paidevo.gr

Γράφει ο Μάριος Οικονόμου

Αν το ποτήρι σάς φαίνεται πάντα μισοάδειο, τα λεξικά σάς περιλαμβάνουν στα λήμματα «αρνητικότητα» ή «απαισιοδοξία» ως παραδείγματα και το χειρότερο σενάριο για την επόμενη ημέρα είναι η πρώτη σκέψη σας, αυτό το άρθρο σας αφορά

Για κάποιους η σκέψη τους δεν θα σταματήσει να πηγαίνει στο κακό. Ακόμα και αν η ικανότητα πρόβλεψης του μέλλοντος συνήθως αμφισβητείται, η φαντασία μπορεί να δημιουργεί σενάρια για όσα πρόκειται να συμβούν. Αν τα σενάρια αυτά είναι πάντα τα χειρότερα δυνατά και άκρως δυσοίωνα για τα μελλούμενα, μάλλον πρόκειται για περίπτωση καταστροφολογίας.

Ενδεχομένως, όταν σκεφτόμαστε το χειρότερο που μπορεί να συμβεί νιώθουμε και πιο ικανοί να προφυλαχθούμε από τις συνέπειές του, όμως «αυτό βοηθά μόνο όταν είμαστε ικανοί να προβλέψουμε σωστά τι θα συμβεί κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες και πώς θα μας κάνει να αισθανθούμε», σχολιάζει η Δρ Patricia Riddell, καθηγήτρια Εφαρμοσμένων Νευροεπιστημών στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ σε άρθρο της σχετικά με την τάση να βλέπουμε το ποτήρι μισοάδειο, από τη βέβαιη αποτυχία μας σε μια συνέντευξη για δουλειά έως τα αποτελέσματα μιας εξέτασης ρουτίνας, ακόμα και όταν τα πάντα συνηγορούν για το αντίθετο.

Για να κατανοήσουμε την επίπτωση της καταστροφολογίας, πρέπει να αναλογιστούμε τους μηχανισμούς πόνου και ευχαρίστησης που μας ωθούν στο κυνήγι ενός στόχου ή την αποφυγή του ως απειλή, τα κίνητρα δηλαδή που συνοδεύονται από ηδονή ή δυσαρέσκεια και που ο άνθρωπος μπορεί να ενεργοποιήσει ακόμα και με τη σκέψη για μια κατάσταση που δεν έχει βιώσει.

Αν και η καταστροφολογία σχετίζεται συχνά με την ανάγκη διατήρησης του ελέγχου, θα αποτελέσει εμπόδιο για δοκιμή νέων εμπειριών ανεξαρτήτως, θα μεγεθύνει μια αποτυχία και θα την επαναφέρει στη μνήμη οποτεδήποτε εμφανίζεται μια νέα πρόκληση. Το άτομο οδηγείται αναπόδραστα σε μια παραλυτική κατάσταση άγχους ή και άλλες διαταραχές της ψυχικής υγείας. Πώς μπορείτε να βάλετε φρένο;

1. Αφήστε τις σημαντικές αποφάσεις για το πρωί

Συνηθίζουμε να σκεφτόμαστε το μέλλον μας το βράδυ, την πλέον ακατάλληλη στιγμή όπου το μέρος του εγκεφάλου που εμπλέκεται με τις λογικές διεργασίες μειώνει τη λειτουργία τους ενώ αντιστρόφως κινείται το κομμάτι των συναισθηματικών διεργασιών. Έπειτα, σε αυτήν την κατάσταση ερμηνεύουμε πιο εύκολα μια μελλοντική κατάσταση ως επικείμενη απειλή. Διαβάστε περισσότερα γιατί πρέπει να λαμβάνετε αποφάσεις το πρωί εδώ.

2. Προσοχή στην υπερβάλλουσα αυτοκριτική

Η καταστροφολογία μπορεί να πυροδοτείται από μια υπερβάλλουσα αυτοκριτική. Αναρωτηθείτε όμως αν ο σκληρός τρόπος που «μιλάτε» στον εαυτό σας θα ήταν ίδιος προς κάποιον άλλο, αν σας βοηθά και αν δικαιολογείται. Συχνά, αναφέρει η ειδικός, η απάντηση είναι αρνητική. Προσπαθήστε να το αλλάξετε.

3. Φτιάξτε ένα πιο αισιόδοξο σενάριο

Κανείς δεν μπορεί να προδιαγράψει ότι οι αναποδιές του παρελθόντος θα επαναληφθούν στο μέλλον. Αντί λοιπόν για καταστροφολογίες, η Δρ Riddell προτείνει θετικές σκέψεις σχετικά με όσα πρόκειται να συμβούν ώστε να μειωθεί το στρες και, γιατί όχι, περισσότερα αισιόδοξα σενάρια σχετικά με όσα θα έλθουν ώστε να θυμηθούμε ότι πρόκειται για σενάρια, ιστορίες που δεν ξέρουμε αν θα πραγματωθούν και, συνεπώς, γιατί να μην επιλέξουμε τις πιο ευοίωνες;

4. Αγαπήστε και αισθανθείτε τον εαυτό σας

Η ενσυναίσθηση και συμπόνοια είναι αρετές που καλλιεργούμε κυρίως για τον άλλο, τον πλησίον, για να μπορέσουμε να συμπαρασταθούμε όταν υπάρχει ανάγκη. Φαίνεται λοιπόν πως πρέπει κάπως να τις αξιοποιήσουμε και για τον εαυτό μας, να αναρωτηθούμε επί παραδείγματι τι συμβουλή θα δίναμε σε έναν φίλο ή φίλη που θα βρισκόταν στη θέση μας. Ποιος ξέρει; Εφαρμόζοντας την ενσυναίσθηση για να κατανοήσουμε και βοηθήσουμε τους εαυτούς μας, μπορεί να βρούμε λύσεις ανέλπιστες.

(Πηγή: ygeiamou.gr)

Άστεγος στο κέντρο της \Αθήνας GETTY IMAGES

Το κατώφλι της φτώχειας ανέρχεται στο ποσό των 5.251 ευρώ ετησίως ανά μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 11.028 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών. Το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της χώρας εκτιμήθηκε σε 17.089 ευρώ.

Το 28,3% του πληθυσμού της χώρας (2.971.200 άτομα) βρίσκονταν πέρυσι (εισοδήματα 2020) σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020.

Σύμφωνα με την έρευνα εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών της ΕΛΣΤΑΤ, η αύξηση του ποσοστού του κινδύνου φτώχειας ή σε κοινωνικό αποκλεισμό οφείλεται στην αύξηση του ποσοστού του πληθυσμού σε χαμηλή ένταση εργασίας (από 11,8% το 2020 σε 13,6% το 2021) και του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας από 17,7% το 2020 σε 19,6% το 2021. Ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού είναι υψηλότερος στην περίπτωση των παιδιών ηλικίας 17 ετών και κάτω (32%).

Το ποσοστό πληθυσμού ηλικίας 18- 64 ετών που διαβιεί σε νοικοκυριά με χαμηλή ένταση εργασίας υπολογίζεται σε 13,6% επί του συνόλου του πληθυσμού αυτής της ομάδας ηλικιών, εμφανίζοντας αύξηση κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020. Το ποσοστό για τους άνδρες ανέρχεται σε 12,5% και για τις γυναίκες σε 14,6%.

Το κατώφλι της φτώχειας ανέρχεται στο ποσό των 5.251 ευρώ ετησίως ανά μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 11.028 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών, και ορίζεται στο 60% του διάμεσου συνολικού ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, το οποίο εκτιμήθηκε σε 8.752 ευρώ, ενώ το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της χώρας εκτιμήθηκε σε 17.089 ευρώ.

Το 2021, το 19,6% του συνολικού πληθυσμού της χώρας ήταν σε κίνδυνο φτώχειας, σημειώνοντας αύξηση κατά 1,9 ποσοστιαίες μονάδες. Τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας εκτιμώνται σε 765.372 σε σύνολο 4.108.895 νοικοκυριών και τα μέλη τους σε 2.054.015 στο σύνολο των 10.498.099 ατόμων του εκτιμώμενου πληθυσμού της χώρας που διαβιεί σε ιδιωτικά νοικοκυριά.

Τα παιδιά

Ο κίνδυνος φτώχειας για παιδιά ηλικίας 0- 17 ετών (παιδική φτώχεια) ανέρχεται σε 23,7% σημειώνοντας άνοδο κατά 2,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020, ενώ για τις ομάδες ηλικιών 18- 64 ετών και 65 ετών και άνω ανέρχεται σε 20,6% (18,4% το 2020) και 13,5% (13% το 2020), αντίστοιχα.

Σε τρεις περιφέρειες (Αττική, Κρήτη, και Νότιο Αιγαίο) καταγράφονται ποσοστά κινδύνου φτώχειας χαμηλότερα από αυτό του συνόλου της χώρας, ενώ στις υπόλοιπες δέκα περιφέρειες (Θεσσαλία, Ιόνια Νησιά, Ήπειρος, Βόρειο Αιγαίο, Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος, Δυτική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Κεντρική Μακεδονία και Ανατολική Μακεδονία και Θράκη) τα αντίστοιχα ποσοστά είναι υψηλότερα.

Εκπαίδευση και φτώχεια

Όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο εκπαίδευσης τόσο μικρότερο είναι το ποσοστό του κινδύνου φτώχειας. Για το 2021, ο κίνδυνος φτώχειας εκτιμάται σε 25,8% για όσους έχουν ολοκληρώσει προσχολική, πρωτοβάθμια και το πρώτο στάδιο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε 23,1% για όσους έχουν ολοκληρώσει το δεύτερο στάδιο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, και σε 7,9% για όσους έχουν ολοκληρώσει το πρώτο και το δεύτερο στάδιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας πριν από όλες τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (μη συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών επιδομάτων και των συντάξεων στο συνολικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών) ανέρχεται σε 48,2%, ενώ όταν περιλαμβάνονται μόνο οι συντάξεις και όχι τα κοινωνικά επιδόματα μειώνεται στο 24,7%. Αναφορικά με τα κοινωνικά επιδόματα, αυτά περιλαμβάνουν παροχές κοινωνικής βοήθειας (όπως το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το επίδομα στέγασης, το επίδομα θέρμανσης κ.λπ.), οικογενειακά επιδόματα (όπως επιδόματα τέκνων), καθώς και επιδόματα ή βοηθήματα ανεργίας, ασθένειας, αναπηρίας ή ανικανότητας, ή και εκπαιδευτικές παροχές. Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις ανέρχεται σε 19,6%, ως εκ τούτου διαπιστώνεται ότι τα κοινωνικά επιδόματα συμβάλλουν στη μείωση του ποσοστού του κινδύνου φτώχειας κατά 5,1 ποσοστιαίες μονάδες ενώ, εν συνεχεία, οι συντάξεις κατά 23,5 ποσοστιαίες μονάδες. Το σύνολο των κοινωνικών μεταβιβάσεων μειώνει το ποσοστό του κινδύνου φτώχειας κατά 28,6 ποσοστιαίες μονάδες.

Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας το 2021 είναι ελαφρώς υψηλότερο για τις γυναίκες (19,8%) σε σχέση με τους άνδρες (19,4%). Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας για τους άνδρες και για τις γυναίκες αυξήθηκε κατά 1,9 και 2 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα σε σχέση με το 2020.

Ο κίνδυνος φτώχειας των νοικοκυριών με έναν ενήλικα και τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο παιδί ανέρχεται σε 30,1%, ενώ των νοικοκυριών με τρεις ή περισσότερους ενήλικες με εξαρτώμενα παιδιά ανέρχεται σε 31,5% και των νοικοκυριών με δύο ενήλικες και 2 εξαρτώμενα παιδιά σε 18,1%.

Οι εργαζόμενοι 18 ετών και άνω αντιμετωπίζουν χαμηλότερο κίνδυνο φτώχειας σε σύγκριση με τους ανέργους και τους οικονομικά μη ενεργούς (νοικοκυρές κ.λπ.). Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας για τους εργαζομένους 18 ετών και άνω ανέρχεται σε 11,3%, σημειώνοντας αύξηση κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020. Αύξηση κατά 1,6 ποσοστιαίες μονάδες παρουσίασε το ποσοστό κινδύνου φτώχειας για τις εργαζόμενες γυναίκες ετών και άνω, ενώ αυξήθηκε κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες το αντίστοιχο ποσοστό για τους εργαζόμενους άνδρες, με τα αντίστοιχα ποσοστά να διαμορφώνονται σε 8,8% και 13,0%.

Για τους ανέργους, ο κίνδυνος φτώχειας είναι σημαντικά μεγαλύτερος και ανέρχεται σε 45,4%, παρουσιάζοντας σημαντική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών (54,3% και 38,6% αντίστοιχα). Ο κίνδυνος φτώχειας για όσους είναι οικονομικά μη ενεργοί (μη συμπεριλαμβανομένων των συνταξιούχων) αυξήθηκε κατά 2,2 ποσοστιαίες μονάδες και ανήλθε σε 27,3 %.

