paidevo.gr

Συντάκτης: Νίκη Μπάκουλη

‘Γυμνά’ δέντρα στέκονται γύρω από τη λίμνη Bollrich, στο κατεστραμμένο δάσος Harz κοντά στο Goslar της Γερμανίας. AP PHOTO/MATTHIAS SCHRADER

H σχέση μεταξύ της φύσης και της ανθρώπινης ευημερίας είναι εδραιωμένη. Τα θετικά της έχουν τεκμηριωθεί σε διάφορες περιβαλλοντικές ρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων των ακτών, των δασικών εκτάσεων και των αστικών πάρκων.

Μέχρι σήμερα, τα χρώματα, τα σχήματα και άλλες οπτικές πτυχές του φυσικού περιβάλλοντος ήταν το κύριο αντικείμενο των ερευνών, με τους ήχους να κερδίζουν επίσης, ‘έδαφος’ τελευταία.

Για αυτό και οι ερευνητές του Ινστιτούτου Διατήρησης και Οικολογίας Durrell του University of Kent (Durrell Institute of Conservation and Ecology-DICE) αποφάσισαν να απομονώσουν τις μυρωδιές των δασών, μελετώντας πώς επηρεάζουν την ευημερία μας.

“Με τον επιπολασμό και το σχετικό κόστος της κακής ψυχικής υγείας και των μη μεταδοτικών ασθενειών να αυξάνεται παγκοσμίως, οι θετικές επιπτώσεις της φύσης έχουν γίνει πολύ ενδιαφέρουσες σε ό,τι αφορά την υγειονομική περίθαλψη και την περιβαλλοντική πολιτική. 

Ωστόσο, υπάρχει έλλειψη στοιχείων που διερευνούν ακριβώς ποια χαρακτηριστικά της φύσης θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανθρώπινη ευημερία και γιατί” έγραψαν οι συγγραφείς στη μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο.

Διαπιστώθηκε ότι οι μυρωδιές της φύσης μπορούν να μας κάνουν να νιώθουμε πιο χαλαροί, χαρούμενοι και υγιείς και πως επηρεάζουν πολλούς τύπους ευημερίας, με προεξέχοντα τη σωματική ευεξία -σε ό,τι αφορά τη χαλάρωση, την άνεση και την αναζωογόνηση”.

Η χαλάρωση μειώνει το άγχος και τα επίπεδα κορτιζόλης, ορμόνη που συχνά συνδέεται με πληθώρα ασθενειών.

Στα ευρήματα αναφέρεται και ότι η αλληλεπίδραση με τη φύση συνδέεται συχνά με ισχυρή ισχυρή σύνδεση με τις προσωπικές αναμνήσεις και συγκεκριμένα οικολογικά χαρακτηριστικά και διαδικασίες (π.χ. πεσμένα φύλλα που αποσυντίθενται το χειμώνα).

Η μελέτη που έκαναν οι ερευνητές έγινε σε δασικές εκτάσεις, στις τέσσερις εποχές του χρόνου. Έγινε κατανοητό ότι οι μυρωδιές ‘ξυπνούν’ μνήμες που σχετίζονται με δραστηριότητες της παιδικής ηλικίας.

Πολλοί συμμετέχοντες δημιούργησαν ουσιαστικές συνδέσεις με ιδιαίτερες μυρωδιές -αντί για το ίδιο το δάσος-, συνδέοντας την περιήγηση με ένα αξέχαστο γεγονός. Κάτι που φάνηκε να επηρεάζει την ευημερία, προκαλώντας συναισθηματικές αντιδράσεις στη μνήμη.

Τονίστηκε και ότι η απουσία οσμής βελτιώνει τη σωματική ευεξία: το καθαρό περιβάλλον που δεν έχει ρύπανση ή άλλες ανεπιθύμητες οσμές των αστικών περιοχών, μας επιτρέπει να χαλαρώσουμε.

“Η πολυαισθητηριακή εμπειρία της αλληλεπίδρασης με τα δάση (τα φυσικά περιβάλλοντα παρέχουν ποικιλία ερεθισμάτων, μέσω διαφορετικών οικολογικών χαρακτηριστικών και διαδικασιών -όπως οι αλλαγές των εποχών) πρέπει να ληφθεί υπόψη από ερευνητές, επαγγελματίες, υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και σχεδιαστές που θέλουν να βελτιώσουν την ευημερία μέσω της φύσης” καταλήγουν οι ερευνητές του University of Kent.

(Πηγή: news247.gr)

Τι έχουν δείξει οι έως τώρα μελέτες για τις επιπτώσεις που έχει ο καύσωνας στην κατάθλιψη, τις αγχώδεις διαταραχές, την διπολική διαταραχή αλλά και την συμπεριφορά. Τι λένε δύο ειδικοί

Φωτο: iStock

Ο καύσωνας είναι ένα καιρικό φαινόμενο με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι στη διάρκειά του αυξάνονται κατά τουλάχιστον 10% οι διακομιδές ασθενών στα νοσοκομεία με αφυδάτωση, ντελίριο και λιποθυμία. Αυτό όμως που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι επιδεινώνει και τα προβλήματα ψυχικής υγείας.

Και όμως, ο καύσωνας έχει συσχετισθεί με αύξηση των συμπτωμάτων στους ασθενείς με:

• Κατάθλιψη
• Γενικευμένη αγχώδη διαταραχή (είναι μία διαταραχή κατά την οποία οι ασθενείς νιώθουν σχεδόν συνεχώς άγχος)

Ανάλογη επίπτωση έχουν και άλλα φυσικά φαινόμενα, όπως οι πλημμύρες και οι δασικές πυρκαγιές.

Ο καύσωνας σχετίζεται επίσης με τον αυτοκτονικό ιδεασμό. Έχει βρεθεί πως η αύξηση της περιβαλλοντικής θερμοκρασίας σχετίζεται με αυξημένες αυτοκτονίες και απόπειρες αυτοκτονίας. Αύξηση στις αυτοκτονίες παρατηρείται και με τις απότομες αυξήσεις στην σχετική υγρασία της ατμόσφαιρας.

Σε αδρές γραμμές, κάθε αύξηση κατά 1 βαθμό Κελσίου της μέσης μηνιαίας θερμοκρασίας σχετίζεται με αύξηση κατά 2,2% στους θανάτους που σχετίζονται με τα προβλήματα ψυχικής υγείας.

Τις επισημάνσεις αυτές κάνουν οι δρες Laurence Wainwright, λέκτορας Αειφορίας, Επιχειρήσεων & Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδη, και Eileen Neumann, ερευνήτρια στο Τμήμα Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης, σε άρθρο τους που δημοσιεύεται στην επιστημονική πύλη The Conversation.

Η διπολική διαταραχή και τα φάρμακα

Όπως εξηγούν, η αυξημένη υγρασία και ο καύσωνας σχετίζονται αιτιολογικά και με αύξηση στα επεισόδια μανίας που εκδηλώνουν οι πάσχοντες από διπολική διαταραχή. Τα επεισόδια αυτά μπορεί ν οδηγήσουν σε νοσηλεία για ψύχωση και αυτοκτονικό ιδεασμό.

Πρόσθετα προβλήματα δημιουργεί το γεγονός ότι μειώνεται λόγω της ζέστης η αποτελεσματικότητα σημαντικών φαρμάκων για τις ψυχιατρικές παθήσεις. Άλλα φάρμακα, όπως τα αντιψυχωσικά, αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου από τη ζέστη, διότι καταστέλλουν το αίσθημα της δίψας και οδηγούν στην αφυδάτωση.

Υπάρχουν επίσης φάρμακα τα οποία δρουν διαφορετικά, αναλόγως με τη σωματική θερμοκρασία και το πόσο αφυδατωμένος είναι ο ασθενής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σύμφωνα με τους δύο επιστήμονες, είναι το λίθιο που χορηγείται σε ασθενείς με διπολική διαταραχή.

«Θόλωμα» της σκέψης και επιθετικότητα

Ωστόσο ο καύσωνας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη σκέψη και τη λογική και ανθρώπων χωρίς ιστορικό προβλημάτων ψυχικής υγείας. Μελέτες έχουν δείξει ότι το θερμικό στρες μπορεί να διαταράξει τα τμήματα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για την θέσπιση ορίων κι την επίλυση πολύπλοκων νοητικών διεργασιών.

Επιπλέον, όταν ο καύσωνας «θολώνει» τη σκέψη, μπορεί να οδηγήσει στη σύγχυση και στην επιθετικότητα. Υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά δεδομένα που συσχετίζουν την ακραία ζέστη με αύξηση στις βίαιες επιθέσεις, σημειώνουν οι επιστήμονες στο άρθρο τους.

Έχει υπολογιστεί ότι έως το 2090 η κλιματική αλλαγή θα ευθύνεται παγκοσμίως για αύξηση έως και κατά 5% σε όλες τις κατηγορίες εγκλημάτων. Η αύξηση αυτή εκτιμάται ότι οφείλεται σε αλληλεπίδραση ψυχολογικών, κοινωνικών και βιολογικών παραγόντων. Ο καύσωνας, λ.χ., επηρεάζει την σεροτονίνη, μία βασική χημική ουσία του εγκεφάλου. Ένας από τους ρόλους της σεροτονίνης είναι να διατηρεί υπό έλεγχο τα επίπεδα της επιθετικότητας.

«Υπάρχουν πολλά ακόμα που δεν καταλαβαίνουμε για την περίπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και της ψυχικής υγείας. Ιδίως όσον αφορά τις επιπτώσεις που έχει ο καύσωνας», τονίζουν οι επιστήμονες. «Αυτό όμως που γνωρίζουμε είναι ότι παίζουμε ένα επικίνδυνο παιχνίδι με τον εαυτό μας και με τον πλανήτη. Ο καύσωνας και οι επιπτώσεις του στην ψυχική υγεία μάς υπενθυμίζουν ότι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε τον εαυτό μας και τις μελλοντικές γενιές είναι να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή».

(Πηγή: iatropedia.gr)

Συντάκτης: Ανθή Αγγελοπούλου

SHUTTERSTOCK

Ελλείψεις αίματος αντιμετωπίζουν για μία ακόμη φορά τα άτομα με Μεσογειακή Αναιμία (Θαλασσαιμία) και Δρεπανοκυτταρική Νόσο όπως αναφέρει Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο (ΠΑΣΠΑΜΑ) που κάνει έκκληση στον κόσμο πριν φύγει διακοπές να ανταποκριθεί στις ανάγκες αυτές, ενώ, καμπανάκι κινδύνου για τη ζωή των ασθενών κρούει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας. 

Ο Σύλλογος εκπέμπει σήμα κινδύνου για άλλη μία φορά λόγω έντονων ελλείψεων αίματος που επιβαρύνουν σημαντικά την υγεία των Θαλασσαιμικών και Δρεπανοκυτταρικών πολυμεταγγιζόμενων ασθενών.

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, στο νοσοκομείο Παίδων “Η Αγία Σοφία” παρακολουθείται ο μεγαλύτερος αριθμός ασθενών (>700 πανελλαδικά). Τις τελευταίες 15 ημέρες οι μεταγγίσεις γίνονται με μειωμένες κατά το ήμισυ ποσότητες αίματος ενώ κάτω από αυτή την πίεση οι ασθενείς ψάχνουν απελπισμένα να βρουν αιμοδότες. Σε ασθενείς με σπάνιες ομάδες γίνονται και ολιγοήμερες αναβολές των μεταγγίσεων.

