά λεπτών (αντί για μια χαλαρή βόλτα 14 λεπτών) είναι αρκετός για να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.

Επιστήμονες στο Ηνωμένο Βασίλειο λένε ότι η περισσότερη άσκηση δεν μειώνει τον κίνδυνο για την καρδιά,  εκτός αν τον αυξάνεις σε ένα τουλάχιστον μέτριο προς έντονο επίπεδο έντασης.

Οι ερευνητές προσθέτουν ότι οι εύκολες δραστηριότητες, όπως το πλύσιμο του αυτοκινήτου ή το πλύσιμο ρούχων, οι οποίες θεωρούνταν άσκηση σε παλαιότερες έρευνες, δεν αρκούν για να αποτρέψουν τα καρδιακά προβλήματα.

Ωστόσο, το να κάνετε γρήγορους περιπάτους για 75 λεπτά την εβδομάδα, ή ένα τρέξιμο για τον ίδιο χρόνο, είναι αρκετό για να κρατήσετε την καρδιά σας πιο υγιή.

• Όταν οι συμμετέχοντες έκαναν περισσότερη άσκηση συνολικά, αλλά η διάρκεια της έντονης άσκησης που έκαναν παρέμενε σταθερή, υπήρχε μικρή βελτίωση στην υγεία της καρδιάς.
• Όταν τα επίπεδα δραστηριότητας διπλασιάστηκαν, δεν υπήρχε σημαντική ώθηση στην υγεία της καρδιάς όταν η διάρκεια της πιο έντονης δραστηριότητας παρέμενε στο 10%.
• Εάν αυτό το ποσοστό αυξανόταν κατά 20%, ο κίνδυνος καρδιακής νόσου μειώθηκε κατά 23%.
• Όταν αυξήθηκε κατά 40%, ο κίνδυνος για την καρδιά μειώθηκε κατά 40%.

Τα ποσοστά καρδιακών παθήσεων ήταν 14% χαμηλότερα όταν η πιο έντονη σωματική δραστηριότητα αντιπροσώπευε το 20% αντί για το 10% της συνολικής φυσικής δραστηριότητας, ακόμη και σε άτομα που δεν ασκούνταν πολύ. Αυτή η διαφορά ισοδυναμεί με την μετατροπή μιας καθημερινής βόλτας 14 λεπτών σε γρήγορο περπάτημα επτά λεπτών (ή… 420 δευτερολέπτων).

Οι συμμετέχοντες που έκαναν την μεγαλύτερης διάρκειας άσκηση συνολικά (και άρα έκαναν και περισσότερη έντονη άσκηση ως ποσοστό αυτής) είχαν τον χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρδιακή νόσο.

Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι η άσκηση είναι καλή για την υγεία της καρδιάς, αλλά δεν ήταν ξεκάθαρο αν αρκεί απλώς να κάνεις περισσότερη άσκηση, ή αν πρέπει αυτή η άσκηση να είναι πιο έντονη για να είναι αποτελεσματική.

Για να το απαντήσουν αυτό, ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Cambridge και του Leicester ανέλυσαν δεδομένα από επιταχυνσιόμετρο καρπού σε 88.000 άτομα, των οποίων οι πληροφορίες υγείας είναι αποθηκευμένες στη Biobank του Ηνωμένου Βασιλείου. Αυτή είναι μια μεγάλη βάση δεδομένων που περιέχει πληροφορίες για την υγεία μισού εκατομμυρίου Βρετανών ενηλίκων.

Οι περισσότερες μεγάλες υπάρχουσες μελέτες έχουν βασιστεί σε απαντήσεις ερωτηματολογίων για να υπολογίσουν πόση άσκηση κάνουν οι συμμετέχοντες στην εκάστοτε έρευνα. Ωστόσο, τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας μπορεί να είναι δύσκολο να τα ανακαλέσει κανείς από μνήμης με ακρίβεια, ειδικά όταν σχετίζονται με δραστηριότητες χαμηλής έντασης, όπως το πλύσιμο των πιάτων ή το πλύσιμο ρούχων. Χωρίς ακριβή αρχεία, δεν ήταν δυνατό να διαχωριστούν τα αποτελέσματα της συνολικής άσκησης και της πιο έντονης σωματικής δραστηριότητας.