Τέλος, το 6,9% των νοικοκυριών δήλωσε ότι το εισόδημα του αυξήθηκε κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, ενώ το 26,3% των νοικοκυριών ότι μειώθηκε και το 66,7% των νοικοκυριών ότι παρέμεινε το ίδιο. Το 23,7% δήλωσε ότι ο κύριος λόγος αύξησης ή μείωσης του εισοδήματος ήταν η πανδημία (COVID-19), εκ των οποίων το 3,4% δήλωσε ότι αυξήθηκε το εισόδημά του και το 20,4% ότι μειώθηκε.

Αυξάνονται οι ανισότητες

Το 25% του πληθυσμού της χώρας στην α’ κατηγορία (με το χαμηλότερο εισόδημα) κατείχε πέρυσι (εισοδήματα 2020) το 9,6% του συνολικού εθνικού διαθέσιμου εισοδήματος, ποσοστό μειωμένο κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020.

Αυτό προκύπτει, επίσης, από την έρευνα για την οικονομική ανισότητα της ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα επίσης με την οποία:

• Το 25% του πληθυσμού στην δ’ κατηγορία (με το υψηλότερο εισόδημα) κατέχει το 45,7% του συνολικού εθνικού διαθέσιμου εισοδήματος, ποσοστό αυξημένο κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020.
• Το 50% του πληθυσμού στη β’ και την γ’ κατηγορία (με μεσαία εισοδήματα) κατέχουν το 44,6% του εθνικού διαθέσιμου εισοδήματος, ποσοστό αυξημένο κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020.
• Το υψηλότερο ατομικό ετήσιο εισόδημα για την α’ κατηγορία ανέρχεται σε 5.947 ευρώ. Το χαμηλότερο ατομικό ετήσιο εισόδημα για την δ’ κατηγορία ανέρχεται σε 12.308 ευρώ.

Όπως επεξηγεί η ΕΛΣΤΑΤ, τα άτομα κατατάσσονται σε αύξουσα σειρά με βάση το εισόδημά τους (από το μικρότερο στο μεγαλύτερο) και στη συνέχεια χωρίζεται ο πληθυσμός σε τέσσερα ίσα μέρη (με βάση το συνολικό αριθμό των ατόμων).

(Πηγή: news247.gr)

Η ανθρωπότητα κατανάλωσε ήδη όλους τους φυσικούς πόρους που μπορεί να ανανεώσει ο πλανήτης φέτος

Σήμερα η ανθρωπότητα κατανάλωσε ήδη το σύνολο της παραγωγής που ήταν εφικτή στον πλανήτη μέσα σε έναν χρόνο χωρίς την εξάντλησή του κι άρχισε πλέον να καταναλώνει φυσικούς πόρους με πίστωση, προειδοποιούν οι μη κυβερνητικές οργανώσεις Global Footprint Network και WWF.

Σχηματικά, θα χρειαζόταν 1,75 φορά ο πλανήτης Γη για να καλυφθούν οι ανάγκες του παγκόσμιου πληθυσμού, σύμφωνα με αυτόν τον δείκτη, που δημιούργησαν ερευνητές στις αρχές των χρόνων του 1990 και δεν έχει πάψει να επιδεινώνεται έκτοτε.

Η κατανάλωση

Σήμερα είναι «η ημέρα κατά την οποία η ανθρωπότητα αρχίζει να καταναλώνει περισσότερους φυσικούς πόρους και υπηρεσίες απ’ ό,τι μπορούν να αναπαράγουν τα οικοσυστήματα ανά έτος», συνοψίζουν οι δύο ΜΚΟ.

«Κατά τη διάρκεια των 156 ημερών που απομένουν (ως το τέλος της χρονιάς), η κατανάλωσή μας σε ό,τι αφορά τους ανανεώσιμους πόρους θα συνίσταται στην ανάλωση φυσικού κεφαλαίου του πλανήτη», εξήγησε η Λετίσια Μάιγ του Global Footprint Network κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Ο υπολογισμός αυτός δεν συμπεριλαμβάνει καν τις ανάγκες των υπόλοιπων ειδών που ζουν στη Γη. «Πρέπει να αφήσουμε χώρο στα άγρια είδη», επισήμανε.

Η «υπέρβαση» αυτή σημειώνεται όταν η ανθρώπινη κατανάλωση ξεπερνά τις αναπαραγωγικές δυνατότητες των οικοσυστημάτων. Δεν έχει σταματήσει, σύμφωνα με το Global Footprint Network, που κάνει τη μέτρηση, να έρχεται ολοένα νωρίτερα τα τελευταία 50 χρόνια: την 29η Δεκεμβρίου το 1970, την 4η Νοεμβρίου το 1980, την 11η Οκτωβρίου το 1990, την 23η Σεπτεμβρίου το 2000, την 7η Αυγούστου το 2010.

Το 2020, η ημέρα αυτή ήρθε τρεις εβδομάδες αργότερα, λόγω των lockdowns που είχαν επιβληθεί για να ανασχεθεί η εξάπλωση της πανδημίας του νέου κορονοϊού. Όμως κατόπιν, επανήλθε στο προηγούμενο επίπεδο — και συνέχισε να επισπεύδεται.

Το σύστημα τροφίμων «έχει τρελαθεί»

Το οικολογικό αποτύπωμα αυτό υπολογίζεται με βάση έξι διαφορετικές κατηγορίες, «τις καλλιέργειες, τους βοσκότοπους, τους απαραίτητους δασικούς χώρους για τα δασικά προϊόντα, τις ζώνες αλιείας, τις οικοδομημένες εκτάσεις και τις δασικές εκτάσεις που είναι απαραίτητες για την απορρόφηση του (διοξειδίου του) άνθρακα που εκπέμπεται από την καύση ορυκτών καυσίμων» και συνδέεται άρρηκτα με τον τρόπο ζωής και την κατανάλωση, ειδικά στις πλούσιες χώρες.

Για παράδειγμα, αν όλη η ανθρωπότητα ζούσε όπως οι Γάλλοι, η ημέρα της υπέρβασης θα καταγραφόταν ακόμα νωρίτερα, την 5η Μαΐου 2022.

Οι WWF και Global Footprint Network επικρίνουν ειδικά το σύστημα παραγωγής τροφίμων.

«Το σύστημα τροφίμων μας έχει τρελαθεί, κάνει υπερκατανάλωση φυσικών πόρων και δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του αγώνα εναντίον της φτώχειας από τη μια και της επιδημίας των υπέρβαρων και των παχύσαρκων ανθρώπων από την άλλη, σχολιάζει ο Πιερ Κανέ του γαλλικού παραρτήματος της WWF.

«Το οικολογικό αποτύπωμα των τροφίμων είναι σημαντικό: η παραγωγή τροφής κινητοποιεί όλες τις κατηγορίες του αποτυπώματος, ιδίως αυτή των καλλιεργειών (που είναι απαραίτητες για να τραφούν τα ζώα και οι άνθρωποι) και του άνθρακα (η γεωργία είναι τομέας που εκπέμπει μεγάλες ποσότητες αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου)», διευκρινίζουν οι δύο ΜΚΟ.

«Συνολικά, το μισό και πλέον βιολογικό δυναμικό του πλανήτη (το 55%) χρησιμοποιείται για να τραφεί η ανθρωπότητα», τονίζουν ακόμη.

Πιο συγκεκριμένα, «μεγάλο μέρος των διατροφικών ειδών και των πρώτων υλών χρησιμοποιείται για να τρέφονται τα ζώα και τα ζώα που καταναλώνονται κατόπιν», σύμφωνα με τον Πιερ Κανέ. Στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «το 63% των καλλιεργήσιμων γαιών (…) συνδέεται άμεσα με την κτηνοτροφία», σημειώνει για παράδειγμα.

Η γεωργία συμβάλλει στην αποψίλωση των δασών, στην κλιματική αλλαγή και στις εκπομπές των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, στην απώλεια της βιοποικιλότητας και στην επιδείνωση των οικοσυστημάτων, ενώ χρησιμοποιεί επίσης μεγάλο μέρος του διαθέσιμου γλυκού νερού, σύμφωνα με τις δύο ΜΚΟ.

Βασιζόμενες σε επιστημονικές συστάσεις, καλούν να μειωθεί η κατανάλωση κρέατος στις πλούσιες χώρες.

«Αν μπορούσαμε να μειώσουμε την κατανάλωση κρέατος κατά το ήμισυ, θα μπορούσαμε να απωθήσουμε την ημέρα της υπέρβασης κατά 17 ημέρες», εκτιμά η κυρία Μάιγ.

«Ο περιορισμός της σπατάλης τροφίμων θα επέτρεπε να απωθηθεί η υπέρβαση για 13 ημέρες, αυτό δεν είναι αμελητέο», συμπληρώνει η ίδια, καθώς το ένα τρίτο των τροφίμων σπαταλιέται σε παγκόσμια κλίμακα.

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

H Ιώ (στο πάνω μέρος της εικόνας) στέλνει διοξείδιο του θείου στην Ευρώπη. – NASA

Η Ιώ είναι ο τρίτος σε μέγεθος δορυφόρος του Δία. Είναι το γεωλογικά πιο δραστήριο σώμα στο Ηλιακό μας σύστημα. Εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, ηφαίστεια εκρήγνυνται αδιάκοπα εκτοξεύοντας κολοσσιαίες ποσότητες πυρακτωμένων υλικών σε ύψος εκατοντάδων χλμ. Η Ιώ αλληλεπιδρά με το μαγνητικό πεδίο του Δία και εκτός από τα πυρακτωμένα υλικά εκτοξεύει φορτισμένα σωματίδια τα οποία παγιδεύονται στο μαγνητικό πεδίο του Δία προκαλώντας υψηλής έντασης σέλας.

Με δημοσίευση της στην επιθεώρηση «The Planetary Science Journal» ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες του Ινστιτούτου Έρευνας Southwest στις ΗΠΑ αναφέρει ότι η Ιώ εκτοξεύει υλικά και στην Ευρώπη, τον δορυφόρο του Δία κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του οποίου έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχει ένας τεράστιος ωκεανός.

Πιο συγκεκριμένα οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι από την Ιώ εκτοξεύεται διοξείδιο του θείου στην επιφάνεια της Ευρώπης. Το αέριο που αποτελεί από τα κύρια προϊόντα της ηφαιστειακής δραστηριότητας σύμφωνα με τους ερευνητές εκτοξεύεται στο Διάστημα από την Ιώ ιονίζεται (τα σωματίδια γίνονται φορτισμένα) και συλλαμβάνεται από το μαγνητικό πεδίο του Δία το οποίο δεν κατευθύνει το ιονισμένο πλέον διοξείδιο του θείου στον πλανήτη αλλά στην Ευρώπη.

Οι ερευνητές αφήνουν πάντως και ένα μικρό ενδεχόμενο το διοξείδιο του θείου που εντοπίζεται στην επιφάνεια της και τον εξωτερικό φλοιό Ευρώπης να μην προέρχεται από την Ιώ αλλά από το εσωτερικό της ίδιας της Ευρώπης. Η ανακάλυψη φωτίζει άλλη μια άγνωστη μέχρι σήμερα διεργασία στο ηλιακό μας σύστημα και ένα νέο κοσμικό φαινόμενο.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Μια συμφωνία κλείστηκε στη Φλωρεντία το Νοέμβριο του 2021, αλλά το αποτέλεσμα θα αποκαλυφθεί μόνο όταν σφραγιστεί από την ελβετική κυβέρνηση, κάτι που δεν θα συμβεί πριν από το 2023.

Απίστευτο κι όμως αληθινό: Ένας παγετώνας που λιώνει στις Άλπεις έχει… μετατοπίσει τα σύνορα μεταξύ Ελβετίας και Ιταλίας, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την τοποθεσία ενός ιταλικού ορεινού καταφυγίου!

Όπως σημειώνεται σε άρθρο του βρετανικού Guardian, το φαινόμενο εξηγείται επιστημονικά, ενώ το ζήτημα που προέκυψε λύθηκε δια της… διπλωματίας.

Η συνοριακή γραμμή εκτείνεται κατά μήκος ενός διαχωριστικού σημείου αποστράγγισης, όπου το νερό που λιώνει θα «τρέξει» προς τη μία ή την άλλη πλευρά του βουνού, προς τη μία ή την άλλη χώρα.

Αλλά η υποχώρηση του παγετώνα Theodul σημαίνει ότι η λεκάνη απορροής έχει συρθεί προς το Rifugio Guide del Cervino, ένα καταφύγιο για τους επισκέπτες κοντά στην κορυφή Testa Grigia, ύψους 3.480 μέτρων – και σταδιακά σαρώνει το έδαφος κάτω από το κτίριο.

«Πού είμαστε; Ιταλία ή Ελβετία;»

Σε μια πρόσφατη επίσκεψη στο εστιατόριο του καταφυγίου, ο Frederic, ένας 59χρονος τουρίστας, ρώτησε: «Λοιπόν, είμαστε στην Ελβετία;».