Ταυτόχρονα ελλείψεις αίματος άρχισαν να παρατηρούνται και σε άλλες Μονάδες Μεσογειακής Αναιμίας και Δρεπανοκυτταρικής Νόσου του Ν. Αττικής οι οποίες εντοπίζονται κυρίως στις ομάδες ρέζους (Rh):O- και O+.

Δυστυχώς παρά το γεγονός ότι η πανδημία είναι σε ελεγχόμενη κατάσταση στα νοσοκομεία και ότι ακόμη δεν έχει φύγει ο κόσμος για διακοπές όπως αναμένεται τον επόμενο μήνα, το Υπουργείο Υγείας και ο επίσημος φορέας του, το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (Ε.ΚΕ.Α) δεν καταφέρνουν να αντιμετωπίσουν τις πάγιες και τακτικές ανάγκες των πολυμεταγγιζόμενων ασθενών. Δυστυχώς η κατάσταση αναμένεται να κορυφωθεί με τις άδειες του πληθυσμού που αιμοδοτεί αλλά και τις άδειες του προσωπικού των αιμοδοσιών.

Ταυτόχρονα δεν έχει ολοκληρωθεί η Κεντρική Διαχείριση του αίματος και ο συντονισμός των 93 αιμοδοσιών που υπάρχουν στα νοσοκομεία της χώρας, ενώ έχει παγώσει η δημιουργία σταθερών αιθουσών αιμοδοσίας του Ε.ΚΕ.Α που θα λειτουργούν με διευρυμένο ωράριο καθημερινά στην Αθήνα πέραν της μίας που μετά δυσκολιών λειτουργεί στο Αιγάλεω λόγω ελλείψεων μόνιμου προσωπικού.

Τέλος η μείωση κατά 8-10.000 μονάδων αίματος ετησίως (20.000 έναντι 30.000 που εισάγαμε) από Ελβετία για την κάλυψη των ατόμων με Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο έχει δημιουργήσει ένα μεγάλο κενό παρά τις δεσμεύσεις της πολιτείας και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εθελοντών Αιμοδοτών ότι θα το κάλυπταν.

Τα άτομα με Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο βιώνουν τεράστια ψυχολογική πίεση, ανατρέπεται κάθε προγραμματισμός της καθημερινότητάς τους όχι μόνο λόγω επιβάρυνσης της υγείας τους αλλά και διότι δεν μπορούν να έχουν κανονική ζωή, σπουδές, εργασία και μετατρέπονται σε πολίτες δεύτερης κατηγορίες.

«Παρακαλούμε όλους τους πολίτες που μπορούν να αιμοδοτήσουν να προσέλθουν στις αιμοδοσίες των νοσοκομείων που στις οποίες υπάρχουν Μονάδες Μεσογειακής Αναιμίας & Δρεπανοκυτταρικής Νόσου όπως Παίδων «Η Αγία Σοφία», Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γεννηματάς, ΓΝ Ευαγγελισμός, ΓΝ Λαϊκό, ΓΝ Ιπποκράτειο, ΓΝ Νίκαιας ή αν δεν μπορεί σε αυτά σε όποιο νοσοκομείο μπορέσει και να προσφέρει αυτό το δώρο ζωής για τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς» τονίζει ο Σύλλογος Ασθενών ΠΑΣΠΑΜΑ.

Καμπανάκι κινδύνου και από την Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας

Έκκληση όμως, κάνει και η Ελληνική Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας επισημαίνοντας ότι για ακόμα μία φορά, όλοι οι πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς, έρχονται αντιμέτωποι με τις ελλείψεις αίματος που λαμβάνουν μεγάλες διαστάσεις σε όλη τη χώρα με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, για τους πάσχοντες από Θαλασαιμία & Δρεπανοκυτταρική Νόσο, η μετάγγιση αίματος είναι η μοναδική θεραπεία τους και κάθε καλοκαίρι αντιμετωπίζουν τις ελλείψεις αίματος πιο έντονα από κάθε άλλη εποχή. Αυτές τις μέρες, οι Θαλασσαιμικοί ασθενείς δεν λαμβάνουν τις απαραίτητες ποσότητες αίματος που απαιτούνται, με αποτέλεσμα να αναβάλλονται οι προγραμματισμένες μεταγγίσεις τους.

(Πηγή:naftemporiki.gr)

Γράφει ο Βασίλης Σ. Κανέλλης

Πρέπει να σπάσει η σιωπή για να σωθεί έστω μια γυναίκα. Μπορεί να είναι η κόρη, η μητέρα, η αδερφή μας

Ισχυρό φύλο η γυναίκα. Ποιος έβγαλε αυτή την ανοησία στα χρόνια της παράνοιας που ζούμε; Μήπως λέμε «ισχυρές» τις γυναίκες για να δικαιολογήσουμε τη θέση που τους παρέχουμε στην κοινωνία;

Πόσο ισχυρή είναι μια γυναίκα σήμερα και τι σημαίνει να είσαι γυναίκα, το βλέπουμε τις τελευταίες ημέρες.

Το βλέπαμε τα τελευταία χρόνια όπου παρατηρείται έξαρση των δολοφονιών, της έμφυλης βίας, της σεξουαλικής κακοποίησης, των ξυλοδαρμών, της ψυχολογικής πίεσης.

Ήρθε και η πανδημία για να ανοίξει το καπάκι και η χύτρα να εκραγεί.

Ναι, δεν είναι ισχυρό φύλο η γυναίκα σήμερα. Είναι ένας φοβισμένος άνθρωπος και δεν πρέπει.

Γυναίκα σήμερα είναι να μην μπορεί να φορέσει ό,τι γουστάρει και όπως το γουστάρει γιατί θα την πουν «πόρνη».

Είναι αυτή που θέλει να ζήσει τη ζωής της με ξέφρενους ρυθμούς. Να βάψει τα μαλλιά της με ό,τι χρώμα θέλει, να φορέσει μίνι ή να έχει 10 σκουλαρίκια στη μύτη, και να τρέμει στην ιδέα για την εικόνα που θα της φτιάξουν οι «νοικοκυραίοι».

Γυναίκα σήμερα είναι να βγαίνει το βράδυ από το σπίτι και να επιστρέφει κρατώντας τα κλειδιά και κάνοντάς τα γροθιά γιατί τρέμει και τον ίσκιο της.

Γυναίκα σήμερα είναι μόνο η «καλή, υποτακτική σύζυγος» που αν πει μια κουβέντα παραπάνω θα φάει χαστούκι «γιατί το χρειαζόταν».

Γυναίκα σήμερα είναι η σύζυγος, η σύντροφος που τρέμει μήπως αυτός που έχει δίπλα της… πιει κανένα ποτηράκι παραπάνω (γιατί είναι άντρας) και της μαυρίσει το μάτι.

Γυναίκα σήμερα είναι το μικρό κοριτσάκι που εμπιστεύεται τους ανθρώπους, τον προπονητή, το θείο, τον οικογενειακό φίλο και πέφτει θύμα κακοποίησης του κτήνους. Γιατί υπάρχουν πολλά τέτοια κτήνη… καλοί οικογενειάρχες κατά τα άλλα.

Γυναίκα σήμερα είναι αυτή που δέχεται την κακοποίηση στο γάμο, που κάθεται και τρώει ξύλο γιατί δεν έχει που να απευθυνθεί, που να ζητήσει βοήθεια.

Γιατί ζει με το φόβο που της έμαθαν οι γονείς της: «τι θα πει ο κόσμος».

Γιατί δεν τολμά να χωρίσει γιατί «έχεις παιδιά, κάνε υπομονή, φάε και καμιά σφαλιάρα, δεν έγινε και τίποτε».

Και κάθεται σιωπηλή στην άκρη του τραπεζιού, χαμογελώντας στους συγγενείς που μαζεύονται για να γιορτάσουν την τόση… ευτυχία.

Ναι, γυναίκα είναι το θύμα βίας και η εν δυνάμει νεκρή από το χέρι του άνδρα της, που όμως, δεν έχει ουσιαστικές κοινωνικές δομές για να πάει.

Δεν έχει γονείς που θα της απλώσουν ασπίδα προστασίας, δεν έχει το κράτος που θα κόψει το χέρι του κακοποιητή, του βιαστή, του μελλοντικού δολοφόνου της.

Και είναι μια γυναίκα η οποία ζει σε κοινωνίες που μόλις τη δουν μελανιασμένη, βιασμένη ή σφαγμένη… πέφτουν από τα σύννεφα. Γιατί «δεν είχαν δώσει δικαιώματα, ήταν το τέλειο ζευγάρι».

Κοινωνίες που δεν μιλάνε… για να μη μπλέξουν, αστυνομίες που κάνουν τα στραβά μάτια γιατί «που να τρέχεις τώρα, είναι και φίλος ο σύζυγος».

Όχι, λοιπόν. Η γυναίκα σήμερα δεν είναι ισχυρό φύλο. Είναι θύμα μιας ακραίας πατριαρχίας που διαιωνίζεται.

Είναι θύμα του νταή, του «μάτσο» άντρα, του «φαλλού» – προέκταση του ανδρισμού, ο οποίος έτσι έμαθε να φέρεται στις συμμαθήτριες, στις «γκόμενες», στις συμφοιτήτριες, στις σχέσεις και στους γάμους.

Όσο, λοιπόν, θα κάνουμε τα στραβά μάτια και δεν θα βλέπουμε τι είναι πραγματικά η γυναίκα, τόσο θα μετράμε θύματα έμφυλης βίας.

Όσο το κράτος θα κλείνει τα μάτια στο έγκλημα και δεν θα τολμά ούτε να προφέρει τη λέξη «πατριαρχία» ή «γυναικοκτονία», τόσο το αστυνομικό δελτίο θα γεμίζει.

Όσο δεν μαθαίνουμε τα παιδιά μας να σέβονται, τόσο θα ζούμε τη φρίκη.

Και τόσο θα συνηθίζουμε το τέρας, σαν κάτι καθημερινό. «Ε, δεν έγινε και τίποτε, μια γυναίκα δολοφονήθηκε».

Αυτό, όμως, δεν αντέχεται. Κινητοποίηση, μάχη, δυνατή φωνή. Γιατί αν γλιτώσει έστω και μία κάτι θα έχουμε κάνει.

Γιατί μπορεί να γλιτώσει η μάνα μας, η αδερφή μας, η κόρη μας. Για σκεφτείτε το…

(Πηγή: in.gr)

Σύσσωμη η ακαδημαϊκή κοινότητα στέκεται στο πλάι και υπερασπίζεται του οκτώ διωκόμενους φοιτητές και φοιτήτριες του Πολυτεχνείου Κρήτης, καλώντας σε απόσυρση κάθε κατηγορίας.

Από την κινητοποίηση φοιτητικών συλλόγων του Πολυτεχνείου Κρήτης έξω από το Αστυνομικό Μέγαρο Χανίων, ενάντια στις διώξεις και στην κλήση των φοιτητών για κατάθεση.

Στο κείμενο το οποίο υπογράφουν 489 καθηγητές και μέλη της ελληνικής εκπαιδευτικής κοινότητας αναφέρονται στην προανάκριση σε βάρος οκτώ φοιτητών και φοιτητριών του Πολυτεχνείου Κρήτης για εξωφρενικά, όπως τα χαρακτηρίζουν, αδικήματα ακόμη και κακουργηματικού χαρακτήρα, για μια απλή παράσταση διαμαρτυρίας των φοιτητικών συλλόγων, μετά μάλιστα από μηνυτήρια αναφορά της ίδιας της υπουργού Παιδείας Ν. Κεραμέως. 