Οι ερευνητές μελέτησαν τη σχέση μεταξύ της διάρκειας και της έντασης της σωματικής δραστηριότητας και της συχνότητας καρδιαγγειακών παθήσεων σε 88.412 ενήλικες μέσης ηλικίας που ήταν δεν είχαν παλιότερα προβλήματα με την καρδιά τους. Οι συμμετέχοντες φορούσαν το μηχάνημα στον καρπό τους για μια εβδομάδα ενώσω συμμετείχαν στην μελέτη.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δεδομένα σχετικά με τη συνολική διάρκεια σωματικής δραστηριότητας και υπολόγισαν το ποσοστό αυτής της διάρκειας όπου καταγράφηκε μέτρια προς έντονη δραστηριότητα. Ο αριθμός των καρδιαγγειακών συμβάντων, όπως η στεφανιαία νόσος και το εγκεφαλικό επεισόδιο, καταγράφηκε στη συνέχεια μεταξύ των συμμετεχόντων, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για 6,8 χρόνια κατά μέσο όρο.

“Κάθε κίνηση μετράει για πιο υγιή καρδιά”

“Η ανάλυσή μας επιβεβαιώνει ότι η αύξηση της συνολικής σωματικής δραστηριότητας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού. Αλλά διαπιστώσαμε επίσης ότι η επίτευξη της ίδιας συνολικής σωματικής δραστηριότητας μέσω δραστηριότητας υψηλότερης έντασης έχει ένα σημαντικό πρόσθετο όφελος”, είπε ο ανώτερος συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Tom Yates από το πανεπιστήμιο του Λέστερ.

“Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν την άποψη ότι ‘κάθε κίνηση/άσκηση μετράει’ για να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να αυξήσουν τη συνολική τους σωματική δραστηριότητα και, αν είναι δυνατόν, να το κάνουν ενσωματώνοντας πιο έντονης έντασης δραστηριότητες. Αυτό θα μπορούσε να είναι τόσο απλό όσο η μετατροπή μιας χαλαρής βόλτας σε γρήγορο περπάτημα”.

(Πηγή: iatropedia.gr με πληροφορίες από eurekalert.org, studyfinds.org)

Ο καρκίνος αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας με προφανείς αρνητικές συνέπειες για τα άτομα που διαγιγνώσκονται με τη νόσο και το περιβάλλον του. 

Σε πρόσφατη ανακοίνωση στο Παγκόσμιο Συνέδριο για τον Καρκίνο (World Cancer Congress 2022) ερευνητές παρουσίασαν τα δεδομένα για τον αριθμό των παιδιών που μένουν ορφανά από μητέρα εξαιτίας του καρκίνου. Συγκεκριμένα, το έτος 2020 καταγράφηκαν 4,4 εκατομμύρια θάνατοι γυναικών από καρκίνο. Το 78% αυτών των θανάτων αφορούσαν γυναίκες ηλικίας κάτω των 50 ετών. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τα δεδομένα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τον παγκόσμιο πληθυσμό αλλά και τον μέσο αριθμό ζώντων παιδιών ανά γυναίκα σε κάθε χώρα καθώς και τα ποσοστά γονιμότητας ανά πενταετία ηλικίας των γυναικών σε κάθε χώρα για τα προηγούμενα 18 έτη. Με βάση τα στοιχεία αυτά, εκτιμήθηκε ότι περίπου 1 εκατομμύριο παιδιά έμειναν ορφανά από μητέρα λόγω των θανάτων από καρκίνο σε όλο τον κόσμο.