Ήταν ένα ερώτημα που άξιζε να τεθεί. Η απάντηση αποτέλεσε αντικείμενο διπλωματικών διαπραγματεύσεων που ξεκίνησαν το 2018 και ολοκληρώθηκαν με συμβιβασμό πέρυσι, αλλά οι λεπτομέρειες παραμένουν μυστικές.

Όταν το καταφύγιο χτίστηκε σε μια βραχώδη προεξοχή το 1984, τα 40 κρεβάτια και τα μακριά ξύλινα τραπέζια του βρίσκονταν εξ ολοκλήρου σε ιταλικό έδαφος. Αλλά τώρα τα δύο τρίτα του καταφυγίου, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων κλινών και του εστιατορίου, βρίσκονται τεχνικά «σκαρφαλωμένα» στη νότια Ελβετία!

Το ζήτημα έχει έρθει στο προσκήνιο, επειδή η περιοχή, η οποία βασίζεται στον τουρισμό, βρίσκεται στην κορυφή ενός από τα μεγαλύτερα χιονοδρομικά κέντρα του κόσμου, ενώ λίγα μέτρα μακριά κατασκευάζεται μια μεγάλη νέα υποδομή, συμπεριλαμβανομένου ενός σταθμού τελεφερίκ.

Τη διαφορά έλυσε η… διπλωματία!

Μια συμφωνία κλείστηκε στη Φλωρεντία το Νοέμβριο του 2021, αλλά το αποτέλεσμα θα αποκαλυφθεί μόνο όταν σφραγιστεί από την ελβετική κυβέρνηση, κάτι που δεν θα συμβεί πριν από το 2023.

«Συμφωνήσαμε να μοιραστούμε τη διαφορά», δήλωσε ο Alain Wicht, ο επικεφαλής συνοριακός υπάλληλος της εθνικής υπηρεσίας χαρτογράφησης της Ελβετίας, Swisstopo.

Η δουλειά του περιλαμβάνει τη φροντίδα των 7.000 συνοριακών σημείων κατά μήκος των συνόρων 1.200 μιλίων (1.935 χιλιομέτρων) της αποκλεισμένης από την ξηρά Ελβετίας με την Αυστρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και το Λιχτενστάιν.

Ο Wicht συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, όπου και τα δύο μέρη έκαναν παραχωρήσεις για την εξεύρεση λύσης. «Ακόμη και αν καμία από τις δύο πλευρές δεν βγήκε νικήτρια, τουλάχιστον κανείς δεν έχασε», δήλωσε.

Εκεί όπου τα ιταλο-ελβετικά σύνορα διασχίζουν τους παγετώνες των Άλπεων, τα σύνορα ακολουθούν τη γραμμή της λεκάνης απορροής. Αλλά ο παγετώνας Theodul έχασε σχεδόν το ένα τέταρτο της μάζας του μεταξύ 1973 και 2010.

Αυτό εξέθεσε τον βράχο – που βρίσκεται από κάτω – στον πάγο, μεταβάλλοντας το διαχωριστικό όριο της αποστράγγισης και αναγκάζοντας τους δύο γείτονες να επανασχεδιάσουν περίπου ένα τμήμα των συνόρων τους, μήκους 100 μέτρων.

Οικονομική ζημιά

Τα χρόνια των διαπραγματεύσεων, ωστόσο, καθυστέρησαν την ανακαίνιση του καταφυγίου, αφού τα χωριά εκατέρωθεν των συνόρων δεν ήταν σε θέση να εκδώσουν οικοδομική άδεια.

Ως εκ τούτου, τα έργα δεν θα ολοκληρωθούν εγκαίρως για την προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας ενός νέου τελεφερίκ στην ιταλική πλευρά του βουνού Klein Matterhorn, στο τέλος του 2023. Οι πίστες είναι προσβάσιμες μόνο από το ελβετικό χιονοδρομικό κέντρο Ζερμάτ.

Προς το παρόν, στους χάρτες της Swisstopo, η συμπαγής ροζ λωρίδα των ελβετικών συνόρων παραμένει μια διακεκομμένη γραμμή, καθώς περνάει από το καταφύγιο…

(Πηγή: in.gr)

Συντάκτης: Ελίνα Τουκουσμπαλίδου

Αμέτρητα νεκρά και πυρόπληκτα ζώα άφησε πίσω της η καταστροφική πυρκαγιά που ξέσπασε πριν από πέντε μέρες και συνεχίζει να καίει στο παρθένο δάσος της Δαδιάς στον Έβρο, όπου πυροσβέστες και διασώστες δίνουν τιτάνια μάχη να σώσουν ό,τι σώζεται από τον φυτικό πλούτο αλλά και την σπάνια πανίδα της περιοχής που απαρτίζεται από πολλά προστατευόμενα είδη.

Από χθες το πρωί, μέλη του Συλλόγου Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής «ΑΝΙΜΑ» από την Αθήνα βρίσκονται στο δάσος και πραγματοποιούν επιχείρηση διάσωσης των ζώων που επλήγησαν από τη μεγάλη πυρκαγιά, ενώ έντονη είναι η αγωνία για τα προστατευόμενα, σπάνια αρπακτικά πτηνά των οποίων μοναδικό σπίτι σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι το δάσος της Δαδιάς.

«Όλο το δάσος είναι ένα οικοσύστημα που φιλοξενεί 35 είδη αρπακτικών ζώων. Θεωρείται το μέρος με τα περισσότερα είδη αρπακτικών στην Ευρώπη. Εάν δεν έχουν πια δέντρα και τόπους φωλιάσματος, αυτό είναι μια τεράστια απώλεια. Ήδη η απώλεια είναι πολύ μεγάλη. Καίγεται το σπίτι τους», επισημαίνει η πρόεδρος της «ΑΝΙΜΑ», Μαρία Γανωτή.

Μιλώντας στο ThessToday.gr η ίδια αναφέρει πως στο δάσος της Δαδιάς κατοικούν μαυρόγυπες, μαυροπελαργοί, όρνια, ασπροπάρηδες, βασιλαετοί, χρυσαετοί και πάρα πολλά άλλα είδη αρπακτικών, νυκτόβιων και ημερόβιων, τα οποία είναι όλα προστατευόμενα.

«Οι μαυρόγυπες φωλιάζουν σε δέντρα. Τα πουλιά που φωλιάζουν σε δέντρα έχουν μεγάλο πρόβλημα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους μαυροπελαργούς που είναι εκεί πέρα. Μαυρόγυπες και μαυροπελαργοί θέλουν μεγάλα, ώριμα και παλιά δέντρα για να φωλιάσουν. Όταν δεν υπάρχουν αυτά τα δέντρα δεν θα έχουν πού να κάνουν φωλιές, δεν θα κάνουν απογόνους και το προστατευμένο είδος θα υποστεί μεγάλο πλήγμα. Μπορεί να χαθεί. Μόνο εκεί φωλιάζουν απ’ όλη την Ευρώπη», όπως εξηγεί.

Τα διασωθέντα από την πύρινη λαίλαπα ζώα

Κατά τις χθεσινές εξορμήσεις στο πεδίο της καμένης γης, οι διασώστες εντόπισαν πολλά νεκρά και πυρόπληκτα ζώα όπως χελώνες, σαύρες, βάτραχους και φρύνους. Εκεί έχουν στήσει έναν σταθμό όπου τα περιθάλπουν και τα φιλοξενούν προσωρινά. Οι διασώστες δεν μπορούν ακόμη να προσεγγίσουν το σημείο όπου φωλιάζουν τα άγρια πτηνά καθώς η φωτιά καίει ακόμη σε πολλά μέτωπα. Όπως επισημαίνει όμως η κα. Γανωτή, έχει δημιουργηθεί μια μεγάλη αντιπυρική ζώνη στο κομμάτι όπου φωλιάζουν αυτά τα πτηνά, με πρόθεση και μεριμνά να μη περάσουν οι φλόγες σε εκείνο το σημείο.

«Το κομμάτι στο οποίο βρίσκονται οι φωλιές από τους μαυρόγυπες δεν έχει πληγεί ακόμη. Ακόμη όμως δεν μπορεί να μετρηθεί το μέγεθος της καταστροφής. Τα μεγάλα αρπακτικά πετούν. Έχουν φύγει μεν, όμως από τους πυκνούς καπνούς έχουν αποπροσανατολιστεί», σημειώνει.

«Η απώλεια ενός τέτοιου οικοσυστήματος είναι τρομακτική»

Μάλιστα, η ιδιαιτερότητα του Εθνικού Πάρκου της Δαδιάς που αποτελεί προστατευόμενη περιοχή, καθιστά τη φωτιά που καίει επί σειρά ημερών εξαιρετικά ζημιογόνα με καταστροφικές συνέπειες που θα διαρκέσουν για χρόνια. Σύμφωνα με την πρόεδρο της «ΑΝΙΜΑ»: «Η απώλεια ενός τέτοιου οικοσυστήματος είναι τρομακτική. Το δάσος της Δαδιάς είναι ένα δάσος παλιό, με μεγάλα πεύκα που δεν μεγαλώνουν γρήγορα και δεν είχε καεί ξανά. Είναι μεγάλη η σημασία του για τη διατήρηση της άγριας ζωής».

*Οι φωτογραφίες είναι από τη σελίδα της ΑΝΙΜΑ στο Facebook

(Πηγή: thesstoday.gr)

Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι είναι πιθανό οι γυναίκες να είναι πιο ευάλωτες στις ακραίες υψηλές θερμοκρασίες του καύσωνα

Οι γυναίκες μπορεί να είναι πιο ευάλωτες σε ακραίες υψηλές θερμοκρασίες, όπως ο καύσωνας που πλήττει πολλές χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, προτείνουν ειδικοί.

Το σχέδιο καύσωνα για την Αγγλία αναφέρει ότι σε αυτούς που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο περιλαμβάνονται άτομα άνω των 75 ετών, μωρά, μικρά παιδιά, άτομα με σοβαρές σωματικές ή ψυχικές ασθένειες και γυναίκες.

Το έγγραφο δεν εξηγεί γιατί οι γυναίκες περιλαμβάνονται στη λίστα, αλλά η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου επεσήμανε μια μελέτη στην Ολλανδία που εξέτασε τη θνησιμότητα μετά από διάφορους καύσωνες και διαπίστωσε ότι οι ηλικιωμένες γυναίκες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο από τους άνδρες. Οι ερευνητές είπαν ότι τα αποτελέσματα δεν αφορούσαν απλώς την ηλικία.

«Όταν λήφθηκαν υπόψη οι ίσες ηλικίες, τα ποσοστά θνησιμότητας εξακολουθούσαν να είναι 15% υψηλότερα για τις γυναίκες», έγραψε η ομάδα σχετικά με την ανάλυση των δεδομένων από τον καύσωνα του 2003 στη Γαλλία.

Γιατί οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες;

Μια άλλη μελέτη από Ολλανδούς και Γερμανούς ερευνητές, που εξετάζει δεδομένα θερμοκρασίας 23 ετών από την Ολλανδία μαζί με στοιχεία ημερήσιας θνησιμότητας, βρήκε επίσης διαφορές μεταξύ των φύλων .

«Η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη ήταν υψηλότερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, ειδικά στην μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα (≥ 80 ετών) κάτω από υπερβολική ζέστη», είπαν.

Η ομάδα είπε ότι τα ευρήματα δεν φαίνεται να οφείλονται στο ότι οι ηλικιωμένοι είναι πιο ευάλωτοι στη ζέστη και οι γυναίκες γενικά ζουν περισσότερο από τους άνδρες.

Ο Hein Daanen, καθηγητής φυσιολογίας της άσκησης στο Πανεπιστήμιο VU του Άμστερνταμ και συγγραφέας της μελέτης, είπε ότι η ομάδα εικάζει ότι η μειωμένη παραγωγή ιδρώτα στις γυναίκες μπορεί να παίζει κάποιο ρόλο.

«Χονδρικά, οι ηλικιωμένοι [άνθρωποι] ιδρώνουν τη μισή ποσότητα σε σύγκριση με τους νέους και οι γυναίκες τη μισή από αυτή των ανδρών», είπε. Με άλλα λόγια, σημειώνει η μελέτη, «η ικανότητα των ηλικιωμένων θηλυκών να χάνουν θερμότητα από το σώμα είναι η χαμηλότερη».

Παίζει ρόλο το στρες;

Η ομάδα είπε ότι το στρες που ασκείται στο καρδιαγγειακό σύστημα από τη θερμότητα μπορεί επίσης να εμπλέκεται. «Η καρδιαγγειακή καταπόνηση φέρεται να είναι υψηλότερη στις γυναίκες, εξηγώντας πιθανώς τον υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας στη ζέστη», έγραψαν.