Όπως τονίζεται στο κείμενο, «οι όποιες εντάσεις και αντιθέσεις στο εσωτερικό του Πανεπιστημίου οφείλουν να επιλύονται στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής κοινότητας, προς το σκοπό της εξυπηρέτησης του ακαδημαϊκού πνεύματος και της εκπαιδευτικής προόδου».

Οι εκπαιδευτικοί σημειώνουν ότι «η ποινική τους μεταχείριση και η εξομοίωση συνδικαλιστικών πρακτικών στο πλαίσιο δράσης των φοιτητικών συλλόγων, με αδικήματα που ταιριάζουν σε συμπεριφορές όπως οι ένοπλες ληστείες ή η απαγωγή γυναικών προς έκδοση, είναι απαράδεκτη και μόνο την κλιμάκωση της έντασης μπορεί να προκαλέσει, απορρυθμίζοντας την ομαλή λειτουργία των πανεπιστημίων και τις ομαλές σχέσεις μεταξύ των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας».

Στο κείμενο αναφέρεται ότι «παρεμβάσεις που προκαλούν τον κίνδυνο να ασκηθούν ποινικές διώξεις σε βάρος φοιτητών και φοιτητριών, εκλεγμένων εκπροσώπων των οργάνων των φοιτητών, κι ενώ η Πρυτανεία του Πολυτεχνείου Κρήτης είχε ήδη θεωρήσει το όλο ζήτημα λήξαν, δεν εξυπηρετούν έναν τέτοιο σκοπό. Υπενθυμίζουμε ότι το Πανεπιστήμιο λειτουργεί πρωτίστως για τους/ις φοιτητές και φοιτήτριές μας, χωρίς τους οποίους η λειτουργία του καθίσταται άνευ αντικειμένου. Κάνουμε έκκληση να επικρατήσει ψυχραιμία, ο σεβασμός μεταξύ των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, ο σεβασμός της συνδικαλιστικής ελευθερίας των φοιτητών/ριών και κάθε μέλους της πανεπιστημιακής κοινότητας, καθώς και της θεμελιώδους αρχής του διαλόγου και της ελευθερίας του λόγου».

«Ζητούμε να μην ασκηθούν ποινικές διώξεις σε βάρος των φοιτητών και φοιτητριών και είμαστε απολύτως αντίθετοι στον κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωποι με ποινές, για την άσκηση συνδικαλιστικών πρακτικών και για ζητήματα που εκκίνησαν και έληξαν εντός του ακαδημαϊκού πλαισίου. Καλούμε το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας να λάβει θέση εναντίωσης στο ενδεχόμενο άσκησης ποινικών διώξεων σε βάρος φοιτητών, για την αποτροπή τέτοιων εξελίξεων», καταλήγει το κείμενο.

Η συλλογή υπογραφών (με τα ονόματα των ακαδημαϊκών) συνεχίζεται στον σύνδεσμο: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-DyNwwbfybFgWYrhAtQyodHSHSpKyXnoxhbvw0OR0-o8_Og/viewform

Αναλυτικά η δήλωση:

«Οι υπογράφοντες καθηγητές/ριες και ακαδημαϊκό προσωπικό σε πανεπιστήμια της χώρας, εκφράζουμε την μεγάλη ανησυχία μας για την σοβαρή υπόθεση προανάκρισης που ενημερωθήκαμε από τον τύπο ότι έχει ξεκινήσει σε βάρος 8 φοιτητών και φοιτητριών του Πολυτεχνείου Κρήτης, μελών και Προέδρων Διοικητικών Συμβουλίων των Συλλόγων τους, κατόπιν μηνυτήριας αναφοράς της Υπουργού Παιδείας, επειδή συμμετείχαν σε παράσταση διαμαρτυρίας των φοιτητικών συλλόγων του Ιδρύματος στο γραφείο του Κοσμήτορα της Σχολής ΗΜΜΥ τον Οκτώβριο 2021. Όπως πληροφορηθήκαμε, εξετάζονται σοβαρά αδικήματα, κακουργηματικού χαρακτήρα που επισύρουν ποινές πολυετούς κάθειρξης, όπως αυτό της «αρπαγής». 

Οι όποιες εντάσεις και αντιθέσεις στο εσωτερικό του Πανεπιστημίου οφείλουν να επιλύονται στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής κοινότητας, προς το σκοπό της εξυπηρέτησης του ακαδημαϊκού πνεύματος και της εκπαιδευτικής προόδου. Η ποινική τους μεταχείριση και η εξομοίωση συνδικαλιστικών πρακτικών στο πλαίσιο δράσης των φοιτητικών συλλόγων, με αδικήματα που ταιριάζουν σε συμπεριφορές όπως οι ένοπλες ληστείες ή η απαγωγή γυναικών προς έκδοση, είναι απαράδεκτη και μόνο την κλιμάκωση της έντασης μπορεί να προκαλέσει, απορρυθμίζοντας την ομαλή λειτουργία των πανεπιστημίων και τις ομαλές σχέσεις μεταξύ των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας. 

Παρεμβάσεις που προκαλούν τον κίνδυνο να ασκηθούν ποινικές διώξεις σε βάρος φοιτητών και φοιτητριών, εκλεγμένων εκπροσώπων των οργάνων των φοιτητών, κι ενώ η Πρυτανεία του Πολυτεχνείου Κρήτης είχε ήδη θεωρήσει το όλο ζήτημα λήξαν, δεν εξυπηρετούν έναν τέτοιο σκοπό. Υπενθυμίζουμε ότι το Πανεπιστήμιο λειτουργεί πρωτίστως για τους/ις φοιτητές και φοιτήτριές μας, χωρίς τους οποίους η λειτουργία του καθίσταται άνευ αντικειμένου.

Κάνουμε έκκληση να επικρατήσει ψυχραιμία, ο σεβασμός μεταξύ των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, ο σεβασμός της συνδικαλιστικής ελευθερίας των φοιτητών/ριών και κάθε μέλους της πανεπιστημιακής κοινότητας, καθώς και της θεμελιώδους αρχής του διαλόγου και της ελευθερίας του λόγου. 

Ζητούμε να μην ασκηθούν ποινικές διώξεις σε βάρος των φοιτητών και φοιτητριών και είμαστε απολύτως αντίθετοι στον κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωποι με ποινές, για την άσκηση συνδικαλιστικών πρακτικών και για ζητήματα που εκκίνησαν και έληξαν εντός του ακαδημαϊκού πλαισίου.

Καλούμε το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας να λάβει θέση εναντίωσης στο ενδεχόμενο άσκησης ποινικών διώξεων σε βάρος φοιτητών, για την αποτροπή τέτοιων εξελίξεων».

(Πηγή: efsyn.gr)

Συντάκτης: Νίκη Μπάκουλη

Ο πλανήτης Γη. GETTY IMAGES/ISTOCKPHOTO

Τα τελευταία χρόνια η Γη έχει αυξήσει την ταχύτητα της περιστροφής της γύρω από τον άξονα της, διαδικασία που γίνεται μια φορά κάθε 24 ώρες ως προς τον Ήλιο.

Το 2020 κατεγράφη o μικρότερος σε διάρκεια μήνας που έχει μετρηθεί ποτέ -με τις μετρήσεις να ξεκίνησαν το 1960. Εκείνο το έτος και για την ακρίβεια, στις 19 Ιουλίου ‘σημειώθηκε’ και η πιο μικρή ημέρα όλων των εποχών: ήταν 1.47 χιλιοστά του δευτερολέπτου μικρότερη του 24ωρου.

Στις 29 Ιουλίου του 2022 σημειώθηκε νέο ρεκόρ μικρότερης ημέρας, με την περιστροφή να ολοκληρώνεται κατά 1.59 χιλιοστά του δευτερολέπτου πιο γρήγορα από τις 24 ώρες.

Γιατί είναι πρόβλημα η πιο γρήγορη περιστροφή

Το 2021 η περιστροφή έγινε πιο γρήγορη, χωρίς όμως, να σημειωθούν νέες καλύτερες επιδόσεις, με το Interesting Engineering (ομάδα δημοσιογράφων, βιντεογράφων και δημιουργών που συνεργάζονται για να βοηθήσουν τον κόσμο να κατανοήσει καλύτερα την τέχνη και την επιστήμη της μηχανικής) υποστήριξε ότι δεν αποκλείεται να ξεκινά αυτήν την στιγμή μια φάση 50 χρόνων, με μικρότερες ημέρες.

Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει σε εξέταση που έχει γίνει σε βάθος χρόνου, πως ο πλανήτης μας έχει την τάση να ‘ρίχνει’ την ταχύτητα της περιστροφής. Κάθε αιώνα η Γη χρειάζεται λίγα περισσότερα χιλιοστά του δευτερολέπτου για να ολοκληρώσει μια περιστροφή.

Οι λόγοι παραμένουν άγνωστοι, με τους ερευνητές να υποψιάζονται ότι μπορεί να οφείλεται σε διεργασίες που γίνονται στα εσωτερικά ή εξωτερικά στρώματα του πυρήνα, στους ωκεανούς, στις παλίρροιες ή ακόμα και στην κλιματική αλλαγή.

Κάποιοι επιστήμονες έχουν προτείνει πως οι μικρότερες ημέρες θα μπορούσαν να σχετίζονται με την “ταλάντωση Τσάντλερ” (μια μικρή απόκλιση στον άξονα της περιστροφής της Γης). Γεγονός που είναι παρόμοιο με το τρέμουλο που βλέπει κανείς, όταν περιστρεφόμενη κορυφή αρχίζει να αποκτά δυναμική ή να επιβραδύνει. Οι επιστήμονες Leonid Zotov, Christian Bizouard και Nikolay Sidorenkov θα παρουσιάσουν στο ετήσιο συνέδριο της Asia Oceania Geosciences Society, που είναι σε εξέλιξη.

Τι θα γίνει αν συνεχιστεί η επιτάχυνση

Σύμφωνα με το Independent εάν η Γη συνεχίζει να περιστρέφεται γύρω από τον άξονα της με αυξανόμενο ρυθμό, η συνθήκη θα μπορούσε να οδηγήσει στην εισαγωγή αρνητικού άλματος δευτερολέπτου, ώστε να διατηρηθεί ο ρυθμός που περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο.

Σημείωση: το εμβόλιμο δευτερόλεπτο (leap second) είναι η ρύθμιση προσθήκης ενός δευτερολέπτου που πραγματοποιείται κατά περίπτωση στην πολιτική ώρα, με βάση τη Συντονισμένη Παγκόσμια Ώρα (Universal Time Coordinated -UTC). Δηλαδή το πρωταρχικό πρότυπο ώρας με το οποίο ρυθμίζει τα ρολόγια και την ώρα όλος ο κόσμος), ώστε να την κρατά κοντά στον μέσο ηλιακό χρόνο του Greenwich.

Η προσθήκη αρνητικού άλματος δευτερολέπτου θα μπορούσε να ‘μπερδέψει’ τα smartphone, τους υπολογιστές και τα συστήματα επικοινωνιών.

Blog που δημοσιεύτηκε στο Meta στις 25/7 του 2022, επισήμανε ότι το άλμα δευτερόλεπτο “ωφελεί πρωτίστως τους επιστήμονες και τους αστρονόμους, ωστόσο πρόκειται για επικίνδυνη πρακτική που κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Προτείνουμε πως ήλθε η ώρα να παρουσιάσουμε νέες τεχνολογίες, που θα αντικαταστήσουν αυτήν την πρακτική”.

