paidevo.gr

Στιγμιότυπο από την τεχνητή λίμνη Αγίας Βαρβάρας στη Βέροια. – MotionTeam/ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗ

Τα επίπεδα του οξυγόνου στις λίμνες γλυκού νερού του πλανήτη μειώνονται με ανησυχητικά γρήγορο ρυθμό, ταχύτερο από ό,τι το οξυγόνο στους ωκεανούς, μία τάση για την οποία ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό η άνοδο της θερμοκρασίας της Γης λόγω της κλιματικής αλλαγής. Αυτή η εξέλιξη απειλεί τη βιοποικιλότητα των λιμνών, αλλά και την ποιότητα του πόσιμου νερού, το οποίο συχνά προέρχεται από λίμνες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Κέβιν Ρόουζ του Πολυτεχνικού Ινστιτούτου Ρενσελάερ της Νέας Υόρκης ανέλυσαν 45.000 δείγματα (της περιόδου 1941-2017) από 393 λίμνες ανά τον κόσμο, κυρίως από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Τα περισσότερα στοιχεία αφορούσαν λίμνες της εύκρατης ζώνης, μεταξύ των 23 και 66 μοιρών γεωγραφικού πλάτους στο βόρειο και στο νότιο ημισφαίριο.

Διαπιστώθηκε ότι τα μέσα επίπεδα οξυγόνου έχουν από το 1980 μέχρι σήμερα μειωθεί κατά 5,5% στην επιφάνεια των λιμνών και κατά σχεδόν 19% στα βαθύτερα νερά τους. Από την άλλη πλευρά, σε μερικές λίμνες (87 από τις 393) με ρύπανση λόγω των γεωργικών καλλιεργειών και των λιπασμάτων, τα επίπεδα επιφανειακού οξυγόνου έχουν αυξηθεί, καθώς η σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας ευνοεί τα κυανοβακτήρια. Η φωτοσύνθεση των κυανοβακτηρίων  αυξάνει το οξυγόνο στα επιφανειακά λιμναία ύδατα, ενώ παράλληλα μειώνει τη διαφάνεια και καθαρότητα του νερού.

«Όλη η πολύπλοκη ζωή εξαρτάται από το οξυγόνο. Είναι το σύστημα υποστήριξης για τις υδρόβιες διατροφικές αλυσίδες. Και όταν αρχίζει η απώλεια του οξυγόνου, μπορεί να χαθούν επίσης έμβια είδη. Οι λίμνες χάνουν οξυγόνο σχεδόν τρεις έως εννέα φορές πιο γρήγορα από τους ωκεανούς, μία μείωση που θα έχει επιπτώσεις σε όλο το οικοσύστημα», επεσήμανε ο Ρόουζ.

Μολονότι οι λίμνες αποτελούν περίπου μόνο το 3% της επιφάνειας της ξηράς της Γης, περιέχουν μία δυσανάλογα μεγάλη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Επιπλέον, όταν τα επίπεδα οξυγόνου μειώνονται, τα βακτήρια των λιμνών που παράγουν μεθάνιο -το ισχυρότερο «αέριο του θερμοκηπίου»- αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα στο μέλλον οι λίμνες να απελευθερώνουν μεγαλύτερες ποσότητες μεθανίου στην ατμόσφαιρα και έτσι να επιβαρύνουν την κλιματική αλλαγή.

(Πηγή: naftemporiki.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Διεθνώς καταξιωμένος Έλληνας ερευνητής, που δραστηριοποιείται στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, Θαλής Παπαγιαννακόπουλος μιλά για τη σύνδεση του τσιγάρου με τις μεταλλάξεις και την καρκινογένεση.

Ο αναπληρωτής καθηγητής της ιατρικής σχολής του αμερικανικού πανεπιστημίου δήλωσε στον ΑΝΤ1 ότι το κάπνισμα είναι καρκινογόνο, προκαλεί μεταλλάξεις στους πνεύμονες και οι μεταλλάξεις αυτές, οι οποίες παρουσιάζονται στα κύτταρά μας στον πνεύμονα, μπορούν να προκαλέσουν την καρκινογένεση και να δημιουργήσουν όγκους.

«Αυτό που είναι σημαντικό να καταλάβουμε είναι ότι το κάπνισμα προκαλεί πάρα πολλές μεταλλάξεις και γι’ αυτόν τον λόγο, το γονιδίωμα του καρκίνου είναι πάρα πολύ περίπλοκο, ιδιαίτερα του πνεύμονα λόγω του καπνίσματος» είπε.