Μεταξύ άλλων πιθανοτήτων, η ομάδα σημειώνει ότι οι ηλικιωμένες γυναίκες μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επειδή μπορεί να είναι πιο πιθανό να ζουν μόνες – ένας γνωστός παράγοντας κινδύνου σε ζεστό καιρό – και μπορεί να είναι λιγότερο δραστήριες συνολικά από τους άνδρες, αλλά πιο πιθανό να είναι ενεργές στο νοικοκυριό.

«Η συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια των καύσωνα ενώ είναι λιγότερο σωματικά σε καλή κατάσταση θέτει τις γυναίκες περισσότερο σε κίνδυνο υπερθέρμανσης και καρδιαγγειακής καταπόνησης από τους άνδρες», έγραψε η ομάδα.

Ο Ollie Jay, καθηγητής θερμότητας και υγείας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, σημείωσε επίσης ότι οι μελέτες είχαν δείξει ότι ο μέγιστος ιδρώτας σε νεαρές υγιείς γυναίκες έτεινε να είναι χαμηλότερος από τους άνδρες ομολόγους τους.

«Αν αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν περισσότερες γυναίκες στα δεδομένα θνησιμότητας και νοσηρότητας στους καύσωνες, δεν το γνωρίζουμε πραγματικά ακόμα. Δεν είναι επίσης σαφές εάν υπάρχει κάποια αλληλεπίδραση αυτής της επίδρασης του φύλου με την ηλικία», είπε.

Προσοχή στις μέρες μετά την ωορρηξία

Ο Mike Tipton, καθηγητής ανθρώπινης και εφαρμοσμένης φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ, είπε ότι οι γυναίκες μπορεί να κινδυνεύουν περισσότερο από καύσωνες επειδή έχουν υψηλότερες θερμοκρασίες πυρήνα μετά την ωορρηξία, ενώ συχνά είναι μικρότερες από τους άνδρες και ως εκ τούτου έχουν μεγαλύτερη επιφάνεια στη μάζα. αναλογία, που σημαίνει ότι θερμαίνονται πιο γρήγορα.

Αλλά ο Τζέι είπε: «Η πιο πιθανή απάντηση είναι ότι είναι ένας συνδυασμός παραγόντων και πρέπει να κάνουμε περισσότερη έρευνα για να καταλάβουμε τι συμβαίνει».

(Πηγή: in.gr)

Γράφει ο Μάριος Οικονόμου

Πότε ψηλώνουν τα παιδιά; Μα το καλοκαίρι φυσικά, θα απαντήσουν οι περισσότεροι. Και όμως τα πράγματα μάλλον δεν είναι έτσι

Αν και πιστεύουμε ότι στις θερινές διακοπές τα παιδιά θα «πάρουν» πόντους, η έρευνα αποκαλύπτει ότι οι ουσιαστικές αλλαγές συμβαίνουν στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Σε κάθε σπίτι με παιδιά, θα εντοπίσει κανείς στις κάσες των πορτών ή σε γωνίες των τοίχων πολλά μικρά σημαδάκια. Από το ένα σημείο στο επόμενο, αποτυπώνεται η ανάπτυξη του παιδιού που κορδώθηκε για να μετρήσει το ύψος του ο γονέας.

Οι περισσότεροι γονείς μάλιστα συμφωνούν ότι το παιδί «παίρνει ύψος» το καλοκαίρι μια και η μέτρηση στις αρχές του φθινοπώρου στην κάσα της πόρτας, συνήθως μαρτυρά ότι στη διάρκεια των διακοπών η ανάπτυξη του παιδιού ήταν θεαματική.

Τα παραπάνω ανατρέπουν μάλλον ερευνητές από το Baylor College of Medicine του Τέξας και η πενταετής μελέτη τους σε περισσότερα από 3.500 παιδιά, η οποία έδειξε ότι, για το διάστημα Σεπτεμβρίου – Απριλίου, τα παιδιά ψήλωναν κατά μισό χιλιοστό τον μήνα και περισσότερο συνολικά συγκριτικά με τα ενδιάμεσα καλοκαίρια. Αν και δεν εξακριβώθηκαν τα αίτια, οι επιστήμονες απέδωσαν τα αποτελέσματα στις πιο υγιείς ρουτίνες ύπνου και διατροφής κατά τη σχολική περίοδο.

Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Physiology έδειξε ακόμη ότι κατά τη σχολική χρονιά βελτιώθηκε και ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) των παιδιών αλλά και ποια ομάδα μαθητών δεν μπόρεσε να αποκομίσει τα σημαντικά οφέλη. Παιδιά με τάσεις να γίνουν υπέρβαρα ή παχύσαρκα στο μέλλον, δεν πέτυχαν αντίστοιχη αύξηση στο ύψος και βελτίωση στο βάρος.

Επομένως την επόμενη φορά που θα ζητήσετε στο παιδί να σταθεί όρθιο στον τοίχο για την πολυαναμενόμενη μέτρηση, μάλλον θα είναι φθινόπωρο και θα πρέπει να του υπενθυμίσετε να βγάλει τη σχολική τσάντα από τους ώμους και όχι το καπέλο και τις σαγιονάρες.

(Πηγή: ygeiamou.gr)

Αν και κανείς δεν είναι σίγουρος για το ποιες μυρωδιές ελκύουν περισσότερο τα κουνούπια, αρκετές μελέτες δείχνουν μια ομάδα μορίων που είναι υπεύθυνα.

Τα κουνούπια που μεταφέρουν ασθένειες έχουν σκοτώσει περισσότερους ανθρώπους από όλους τους πολέμους στην καταγεγραμμένη ιστορία μαζί. Στην πραγματικότητα, οι στατιστικές δείχνουν ότι το κουνούπι είναι μακράν το πιο θανατηφόρο πλάσμα στον κόσμο για τον άνθρωπο.

Τα κουνούπια προκάλεσαν περίπου 725.000 θανάτους μόνο το 2018. Η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου για τους ανθρώπους εκείνο το έτος ήταν άλλα άτομα, υπεύθυνα για 437.000 θανάτους. Πολύ πιο πίσω σε νούμερα ήταν οι συνδυασμένοι θάνατοι που προκλήθηκαν από φίδια, σκύλους, δηλητηριώδη σαλιγκάρια, κροκόδειλους, ιπποπόταμους, ελέφαντες, λιοντάρια, λύκους και καρχαρίες.

Αυτή η ανησυχητική κατάσταση ώθησε την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας το 2017 να εγκρίνει το Global Vector Control Response (GVCR) 2017-2030, ένα πρόγραμμα που παρέχει στρατηγική κατεύθυνση σε χώρες που πρέπει να ελέγξουν επειγόντως τους φορείς, ιδιαίτερα τα κουνούπια.

Ο έλεγχος των φορέων είναι απαραίτητος για την πρόληψη ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια και την απόκριση στην επιδημία. Αυτά τα έντομα μπορούν να μεταδώσουν διάφορες ασθένειες όπως ο πυρετός του Δυτικού Νείλου, ο Zika, ο δάγγειος πυρετός, ο κίτρινος πυρετός, η εγκεφαλίτιδα και η ελονοσία, η τελευταία από τις οποίες προκάλεσε 627.000 θανάτους μόνο το 2020. Είναι κατανοητό, λοιπόν, το γιατί οι άνθρωποι θέλουν να μάθουν τι κάνει τα κουνούπια να επιλέγουν να τσιμπήσουν ένα άτομο και όχι ένα άλλο.

Διοξείδιο του άνθρακα και μυρωδιά σώματος

Τα αρσενικά και τα θηλυκά κουνούπια μπορούν να επιβιώσουν χωρίς να τσιμπούν άλλα ζώα, αλλά τα θηλυκά χρειάζονται αίμα για να ολοκληρώσουν τον αναπαραγωγικό κύκλο. Το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) αναγνωρίστηκε ως ελκυστικό για τα κουνούπια σχεδόν πριν από έναν αιώνα. Αυτό το αέριο έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για να παγιδεύσει τα θηλυκά κουνούπια που επιδιώκουν να καταναλώσουν αίμα με τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για την ωογένεση ή την παραγωγή αυγών.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι το CO2 ευθύνεται για τη διαφορική έλξη. Με άλλα λόγια, τα επίπεδα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα δεν εξηγούν γιατί τα κουνούπια προτιμούν σταθερά ένα άτομο έναντι ενός άλλου. Ποια είναι λοιπόν η εξήγηση; Υπάρχουν άλλες φυσικές και χημικές ενδείξεις που προσελκύουν τα κουνούπια, όπως η θερμότητα, οι υδρατμοί, η υγρασία, τα οπτικά στοιχεία και το πιο σημαντικό, η οσμή του σώματος.

Ακετοφαινόνη, το «άρωμα» που προσελκύει τα κουνούπια

Αν και οι πιο ελκυστικές μυρωδιές για τα κουνούπια δεν είναι καλά κατανοητές, αρκετές μελέτες επισημαίνουν μόρια όπως η ινδόλη, η εννεανόλη, η οκτενόλη και το γαλακτικό οξύ ως οι κύριοι ύποπτοι. Μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον Matthew DeGennaro του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Φλόριντα (ΗΠΑ) εντόπισε έναν μοναδικό υποδοχέα οσμής τον γνωστό ως ιονοτροπικός υποδοχέας 8a (IR8a), που επιτρέπει στο κουνούπι την ανίχνευση γαλακτικού οξέος. Αυτός ο τύπος κουνουπιών είναι γνωστός διαβιβαστής του δάγκειου πυρετού, του chikungunya και του Zika. Όταν οι επιστήμονες μετάλλαξαν τον υποδοχέα IR8a στις κεραίες του εντόμου, διαπίστωσαν ότι τα κουνούπια δεν μπορούσαν να ανιχνεύσουν το γαλακτικό οξύ και άλλες όξινες οσμές από τον άνθρωπο.

Μικρόβια που αλλάζουν οσμή

Αυτό δεν είναι το μόνο παράδειγμα μικροοργανισμού που χειρίζεται τη φυσιολογία των κουνουπιών και των ανθρώπινων ξενιστών για να ενισχύσει τη μεταδοτικότητα. Για παράδειγμα, τα άτομα που έχουν μολυνθεί με το Plasmodium falciparum, το παράσιτο που προκαλεί ελονοσία, είναι πιο ελκυστικά από τα υγιή άτομα για τα κουνούπια Anopheles gambiae, τον φορέα της νόσου.

Ο λόγος για αυτό δεν είναι γνωστός, αλλά μπορεί να σχετίζεται με Plasmodium falciparum που παράγει έναν πρόδρομο ισοπρενοειδή που ονομάζεται (Ε)-4-υδροξυ-3-μεθυλ-βουτ-2-ενυλοπυροφωσφορικός εστέρας (HMBPP), ο οποίος επηρεάζει τις συμπεριφορές αναζήτησης αίματος και διατροφής των κουνουπιών καθώς και την ευαισθησία στη μόλυνση. Συγκεκριμένα, η HMBPP ενεργοποιεί τα ανθρώπινα ερυθρά αιμοσφαίρια για να απελευθερώσει περισσότερο CO2, αλδεΰδες και μονοτερπένια, τα οποία συνδυάζονται για να προσελκύουν τα κουνούπια και να τα προσκαλούν να «ρουφήξουν το αίμα μας».

Επιπλέον, η προσθήκη HMBPP σε δείγματα αίματος εντείνει σημαντικά την έλξη άλλων ειδών κουνουπιών.

Εν κατακλείδι, η κατανόηση των παραγόντων που εμπλέκονται στο να γίνουν μερικοί άνθρωποι πιο ελκυστικοί για τα κουνούπια από άλλους θα βοηθήσει στον εντοπισμό και στη μείωση του κινδύνου μετάδοσης μολυσματικών ασθενειών που μεταδίδονται από φορείς.

(Πηγή: onmed.gr με πληροφορίες από elpais.com)

Από τις πυρκαγιές δεν υπάρχει μόνο καταστροφή των δασών ή απειλή για ανθρώπινες ζωές, αλλά θύματα είναι και τα ζώα, άγρια ή μη.

Ένας «μαρμαρωμένος» λαγός μπροστά στις φλόγες είναι, ίσως, η φωτογραφία που αποτυπώνει τι βιώνουμε αυτή την εποχή. Σοκ και δέος μπροστά στην καταστροφή της φύσης από τις πυρκαγιές, αλλά και σαστιμάρα αφού δεν είναι η πρώτη φορά που παρακολουθούμε το ίδιο έργο.

Όπως γράφουν πολλοί και στα social media, «στο ίδιο έργο θεατές» με πανέμορφες περιοχές της χώρας να καίγονται, αυτό που ξεχάστηκε και πάλι είναι η πρόληψη. Γιατί ο ηρωισμός από τους πυροσβέστες, τους εθελοντές και τους κατοίκους των πληγεισών περιοχών, όχι μόνο δεν λείπει, αλλά περισσεύει…

Θύματα των πυρκαγιών και τα ζώα

Σε ανάρτησή τους οι Save a Greek Stray και Ομάδα Εθελοντών Νοιάζομαι έκαναν μια ανάρτηση για τα οικόσιτα και τα άγρια ζώα, τα οποία είναι επίσης θύματα των πυρκαγιών. Από εκεί προέρχεται και η συγκλονιστική φωτογραφία με τον λαγό.