Αυτό συμβαίνει γιατί το ρολόι πηγαίνει από το 23.59:59 στο 23.59:60, πριν δείξει το 00.00:00. “Επομένως, αυτό το χρονικό άλμα μπορεί να καταστρέψει προγράμματα και δεδομένα που αφορούν χρονικές σημάνσεις κατά την αποθήκευση δεδομένων”.

Με την προσθήκη αρνητικού άλματος δευτερολέπτου το ρολόι θα πάει από το 23.59:58 στο 00.00:00 “και αυτό θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες” σε λογισμικά που βασίζονται σε χρονόμετρα και χρονοπρογραμματιστές.

Για να λυθεί ωστόσο, το πρόβλημα που παρατηρείται τώρα, οι διεθνείς χρονομέτρες (βλ. τα ατομικά ρολόγια -διάταξη μέτρησης χρόνου που προσφέρει την υψηλότερη διαθέσιμη ακρίβεια μέτρησης και χρησιμοποιείται ως πρότυπο με το οποίο ρυθμίζεται ο Διεθνής ατομικός χρόνος και όλα τα άλλα ρολόγια) δεν αποκλείεται να προχωρήσουν σε αυτήν την προσθήκη.

Για την ιστορία, η Συντονισμένη Παγκόσμια Ώρα (Universal Time Coordinated -UTC) έχει αλλάξει με προσθήκη άλματος δευτερολέπτου 27 φορές, από το 1972 όταν παρουσιάστηκε το concept.

Οι μηχανικοί της Meta σημείωσαν πως “υποστηρίζουμε τις ενέργειες που κάνει μια μεγαλύτερη κοινότητα, για να σταματήσει η μελλοντική εισαγωγή αλμάτων δευτερολέπτου και να μείνει το υπάρχον επίπεδο των 27, κάτι που πιστεύουμε πως θα είναι αρκετό για την επόμενη χιλιετία”.

(Πηγή: news247.gr)

Οδηγίες για την πρόληψη του πνιγμού και ατυχημάτων στη θάλασσα στους ηλικιωμένους, από την Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία, καθώς οι 4 στους 5 πνιγμοί αφορούν άτομα άνω των 60 ετών

Μπορεί το καλοκαίρι για τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων και ιδίως των Ελλήνων που ζουν σε μία ηλιόλουστη χώρα με καταγάλανα νερά να σημαίνει ξεκούραση, ξεγνοιασιά και χαλάρωση στην παραλία, όμως οι κίνδυνοι στη θάλασσα μπορούν να αποβούν μοιραίοι αν δεν τηρούνται ουσιώδεις κανόνες προστασίας.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΔΥ, κάθε χρόνο τα τελευταία χρόνια, πάνω από 400 άνθρωποι πνίγονται, με τους ηλικιωμένους να αποτελούν τα περισσότερα θύματα στις ελληνικές θάλασσες και ακτές.

Όπως εξηγεί ο κ. Ιωάννης Γ. Καραϊτιανός, Πρόεδρος της Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας Αμ. Επίκ. Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν και τ. Συντονιστής Διευθυντής Ογκολογικής Χειρουργικής Κλινικής Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Αγ. Σάββας», τα αίτια των πνιγμών, είναι καρδιακά ή παθολογικά, με πιο συχνά το έμφραγμα και την αναρρόφηση.

Το 58% των ανθρώπων που πεθαίνουν στη θάλασσα είναι 70 ετών και άνω, ενώ αθροιστικά με την αμέσως προηγούμενη ηλικιακή ομάδα (60-69 ετών), οι άνθρωποι ηλικίας 60 ετών και πάνω που χάνουν τη ζωή τους στη θάλασσα, αποτελούν το 79% των συνολικών θανάτων από πνιγμό.

Τα άτομα της τρίτης ηλικίας μπορούν να απολαμβάνουν το θερινό κολύμπι. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις επιβάλλεται η επαφή με το υγρό στοιχείο.

Όμως, με την πάροδο του χρόνου, τα φυσικά θερμομονωτικά υλικά του σώματός μας που του επιτρέπουν να αντέχει τις αλλαγές της θερμοκρασίας, διαταράσσονται και έχουν σταδιακά πτωτική τάση. Το δέρμα λεπταίνει, το υποδόριο λίπος ελαττώνεται και η μυϊκή μάζα μειώνεται, με αποτέλεσμα να είναι πιο ορατός ο κίνδυνος της υποθερμίας ή της αφυδάτωσης και θερμοπληξίας, ειδικά όταν υπάρχει πολύωρη παραμονή μέσα και έξω από τη θάλασσα και μάλιστα σε απαγορευτικές ώρες.

Το διάστημα 11 το πρωί με 3 το μεσημέρι, τότε δηλαδή που ο ήλιος «καίει» και οι θερμοκρασίες είναι πολύ υψηλές, από τα στοιχεία του ΕΟΔΥ αποδείχτηκε το πιο επικίνδυνο, με την ώρα μεταξύ 12 και 1 μ.μ. να συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό θανατηφόρων ατυχημάτων και συγκεκριμένα το 42% των πνιγμών.

Αρκετά μεγάλος όμως, ήταν και ο αριθμός των θανάτων (34%) στο διάστημα 8-10 π.μ., καθώς αυτό το διάστημα είναι που προσέρχονται στις παραλίες ηλικιωμένοι -κυρίως- άνθρωποι, ενώ το νερό της θάλασσας αυτές τις ώρες έχει και πιο χαμηλή θερμοκρασία.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό όλοι μας να ακολουθούμε κάποιους βασικούς κανόνες προκειμένου να είναι το καλοκαίρι μας καθ’ όλα ασφαλές.

Τα άτομα της τρίτης ηλικίας είναι αυτά που πρέπει να επιδείξουν τη μεγαλύτερη προσοχή και συνέπεια στις οδηγίες, καθώς ο συνδυασμός του γήρατος με ενδεχόμενα παθολογικά ή άλλης φύσεως προβλήματα επιβαρύνει την υγεία και καθιστά τη συνολική κατάσταση πιο επισφαλή.

Τι πρέπει

Για τον λόγο αυτό οι ηλικιωμένοι στη θάλασσα, πρέπει να:

1. Γνωρίζουν απαραίτητα καλό κολύμπι.
2. Μπαίνουν και βγαίνουν από το νερό σταδιακά και όχι απότομα καθώς ένας γηρασμένος οργανισμός αδυνατεί να επεξεργαστεί εύκολα αυτή την απότομη αλλαγή της θερμοκρασίας. Ειδικά κατά την είσοδο στη θάλασσα, βρέχουν σιγά – σιγά τα πόδια, τα χέρια και το κεφάλι και μετά μπορούν να βουτήξουν ολόκληρο το σώμα.
3. Αποφεύγουν το μπάνιο κατά τις πρώτες πρωινές ώρες που είναι πιο κρύο το νερό και το μεσημέρι που σημειώνονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Αν τα νερά είναι πιο κρύα στην περιοχή που βρίσκονται, δεν πρέπει να μένουν ακίνητοι στο νερό, αλλά να κινούν διαρκώς τα χέρια και τα πόδια.
4. Κολυμπούν φορώντας καλύτερα ένα καπελάκι και έχοντας βάλει προηγουμένως αντηλιακό το οποίο ανανεώνουν συχνά όσο παραμένουν στην παραλία, ακόμη και όταν βρίσκονται υπό σκιά.
5. Είναι προτιμότερο να κολυμπούν παρέα με κάποιον φίλο, που επίσης κολυμπάει καλά.
6. Η διαδρομή στη θάλασσα είναι παράλληλα με την ακτή και όχι κάθετα, δηλαδή δεν πρέπει να απομακρύνονται από την παραλία για να πάνε στα βαθιά. Είναι προτιμότερο να παραμένουν στα ρηχά και να κάνουν το μπάνιο τους εκεί που πατάνε.
7. Είναι σημαντικό να μην κολυμπούν για αρκετή ώρα.

Τι δεν πρέπει

Τι αποφεύγουμε:

• Δεν κολυμπάμε ποτέ με γεμάτο στομάχι γιατί αυτό επιβαρύνει την καρδιά η οποία κατά τη διάρκεια της κολύμβησης δουλεύει πιο εντατικά. Εκτός από την παλινδρόμηση και την εισρόφηση, ο κίνδυνος υπότασης, λιποθυμίας ή και ενός ισχαιμικού επεισοδίου-εμφράγματος είναι πολύ μεγάλος!
• Δεν κολυμπάμε ποτέ έχοντας καταναλώσει αλκοόλ.
• Δεν καθόμαστε πολύ ώρα στον ήλιο, πίνουμε πολλά υγρά για να δροσιστούμε.

Τα δύσκολα

Αν κατά τη διάρκεια της κολύμβησης αισθανθούμε δυσφορία, πάθουμε κράμπα ή ζαλιστούμε, διατηρούμε την ψυχραιμία μας, καλούμε σε βοήθεια και βγαίνουμε έξω χωρίς πανικό. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό, να κολυμπάμε κοντά στην ακτή, ώστε σε περίπτωση ανάγκης, κάθε βοήθεια να είναι εύκολα προσβάσιμη.

Σε κάθε περίπτωση, επειδή οι περισσότεροι ηλικιωμένοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, άλλοτε μικρά και άλλοτε πιο σοβαρά, είναι προτιμότερο να έχουν μιλήσει πριν με τον ιατρό τους και να έχουν λάβει τις απαραίτητες οδηγίες, καθώς πολλές φορές η φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει ένας ασθενής και δη ηλικιωμένος μπορεί να επηρεάζει το μπάνιο στη θάλασσα και τις θερινές διακοπές συνολικά.

Καταλήγοντας, ο κ. Καραϊτιανός επέστησε την προσοχή σε όλους μας, λέγοντας πως ο πνιγμός θεωρούμε ότι αποτελεί μια θορυβώδη εικόνα, όπως στις ταινίες. «Στην πραγματικότητα όμως, είναι  ιδιαίτερα σιωπηλός και ύπουλος. Για την ακρίβεια, μπορεί κάποιος άνθρωπος να πνίγεται δίπλα μας κι εμείς να μην το καταλάβουμε καν! Ας ρίχνουμε μια ματιά στα άτομα που κολυμπούν σε κοντινή απόσταση από εμάς, γιατί αν σπεύσουμε εγκαίρως σε βοήθεια, μπορεί να προλάβουμε να σώσουμε έναν συνάνθρωπό μας».

(Πηγή: in.gr)

Οι επιπτώσεις μιας δασικής πυρκαγιάς είναι πολλαπλές και δεν περιορίζονται μόνο στην άμεση απειλή για την ανθρώπινη ζωή, στην καταστροφή του περιβάλλοντος και των περιουσιών αλλά επεκτείνονται και σε άγνωστες πτυχές που κρύβονται πίσω από τις συνέπειες αυτού του γεγονότος.

Με τον καπνό που παράγεται σε μια πυρκαγιά να αποτελείται από ένα πολύπλοκο μίγμα αέριων, υγρών και στερεών συστατικών (αέρια, πτητικές οργανικές ενώσεις και σωματίδια) η έκθεση στα συστατικά μπορεί να προκαλέσει οξείες, βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία.