Οι περισσότεροι από αυτούς τους θανάτους αφορούσαν την ήπειρο της Ασίας (49%) και της Αφρικής (35%) και σχετιζόταν συχνότερα με τον καρκίνο του μαστού (25% των περιπτώσεων), του τραχήλου της μήτρας (18%) και του ανώτερου γαστρεντερικού (13%). Μάλιστα φαίνεται να υπάρχει αντίστροφη σχέση ανάμεσα στον δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης και τον αριθμό των ορφανών από μητέρα ανά 100 θανάτους γυναικών. Συγκεκριμένα, η Ευρώπη που έχει τον υψηλότερο δείκτη ανθρώπινη ανάπτυξης είχε τον μικρότερο αριθμό ορφανών ανά θάνατο γυναικών από καρκίνο.

Τα στοιχεία αυτά είναι σημαντικά γιατί αποτυπώνουν για πρώτη φορά την έκταση του προβλήματος που μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις για τα παιδιά. Όπως αναφέρουν οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μιχάλης Λιόντος (Επ. Καθηγητής), Φλώρα Ζαγουρή (Καθηγήτρια), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής και Πρύτανης ΕΚΠΑ), είναι γνωστό από μελέτες σε ορφανά παιδιά ότι χαρακτηρίζονται σε μερικές περιπτώσεις από χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και μεγαλύτερη θνησιμότητα από τους συνομηλίκους τους. Προφανώς πρέπει να εντατικοποιηθεί η έρευνα για τον καρκίνο για να μειωθεί η θνησιμότητα από τη νόσο. Τα δεδομένα αυτής της μελέτης όμως δείχνουν ότι αυτό μπορεί να βοηθήσει και την επόμενη γενιά, σημειώνουν οι Καθηγητές του ΕΚΠΑ.

Επιπλέον, προσθέτουν, περίπου οι μισοί θάνατοι γυναικών σχετίζονταν με νοσήματα που μπορούν να προληφθούν ή να διαγνωσθούν πρώιμα όπως ο καρκίνος του μαστού και του τραχήλου της μήτρας. Επομένως, τέτοιες μελέτες αυξάνουν την ευαισθητοποίηση του κοινού για τις επιπτώσεις του καρκίνου μεταξύ των γενεών και υπογραμμίζουν την ανάγκη μείωση του αριθμού των θανάτων από καρκίνου από αίτια που μπορούν να προληφθούν.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Συντάκτης: Στέφανος Νικήτας

Το ναυάγιο ενός ναζιστικού περιπολικού σκάφους που βυθίστηκε από βρετανικά πολεμικά αεροσκάφη στη Βόρεια Θάλασσα το 1942 εξακολουθεί να διαρρέει επικίνδυνες χημικές ουσίες στη θάλασσα 80 ολόκληρα χρόνια μετά, σύμφωνα με νέα έρευνα.

FLANDERS MARINE INSTITUTE (VLIZ)

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 18 Οκτωβρίου στο περιοδικό Frontiers in Marine Science αποδεικνύει ότι η ρύπανση που προκαλείται από το ιστορικό ναυάγιο – συμπεριλαμβανομένων των πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAH) από τα καύσιμα, τα βαρέα μέταλλα και τα ίχνη εκρηκτικών – επηρεάζει τη μικροβιολογία και τη γεωχημεία του πυθμένα γύρω από το σημείο που βρίσκεται τώρα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, χιλιάδες ακόμη ναυάγια του Β′ Παγκοσμίου στη Βόρεια Θάλασσα θα μπορούσαν να μολύνουν επίσης το θαλάσσιο περιβάλλον.

«Τα βαρέα μέταλλα μπορεί να προέρχονται από διάφορες πηγές. Η ίδια η μεταλλική κατασκευή στο εσωτερικό του ναυαγίου μπορεί να είναι πηγή μεταλλικών ιόντων, μαζί με τα καύσιμα, τα χρώματα και τα λιπαντικά», δήλωσε στο Live Science ο επικεφαλής του προγράμματος Μάρτεν Ντε Ρίχκ, ερευνητής στο Ινστιτούτο Θαλασσίων Ερευνών της Φλάνδρας στο Βέλγιο.

Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι η θαλάσσια ζωή προσαρμόζεται στο ναυάγιο, με ορισμένα βακτήρια να μασουλούν ενδεχομένως τα υπολείμματα του βυθισμένου πλοίου.

Ο Ντε Ρίχκ δήλωσε ότι το ναυάγιο του V-1302 John Mahn επιλέχθηκε για τη μελέτη επειδή η θέση του στη Βόρεια Θάλασσα παρέχει μέσες υδρολογικές συνθήκες για τις ακτές της Φλάνδρας.

Παράλληλα, βρίσκεται μακριά από τις γραμμές ναυσιπλοΐας, με καλή ορατότητα και σε προσιτό βάθος ενώ ήταν γνωστό ότι περιείχε πυρομαχικά, τα οποία είχαν καταγραφεί από δύτες.

Ο ερευνητής και οι συνάδελφοί του ήθελαν να μάθουν αν τέτοια ναυάγια εξακολουθούν να επηρεάζουν τις μικροβιακές κοινότητες και τα περιβάλλοντα ιζήματα του βυθού όπου βρίσκονται.

Ιστορικό ναυάγιο

Το John Mahn ήταν μια γερμανική αλιευτική μηχανότρατα όταν καθελκύστηκε το 1927, αλλά μετά το ξέσπασμα του Β′ Παγκοσμίου Πολέμου το 1939 επιτάχθηκε από το γερμανικό ναυτικό και έγινε περιπολικό σκάφος, με την ονομασία V-1302.

Το σκάφος βυθίστηκε από βρετανικά βομβαρδιστικά κατά τη διάρκεια μάχης, στις 12 Φεβρουαρίου 1942. Συνολικά, 12 άτομα από το πλήρωμα σκοτώθηκαν ενώ 26 ακόμα διασώθηκαν από παραπλέοντα γερμανικά πλοία.

Αν και πολλά άλλα σκάφη υπέστησαν σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Κέρβερος, το V-1302 John Mahn ήταν το μόνο γερμανικό πλοίο που βυθίστηκε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.

Το ναυάγιο του βρίσκεται τώρα στη Βόρεια Θάλασσα στα ανοικτά των ακτών του Βελγίου, σε βάθος περίπου 35 μέτρων.

Διαρροή χημικών

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δείγματα που ελήφθησαν από το χαλύβδινο κύτος του ναυαγίου και τον περιβάλλοντα βυθό της θάλασσας τον Ιούλιο του 2020 και έκτοτε διατηρήθηκαν παγωμένα.

Η μελέτη τους έδειξε ότι ενώ πολλές από τις χημικές ουσίες ήταν επικίνδυνες, όλες ήταν πολύ κάτω από τα τοξικά επίπεδα. «Σε αυτές τις συγκεντρώσεις, είναι όλα ακίνδυνα», είπε ο Ντε Ρίχκ.

FLANDERS MARINE INSTITUTE/VLIZ

Η ανάλυση έδειξε ότι το ναυάγιο είχε σχετικά υψηλό επίπεδο βιοποικιλότητας – ψάρια, καβούρια και άλλα καρκινοειδή, μαλάκια, θαλάσσιες ανεμώνες και θαλάσσια φυτά, για παράδειγμα, χρησιμοποιούν τέτοια ναυάγια ως τεχνητούς ύφαλους.

Οι μικροοργανισμοί πάνω και γύρω από το ναυάγιο προσαρμόζονταν στις χημικές ουσίες που διαρρέουν από αυτό και ότι ορισμένοι τα χρησιμοποιούσαν ακόμη και ως τροφή.

Ο Άντριου Τέρνερ, αναπληρωτής καθηγητής θαλάσσιας και περιβαλλοντικής βιογεωχημείας στο Πανεπιστήμιο του Πλίμουθ στο Ηνωμένο Βασίλειο που δεν συμμετείχε στη μελέτη, εξήγησε ότι όλα τα βυθισμένα πλοία απελευθερώνουν ρύπους στη θάλασσα.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)