Όπως γράφει η λεζάντα της ανάρτησης: «Στάχτη έγινε το Δάσος της Δαδιάς στον Έβρο. Καίγεται συνεχόμενα εδώ και τέσσερις μέρες. Καίγεται και η Βάλια Κάλντα, ο σημαντικότερος βιότοπος της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα. Κάηκε το βουνό της Πεντέλης, καίγεται η Λέσβος, καίγονται περιοχές στην Ηλεία και στην Μεσσηνία. Ειλικρινά δεν ξέρουμε τι να πούμε. Να πούμε για τα κατοικίδια και τα οικόσιτα ζώα; Να πούμε ελευθερώστε τα έστω και μην τα αφήσετε να καούνε δεμένα και εγκλωβισμένα;

Να πούμε για τα άγρια ζώα που μετριούνται πλέον στα δάχτυλα; Όσα άγρια ζώα επιβιώσουν αναγκαστικά θα εκτοπιστούν, θα πλησιάσουν οικισμούς και χωριά. Μην τα ενοχλείτε, μην τα πλησιάζετε. Αφήστε όσο νερό μπορείτε όπου μπορείτε, και δώστε τους την ευκαιρία να ζήσουν με το να μην τα ενοχλείτε καθόλου. Και ας οδηγούμε με προσοχή, ειδικά το βράδυ. Τότε θα κυκλοφορούν τα περισσότερα, όσα έχουν μείνει ζωντανά τουλάχιστον. Αφού σώθηκαν από την φωτιά, ας μην καταλήξουν κάτω από τις ρόδες ενός αυτοκινήτου. Καλό κουράγιο σε όλους και μακάρι σε μερικά χρόνια να μπορούμε ακόμα να αναπνέουμε».

Η ανάρτηση στο Facebook

Στάχτη έγινε το Δάσος της Δαδιάς στον Έβρο. Καίγεται συνεχόμενα εδώ και τέσσερις μέρες. Καίγεται και η Βάλια Κάλντα, ο σημαντικότερος βιότοπος της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα. Κάηκε το βουνό της Πεντέλης, καίγεται η Λέσβος, καίγονται περιοχές στην Ηλεία και στην Μεσσηνία. Ειλικρινά δεν ξέρουμε τι να πούμε. Να πούμε για τα κατοικίδια και τα οικόσιτα ζώα; Να πούμε ελευθερώστε τα έστω και μην τα αφήσετε να καούνε δεμένα και εγκλωβισμένα; Να πούμε για τα άγρια ζώα που μετριούνται π…

Δείτε περισσότερα

(Πηγή: in.gr)

Τα αρχικά συμπτώματα που μας προειδοποιούν ότι… κάτι δεν πάει καλά είναι: δυνατός πονοκέφαλος, ατονία, αίσθημα καταβολής, τάση για λιποθυμία, πτώση της αρτηριακής πίεσης, ναυτία, έμετοι και ταχυπαλμία.

Κυριακή για παραλία είναι η σημερινή ημέρα, καθώς ο υδράργυρος αναμένεται να αγγίξει μέχρι και τους 40 βαθμούς Κελσίου σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας. Ωστόσο ακόμη κι αν δεν κατορθώσεις να βρεθείς στην παραλία, μη ξεχνάς πως ο παρατεταμένος καύσωνας ενδέχεται να βλάψει την υγεία σου, γι αυτό θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Καθώς, δε, ο καύσωνας θα είναι –σύμφωνα πάντα με τις προγνώσεις– παρατεταμένος οι επιστήμονες προειδοποιούν για τους κινδύνους που διατρέχουμε όλοι, αλλά ιδιαιτέρως τα άτομα που ανήκουν στις ομάδες κινδύνου.

Αναλυτικότερα, όταν η θερμοκρασία φτάσει σε μη ανεκτά επίπεδα από τον ανθρώπινο οργανισμό και σε συνέργεια με άλλους παράγοντες (π.χ. υγρασία), δημιουργούνται παθολογικές καταστάσεις ποικίλου βαθμού βαρύτητας, που μπορούν να οδηγήσουν σε βαριά νόσηση έως και στον θάνατο.

Τα αρχικά συμπτώματα που μας προειδοποιούν ότι… κάτι δεν πάει καλά είναι: δυνατός πονοκέφαλος, ατονία, αίσθημα καταβολής, τάση για λιποθυμία, πτώση της αρτηριακής πίεσης, ναυτία, έμετοι και ταχυπαλμία.

Το σύνδρομο της θερμοπληξίας, εκδηλώνεται με: ξαφνική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (>40.5 ο C), κόκκινο, ζεστό και ξηρό δέρμα (η εφίδρωση έχει σταματήσει), ξηρή πρησμένη γλώσσα, ταχυπαλμία, ταχύπνοια, έντονη δίψα, πονοκέφαλος, ναυτία, έμετος, ζάλη, σύγχυση, αδυναμία προσανατολισμού και καθαρής ομιλίας, επιθετική ή παράξενη συμπεριφορά, σπασμοί, απώλεια συνείδησης ή κώμα.

Η θεραπεία των ατόμων που παρουσιάζουν τα παραπάνω συμπτώματα πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση σε νοσηλευτικά ιδρύματα.

Ως πρώτες βοήθειες μέχρι τη διακομιδή τους σε αυτά θα πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα μέτρα ελάττωσης της θερμοκρασίας του σώματος: Μεταφορά του θερμόπληκτου σε μέρος δροσερό, ευάερο, σκιερό – κατά προτίμηση κλιματιζόμενο -,  πλήρης έκδυση από τα ρούχα, τοποθέτηση παγοκύστεων ή κρύων επιθεμάτων στον τράχηλο, τις μασχάλες και τη βουβωνική περιοχή, εμβάπτιση σε μπανιέρα με κρύο νερό ή ντους ή ψεκασμό με κρύο νερό, παροχή μικρών γουλιών δροσερών υγρών.

Ομάδες υψηλού κινδύνου

Τα άτομα που κινδυνεύουν περισσότερο από τις υψηλές θερμοκρασίες είναι οι ηλικιωμένοι, μωρά και μικρά παιδιά, έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα, άτομα που εργάζονται ή ασκούνται έντονα σε ζεστό περιβάλλον, χρονίως πάσχοντες (καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, πνευμονοπάθειες, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχική νόσο, άνοια, αλκοολισμό ή κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών κ.λπ.) αλλά και ασθενείς  με οξεία νόσο, όπως λοίμωξη με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα.

Υπογραμμίζεται ότι στην παραπάνω λίστα συμπεριλαμβάνονται και όσοι λαμβάνουν για καθαρά ιατρικούς λόγους φάρμακα για τα χρόνια νοσήματά τους, όπως π.χ. διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα, ορμονούχα (συμπεριλαμβανομένης της ινσουλίνης και των αντιδιαβητικών δισκίων). Γι’ αυτό και  κατά την περίοδο των υψηλών θερμοκρασιών περιβάλλοντος θα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους για την ενδεχόμενη τροποποίηση της  δοσολογίας.

Γενικές οδηγίες προφύλαξης:

• Παραμονή σε χώρους που κλιματίζονται.
• Ντύσιμο ελαφρύ και άνετο με ανοιχτόχρωμα ρούχα από πορώδες υλικό, ώστε να διευκολύνεται ο αερισμός του σώματος και η εξάτμιση του ιδρώτα.
• Χρήση καπέλου από υλικό που να επιτρέπει τον αερισμό του κεφαλιού.
• Χρήση μαύρων ή σκουρόχρωμων γυαλιών ηλίου με φακούς που προστατεύουν από την ηλιακή ακτινοβολία.
• Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, ιδίως για τα βρέφη και τους ηλικιωμένους.
• Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας.
• Αποφυγή πολύωρων ταξιδιών με μέσα συγκοινωνίας που δεν διαθέτουν κλιματισμό.
• Τα μέσα μαζικής μεταφοράς πρέπει να φροντίζουν για την καλή λειτουργία του κλιματισμού τους, για την καλύτερη εξυπηρέτηση του κοινού.
• Πολλά χλιαρά ντους κατά τη διάρκεια της ημέρας και τοποθέτηση δροσερών επιθεμάτων στο κεφάλι και στον λαιμό.
• Μικρά σε ποσότητα και ελαφριά γεύματα φτωχά σε λιπαρά, με έμφαση στη λήψη φρούτων και λαχανικών.
• Λήψη άφθονων υγρών (νερού και χυμών φρούτων), ιδιαίτερα από τα βρέφη και τους ηλικιωμένους και αποφυγή του αλκοόλ. Αν η εφίδρωση είναι μεγάλη, συστήνεται η πρόσθετη λήψη μικρών δόσεων αλατιού.
• Ατομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα θα πρέπει να συμβουλευτούν τον θεράποντα ιατρό τους, από τον οποίο θα λάβουν επιπρόσθετες οδηγίες ανάλογα με την κατάστασή τους καθώς και οδηγίες για την πιθανή αλλαγή της δοσολογίας της φαρμακευτικής τους αγωγής.
• Οι ηλικιωμένοι να μην εγκαταλείπονται μόνοι τους αλλά να εξασφαλίζεται κάποιο άτομο για την καθημερινή τους φροντίδα.
• Οι χώροι εργασίας πρέπει να διαθέτουν κλιματιστικά μηχανήματα ή απλούς ανεμιστήρες, κατά προτίμηση οροφής, και σε κάθε περίπτωση φυσικό αερισμό των χώρων. Το ίδιο ισχύει και για τα ιδρύματα, που περιθάλπουν νεογνά, βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες.

«Ανάσες» δροσιάς μέσα και έξω από το σπίτι

Ένα πολύ σημαντικό βήμα είναι ότι θα πρέπει να διασφαλίσουμε πως τόσο μέσα, όσο και έξω από το σπίτι μας θα έχουμε κάποιες ανάσες δροσιάς.

Για παράδειγμα, οι ανεμιστήρες βοηθούν στην ανακύκλωση του αέρα και μπορεί να σας κάνουν να αισθανθείτε ακόμα πιο δροσεροί ακόμα και σε ένα σπίτι με πολύ καλό κλιματισμό.

Επίσης, δεν είναι κακή ιδέα να κρατήσετε στο ψυγείο την τονωτική σας λοσιόν για να την χρησιμοποιήσετε στα ταλαιπωρημένα σας πόδια. Το νερό είναι απαραίτητο, για αυτό φροντίστε να κρατήσετε τα πλαστικά μπουκάλια στο ψυγείο και πάρτε ένα όταν θα είστε έτοιμοι να βγείτε έξω.

Συχνά ντους ή και μπάνια με κρύο ή χλιαρό νερό είναι επίσης πολύ σημαντικά το καλοκαίρι.

Μεγάλη προσοχή στο φαγητό

Μπορεί να μην το περιμένατε, ωστόσο καλό θα είναι επίσης να αποφύγετε την καφεΐνη γιατί δημιουργεί αφυδάτωση. Επίσης, αντί για ζεστά φαγητά προτιμήστε πιο ελαφριά γεύματα και μικρότερες μερίδες ή σκανκ με παγωμένα φρούτα και γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά.

Με αυτό τον τρόπο δεν θα χρειαστεί να μαγειρέψετε και να «βράσετε» και σεις μαζί με την κατσαρόλα από τη ζέστη.

Πάνω απ’ όλα κοινή λογική…

Αν δεν έχετε κλιματισμό καλό θα ήταν να περάσετε τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας σε ένα mall, μια δημόσια βιβλιοθήκη, ένα σινεμά ή να πάτε κάπου που να έχει δροσιά. Πολλές πόλεις έχουν σημεία με κλιματισμό ανοικτά για τους πολίτες τις μέρες που έχει καύσωνα.

Σε γενικές γραμμές, χρησιμοποιείστε κοινή λογική: Αν η ζέστη δεν είναι υποφερτή μπορείτε να μείνει σπίτι και να αποφύγετε δραστηριότητες κατά τις οποίες έρχεστε σε επαφή με τον ήλιο ή με τη ζεστή επιφάνεια της ασφάλτου.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνετε στους ηλικιωμένους, τα βρέφη και σε όσους πάσχουν από χρόνια νοσήματα. Επίσης, τα κατοικίδια ζώα χρειάζονται καλή ενυδάτωση καθώς κινδυνεύουν από ηλίαση.

Οι πιο απλοί και φθηνοί τρόποι να δροσιστείτε

Το Business Insider ζήτησε από δύο επιστήμονες «φθηνές» συμβουλές αντιμετώπισης του καύσωνα.

Να βάζετε το χέρια ή τα πόδια σας σε κρύο νερό

Στην υπερβολική ζέστη, το σώμα ανοίγει τα αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονται κοντά στο δέρμα. Το αίμα μεταφέρει τη θερμότητα από το εσωτερικό του σώματος στην επιφάνεια, όπου ο άνθρωπος δροσίζεται με τον ιδρώτα που εξατμίζεται.