Σύμφωνα με τον καθηγητή του ΕΜΠ, στο τμήμα Χημικών Μηχανικών, και διευθυντή του Ευρωπαϊκού Κέντρου Δασικών πυρκαγιών, Μιλτιάδη Σταθερόπουλο, σε πρώτη φάση για να αξιολογήσει κανείς τον καπνό από μία δασική πυρκαγιά θα πρέπει να δει την ποσότητα που παράγεται, τη διάρκεια, τη συχνότητα, και τη σύνθεση. Παράλληλα, όπως τονίζει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Σταθερόπουλος, ο καπνός δεν περιορίζεται στο σημείο που βρίσκεται σε εξέλιξη μια δασική πυρκαγιά.

«Οι δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα αυτές που είναι πολύ μεγάλης διάρκειας και έκτασης δεν έχουν τοπικές επιδράσεις, απλώνονται ακόμα και σε μία ολόκληρη ήπειρο ακόμα και σε όλο τον πλανήτη. Η ρύπανση από τον καπνό της δασικής πυρκαγιάς δεν είναι τοπικό φαινόμενο, ούτε του δήμου. Ανάλογα με τη διάρκειά της είναι μιας ολόκληρης γραμμής που κατευθύνεται ο καπνός. Είναι η επίδραση σε όλη την κατεύθυνση του μετώπου του καπνού. Αυτός είναι ο λόγος που κάποιον θα πρέπει να τον ενδιαφέρουν οι δασικές πυρκαγιές και ο καπνός τους, όχι μόνο για οικολογικούς λόγους αλλά γιατί ο καπνός δεν είναι κάτι που περιορίζεται στο σημείο που θα γίνει. Ο καπνός είναι ένα στοιχείο που δεν είναι τοπικό, η ρύπανση μπορεί να είναι περιφερειακή, διασυνοριακή, διακρατική», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ποιες είναι οι συνέπειες στην υγεία

Όσον αφορά, τις συνέπειες μιας δασικής πυρκαγιάς στο επίπεδο της υγείας αυτές χωρίζονται σε οξείες, βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες, σύμφωνα με το καθηγητή.

Οι οξείες, σύμφωνα με τον κ. Σταθερόπουλο, προέρχονται από τα αέρια ή από τον καπνό που προσβάλλει κάποιους ανθρώπους πολύ κοντά στο μέτωπο της δασικής πυρκαγιάς. Αποδέκτες α;υτών των συνεπειών είναι συνήθως οι πυροσβέστες και όσοι μετέχουν στη κατάσβεση της φωτιάς.

Οι βραχυχρόνιες συνέπειες είναι τα καρδιοαναπνευστικά προβλήματα και οι οφθαλμολογικές συνέπειες και προσδιορίζονται την πρώτη ή την επόμενη μέρα.

Ενώ, οι μακροχρόνιες έχουν να κάνουν με τη συχνότητα που εισπνέεται ο καπνός της δασικής πυρκαγιάς- και πραγματικά έχει βρεθεί ότι αυξάνουν στατιστικά και κάποιες παθήσεις αλλά και καρκινογένεση.

Η τοξικότητα του παραγόμενου καπνού από πυρκαγιά

Σχετικά με την τοξικότητα των συστατικών του παραγόμενου καπνού, θα πρέπει να εξετάζεται ταυτόχρονα και το σύνθετο σενάριο μιας πυρκαγιάς που περιλαμβάνει τη διαδρομή ενός μετώπου, δηλαδή αν ένα μέτωπο περνάει από μία βιομηχανική ζώνη ή αν μέσα σε μία δασική έκταση υπάρχει παράνομη χωματερή.

«Η κατάσταση με τον καπνό γίνεται ακόμα πιο σύνθετη όταν το μέτωπο της πυρκαγιάς περάσει από βιομηχανική ζώνη, βιοτεχνία πλαστικών ή αν περάσει σε μια μεγάλη χωματερή. Όταν μια δασική πυρκαγιά – η θερμοκρασία της οποίας κυμαίνεται από 600 βαθμούς έως 1.100 – περάσει πάνω από μια χωματερή τότε δεν μιλάμε πια για απλή δασική πυρκαγιά μιλάμε για ένα πολύ σύνθετο και επιθετικό στον άνθρωπο μείγμα ουσιών. Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο πρέπει να υπάρχει αυστηρή επιτήρηση και να εξαφανιστούν οι παράνομες χωματερές», επισημαίνει ο κ. Σταθερόπουλος.

 Μέτρα προστασίας και ευάλωτες ομάδες

Το καλύτερο μέτρο προστασίας, σύμφωνα με τον καθηγητή του ΕΜΠ είναι η πρόληψη, ωστόσο όταν αυτό δεν είναι εφικτό η απομάκρυνση του πληθυσμού από τις περιοχές που έχει εκδηλωθεί αποτελεί μία λύση.

«Ένας τρόπος είναι να φύγει κάποιος από τον χώρο όσο κρατάει η δασική πυρκαγιά. Κοντά στο μέτωπο της φωτιάς κινδυνεύεις άμεσα από τον καπνό αλλά και η επιβάρυνση της υγείας είναι πολύ μεγάλη. Η εκκένωση θεωρώ ότι δεν γίνεται μόνο για το ότι μπορεί να κατευθυνθεί εκεί η πυρκαγιά αλλά γίνεται και για λόγους προστασίας απέναντι στον καπνό», εξηγεί ο κ. Σταθερόπουλος. Ακόμη, όπως τονίζει, ένα άλλο μέτρο προστασίας θα ήταν η χορήγηση ειδικών μασκών κατά τη διάρκεια εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς.

Καταλυτικό ρόλο στα μέτρα προστασίας έχει η ενημέρωση για τις επιπτώσεις του καπνού στην ατμόσφαιρα καθώς όπως αναφέρει χρειάζεται να ενημερωθούν ότι οι συγκεντρώσεις μέσα στον καπνό αερίων, σωματιδίων και διαφόρων χημικών ουσιών είναι τέτοιες που μπορούν είτε άμεσα να δημιουργήσουν κίνδυνο για την ζωή.

Επιπλέον ο κ. Σταθερόπουλος τονίζει ότι χρειάζεται συγκεκριμένη πρόνοια και πρόβλεψη για τα άτομα ΑμεΑ αλλά και για όσους διαθέτουν κινητικά προβλήματα στην περίπτωση που ξεσπάσει μια δασική πυρκαγιά στην περιοχή που ζουν. Ειδικότερα, όπως λέει, χρειάζεται η οικογένεια ή όσοι εργάζονται σε δομές για ΑμεΑ να είναι πολύ καλά εκπαιδευμένοι. «Εμείς παροτρύνουμε τις δομές για ανθρώπους ΑμεΑ που μπορεί να είναι σε περιοχές που υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης δασικής πυρκαγιάς να πραγματοποιούν ασκήσεις σε συνεργασία με την Πυροσβεστική για εκκένωση της δομής».

Σημειώνεται ότι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις επιπτώσεις του καπνού από μια δασική πυρκαγιά είναι τα άτομα με αναπνευστικά προβλήματα ή άσθμα, οι πάσχοντες από υπερευαισθησία της αναπνευστικής οδού, άτομα με καρδιοαγγειακές ασθένειες, οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, τα βρέφη, οι έγκυες γυναίκες και οι καπνιστές.

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

«Ήταν σαν έναν άνθρωπο που προσπαθεί να τρέξει μαραθώνιο σε θερμοκρασίες άνω των 38 βαθμών»

Οι σολομοί που κολυμπούσαν αντίθετα στο ρεύμα επιστρέφοντας για να αναπαραχθούν, έφεραν κόκκινες και λευκές αλλοιώσεις στο δέρμα τους – Πηγή φωτογραφίας: Columbia Riverkeeper

Σολομοί στον Ποταμό Κολούμπια σχεδόν «ψήθηκαν» μέχρι θανάτου όταν, λόγω του πρωτοφανούς κύματος καύσωνα που σάρωσε τις βορειοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, η θερμοκρασία του νερού ανέβηκε επικίνδυνα, σύμφωνα με περιβαλλοντική οργάνωση που κατέγραψε το ενοχλητικό αυτό θέαμα.

Στο βίντεο – ντοκουμέντο που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα από τη ΜΚΟ Columbia Riverkeeper φαίνεται ένα κοπάδι κόκκινων σολομών που κολυμπούν στον παραπόταμο, με πληγές και κόκκινες και λευκές αλλοιώσεις στο δέρμα τους – αποτέλεσμα άγχους και έκθεσης σε ακραίες θερμοκρασίες, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Όπως εξηγεί ο Μπρετ Βαντενχόιβελ, επικεφαλής της Columbia River, οι σολομοί ταξίδευαν αντίθετα στο ρεύμα από τον ωκεανό στο ποτάμι, προκειμένου να επιστρέψουν στις πατρογονικές περιοχές αναπαραγωγής τους, ώσπου ξαφνικά άλλαξαν πορεία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το κοπάδι έστριψε απότομα στο Little White Salmon River, έναν παραπόταμο του Κολούμπια, σε μια προσπάθεια να ξεφύγει από την καυτή ποτάμια περιοχή σαν από «φλεγόμενο κτήριο».

Την ημέρα που κινηματογραφήθηκε το βίντεο, η θερμοκρασία του ποτάμιου νερού είχε εκτιναχθεί στους 21 βαθμούς κελσίου (όταν η αντίστοιχη νομοθεσία δεν προβλέπει τον υδράργυρο άνω των 20 βαθμών), θερμοκρασία φονική για τα ανάδρομα αυτά ψάρια στην περίπτωση παρατεταμένης έκθεσής τους.

Ο Βαντενχόιβελ συνέκρινε την κατάσταση που βίωσαν τα ψάρια με έναν άνθρωπο που προσπαθεί να τρέξει μαραθώνιο σε θερμοκρασίες άνω των 38 βαθμών.

«Η διαφορά είναι πως για τους σολομούς αυτό δεν είναι αναψυχή. Δεν έχουν επιλογή. Ή θα τα καταφέρουν ή θα πεθάνουν» προσθέτει.

Οι σολομοί στο βίντεο δεν θα μπορέσουν να αναπαραχθούν στο ποτάμι και αναμένεται να πεθάνουν από ασθένειες και στρες που προκαλείται από τη ζέστη. Όπως αναφέρει ο Βαντενχόιβελ, είναι πρώιμο το όποιο συμπέρασμα για το πόσοι σολομοί πέθαναν ή θα αφανιστούν εξαιτίας των υπερβολικά ζεστών υδάτων.

Το δραματικό αυτό βίντεο είναι άλλη μια απόδειξη του τραγικού απολογισμού σε πανίδα και χλωρίδα του πρόσφατου καύσωνα που προκάλεσε το θάνατο εκατοντάδων ανθρώπων σε Καναδά και βορειοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ.

(Πηγή: lifo.gr)

Συντάκτης: Νίκη Ψάλτη

Αντί για το κουτί με τα αντικαταθλιπτικά ίσως είναι προτιμότερο να ανοίξουμε το συρτάρι με το μαγιό – Βάλτε το κολύμπι στη ζωή σας και δείτε τη διάθεσή σας να μεταμορφώνεται

Τη θέση των αντικαταθλιπτικών ενδεχομένως σύντομα πάρει το μαγιό, το σκουφάκι της κολύμβησης ακόμη και τα βατραχοπέδιλα.

Είναι πλέον γνωστό και διαπιστωμένο ότι η άθληση, ιδιαίτερα η καρδιοαναπνευστική όπως η κολύμβηση, έχει ευεργετική δράση σε περιστατικά ήπιας κατάθλιψης.

Εξίσου ευεργετικά και βελτιωτικά της διάθεσης είναι και άλλα είδη άθλησης ωστόσο, όπως το τρέξιμο, η γιόγκα, ακόμη και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης.