«Είναι κυρίως καταλυτικό στο να προκαλεί μεταλλάξεις κυρίως στο γονιδίωμα των κυττάρων του πνεύμονα. Πολλές από αυτές τις μεταλλάξεις που παρουσιάζονται στον πνεύμονα δεν παρουσιάζονται σε άλλα είδη καρκίνων, αλλά συγκεκριμένα στον καρκίνο του πνεύμονα. Ακόμα και μεταξύ ασθενών με διαφορετικά είδη καρκίνου του πνεύμονα, ο συνδυασμός των μεταλλάξεων οι οποίες παρουσιάζονται μπορεί να είναι τελείως διαφορετικές. Αυτό ονομάζεται στο πεδίο μας εταιρική ετερογένεια» εξήγησε.

«Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιες είναι οι μεταλλάξεις σε κάθε ασθενή για να μπορέσουμε να αναπτύξουμε εξειδικευμένες θεραπείες» υπογράμμισε.

«Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι πώς οι μεταλλάξεις διαταράσσουν τις κανονικές λειτουργίες των κυττάρων και η κάθε μετάλλαξη μπορεί να έχει κάποιο διαφορετικό ρόλο στα κύτταρα. Για παράδειγμα, οι μεταλλάξεις που μελετάμε εμείς επηρεάζουν τον μεταβολισμό των κυττάρων, δηλαδή το πώς τρέφονται τα κύτταρα. Πώς καταναλώνουν γλυκόζη, αμινοξέα ή λίπη. Πολλές από τις μεταλλάξεις που μελετάμε διαταράσσουν το πώς τρέφονται τα καρκινικά κύτταρα» πρόσθεσε.

«Στο μέλλον θα μπορούμε να αναπτύξουμε συγκεκριμένες θεραπείες, οι οποίες θα είναι στοχευμένες για τον κάθε ασθενή. Υπάρχουν πολλές μελέτες που ερευνούν την αλληλουχία του γονιδιώματος στον κάθε ασθενή και κάποιες μεταλλάξεις παρουσιάζονται σε περίπου 20 – 30% των ασθενών του καρκίνου του πνεύμονα που προκαλείται από το κάπνισμα.  Περίπου 70% του καρκίνου του πνεύμονα οι ασθενείς είναι καπνιστές. Το άλλο 30% είναι μη καπνιστές» τόνισε ο καθηγητής.

(Πηγή: topontiki.gr)

Τα 500 αγγίζουν από το 2000 μέχρι σήμερα στην Ελλάδα τα καιρικά επεισόδια που έχουν προκαλέσει φυσικές καταστροφές με κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, σύμφωνα με το meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Μάνδρα Αττικής, Νοέμβριος 2017. – George Vitsaras / SOOC

Οι συνολικές απώλειες ανθρώπινων ζωών εξαιτίας των καιρικών φαινομένων αυτής της περιόδου εκτιμώνται σε 232. Από αυτούς, 132 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε πλημμυρικά επεισόδια την περίοδο 2000-2020, πράγμα που δείχνει ότι οι πλημμύρες είναι μακράν το πιο επικίνδυνο φαινόμενο.

Η επιχειρησιακή μονάδα Μeteo του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) έχει αναπτύξει και εμπλουτίζει συστηματικά μια βάση δεδομένων, με στοιχεία που αφορούν σε επεισόδια πλημμύρας, κεραυνικής δραστηριότητας, χαλαζόπτωσης, χιονιού/παγετού, ανεμοθύελλας, ανεμοστρόβιλου, καθώς και σε καύσωνες, ταξινομώντας τα με βάση την ένταση των καιρικών φαινομένων και των επιπτώσεών τους. Στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή και του έργου CLIMPACT, επικαιροποιήθηκε το ευρετήριο των καιρικών επεισοδίων και είναι διαθέσιμο σε σχετικό ιστότοπο, ενώ αναπτύχθηκε και σχετικός διαδραστικός χάρτης.

Την περίοδο 2000 – 2020 καταγράφηκαν 488 επεισόδια τα οποία επηρέασαν από έναν έως 28 νομούς το καθένα, με μέσο αριθμό νομών που επηρεάστηκαν τους τρεις. Εντός του 2021, με την προσθήκη μερικών ακόμη καιρικών επεισοδίων, αυτά έως τον Μάιο άγγιξαν τα 500.