Για να δροσιστείτε εύκολα, παγώστε τα μέρη του σώματος που έχουν πολλά αιμοφόρα αγγεία: Χέρια, καρπούς, πόδια, αστραγάλους και μασχάλες.

Το κολύμπι ή ένα δροσερό ντους είναι επίσης πολύ αποτελεσματικό. Ακόμα μπορείτε να ψεκάσετε το δέρμα σας με νερό ή να βρέξετε το μπλουζάκι σας, καθώς αυτό δροσίζει το δέρμα όπως ο ιδρώτας, αλλά χωρίς να χάνει το σώμα τη δική του υγρασία.

Αν δεν ασκείστε, πιείτε γάλα αντί για ενεργειακά ποτά

Σύμφωνα με έρευνα του 2016, τα ενεργειακά ποτά, το ανθρακούχο νερό και η κόκα κόλα δεν ενυδατώνουν τον οργανισμό καλύτερα από το νερό.

Από την άλλη πλευρά, το γάλα και ο χυμός πορτοκαλιού είναι οριακά καλύτερα στην ενυδάτωση του οργανισμού.

Το μειονέκτημα των ενεργειακών ποτών είναι ότι περιέχουν μια τεράστια ποσότητα ζάχαρης. Αν δεν ασκείστε, αυτή η ζάχαρη θα μετατραπεί σε λίπος.

Ο καφές είναι καλός για την ενυδάτωση σε μικρές ποσότητες, όμως το νερό της βρύσης κάνει τη δουλειά και είναι μακράν η φθηνότερη λύση.

Πιείτε νερό πριν αισθανθείτε δίψα

Οι άνθρωποι αρχίζουν να διψούν αφού έχουν χάσει το 2% των σωματικών τους υγρών. Είναι καλύτερα να πίνετε νερό πριν συμβεί αυτό.

Τα ούρα σας θα σας δείξουν εάν είστε αφυδατωμένοι. Αν το χρώμα τους γίνει πιο σκούρο, αυτό είναι ένα σαφές σημάδι ότι δεν πίνετε αρκετό νερό.

Είναι καλύτερα να πίνετε νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας παρά να πίνετε μεγάλες ποσότητες κάθε φορά.

Τα πολύ κρύα ποτά σας δροσίζουν, αλλά μπορούν και να σας αρρωστήσουν

Μελέτες δείχνουν ότι πολύ κρύα ποτά, όπως οι γρανίτες μπορούν να δροσίσουν το σώμα. Αλλά μπορεί να είναι αντιπαραγωγικά εάν το σώμα αντιδράσει άσχημα στην ξαφνική μεταβολή της θερμοκρασίας.

Αν πίνετε κρύο νερό, πρέπει πάντα να βεβαιωθείτε ότι το στομάχι σας το αντέχει και τα έντερά σας δεν αναστατώνονται, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διάρροια, εμετό και  απώλεια πολλών ηλεκτρολυτών.

(Πηγή: in.gr)

Και όμως, το παγωτό δεν δροσίζει στον καύσωνα, το αντίθετο μάλιστα μπορεί να μας κάνει να ζεσταθούμε περισσότερο.

Τι πιο συνηθισμένο όταν ο ήλιος λιώνει την άσφαλτο και η ζέστη είναι αφόρητη, να προτιμήσουμε να φάμε ένα παγωτό. Οι περισσότεροι νομίζουν ότι αυτό θα μας ανακουφίσει και θα μας δροσίσει, όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι.

Δηλαδή μπορεί με το που φάμε ένα παγωτό η θερμοκρασία του σώματος μας αντί να πέσει να ανέβει. Γιατί συμβαίνει αυτό, εξήγησε στη New York Post, η Tara Marchello, καθηγήτρια διαιτολογίας στο University of Kansas.

Η διαιτολόγος λοιπόν υποστηρίζει πως όλα αρχίζουν από την στιγμή που θα φάμε το παγωτό και ο οργανισμός μας θα αρχίσει τη διαδικασία της πέψης. Τότε λοιπόν ο οργανισμός «δουλεύει» προκειμένου να κάψει τα λίπη, τις πρωτεΐνες και τα σάκχαρα.

«Έχει να κάνει με το θερμικό αποτέλεσμα της πέψης και της απορρόφησης των ουσιών. Και όταν χωνεύουμε, αυτό δημιουργεί ενέργεια και θερμότητα. Επομένως, η θερμοκρασία του σώματός μας μπορεί να αυξηθεί». Εξηγεί η Tara Marchello.

Το παγωτό μας… «καίει»

Βέβαια η ίδια διευκρινίζει πως δεν πρέπει να περιμένουμε τεράστια αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος μας. «Αυτό που μας κάνει περισσότερο καλό είναι να έχουμε σαν προτεραιότητά μας να μένουμε ενυδατωμένοι με νερό ενώ έχει πολλή ζέστη έξω. Πίνετε αρκετό νερό, χωρίς προσθήκη ζάχαρης, φυσικά» λέει η Marchello.

Το ιδανικό σε περιόδους καύσωνα είναι να τρώμε ελαφριά φαγητά τα οποία να έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό. Τέτοια είναι οι ντομάτες, τα αγγούρια, τα μούρα και το πεπόνι.

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τρώμε βαριά φαγητά, με σάλτσες και καρυκεύματα, ή και τηγανητά. Υπομονή θα περάσει ο καύσωνας και μπορεί να τα φάτε μετά.

Άρα καλό είναι όταν τρώμε παγωτό να γνωρίζουμε συνειδητά γιατί το κάνουμε και όχι να λέμε πως το τρώμε για να δροσιστούμε γιατί κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Μπορούμε απλά και δίχως ενοχές να λέμε ότι το τρώμε γιατί μας αρέσει το παγωτό.

(Πηγή: in.gr)

Συντάκτης: Νίκη Μπάκουλη

Η συμπεριφορά των πυρκαγιών αλλάζει. AP

Στα τέλη Ιουνίου δημοσιεύτηκε έρευνα που διενήργησαν διακεκριμένοι κλιματολόγοι, ειδικοί σε κινδύνους δασικών πυρκαγιών και στη δασική οικολογία και μέλη διεθνούς κοινοπραξίας ερευνητικών ιδρυμάτων. Μεταξύ τους ήταν το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Αποκαλύφθηκε μια άνευ προηγουμένου αλλαγή στο καθεστώς των πυρκαγιών στην Ευρώπη -που προφανώς και σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή.

Σημειώνεται πως η αλλαγή αφορά περιοχές που βρίσκονται στη Νότια, Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Είναι πιο έντονη στην περιοχή της Μεσογείου.

Τι μας περιμένει;

ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΕΙ Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ

Η μελέτη εντόπισε εποχές του καλοκαιριού και της άνοιξης, με άνευ προηγουμένου τιμές κινδύνου πυρκαγιάς τα τελευταία χρόνια. Κατέστη σαφές πως πολλές περιοχές της νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου φθάνουν σε ακραίες συνθήκες που ευνοούν τις πυρκαγιές -την ώρα που οι δυσμενείς συνθήκες γίνονται όλο και πιο συχνές, λόγω των αυξανόμενων καύσωνα και των υδρολογικών ξηρασιών.

Η μεταμόρφωση του ‘καθεστώτος πυρκαγιάς‘ της Ευρώπης σημαίνει πως όσο αυξάνονται οι θερμοκρασίες, τόσο περισσότερο αλλάζει η συμπεριφορά της φωτιάς. Όπως αυξάνεται η ξηρότητα της βλάστησης, αυξάνεται και η ποσότητα ενέργειας που απελευθερώνει, όταν καίγεται.

Έτσι, η δύναμη της φωτιάς αυξάνεται δραματικά με την έλλειψη νερού και εξαπλώνεται πιο γρήγορα. Ορισμένες από αυτές τις πυρκαγιές είναι στην πραγματικότητα κυριολεκτικά αδύνατο να σταματήσουν.

Κέρδισα την προσοχή σου; Ας συνεχίσω, αφού πρώτα αρπάξω την ευκαιρία να πω ότι η φωτιά (ή πυρ) είναι η καύση που συνοδεύεται από φλόγα. Η πυρκαγιά είναι η ανεξέλεγκτη φωτιά. Συνεχίζουμε.

Όπως σημειώνει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και μέλος του Τμήματος Εξελικτικής Βιολογίας, Οικολογίας και Περιβαλλοντικών Επιστημών του University of Barcelona, Jofre Carnicer “αυτή η αύξηση του ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς είναι αρκετά πρόσφατη. Σε κρίσιμες στιγμές υπερβαίνει τις δυνατότητες πυρόσβεσης των ευρωπαϊκών κοινωνιών, προκαλώντας υψηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, που σχετίζονται με τη φωτιά σε εξαιρετικά ζεστά και ξηρά καλοκαίρια.

Η μελέτη συνδέει την αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς, με υψηλότερο αριθμό εκπομπών CO2 που προκαλούνται από τη φωτιά -και μετρώνται σε δορυφορικές παρατηρήσεις στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Αυτό το φαινόμενο εμφανίζεται στη Μεσογειακή Ευρώπη, αλλά και στην ψυχρότερη, βόρεια Ευρώπη.

Οι εκτιμήσεις κινδύνου πυρκαγιάς και επιπτώσεων, με βάση μετεωρολογικά δεδομένα και δορυφορική ανίχνευση των επιπτώσεων, έχουν αλλάξει με την πάροδο του χρόνου.

Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται η πρόσφατη αύξηση των κινδύνων πυρκαγιάς, λόγω καιρικών συνθηκών. Μεταφράζεται σε σημαντική αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, που σχετίζονται με τη φωτιά σε περιόδους υπερβολικής ζέστης και κινδύνου πυρκαγιών το καλοκαίρι.

Οι δασικές και ορεινές περιοχές στη νότια και κεντρική Ευρώπη είναι οι περιοχές όπου εντοπίζονται οι υψηλότεροι κίνδυνοι πυρκαγιάς

“Αυτές οι περιοχές είναι μεγάλοι συλλέκτες άνθρακα που απειλούνται από τη φωτιά, όπως τα Πυρηναία, οι ορεινοί όγκοι της Ιβηρικής και Καντάμπρια στην Ισπανία, οι Άλπεις, ο γαλλικός κεντρικός ορεινός όγκος, τα ιταλικά Απέννινα όρη στην κεντρική Ευρώπη, τα Καρπάθια Όρη, τα Βαλκάνια, τον Καύκασο και τις Ποντιακές Άλπεις, στη νοτιοανατολική περιοχή της Ευρώπης.

Τα συμπεράσματα δείχνουν ότι το καθεστώς πυρκαγιάς θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα σε περιοχές που επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, όπως η Μεσόγειος, η ευρωσιβηρική και οι βόρειες περιοχές της Ευρώπης.

Η πιο σημαντική αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς θα επηρεάσει τις περιοχές στη νότια Ευρώπη που έχουν δάση και συλλέκτες άνθρακα, τα οποία είναι βασικά πράγματα για τη ρύθμιση του κλίματος.

Τα δάση στην ευρωπαϊκή ήπειρο απορροφούν περίπου το 10% τις συνολικές εκπομπές από τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, κάθε χρόνο. Συγκεκριμένα, απορροφούν περίπου 360 εκατομμύρια τόνους CO2 ετησίως. Αυτή η ποσότητα είναι μεγαλύτερη από τις εκπομπές μιας χώρας όπως η Ισπανία (βλ. 214 εκατομμύρια τόνοι)”.

Τα συμπεράσματα δείχνουν ότι το καθεστώς πυρκαγιάς θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα σε περιοχές που επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, όπως η Μεσόγειος, η ευρωσιβηρική και οι βόρειες περιοχές της Ευρώπης. AP

ΖΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ

Ως προϊστορία ορίζεται -συχνότερα- η περίοδος από την εποχή που εμφανίστηκε στον πλανήτη Γη ζωή και δη ανθρωπόμορφα όντα, σχετικά με την εξέλιξη τους σε συμπεριφορά, ανατομία, γραφή κλπ. Συνηθέστερα οι ιστορικοί χρησιμοποιούν το σύστημα των τριών εποχών. Στην πράξη είναι χρονικές περίοδοι που ονομάστηκαν από το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή εργαλείων.

Δηλαδή, έχουμε τη Λίθινη Εποχή, την Εποχή του Χαλκού και την Εποχή του Σιδήρου.

Προ όλων αυτών υπήρχε η φωτιά που ‘δημιούργησε’ τον άνθρωπο, αφού έκανε δυνατή την επιβίωση του υπό αντίξοες συνθήκες και την εξέλιξη μας. Τώρα επιστρέφει ως δήμιος μας.

O πλανήτης Γη ‘ψήνεται’ και μαζί του ‘ψηνόμαστε’ και όσοι κατοικούμε σε αυτόν. Τα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη έχουν καταρρίψει κάθε προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ.