Η επαφή με το υγρό στοιχείο ωστόσο στην περίπτωση της κολύμβησης,  έχει ένα επιπλέον όφελος όσον αφορά την υγεία και τη διάθεσή μας καθώς κατά τη διάρκεια της κολύμβησης αυξάνονται τα επίπεδα των ενδορφινών που θεωρούνται οι ορμόνες της ευχαρίστησης, καθιστώντας αυτή τη μορφή αθλητικής δραστηριότητας ιδανικό αντίδοτο στο στρες.

Μην ξεχνάτε άλλωστε ότι μέσα στο νερό έχετε τη δυνατότητα να ηρεμήσετε, να χαλαρώσετε και να αποκοπείτε από τα διαρκή άγχη της καθημερινότητας. Αυτή την δυνατότητα άμεσης  απεμπλοκής από το στρες την προσφέρει σχεδόν κατ΄αποκλειστικότητα η επαφή με το νερό.

Με μισή ώρα κολύμπι σε ελεύθερο στυλ ή σε ύπτιο καίμε περίπου 150 θερμίδες (ο υπολογισμός αφορά ένα άτομο 70 κιλών). Με μισή ώρα πρόσθιο το ίδιο άτομο θα κάψει σχεδόν 200 θερμίδες.

Όποιο στυλ και αν επιλέξουμε το βέβαιο είναι ότι θα αποκομίσουμε τα οφέλη της κολύμβησης όπως η τόνωση όλου του μυϊκού συστήματος λόγω της αντίστασης του νερού, αλλά και το αίσθημα χαλάρωσης λόγω της επαφής με το υγρό στοιχείο.

Να θυμίσουμε ακόμη ότι η κολύμβηση είναι ιδανική καρδιοαναπνευστική άσκηση και κατάλληλη επιλογή για όσους έχουν περιορισμένο εύρος κινήσεων στην ξηρά (υπέρβαροι, άτομα με αρθρίτιδα, παθήσεις της σπονδυλικής στήλης), ενώ είναι ιδιαίτερα ασφαλής επειδή λόγω της άνωσης ελαχιστοποιείται η πιθανότητα τραυματισμού και κακώσεων.

(Πηγή: ygeiamou.gr)

Shutterstock

Στη Σιγκαπούρη, το 1842, ο Σκωτσέζος χειρουργός William Montgomerie έμαθε για ένα παράξενο λάτεξ από τον κηπουρό του. Αυτό το υλικό, όταν το τοποθετούσες σε ζεστό νερό, μπορούσε να μορφοποιηθεί σε οποιοδήποτε σχήμα ήθελες και, κατά την ψύξη, ήταν στερεό.

Μπορούσε μάλιστα κανείς να το κάνει αυτό ξανά και ξανά, με το υλικό να προσαρμόζεται σε όποιο σχήμα επιθυμεί ο χρήστης. Σε αντίθεση με το καουτσούκ, δεν διαβρωνόταν σε αλμυρό νερό και παρέμεινε σταθερό στο σκηνικό.

Αυτό το νέο θαυμαστό υλικό ονομάστηκε Gutta Percha (Γουταπέργα), από το δέντρο από το οποίο προήλθε, και επρόκειτο να φέρει την απόλυτη επανάσταση στις επικοινωνίες, «συρρικνώνοντας» έτσι τις αποστάσεις μεταξύ των χωρών του κόσμου. 

Ο William Montgomerie που υπηρετούσε στη Βρετανική Εταιρία Ανατολικών Ινδιών (British East India Company) έφερε το υλικό αυτό στη Βρετανία. Πολύ γρήγορα ανααλύφθηκαν τα προτερήματα της γουταπέρκας ως μονωτικής ύλη και τελικά δοκιμάστηκε δοκιμάστηκε σε ένα υποβρύχιο καλώδιο τηλεπικοινωνιών που τοποθετήθηκε στον ποταμό Ρήνο μεταξύ του προαστίου Ντόιτς και της υπόλοιπης Κολωνίας.

Ο C.V. Walker, ηλεκτρολόγος του νοτιοανατολικού σιδηρόδρομου, πόντισε ένα καλώδιο που ήταν μονωμένο με γουταπέρκα κατά μήκος της ακτής του Ντόβερ το έτος 1849. Τον Αύγουστο του 1850, η αγγλογαλλική επιχείρηση τηλεγράφων του John Watkins Brett πέρασε το πρώτο καλώδιο μέσα από τον Πορθμό της Αγγλίας. Επρόκειτο απλά για ένα καλώδιο χαλκού μονωμένου με gutta-percha, και χωρίς οποιαδήποτε άλλο προστατευτικό στρώμα. Το πείραμα χρησίμευσε απλά για να επεκτείνει την σύμβαση που υπήρχε, ενώ το επόμενο έτος, στις 13 Νοεμβρίου 1851, τοποθετήθηκε ένα καλώδιο με μονωμένο πυρήνα, το οποίο ρυμουλκήθηκε από το καλωδιακό πλοίο Blazer μέσα στο κανάλι. Το επόμενο έτος επετεύχθη η σύνδεση της Μεγάλης Βρετανίας με την Ιρλανδία.

Μπορείτε να δείτε το σχετικό βίντεο στο BBC Reel. 

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Είναι η πιο γνωστή και εντυπωσιακή από πολλές απόψεις πεταλούδα στον

Πεταλούδες μονάρχες πετούν στο καταφύγιο προστασίας πεταλούδων Ελ Ροσάριο, σε ένα βουνό στο Μιτσοάκαν, στο Μεξικό. – REUTERS/EDGARD GARRIDO

πλανήτη. Η πεταλούδα μονάρχης έχει πάρει αυτό το όνομα καθώς θεωρείται η βασίλισσα των πεταλούδων. Η πεταλούδα μονάρχης ανήκει στα λεπιδόπτερα και είναι γνωστή για το μεγάλο μέγεθος, των πορτοκαλί και μαύρων φτερών και τις μακρές ετήσιες μεταναστεύσεις της.

Εκατομμύρια πορτοκαλί και μαύρες πεταλούδες μονάρχης μεταναστεύουν κάθε χρόνο από τον Καναδά και όλη τη Βόρεια Αμερική στο Μεξικό σε ένα επικό ταξίδι 3.220 χλμ. Η συντριπτική πλειοψηφία των πληθυσμών της βρίσκεται στην αμερικανική ήπειρο αλλά μπορούν επίσης να βρεθούν και σε άλλες τοποθεσίες, έστω και περιστασιακά. Στη Καραϊβική υπάρχει ένα μη μεταναστατευτικό είδος μονάρχης ενώ έχουν εντοπιστεί κάποιες πεταλούδες μονάρχης στην Αυστραλία, την Ινδία και την Χαβάη.

Η κλιματική αλλαγή είχε σημαντικό αντίκτυπο στο μοτίβο μετανάστευσης των πεταλούδων, καθώς και στη μείωση των βιότοπων αναπαραγωγής και τα τελευταία χρόνια παρατηρούνταν μείωση των πληθυσμών της όμως η κατάσταση όπως φαίνεται ότι είναι πλέον κάτι περισσότερο από δραματική για αυτά τα υπέροχα έντομα. Η Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN) που παρακολουθεί την κατάσταση της βιοποκοιλότητας στον πλανήτη ανακοίνωσε ότι οι πληθυσμοί της μονάρχης έχουν μειωθεί κατά 99,9% από τους πληθυσμούς που υπήρχαν πριν από 40 χρόνια. Στην ακτογραμή της Καλιφόρνια οι πεταλούδες μονάρχης εμφανίζονται στο χρονικό διάστημα Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου. Τη δεκαετία του 1980 στην περιοχή έφταναν περίπου 4,5 εκατ. πεταλούδες μονάρχης και το 2021 εμφανίστηκαν μόλις δύο χιλιάδες.

Όπως είναι ευνόητο η πεταλούδα μονάρχης βρίσκεται κυριολεκτικά μισό βήμα πριν την εξαφάνιση και αν δεν ληφθούν άμεσα και δραστικά μέτρα προστασίας της είναι θέμα ελάχιστου πλέον χρόνου οι πεταλούδες αυτές να αποτελέσουν παρελθόν από τον πλανήτη, Οι επιπτώσεις της μείωσης των πληθυσμών της και φυσικά η εξαφάνιση της μονάρχης θα έχει πολυεπίπεδες επιπτώσεις αφού οι πεταλούδες αυτές αποτελούν βασικούς επικονιαστές και παίζουν καθοριστικό ρόλο στις καλλιέργειες τροφίμων ενώ επίσης αποτελούν πηγή διατροφής διαφόρων πτηνών.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα νερά της Μεσογείου και αλλάζει τις οικολογικές ισορροπίες.

Μεγάλο κύμα ζέστης πλήττει τα νερά της δυτικής Μεσογείου από τα τέλη Μαΐου, όπου οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 4 με 5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα και εισβολή ξενικών ειδών.

«Το μεγάλο κύμα θαλάσσιας ζέστης ξεκίνησε στο τέλος του Μαΐου στην Θάλασσα της Λιγουρίας», που βρίσκεται ανάμεσα στην Ιταλία και την βόρεια Κορσική, και επεκτάθηκε τον Ιούνιο στον Κόλπο του Τάραντα, στην νοτιοανατολική Ιταλία, δήλωσε η Καρίνα φον Σούκμαν, γερμανίδα ωκεανολόγος στην Mercator Océan International.

Η μη κερδοσκοπική οργάνωση με έδρα την Τουλούζη περιλαμβάνει τα κυριότερα ωκεανογραφικά ινστιτούτα της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Βρετανίας και της Νορβηγίας και καθοδηγεί την ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης των ωκεανών, Copernicus Marine Service (CMEMS).

Τον Ιούλιο, «από την Θάλασσα των Βαλεαρίδων (Ισπανία) μέχρι την Σαρδηνία (Ιταλία), καθώς και ανατολικά της Κορσικής και στο σύνολο της Τυρρηνικής Θάλασσας, παρατηρούνται στην επιφάνεια εξαιρετικά υψηλές τιμές θερμοκρασίας ανάμεσα στους 28°C και 30°C, υψηλότερες των κανονικών, της τάξεως των +4°C έως +5°C», σύμφωνα με την Mercator Océan International.

H τσούχτρα Rhopilema nomadica πέρασε στη Μεσόγειο από τη Διώρυγα του Σουέζ. Βρίσκεται ήδη στο Αιγαίο και επεκτείνεται προς τα δυτικά (Bella Galil)

Αν για τους λουόμενους σε αυτές θάλασσες, έναν από τους βασικούς τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο, οι θερμοκρασίες είναι ευχάριστες, για τους επιστήμονες και οικολόγους αποτελούν πηγή ανησυχίας.

Ο θαλάσσιος καύσωνας μπορεί να φέρει δραματικές αλλαγές στην πανίδα και την χλωρίδα, προκαλώντας μετανάστευση ειδών προς λιγότερα θερμά ύδατα, μαζικούς θανάτους ειδών ή μείωση ορισμένων και εμφάνιση νέων ειδών, προειδοποιεί η Καρίνα φον Σούκμαν, μέλος της μεγάλης ομάδας που συντάσσει τις εκθέσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Και οι μεταβολές αυτές μπορεί να έχουν κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες, κυρίως στον τομέα της αλιείας, προειδοποιεί.