Το 32% των επεισοδίων – δηλαδή το ένα στα τρία – προκάλεσε πολύ σοβαρές επιπτώσεις (μεγέθους Ι3), το 37% προκάλεσε μέτριας σοβαρότητας επιπτώσεις (μεγέθους Ι2) και το 31% προκάλεσε μικρής σοβαρότητας επιπτώσεις (μεγέθους Ι1). Ο μεγαλύτερος συνολικός αριθμός επεισοδίων καταγράφηκε το 2014, ενώ ό μεγαλύτερος αριθμός επεισοδίων με πολύ σοβαρές επιπτώσεις το 2019.

Οι μήνες Οκτώβριος και Νοέμβριος παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη συχνότητα επεισοδίων, γεγονός που χαρακτηρίζεται από τους ερευνητές αναμενόμενο, δεδομένου ότι οι περισσότερες καταστροφές από καιρικά φαινόμενα στην Ελλάδα οφείλονται σε έντονες βροχοπτώσεις που προκαλούν πλημμύρες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα αυξημένες τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Όσον αφορά στους καλοκαιρινούς μήνες, αναπτύσσονται καταιγίδες τοπικού χαρακτήρα, οι οποίες όμως μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα επικίνδυνες όταν συνοδεύονται από έντονο ρυθμό βροχόπτωσης και σημαντική κεραυνική δραστηριότητα.

Το ένα τέταρτο του συνόλου των καταγεγραμμένων επεισοδίων σχετίζεται με απώλεια ανθρώπινης ζωής. Συνολικά 229 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους την περίοδο 2000 – 2020 εξαιτίας καιρικών φαινομένων στη χώρα μας (και άλλοι τρεις έως το Μάιο φέτος). Οι περισσότεροι υπήρξαν θύματα πλημμύρας και κεραυνού, ενώ πολύ λιγότεροι υπήρξαν θύματα ανεμοθύελλας, ανεμοστρόβιλου, παγετού ή καύσωνα. Πιο επικίνδυνοι ήταν οι φθινοπωρινοί και χειμερινοί μήνες. Συγκριτικά, κατά τη διάρκεια της εικοσαετίας οι περισσότερες απώλειες εμφανίζονται τον Νοέμβριο, με κύρια αιτία το επεισόδιο στη Μάνδρα Αττικής τον Νοέμβριο του 2017, που προκάλεσε 24 απώλειες.

Η πλημμύρα, σε ποσοστό 63%, υπήρξε το πιο σύνηθες φαινόμενο με σοβαρές επιπτώσεις την περίοδο 2000 – 2020. Τα έτη 2014 και 2019 ήταν αυτά με τα περισσότερα φαινόμενα κατά την περίοδο 2000-2020, με τις πλημμύρες να έχουν τη μερίδα του λέοντος (41 και 33 αντίστοιχα).

Αττική η πλέον πληττόμενη περιοχή

Οι περιοχές με τα περισσότερα επεισόδια με κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις είναι η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου Αττικής (Αθήνα-προάστια) με 80 επεισόδια, η Θεσσαλονίκη με 75, τα Χανιά με 53 και η Ηλεία με 50. Ο νομός Αττικής, όπου διαμένει περίπου το 35% του συνολικού ελληνικού πληθυσμού, είναι η πλέον πληττόμενη περιοχή της Ελλάδας, καθώς επηρεάστηκε από το ένα τέταρτο των καιρικών επεισοδίων που εκδηλώθηκαν στη χώρα την περίοδο 2000-2020, ενώ 53 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους στην περιοχή εξαιτίας καιρικών φαινομένων.

Από τη γεωγραφική κατανομή των επεισοδίων, παρατηρείται ότι οι παράκτιοι νομοί είναι περισσότερο εκτεθειμένοι σε έντονα καιρικά φαινόμενα. Αλλά και οι περισσότερο αστικοποιημένοι νομοί είναι πιο ευάλωτοι στα καιρικά φαινόμενα, καθώς ή αστικοποίηση συμβάλλει στην τρωτότητα έναντι των καιρικών κινδύνων.