Έχουν πυροδοτήσει τεράστιες πυρκαγιές, έχουν αναγκάσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και έχουν προκαλέσει μεγάλη οικολογική καταστροφή -με την καταστροφή τεράστιων δασικών και αγροτικών εκτάσεων.

Όπως επισημαίνει ο περιβαλλοντικός ιστορικός Stephen Pyne στο Wired, οι φωτιές είναι φυσικό φαινόμενο που ιστορικά τακτοποιούσε περιοδικά τα οικοσυστήματα, προκειμένου να ξεκινήσει νέα ανάπτυξη.

Μετά τη βιομηχανική επανάσταση και τον καταστροφικό οίστρο των ανθρώπων που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή, οι φωτιές “έχουν μεταμορφωθεί σε αφύσικα θηρία που αντί να βοηθήσουν το οικοσύστημα, το εξαφανίζουν”.

Στον Pyne ανήκει ο όρος Pyrocene. Δηλαδή, η Εποχή της Πυρκαγιάς, την οποία όπως λέει ζούμε τώρα.

Χρησιμοποίησε τον όρο στο βιβλίο του που έχει για τίτλο “Τhe Pyrocene: How We Created an Age of Fire and What Happens Next” Κυκλοφόρησε τον περασμένο Σεπτέμβριο από το University of California. Σημειώνει ότι πρόκειται για “ερμηνευτικό δοκίμιο”. Δηλαδή είναι βιβλίο ιδεών. Όχι δεδομένων.

Σε αυτό, ο ιστορικός πυρκαγιών (υπήρξε για 15 χρόνια πυροσβέστης πριν γίνει καθηγητής) γράφει πώς εξελίχθηκαν μαζί η φωτιά και ο άνθρωπος, με την πάροδο του χρόνου -μήπως και κάνουμε κάτι πριν να είναι αργά.

Μετά τη βιομηχανική επανάσταση και τον καταστροφικό οίστρο των ανθρώπων που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή, οι φωτιές “έχουν μεταμορφωθεί σε αφύσικα θηρία που αντί να βοηθήσουν το οικοσύστημα, το εξαφανίζουν”. AP

ΠΩΣ (ΚΑΚΟ)ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΤΗΚΑΜΕ ΤΗ ΦΩΤΙΑ

Όπως λέει ο ιστορικός, η φωτιά υπάρχει εδώ και 420.000.000 χρόνια. Η μελέτη του απολιθωμένου άνθρακα δείχνει ότι ο κεραυνός πυροδότησε φωτιές, μόλις αναπτύχθηκαν τα φυτά στη στεριά.

Η δεύτερη χρήση της φωτιάς αφορούσε τους ανθρωπογενείς προγόνους μας. Θεωρείται ως το πρώτο εργαλείο που επέτρεψε το μαγείρεμα φαγητού, κάτι που είχε διαρκείς μορφολογικές αλλαγές.

“Η φωτιά που χρησιμοποίησαν οι ιθαγενείς, είτε αυτόχθονες Αμερικανοί είτε Αβορίγινες Αυστραλοί, για χιλιετίες, διαμόρφωναν τα τοπία που κατοικούσαν” σημειώνει ο ιστορικός, πριν τονίσει ότι “η φωτιά μπορούσε να υπάρξει χωρίς ανθρώπους. Οι άνθρωποι όμως, δεν μπορούσαν να υπάρξουν χωρίς φωτιά”.

Η τρίτη εκμετάλλευση της φωτιάς είναι η πιο πρόσφατη και σχετίζεται με την καύση ορυκτών καυσίμων. “Δηλαδή, τη ‘σημαία’ της Βιομηχανικής Επανάστασης στη σημερινή παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία. Σε αυτήν τη φάση, δημιουργήθηκε νέα σχέση μεταξύ φωτιάς και ανθρώπου που πια μπορούσε να υπάρξει χωρίς τη φωτιά, που μεγάλωνε χάριν των ανθρώπων -που τη χρησιμοποιούσαν σε όλες τις μηχανές για τη χημεία οξείδωσης, τη θερμότητα, τη μηχανολογία, το φως και τον ηλεκτρομαγνητισμό.

Στην ύπαιθρο, οι αγρότες ήθελαν τα οικολογικά οφέλη της φωτιάς χωρίς την πραγματική φωτιά. Τα θρεπτικά συστατικά παρέχονταν από τεχνητά λιπάσματα και όχι από καμένη βλάστηση. Τα ζιζάνια και τα παράσιτα απομακρύνθηκαν με τρακτέρ και χημικά (όπου έγινε κατάχρηση, με οδυνηρές συνέπειες για τη γη), παρά με φωτιά και καπνό.

Ενώ μια ολοκληρωμένη διαδικασία, όπως η φωτιά, κάνει πολλά πράγματα, κανένα από αυτά δεν μεγιστοποιήθηκε. Ο στόχος της βιομηχανικής γεωργίας ήταν να επιλέξει και να μιμηθεί μόνο εκείνες τις διαδικασίες πυρκαγιάς που θα μεγιστοποιούσαν την παραγωγικότητα, κάνοντας τα αγροκτήματα περισσότερο σαν εργοστάσια.

Οι πυρκαγιές χρησιμοποιήθηκαν, κατά ειρωνικό τρόπο, σε μηχανές που κινούνται με βενζίνη όπως πυροσβεστικά οχήματα, αντλίες, ελικόπτερα και μπουλντόζες (κατά μία έννοια καταπολεμούσαν τη φωτιά με φωτιά).

Σημείωσε ότι έως το ’50 ουδείς είχε ανησυχήσει για όσα προκύπτουν από τον λάθος τρόπο που συμπεριφερόμασταν στη φωτιά. Τότε αναπτύχθηκε ο τομέας της οικολογίας της πυρκαγιάς -που θα τον βρούμε σε λίγο μπροστά μας.

Από την πρόσφατη πυρκαγιά στην Πεντέλη. AP

ΠΩΣ Η ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΑΝΕ ΑΜΕΙΛΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ

Οι αλόγιστες εκπομπές όλων των αερίων που είχαν ως συνέπεια την κλιματική αλλαγή, ήταν η αιτία και της δημιουργίας πιο έντονων κυμάτων καύσωνα και μεγαλύτερων περιόδων ξηρασίας. Άρα ευνοϊκότερων προϋποθέσεων για την καύση της βλάστησης.

Το μόνο σταθερό μεταξύ των πυρκαγιών είναι ότι οι άνθρωποι θα βρουν έναν τρόπο να τις ξεκινήσουν, είτε πρόκειται για σπίθα από τσιγάρο, ένα χλοοκοπτικό ή ένα πυροτέχνημα.

Σε όλα αυτά προσθέστε και τη μετακίνηση των πληθυσμών της Ευρώπης, από περιοχές με βλάστηση, στις πόλεις. Ο Pyne τονίζει ότι σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα, η οικονομική ανάπτυξη έχει προκαλέσει τη μετανάστευση προς τις πόλεις και την απομάκρυνση από ποιμενικές βιομηχανίες (βλ. γεωργία και εκτροφή ζώων).

“Αυτή η οικονομική αλλαγή σήμαινε ότι δεν υπήρχαν αρκετοί άνθρωποι στο τοπίο για να διατηρήσουν την παραδοσιακή καύση ή να διατηρήσουν την παραδοσιακή χρήση γης. Για χιλιάδες χρόνια, οι αγρότες έκαιγαν τακτικά τις εκτάσεις τους, για να καθαρίσουν τις νεκρές χαμοκλάδες και να ανοίξουν τον δρόμο για νέα ανάπτυξη, όπως μείωναν τον κίνδυνο τεράστιων πυρκαγιών.

Όμως πολλές σύγχρονες ευρωπαϊκές κοινότητες έχουν στραφεί σε ένα σύστημα που ονομάζεται fire suppression Σημαίνει γρήγορη κατάσβεση των πυρκαγιών προτού έχουν την ευκαιρία να εξαπλωθούν, να καταστρέψουν περιουσίες και να σκοτώσουν ανθρώπους. Αυτό προϋποθέτει τη συσσώρευση καυσίμων στην ύπαιθρο, τα οποία είναι πάντα έτοιμα να καούν.

Επειδή πλέον υπάρχουν λιγότεροι άνθρωποι που ζουν στην ύπαιθρο, τα δάση έχουν αυξηθεί. Αν και αυτό είναι καλό για την άγρια ζωή, προσθέτει επίσης καύσιμο στο τοπίο. Με λιγότερα ζώα που βόσκουν -βλ. μασούν τα χόρτα-, αυτό το πολύ εύφλεκτο καύσιμο συσσωρεύεται ακόμη περισσότερο. Έτσι αρχίζετε να βλέπετε αυτές τις φωτιές να εμφανίζονται και γίνονται αμείλικτες”.

Ο διοικητής περιστατικών της Καταλανικής Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Marc Castellnou τόνισε ότι “οι πυρκαγιές γίνονται διαρκώς πιο δύσκολες, ως προς τη διαχείριση, επειδή η γη δεν ελέγχεται ενεργά με αραίωση της βλάστησης και σκόπιμες φωτιές. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς ως κοινωνία έχουμε αντιδράσει μόνο σε ένα τμήμα του θέματος, δημιουργώντας δυνατότητες πυρόσβεσης. Δεν έχουμε δημιουργήσει διαχείριση οικοσυστήματος”.

Δυστοπική εικόνα από τη Γαλλία. AP

ΠΩΣ Ο ΚΑΥΣΩΝΑΣ ΕΚΑΝΕ ΕΠΙΡΡΕΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ

Η δημογραφική αλλαγή και η μετανάστευση προς την πόλη συνέβησαν -και εξακολουθούν να συμβαίνουν- παράλληλα με την κλιματική αλλαγή. Ένα μεσογειακό κλίμα είναι ήδη επιρρεπές σε πυρκαγιές.

Οι βροχεροί χειμώνες και η άνοιξη ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των φυτών, τα οποία αποξηραίνονται το ξηρό καλοκαίρι και μετατρέπονται σε καύσιμο.

Η κλιματική αλλαγή έχει κάνει αυτές τις συνθήκες πιο ξηρές -και θερμότερες- για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. “Είναι ένας επιταχυντής. Βλέπουμε την κλιματική αλλαγή να μεγεθύνει αυτές τις συνθήκες” λέει ο Pyne.

Η φωτιά έχει αρχίσει να κινείται στην Κεντρική Ευρώπη, πιο εύκρατη περιοχή που ιστορικά δεν είχε τον κύκλο υγρού-ξηρού της Μεσογείου. Τώρα που η περιοχή υποφέρει από ολοένα και πιο ακραία κύματα καύσωνα, οι πυρκαγιές μπορούν να ‘τρέφονται’ με συνθήκες που αλλάζουν κάθε ώρα, κατά τη διάρκεια αυτών των καυσώνων.

“Αν περάσει ένας ζεστός, ξηρός άνεμος, μπορεί να απορροφήσει γρήγορα την υγρασία από τα χόρτα, τα κλαδιά και τους θάμνους -τα πραγματικά εύφλεκτα πράγματα. Τα μεγάλα δέντρα μπορεί να διατηρούν την υγρασία τους και να αντισταθούν στο κάψιμο, με την υπόλοιπη βλάστηση να γίνεται προσάναμμα”.

Από πυρκαγιά στην Αλάσκα. AP

ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ ΣΩΤΗΡΙΑΣ;

Οι επιστήμονες της πυρκαγιάς λένε ότι ο καλύτερος τρόπος για να μετριαστεί ο κίνδυνος είναι η αραίωση της περίσσειας βλάστησης και η πραγματοποίηση πιο ελεγχόμενων φωτιών. Κάτι που οι επιστήμονες παραδέχονται πως δεν θα καταφέρουν να ‘πουλήσουν’ εύκολα στον κόσμο, με τον Guillermo Rein, Ισπανό ερευνητή φωτιάς στο Imperial College του Λονδίνου, να λέει χαρακτηριστικά ότι “στη χώρα που μεγάλωσα, όλοι μαθαίνουμε πως κάθε φωτιά είναι λάθος”.

Η αύξηση των κινδύνων πυρκαγιάς που περιγράφει η μελέτη με την οποία ξεκινήσαμε, αποτελεί πρόκληση για την ανάπτυξη και την εφαρμογή της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα δάση. Προτείνεται η διατήρηση ετήσιας μείωσης τουλάχιστον 310 εκατομμυρίων τόνων CO2 από τους δασικούς και γεωργικούς τομείς έως το 2030 στην Ευρώπη.

Τονίζεται ότι η ανιχνευθείσα αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις στρατηγικές απανθρακοποίησης που βασίζονται σε δάση και χρήσεις γης, εάν δεν υιοθετηθούν αποτελεσματικές στρατηγικές δασικής διαχείρισης, για τη μείωση αυτών των κινδύνων.