Λαγοκέφαλοι και γιγάντιες μέδουσες

«Στην Μεσόγειο, έπειτα από επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων το 1999, το 2003 και το 2006, παρατηρήθηκαν πλήθος περιπτώσεων μαζικού θανάτου ειδών όπως η ποσειδωνία», σύμφωνα με έκθεση του Centre national de la recherche scientifique (CNRS) που δημοσιεύθηκε το 2020.

Για τον Σαρλ-Φρανσουά Μπουντουρέσκ, καθηγητή Θαλάσσιας Οικολογίας του Πανεπιστημίου Αιξ-Μασσαλίας, το φαινόμενο μπορεί να οδηγήσει σε «απόλυτο ή μερικό» θάνατο της του κόκκινου κοραλιού και της ποσειδωνίας –ενός θαλάσσιου φυτού που σχηματίζει μεγάλα λιβάδια στα ρηχά νερά.

O λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) τρώει τα φύκη από τα οποία εξαρτώνται ντόπια είδη (Rickard Zerpe)

Ψάρια όπως το πολύχρωμο μπαρακούντα, που έχουν αρχίσει να ανεβαίνουν από τον νότο προς τον βορρά της Μεσογείου, μπορεί να αυξηθούν στην δυτική Μεσόγειο.

«Είδη που προέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα, τα οποία εισήλθαν στην ανατολική Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ» πλησιάζουν επίσης της γαλλικές ακτές και δύο από τα είδη αυτά είναι πιθανό να αποτελέσουν πρόβλημα σε πέντε ή δέκα χρόνια: ο λαγοκέφαλος και την τροπική γιγάντια μέδουσα Rhopilema nomadica, η οποία ήδη απαντά στο Αιγαίο.

Ο λαγοκέφαλος, είδος που πλέον απαντά συχνά και στα ελληνικά νερά είναι ένα «εξαιρετικά αδηφάγο φυτοφάγο» ψάρι που «απειλεί να διαταράξει τις συνήθεις τροφικές αλυσίδες» καθώς καταναλώνει τα φύκη που χρειάζονται τα μικρά άλλων ψαριών.

Η δε γιγάντια μέδουσα προκαλεί σοβαρά τσιμπήματα που χρήζουν νοσηλείας και ευθύνεται για το κλείσιμο παραλιών όταν διαπιστωθεί η παρουσία της, προειδοποιεί ο Σαρλ-Φρανσουά Μπουντουρέσκ.

Για την αντιμετώπιση των θαλάσσιων καυσώνων, θα πρέπει να μειωθούν οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. «Ακόμα όμως και αν σταματούσαμε σήμερα τις εκπομπές, οι ωκεανοί που αποθηκεύουν το 90% της θερμότητας του συστήματος Γη θα συνέχιζαν να θερμαίνονται», εξηγεί η Καρίνα φον Σούκμαν.

Τα κύματα θαλάσσιας ζέστης έχουν ήδη «διπλασιασθεί σε συχνότητα από την δεκαετία του 1980», σύμφωνα με την έκθεση της IPCC τον Αύγουστο 2021.

Από το 2015 έως το 2019, «η Μεσόγειος έχει ζήσει πέντε συνεχή χρόνια μαζικού θανάτου ειδών» εξαιτίας των θαλάσσιων καυσώνων, διαπίστωνε μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο στο Global Change Biology.

«Τουλάχιστον από το 2003, τα κύματα αυτά έχουν γίνει συστηματικά και στο μέλλον θα έχουν μεγαλύτερη χρονική διάρκεια, θα καταλαμβάνουν μεγαλύτερη επιφάνεια στην θάλασσα και θα είναι περισσότερο έντονα και σοβαρά», προειδοποιεί η Καρίνα φον Σούκμαν.

Αν και η Μεσόγειος Θάλασσα καλύπτει λιγότερο από το 1% της υδάτινης επιφάνειας του πλανήτη, φιλοξενεί το 18% όλων των γνωστών θαλάσσιων ειδών και το μεγαλύτερο ποσοστό θαλάσσιων οικοσυστημάτων στην Ευρώπη, τονίζεται στην έκθεση του δικτύου των ειδικών για την κλιματική αλλαγή στην Μεσόγειο (Medecc).

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP)

Συντάκτης: Γιάννης Θ. Διαμαντής

Οι πρώτες εικόνες, τα πρώτα ακούσματα, τα τραγούδια και οι αφηγήσεις των γονιών του

Σήμερα, 29 Ιουλίου 2022, είναι τα πρώτα γενέθλια του Μίκη Θεοδωράκη χωρίς τον ίδιο εν ζωή. Ο σπουδαίος συνθέτης γεννήθηκε στις 29 Ιουλίου του 1925 στη Χίο και πέθανε στην Αθήνα τον περασμένο Σεπτέμβριο (2.9.2021). Με την πολυετή δράση του, πολιτιστική, πολιτική και κοινωνική καθόρισε όσο λίγοι την ταυτότητα του νέου ελληνισμού.

Πώς όμως ήταν ο Μίκης παιδί; Οι αφηγήσεις του στο «ΒΗΜΑ» το 1999 και στα «ΝΕΑ» το 2010 μάς βοηθούν να σχηματίσουμε το παιδικό του πορτραίτο.

Mίκης Θεοδωράκης σε ηλικία περίπου 2 ετών, στην αγκαλιά του πατέρα του Γιώργου

«Ποιος σας φώναξε για πρώτη φορά Μίκη; Ρωτά ο Σταύρος Θεοδωράκης τον Μίκη Θεοδωράκη.
Ο θείος μου Αντώνης Πουλάκης, αδερφός της μητέρας μου όταν ήμουν 3 ετών.

Ήσασταν παιδί της μητέρας σας- όπως τα περισσότερα αγόρια- ή του πατέρα σας; 
Και των δύο.

Ποιο ήταν το αγαπημένο σας παιχνίδι;
Κλέφτες και αστυνόμοι, βώλοι, ο χαρταετός που κάναμε βέβαια πάντα μόνοι μας και αργότερα το ποδόσφαιρο.

Σε ποια ηλικία ξεχειλίζατε από ταλέντο; 
Από 12 ετών.

Ποια μυρωδιά σάς επιστρέφει ακόμη και σήμερα στην παιδική σας ηλικία;
Του βασιλικού.

Ποια είναι η πρώτη πρώτη παιδική σας εικόνα;
Ο παγωτατζής με τα χωνάκια στη Μυτιλήνη. Ήμουν 3 ετών.

Με ποιες μουσικές μεγαλώσατε;
Της μαμάς, της γιαγιάς και του πατέρα μου.

Της μαμάς;
Τραγούδια της Μικρής Ασίας αλλά και τα μοντέρνα τραγούδια της δικής της εποχής.

Της γιαγιάς;
Η γιαγιά έψελνε, εκκλησιαστικούς ύμνους δηλαδή και μετά σμυρνιώτικα.

Του πατέρα σας;
Ριζίτικα τραγούδια μόνο».

Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε αναφερθεί στον πατέρα του και την κληρονομία που έλαβε από αυτόν, το 1999, στον Θανάση Λάλα.

«Υπάρχουν πράγματα τα οποία πιστεύετε ότι έχετε πάρει από τον πατέρα σας;
Το πρώτο που πήρα από αυτόν είναι το πατριωτικό πάθος, το οποίο μου το μετέδωσε, διότι ήταν από μια οικογένεια αγωνιστών της Κρήτης με μεγάλη παράδοση.

»Ο προπάππος μου, ο πεθερός του παππού μου, ήταν ο Χάλης, ο στρατηγός της Κρήτης. Ο αδελφός του είχε γράψει το ‘Πότε θα κάνει ξαστεριά’. Ένας άλλος πάλι συγγενής του πατέρα μου, ο Θοδωρομανώλης, ήταν ο μεγαλύτερος λυράρης της Κρήτης. Θεωρείται ο συνθέτης των ριζίτικων. Από εκεί μάλλον πήρα και τη φλέβα τη μουσική. Κάθε πρωί λοιπόν ο πατέρας μου, μου διηγιόταν και μια ιστορία από τις επαναστάσεις της Κρήτης.

(…)

»Όταν ήμουν μικρός έτρεχα μόλις ξύπναγα το πρωί από το κρεβάτι μου και έπεφτα πάνω στους γονείς μου. Έκανα βουτιά ανάμεσά τους. Και αυτοί κάθε πρωί με περίμεναν. Ακριβώς απέναντι από το κρεβάτι τους υπήρχε ένα μεγάλο χαλί στον τοίχο, το οποίο απεικόνιζε ένα βασιλόπουλο να φεύγει και να αποχαιρετάει την Αρετούσα.

»Κάθε φορά ξεκινούσε τις διηγήσεις του από αυτή τη σκηνή του αποχαιρετισμού και μου έλεγε όλες αυτές τις ιστορίες της Κρήτης. Το μυαλό λοιπόν ήταν γεμάτο πατριωτικές ιστορίες.

»Ο πατέρας μου σε ηλικία 16 ετών αποφάσισε με ορισμένους συμμαθητές του – μεταξύ των οποίων και ο Δημήτρης Λαμπράκης (σ.σ. ο ιδρυτής του «ΒΗΜΑΤΟΣ» και των «ΝΕΩΝ»), ο πατέρας του Χρήστου του Λαμπράκη, ο οποίος ήταν συμμαθητής του πατέρα μου από την Α’ Δημοτικού ώσπου τελείωσαν το Γυμνάσιο – να μπουν κρυφά στο αμπάρι ενός πλοίου μαζί με άλλους Κρήτες σπουδαστές και να πάνε στην Αθήνα, όπου κατεργάστηκαν και δημιούργησαν τον Λόχο Κρητών Σπουδαστών.

Η περιπετειώδης συνάντηση με τον Ελευθέριο Βενιζέλο

»Επήγανε στο Μπιζάνι επάνω, όπου ο πατέρας μου τραυματίστηκε πολύ βαριά και αυτό το διηγιόταν σαν το μεγαλύτερο κατόρθωμά του. Και για να μην έχω καμία αμφιβολία, με πήγαινε συχνά στο Μπιζάνι…Ιδιαιτέρως όταν ήταν γενικός διευθυντής στην Ήπειρο επί Βενιζέλου. Τον Βενιζέλο τον είχαμε φιλοξενήσει και στο σπίτι μας στα Γιάννενα.

(…)

»Θυμάμαι ότι τον κατούρησα κιόλας. Με πήρε στην αγκαλιά του και τον κατούρησα. Δεν θέλησαν οι δικοί μου να με βάλουν μαζί με τον κύριο Πρόεδρο και εγώ θύμωσα. Οπότε είπε ο Βενιζέλος στον πατέρα μου: “Ασ’ το παιδί, Γιωργάκη, να το πάρω στην αγκαλιά μου”. Kαι εγώ μόλις με πήρε αγκαλία τον κατούρησα. Τον τιμώρησα». (γέλια)

Ο μαθητής Μίκης «συναντά» τον Κομμουνισμό

»Όταν μας έκανε ο Μεταξάς (σ.σ. ο δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς) αντικομμουνιστική πλύση εγκεφάλου, ήταν αστεία πράγματα. Θυμάμαι στην τρίτη γυμνασίου είχαμε κάθε Τετάρτη Εθνική Αγωγή. Κάναμε βάδην μέσα στο προαύλιο του σχολείο, κάτι σαν παρέλαση και εμείς κοιτάζαμε την ώρα να σηκωθούμε να φύγουμε. Καμιά φορά βγάζανε και κανένα λόγο. Ένα πρωί μου λέει ο καθηγητής της Χημείας: “Θεοδωράκη, το βράδυ θα μας μιλήσεις εσύ για τον κομμουνισμό”. Ήταν η πρώτη φορά που άκουγα αυτή τη λέξη. (…) Αναρωτιόμασταν λοιπόν όλοι στο σχολείο: “Tι σημαίνει κομμουνισμός”. Πάω στο σπίτι να ρωτήσω τον πατέρα μου, αλλά ο πατέρας μου είχε περιοδεία και η μητέρα μου τηγάνιζε ψάρια. Μπαίνω λοιπόν μέσα στην κουζίνα και λέω:

– Mαμά, τι είναι ο κομμουνισμός;

– Eίναι κακό πράγμα. Moυ λέει η μάνα μου κοφτά.