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές του meteo Κατερίνα Παπαγιαννάκη, Βασιλική Κοτρώνη και Κώστας Λαγουβάρδος σε άρθρο τους στο τελευταίο δελτίο του Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή, με θέμα τα εργαλεία και τις υπηρεσίες αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών, που αναπτύσσονται από τα μέλη του δικτύου στο πλαίσιο λειτουργίας του CLIMPACT, τα καιρικά φαινόμενα προσελκύουν τις τελευταίες δεκαετίες ολοένα και περισσότερο το επιστημονικό ενδιαφέρον, λόγω του αυξημένου μεγέθους των επιπτώσεων που έχουν στην οικονομία, στην κοινωνία και στο περιβάλλον. Το μέγεθος των επιπτώσεων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως είναι η ένταση των καιρικών φαινομένων, καθώς επίσης η ευπάθεια, η ετοιμότητα και η προσαρμοστικότητα του πληθυσμού που εκτίθεται στα καιρικά φαινόμενα.

Όπως δήλωσε στο ΑΜΠΕ η κ. Παπαγιαννάκη, «παρατηρούμε μία αυξητική τάση στη χώρα μας στο πλήθος των καιρικών επεισοδίων με αρνητικές κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις ετησίως, με έντονη ωστόσο διακύμανση. Οι πλημμύρες, ιδίως οι ξαφνικές που εκδηλώνονται ως αποτέλεσμα έντονων βροχοπτώσεων μικρής διάρκειας, υπήρξαν μακράν το πιο επικίνδυνο φαινόμενο με ζημιές και απώλειες ζωής, ιδίως τους φθινοπωρινούς μήνες. Συνολικά, 132 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε πλημμυρικά επεισόδια την περίοδο 2000-2020».

«Σύμφωνα με όλες τις επιστημονικές μελέτες», πρόσθεσε, «στην περιοχή της Μεσογείου η συχνότητα και η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως οι καταιγίδες, είναι πολύ πιθανό να επηρεαστούν σημαντικά από την παγκόσμια αλλαγή του κλίματος και την απερήμωση, με αποτέλεσμα την πιθανή αύξηση των έντονων πλημμυρικών επεισοδίων στην περιοχή».

(Πηγή: naftemporiki.gr με πληροφορίες από ΑΜΠΕ)

Ένα επτάχρονο αγόρι από τη Φλόριντα των ΗΠΑ απέδειξε ότι έχει περισσότερο θάρρος από πολλούς ενήλικες, κολυμπώντας επί μια ολόκληρη ώρα για να σώσει την αδελφή και τον πατέρα του που παρασύρθηκαν από ισχυρό ρεύμα.

Το περασμένο Σάββατο ο Στίβεν Πουστ αγκυροβόλησε τη βάρκα του στον ποταμό Σεντ Τζονς στο Τζάκσονβιλ της Φλόριντα προκειμένου να αφήσει τα δύο του παιδιά, τον Τσέις, 7 ετών, και την 4χρονη Άμπιγκεϊλ να κολυμπήσουν.

Μετά από ένα δυνατό ρεύμα, η μικρή Άμπιγκεϊλ, η οποία φορούσε σωσίβιο, παρασύρθηκε στα νερά.

Ο πατέρας της πήδηξε για να τη σώσει και είπε στον 7χρονο να κολυμπήσει μέχρι την ακτή, καθώς η βάρκα τους είχε αναποδογυρίσει.

«Του είπα ότι τον αγαπώ γιατί δεν ήμουν σίγουρος τι θα συνέβαινε», δήλωσε ο πατέρας του στο CNN μετά το συμβάν. «Προσπάθησα να τους κρατήσω και τους δύο».

Ο μικρός Τσέις κολυμπούσε επί μία ώρα για να φτάσει στην ακτή. Όταν πάτησε γη έτρεξε προς το κοντινότερο σπίτι αναζητώντας βοήθεια.

Εντωμεταξύ, η αδελφή και ο πατέρας του είχε παρασυρθεί γύρω στα τρία χιλιόμετρα από το σημείο που βρισκόταν η βάρκα.

Σύμφωνα με το τμήμα διάσωσης της περιοχής, η αναζήτηση των δύο ναυαγών δεν ήταν εύκολη υπόθεση ενώ η επιχείρηση χρειάστηκε να ενισχυθεί.

«Επιστρατεύτηκαν όλες οι πιθανές δυνάμεις και με χαρά μπορώ να πω ότι και οι τρεις τους έχουν ανακτήσει τις δυνάμεις τους και είναι καλά», είπε ο εκπρόσωπος του τμήματος ερευνών. «Δεν θα μπορούσε να έχει καλύτερη έκβαση».