Η δραστική μείωση των εκπομπών CO2 τις επόμενες δύο δεκαετίες (2030-2040) είναι το κλειδί για την επίτευξη χαμηλότερου κινδύνου πυρκαγιών στην Ευρώπη και παγκοσμίως.

(Πηγή: news247.gr)

Οδηγίες προστασίας από την έκθεση στον καπνό και τα αιωρούμενα σωματίδια έδωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, μετά την μεγάλη φωτιά που ξέσπασε στην Πεντέλη.

“Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη των πυρκαγιών σε ολόκληρη τη χώρα και με αίσθημα ευθύνης ενημερώνει τους κατοίκους και εργαζόμενους των περιοχών που βρίσκονται κοντά στα μέτωπα της φωτιάς, αλλά και όλους όσοι εκτίθενται στον καπνό και τα αιωρούμενα σωματίδια, αναφορικά με τις πιθανές συνέπειες και τους τρόπους προστασίας” αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Βασικές οδηγίες σε συνθήκες επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας από καπνό φωτιάς

– Άμεση απομάκρυνση από την εστία της φωτιάς.

– Πλήρης αποφυγή μετακινήσεων για τους ανθρώπους με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, τους ηλικιωμένους, τα παιδιά και τις εγκύους.

– Παραμονή  όσο το δυνατόν σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα και πόρτες. Η χρήση κλιματισμού ανακυκλώνει τον αέρα του δωματίου και  ενθαρρύνεται σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος, με την προϋπόθεση ότι το δωμάτιο είναι και μπορεί να παραμείνει προστατευμένο από τον εξωτερικό αέρα. Σε διαφορετική περίπτωση προτείνεται η δημιουργία ενός προστατευμένου και κλιματιζόμενου δωματίου εντός της οικίας.

Συνιστάται η αποφυγή δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν περαιτέρω την ποιότητα του εσωτερικού αέρα, και κυρίως το κάπνισμα. Κατ’ επέκταση αποθαρρύνεται η χρήση κεριών για φωτισμό, μαγειρέματος σε ανοιχτή εστία, η χρήση προϊόντων αεροζόλ και η χρήση ηλεκτρικής σκούπας.

– Αποφυγή άθλησης και σωματικής καταπόνησης.

– Εφ΄ όσον η μετακίνηση κρίνεται απαραίτητη θα πρέπει να γίνεται χρήση  μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας (FFP2 ή 3) με καλή εφαρμογή. Οι ‘χειρουργικές’ ή υφασμάτινες μάσκες ΔΕΝ προστατεύουν από την εισπνοή καπνού ή στάχτης. Οι  μετακινήσεις θα πρέπει να γίνονται σε ώρες χαμηλότερου θερμικού φορτίου, πχ το βράδυ.

– Όπως αναφέρθηκε ήδη, οι ασθενείς με  χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα δεν θα πρέπει να μετακινούνται, ειδικά αν δεν είναι εφικτή η χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας.

– Για τους ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ, παθήσεις που κατεξοχήν επιδεινώνονται από την περιβαλλοντική επιβάρυνση, απαιτείται η αυστηρή τήρηση  της φαρμακευτικής αγωγής, και επί οποιασδήποτε επιδείνωσης των συμπτωμάτων η άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα Πνευμονολόγο με σκοπό την προσαρμογή της αγωγής.

– Συστήνεται στους πολίτες, ειδικά τις ημέρες με ιδιαίτερη επιβάρυνση της ατμόσφαιρας λόγω πυρκαγιών, να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις των επίσημων φορέων για την ποιότητα της αέρα και να μην εμπιστεύονται μόνο την οσμή και την όραση τους. Επίσης στο διαδίκτυο υπάρχουν δυναμικοί χάρτες με δεδομένα ατμοσφαιρικής ρύπανσης (κυρίως ΡΜ2.5) που ανανεώνονται σε πραγματικό χρόνο. Ενδεικτικά αναφέρονται η ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής πλατφόρμας μετρήσεων ποιότητας του αέρα, PurpleAir.

Πιθανά συμπτώματα και συνέπειες από την βραχυχρόνια έκθεση σε καπνό

Τα συχνότερα συμπτώματα που σχετίζονται με βραχυχρόνια έκθεση σε καπνό, ανεξαρτήτως μηχανισμού, αφορούν το ανώτερο αναπνευστικό και εκδηλώνονται με ρινίτιδα (ρινική συμφόρηση, ρινική καταρροή) και αίσθημα ξηρότητας στο φάρυγγα. Μπορεί επίσης να εμφανισθεί βήχας που είναι ξηρός και ερεθιστικός, ενώ ανεξάρτητα από την ύπαρξη υποκείμενου νοσήματος μπορεί να εμφανισθεί και δύσπνοια.

Συστηματικά συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, καταβολή και κεφαλαλγία υποδηλώνουν πιθανή τοξικότητα από μονοξείδιο του άνθρακα που θα πρέπει να διερευνάται άμεσα και να ενημερώνεται ο θεράπων ιατρός.
Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εμφανισθούν και σε καθ’ όλα υγιή άτομα, αλλά είναι σαφές ότι η συχνότητα και η ένταση είναι μεγαλύτερη σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα, κυρίως του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος.

Είναι γνωστό ότι η τοξικότητα από την εισπνοή προϊόντων καύσης μπορεί να προκαλέσει θερμική ή χημική βλάβη του αναπνευστικού συστήματος. Η άμεση θερμική βλάβη προκαλείται από την εισπνοή θερμού ατμού κοντά στην εστία της φωτιάς και αφορά τους ανώτερους αεραγωγούς.
Η χημική βλάβη, προκαλείται από την εισπνοή οργανικών μικροσωματιδίων διαφορετικής σύνθεσης και μεγέθους ή χημικών ερεθιστικών ουσιών και μπορεί να αφορά τόσο τους αεραγωγούς, όσο και το πνευμονικό παρέγχυμα.

Η κυριότερη, άμεση αιτία θανάτου σε περίπτωση φωτιάς είναι η ασφυξία που οφείλεται στην κατανάλωση του οξυγόνου κοντά στην εστία της φωτιάς σε συνδυασμό με την εισπνοή μεγάλης ποσότητας καπνού. Συχνά συνυπάρχει και κάποιου βαθμού χημική ασφυξία με συστηματικά συμπτώματα, από την αδυναμία χρήσης του οξυγόνου σε κυτταρικό επίπεδο. Η χημική ασφυξία οφείλεται σε εισπνοή προϊόντων ατελούς καύσης όπως το μονοξείδιο του άνθρακα ή το υδροκυάνιο από την καύση π.χ πλαστικών ή άλλων υλικών που περιέχουν άζωτο.

Σε μεγαλύτερη απόσταση από την εστία της φωτιάς, η εισπνοή μικροσωματιδίων και χημικών ερεθιστικών ουσιών μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε σημαντικό αριθμό ατόμων που αφορούν τόσο το αναπνευστικό όσο και το καρδιαγγειακό σύστημα. Η βαρύτητα και η έκταση των βλαβών από την εισπνοή σωματιδίων  ή/και τοξικών αερίων εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως το μέγεθος και η διάμετρος των σωματιδίων, η διάρκεια της έκθεσης, η διαλυτότητα των τοξικών αερίων καθώς και η ύπαρξη υποκείμενου νοσήματος. Η τοξικότητα όσον αφορά το αναπνευστικό σύστημα, όπως αναφέρθηκε, μπορεί να αφορά τον ανώτερο αεραγωγό, το τραχειοβρογχικό δένδρο καθώς και το πνευμονικό παρέγχυμα.

(Πηγή: enikos.gr)

Συντάκτης: Τιμ Σάουενμπεργκ   Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου

Μια νέα έκθεση του Παγκόσμιου Συμβουλίου Βιοποικιλότητας δείχνει πόσο σημαντικά είναι τα άγρια είδη για τα οικοσυστήματα και τους ανθρώπους. Δίκοπο μαχαίρι η τεχνολογία.

Ισορροπία στη φύση

Το μήνυμα είναι σαφές. Για να σωθούν τα άγρια είδη από την εξαφάνιση και να διατηρηθούν τα υπάρχοντα οικοσυστήματα για τον άνθρωποι απαιτούνται «μετασχηματιστκές αλλαγές», όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συγγραφείς μιας νέας έκθεσης του Παγκόσμιου Συμβουλίου Βιοποικιλότητας (IPBS). Σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού εξαρτάται αλλού λιγότερο, αλλού περισσότερο από την εκμετάλλευση άγριων ειδών. Είναι κάτι πολύ ευρύτερο από όσο πιστεύουν οι περισσότεροι» λέει ο Τζον Ντόναλντσον, συμπρόεδρος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Βιοποικιλότητας.

Το παράδειγμα με το ψάρι Πακού

Το ψάρι Πακού: η ζήτηση αυξήθηκε

Περίπου ένα εκατομμύριο είδη απειλούνται σήμερα με εξαφάνιση παγκοσμίως. Η υγεία των οικοσυστημάτων επιδεινώνεται ταχύτερα από ποτέ και με δραματικές επιπτώσεις, είτε στην ξηρά, είτε στα δάση είτε στις θάλασσες. Αυτό υπονομεύει τη βάση της οικονομικής ζωής και της ευημερίας, βλάπτει την υγεία και μειώνει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Ορισμένοι ερευνητές μιλούν ήδη για την έκτη μαζική εξαφάνιση στην ιστορία του πλανήτη μας. Η νέα έκθεση βασίζεται σε αυτά τα ευρήματα. Επειδή όλα τα άγρια ​​είδη, τα ψάρια στις θάλασσες και τα ποτάμια, καθώς και τα έντομα, οι μύκητες, τα φύκια, τα άγρια ​​φρούτα, τα δάση και τα πτηνά – είναι υψίστης σημασίας για τα οικοσυστήματα και για τον άνθρωπο. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η βιώσιμη χρήση τους είναι ένα σημαντικό καθήκον για τις μελλοντικές γενιές. Ο Τζον Ντόναλντσον δίνει ένα παράδειγμα με το Πακού.

«Είναι ένα μεγάλο ψάρι του γλυκού νερού στη Νότια Αμερική. Αυτό που συνέβη εκεί είναι ότι χρησιμοποιήθηκε για πιθανώς εκατοντάδες χρόνια από τους ντόπιους και ήταν αρκετά βιώσιμο. Μετά όμως αυξήθηκε η εξωτερική ζήτηση που δημιούργησε μεγαλύτερη πίεση για το είδος. Οι τοπικοί φορείς που διαχειρίζονταν αυτό το είδος δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσουν αυτούς τους εξωτερικούς παράγοντες και την αλλαγή των ποσοτήτων. Οι κυβερνήσεις στη συνέχεια έθεσαν σε εφαρμογή κανονισμούς σε εθνικό επίπεδο όχι και τόσο αποτελεσματικούς στη διαχείριση του πόρου, επειδή οι ντόπιοι δεν ασχολούνταν και τόσο».

Δίκοπο μαχαίρι η τεχνολογία

Ανθρώπινη “εισβολή” σε τροπικά δάση της Κολομβίας

Ο Ντόναλντσον κρίνει πολύ ενδιαφέρουσα την ακόλουθη αλλαγή. «Αυτό που συνέβη με την πάροδο του χρόνου είναι ότι μερικοί από τους ντόπιους άρχισαν να επαναφέρουν ορισμένους από τους θεσμούς που είχαν τοπικά και εργάζονταν με επιστήμονες για τη δημιουργία τοπικών συστημάτων διαχείρισης. Και αυτό κατέληξε να είναι πολύ πιο αποτελεσματικό». Ο τρόπος, με τον οποίο αποτιμάται η φύση στις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις, είναι βασικός παράγοντας στην παγκόσμια κρίση βιοποικιλότητας, λένε οι επιστήμονες. Πολύ συχνά οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση οικονομικά κριτήρια παραβλέποντας πώς οι αλλαγές στη φύση επηρεάζουν τις ζωές των ανθρώπων, σημειώνουν οι επιστήμονες. Για παράδειγμα, οι πολιτικές αποφάσεις τείνουν να επικεντρώνονται σε βραχυπρόθεσμα κέρδη και μετρήσεις, όπως το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν για τη μέτρηση της οικονομικής ανάπτυξης. Εδώ, ωστόσο, δεν περιλαμβάνονται οι μετρήσεις από την υπερβολική χρήση, μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ή η κοινωνική δικαιοσύνη.

Και η τεχνολογική πρόοδος, πόσο βοηθά; Είναι δίκοπο μαχαίρι για τη βιωσιμότητα, απαντούν οι επιστήμονες στην έκθεση. Διότι η καλύτερη τεχνολογία θα κάνει τη μελλοντική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων ταχύτερη και εντατικότερη. Αλλά ταυτόχρονα, θα υπήρχε η δυνατότητα να κατασκευάζονται προϊόντα πιο αποτελεσματικά και να δημιουργούνται λιγότερα απόβλητα στη διαδικασία παραγωγής τους.

(Πηγή: dw.com)