– Δηλαδή; Τι κάνουν οι κομμουνιστές;

– Είναι, λέει η μάνα μου, σαν τους εβραίους.

– Δηλαδή; Βάζουν και αυτοί τα παιδιά μέσα στο βαρέλι;

»Πρέπει να πω ότι αυτό στα Γιάννενα αποτελούσε βεβαιότητα. Μας έλεγαν να μην πηγαίνουμε στη συνοικία των εβραίων, γιατί θα μας έβαζαν μέσα σε ένα βαρέλι με καρφιά, θα το γυρνάγανε γύρω γύρω και θα έπιναν το αίμα μας. Όταν μου είπε η μητέρα μου ότι οι κομμουνιστές κάνουν το ίδιο, πείστηκα πλέον ότι πρόκειται για κάτι πολύ επικίνδυνο και πήγα και τα είπα αυτά τα πράγματα στον καθηγητή της Χημείας. Μόλις τελείωσα ο καθηγητής με κοίταξε και μου είπε:

“Θεοδωράκη, άσε καλύτερα, μη μιλήσεις το απόγευμα για τον κομμουνισμό”

Μίκης Θεοδωράκης με τον πατέρα του

Το πρώτο του τραγούδι

«Ξεκίνησα να γράφω τραγούδια από μία έφεση την οποία είχα και επειδή μέσα στο σπίτι μας τραγουδούσαν πάντα τραγούδια της μόδας – παραδοσιακά, κρητικά ο πατέρας μου, σμυρναίικα η μάνα μου… (…) Είχα μια έφεση να κάνω τραγούδια.

»Αυτό δηλαδή ήταν κάτι που μου ήρθε από μόνο του. Το πρώτο μου τραγούδι το έγραψα στην Πάτρα σε ηλικία 12 ετών, το “Γλιστράς καραβάκι, γλιστράς στο γιαλό”, το οποίο είναι και από το ωραιότερά μου τραγούδια. Τώρα το έχω εκδώσει. Στο Βερολίνο οι Γερμανοί είχαν την ιδέα να τραγουδήσω ο ίδιος τα παιδικά μου τραγούδια. Είναι πολύ ωραίο μετά από 70 χρόνια να τραγουδάς τα παιδικά σου τραγούδια».

Οι πρώτοι του δίσκοι

»Τις μουσικές μου γνώσεις τις οφείλω σε ένα θείο μου, ο οποίος μου είχε φέρει από την Αλεξάνδρεια ένα γραμμόφωνο, μέσω του οποίου ήρθα σε επαφή με μια άλλη μουσική. Διότι στην επαρχία δεν υπήρχε τότε ραδιόφωνο και ακούγαμε μονοφωνικά τραγούδια – δημοτικά ή τα τραγούδια της μόδας, τα οποία τα μαθαίναμε από τον κινηματογράφο.

»Όταν μου έφερε λοιπόν ο θείος μου το γραμμόφωνο, μου έφερε μαζί και τρία μεγάλα άλμπουμ. Το ένα ήταν τα τραγούδια εκείνης της εποχής, το άλλο ήταν άριες από όπερες. Το πρόβλημα μού δημιουργήθηκε όταν άκουσα για πρώτη φορά τον δίσκο με τις όπερες.

»Τρόμαξα τόσο πολύ από αυτές τις δυνατές φωνές…Το άκουσμα αυτών των φωνών άφησε μέσα μου ορισμένα ίχνη από αυτές τις μελωδίες, ένα θαυμασμό, αλλά με φόβισε. Με φόβισε τόσο πολύ που δεν έχω πάει ποτέ να δω ολοκληρωμένη όπερα και ντρέπομαι που το λέω, γιατί έχω γράψει όπερες και ο ίδιος.

»Γι’ αυτό λένε ότι τα τραύματα της παιδικής ψυχής σε ακολουθούν. Μόλις ένας τενόρος έβγαζε μια μεγάλη φωνή, εγώ φοβόμουν. Γι’ αυτό όταν άρχισα να κάνω τραγούδια ήταν “αντισοπράνο, αντιτενόρος”,  εναντίον όλων αυτών.

»Το τρίτο άλμπουμ, με το πράσινο σκυλάκι, ήταν τζαζ. Εκείνα τα ακούσματα της κλασικής τζαζ του ’20-’25.

«Με το αυτί και το στόμα»

«Όταν ήμουν στην Πάτρα, 12 ετών, είχα πάρει ένα βιολί, αλλά με το βιολί απλώς έκανα διφωνίες. Όταν έγραφα τραγούδια, τα τραγουδούσα μόνος μου και έκανα σεκόντο με το βιολί. Αργότερα άρχισα να παίζω το βιολί σαν μαντολίνο για να κοιτάζω τα ακόρντα και αργότερα πήρα κιθάρα. Στην Τρίπολη, επειδή ήταν δύσκολο να πάρουμε πιάνο, νοικιάσαμε ένα αρμόνιο με φυσούνα. Πιάνο πήγαινα και μελετούσα σε δύο-τρία σπίτια της γειτονιάς που είχαν.

»Με το αφτί και με το στόμα. Έτσι ανακάλυψα τη μουσική. Στον Πύργο, όπου έγραψα και τα ωραιότερα τραγούδια μου, σε ηλικία 14, 15, 16 ετών, τους στίχους τούς έπαιρνα από το αναγνωστικό. Γι’ αυτό είναι όλοι οι μεγάλοι ποιητές: ο Σολωμός, ο Βαλαωρίτης, ο Πολέμης, ο Παλαμάς, ο Βιζυηνός. Έτσι άρχισε η συνεργασία μου με μεγάλους ποιητές, εξ απαλών ονύχων. (…)

»Ο πατέρας μου – μεγάλος θαυμαστής μου από εκείνη την εποχή – ερχόταν στο σπίτι και αρχίζαμε το τραγούδι. Προετοίμαζα από νωρίς το καινούργιο μου τραγούδι στην κουζίνα με τη μητέρα μου και το βράδυ κάναμε συναυλία.

»Ο πατέρας μου μάλιστα συχνά, μία-δύο φορές τον μήνα, καλούσε τους φίλους του να ακούσουν την καινούργια φουρνιά. Και έτσι κάναμε συναυλίες di casa».

(Πηγή: in.gr)

Όλοι οι άνθρωποι κουβαλούν τη δική τους ιστορία, τα δικά τους βιώματα. Άλλοι έχουν ευτυχισμένο παρελθόν ή παρόν, και άλλους κάτι τους έχει πονέσει και υποφέρουν. Με κάποιο τρόπο, όμως, θα περάσουμε από κάποιες δοκιμασίες, οι οποίες, ως εμπειρίες ζωής, θα σχηματίσουν τον τρόπο σκέψης μας και το ποιόν του χαρακτήρα μας.

Θα έχετε προσέξει πως οι πιο γελαστοί και ευγενικοί άνθρωποι συνήθως είναι οι άνθρωποι που έχουν πληγωθεί πιο πολύ. Είναι αυτοί που επειδή έχουν νιώσει πως είναι να είσαι πληγωμένος, θυμωμένος, στενοχωρημένος φροντίζουν ώστε να μη νιώσει κανείς άλλος αυτά τα συναισθήματα. Είναι αυτοί που, αν παρατηρήσουν πως τελικά κάποιος βιώνει τον πόνο, θα προσπαθήσουν να τον απαλύνουν είτε με συζήτηση είτε με κάποιο αστείο.

Ο άνθρωπος που έχει στη ζωή του πολλές δυσκολίες, επιθυμία του είναι να παραμείνει καλός άνθρωπος. Αυτά που στερήθηκε από τη ζωή του και τα λαχτάρησε όπως την αγάπη, την κατανόηση και την εμπιστοσύνη, έχει θέληση να τα προσφέρει στον υπερβολικό βαθμό.

Για παράδειγμα, θυμάμαι τις ιστορίες που μου έλεγε ο γέροντας του χωριού, ένας αγρότης της επαρχίας που πέρασε την παιδική του ηλικία καταπιεσμένος από τους γονείς του και την κοινωνία. Δεν μπορούσε να σπουδάσει γιατί έπρεπε να αναλάβει τα κτήματα. Δεν μπορούσε να παίξει με τους φίλους του γιατί έπρεπε να βοηθάει τον πατέρα του.

Δεν είχε δικαίωμα ακόμα να επιλέξει και τη γυναίκα του, καθώς αυτή είχε επιλεγεί από άλλους γι’ αυτόν. Σε αντίθετη περίπτωση που πρόβαλλε τις απόψεις του ή τις αντιρρήσεις του, θα πληγωνόταν είτε σωματικά είτε συναισθηματικά.

Παρόλα αυτά, είναι ο πιο γελαστός άνθρωπο που γνωρίζω. Είναι ο άνθρωπος με τις πιο φιλελεύθερες απόψεις, με τα πιο ωραία ανέκδοτα, με τις πιο παρήγορες κουβέντες. Είναι ο άνθρωπος που παρά τις δυσκολίες της ζωής, φτώχεια, καταπίεση, πόλεμο, σωματική και ψυχολογική βία θέλει να βλέπει τους ανθρώπους γύρω του να είναι χαρούμενοι και να μη το βάζουν κάτω. Είναι ο άνθρωπος που προσφέρει σε μεγάλες δόσεις την αγάπη και την καλοσύνη του, καθώς τα έχει στερηθεί στη ζωή του. Είναι ο πιο ευγενικός άνθρωπος.

Οι ευγενικοί άνθρωποι έχουν ζήσει τη ζωή τους με όλες τις πτυχές της. Γνωρίζουν κάθε αρνητικό συναίσθημα και επιθυμούν κάθε θετικό συναίσθημα. Έχουν καταφέρει να μετατρέψουν την θλίψη σε χαρά, την απογοήτευση σε εμπειρία, την αποτυχία σε μάθημα ζωής. Από αυτές τις καταστάσεις βγήκαν πιο δυνατοί και ανθεκτικοί. Δεν γεννήθηκαν έτσι αλλά διαμορφώθηκε ο χαρακτήρας τους από τις εμπειρίες αυτές.

Τέλος, το πιο εύκολο είναι μέσα από τις δυσκολίες της ζωής να γίνουμε αρνητικοί, κακοί και μίζεροι. Η ευγένεια, η καλοσύνη και η αγάπη είναι ο δύσκολος δρόμος, θα πρέπει να πολεμήσετε, να πληγωθείτε και να βγείτε δυνατότεροι. Η επιλογή είναι δική σας.

Το άρθρο συνυπογράφουν οι ψυχολόγοι του Κέντρου Συμβουλευτικής & Ψυχολογικής Υποστήριξης «Επαφή», Γιάννης Ξηντάρας, Ράνια Λεμονή, Αγλαΐα Κρητικού, Χάρης Παλίδης και Μαντώ Κωνσταντουλάκη  

(Πηγή: dinfo.gr)