Δείτε τον μικρό ήρωα να μιλά για το κατόρθωμά του:

(Πηγή: in.gr)

Συντάκτης: Νίκη Μπάκουλη

Καθηγητής εντομολογίας εξηγεί πού οφείλεται το ενοχλητικό βουητό των κουνουπιών στα αυτιά μας, το λόγο που χρειάζονται το αίμα που μας πίνουν και τι μας κάνει πιο νόστιμο ‘γεύμα”.

Υπάρχουν λόγοι που κάνουν κάποιους πιο ‘νόστιμα’ γεύματα για τα κουνούπια, από ό,τι άλλους. Όπως και γιατί μας πίνουν το αίμα. SHUTTERSTOC

Όταν ακούτε τη λέξη «καλοκαίρι» στο μυαλό έρχονται παραλίες, ηλιοβασιλέματα και βράδια με φίλους. Γενικά, μια ξεγνοιασιά. Σε δεύτερο χρόνο έρχεται στα αυτιά μας το «βουητό» των κουνουπιών μέσα στα αυτιά σας που πάνε «σετάκι» με την εποχή. Το Live Science αποφάσισε να ασχοληθεί με το λόγο τα κουνούπια τριγυρίζουν κοντά στα αυτιά μας και κυρίως, το λόγο που παράγουν τον ενοχλητικό ήχο -τις χειρότερες στιγμές.

Ο Michael Riehle, καθηγητής εντομολογίας στο University of Arizona δήλωσε πως “το βουητό στο αυτί είναι ‘παρενέργεια’ του χτυπήματος των φτερών αυτών των εντόμων. Ο ήχος που παράγεται δεν έχει μεγάλη εμβέλεια. Και για αυτό τον παρατηρούμε όταν είναι κοντά στα αυτιά μας”.

Όπως μας πλησιάζουν, χτυπούν τα φτερά τους περίπου 500 φορές το δευτερόλεπτο, σε συχνότητα 450 με 500 hertz. Συμπτωματικά, είναι αυτή που «πιάνουν» οι ορχήστρες όταν «κουρδίζουν» τα όργανα τους, πριν μια συναυλία.

Δεν μας ρουφούν το αίμα όλα τα κουνούπια, αλλά μόνο τα θηλυκά

Οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως η ενόχληση αυτή παράγεται από τα θηλυκά κουνούπια. “Τα αρσενικά και τα θηλυκά κουνούπια ζουν πολύ διαφορετικές ζωές. Τα αρσενικά συνήθως κυκλοφορούν κοντά σε φυτά και «πίνουν» το νέκταρ τους. Δεν νοιάζονται για τους ανθρώπους. Τα θηλυκά είναι αυτά που χρειάζονται το αίμα, μετά τη συνεύρεση με τα αρσενικά, ώστε να αποκτήσουν την ενέργεια που χρειάζονται για να παράξουν «αυγά». Επίσης, είναι αυτά που διαθέτουν μοναδικά «εργαλεία» για να βρουν το επόμενο θύμα τους. Από απόσταση τα θηλυκά κουνούπια «ενημερώνονται» για το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέουμε από την κορυφή μας. Είναι αυτό που τα διεγείρει, ώστε να αρχίσουν να αναζητούν το «θύμα», πετώντας από και προς αυτό, μέχρι να εντοπίσουν την ‘πηγή‘”. Που είναι το κεφάλι μας.

Όπως πλησιάζουν τα θηλυκά κουνούπια στη θερμότητα του σώματος μας, ανιχνεύουν το διοξείδιο του άνθρακα που ‘βγάζουμε’ και βρίσκουν το ‘στόχο’ τους. Χρησιμοποιούν αισθητήρες γεύσης που έχουν στα πόδια τους, για να προσδιορίσουν αν ο άνθρωπος ή άλλο ζώο με αίμα είναι επαρκές για να γίνει το επόμενο ‘γεύμα’ τους.

Κάποιες έρευνες έχουν δείξει πως το αίμα τύπου Ο είναι αυτό που προτιμούν περισσότερο από όλα. Ο καθηγητής Riehle εξέφρασε τις αμφιβολίες του, καθώς δεν θεωρεί πως έχουν βρεθεί πειστικά στοιχεία. Λέει ότι υπάρχουν άλλοι παράγοντες που κάνουν πιο νόστιμο το ένα «γεύμα» από το άλλο, όπως οι γενετικοί. “Το δέρμα μας εκπέμπει ένα μοναδικό κοκτέιλ αρωμάτων που μας κάνει πιο ελκυστικούς ή όχι από άλλους, στα θηλυκά κουνούπια” διευκρινίζει ο ειδικός.

Άλλη μελέτη διαπίστωσε πως προτιμούν άνδρες που έχουν λιγότερα διαφορετικά βακτήρια στο δέρμα τους, ενώ ελκύονται περισσότερο από ανθρώπους που φορούν σκουρόχρωμα ρούχα. Και μολονότι πιστεύουμε πως τα κουνούπια προτιμούν το κεφάλι μας, η αλήθεια είναι πως προτιμούν τα πόδια μας καθώς εκεί υπάρχει η μεγαλύτερη συγκέντρωση βακτηρίων. Αλλά όταν βρίσκονται εκεί, δεν τα ακούμε.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό το βουητό που είναι πολύ ενοχλητικό για εμάς, είναι μουσική στα αυτιά των αρσενικών κουνουπιών, καθώς αντιλαμβάνονται πως κάποιο θηλυκό κουνούπι ψάχνει «σύντροφο».

(Πηγή: news247.gr)

Συντάκτης: Μάριος Οικονόμου

Έχετε ένα ή περισσότερα αδέλφια; Είστε ο πρωτότοκος ή ο Βενιαμίν; Ανακαλύψτε τι σημαίνουν οι απαντήσεις σας για την υγεία της καρδιάς σας.

Νέα στοιχεία προκύπτουν για την επίδραση που ασκεί το οικογενειακό μας δέντρο στην υγεία μας και ιδιαίτερα την καρδιαγγειακή. Αν και είναι γνωστό πως το ιατρικό ιστορικό των γονέων και παππούδων έχει αντίκτυπο στην υγεία των απογόνων και τις πιθανότητες καρδιαγγειακών συμβάντων, η πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύεται στο BMJ Open προσθέτει νέα δεδομένα στην έρευνα για τον ρόλο που διαδραματίζει ο αριθμός αλλά και η ηλικία που έχουν τα αδέλφια στον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από το Μητρώο Πολλαπλών Γενεών της Σουηδίας για 1,36 εκατ. άνδρες και 1,32 εκατ. γυναίκες που γεννήθηκαν μεταξύ 1932 και 1960 και ηλικίας 30-58 ετών το 1990, καθώς και δεδομένα για τα θανατηφόρα και μη καρδιαγγειακά και στεφανιαία επεισόδια στα επόμενα 25 χρόνια από τα εθνικά μητρώα.

Η ανάλυση έδειξε ότι τα πρωτότοκα παιδιά διέτρεχαν χαμηλότερο κίνδυνο για μη θανατηφόρα στεφανιαία και καρδιακά επεισόδια όπως εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια. Ωστόσο τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια ο κίνδυνος θανάτου ήταν μεγαλύτερος σε σύγκριση με τα δευτερότοκα παιδιά, με τους πρωτότοκους άνδρες σε αυξημένο κίνδυνο και συγκριτικά με τα τριτότοκα.

Φαίνεται όμως ότι και το μέγεθος της οικογένειας επηρεάζει τα ποσοστά καρδιαγγειακού κινδύνου.

Για τους άνδρες αποδείχθηκαν μικρότερα εφόσον υπήρχαν ένα ή δύο αδέλφια, αλλά μεγαλύτερα για εκείνους με τέσσερα ή περισσότερα. Παρομοίως, ένα ή περισσότερα αδέλφια εξασφάλιζαν λιγότερες πιθανότητες θανάτου συγκριτικά με τους μοναχογιούς, αλλά τα τρία ή παραπάνω αδέλφια πολλαπλασίαζαν τον κίνδυνο στεφανιαίων επεισοδίων.

Σε κοινό μοτίβο για τις γυναίκες, τρία ή περισσότερα αδέλφια αύξαναν τις πιθανότητες καρδιαγγειακών επεισοδίων, ενώ δύο ή περισσότερα για στεφανιαία. Όμως ένα ή και παραπάνω αδέλφια μείωναν τον κίνδυνο θανάτου.

Οι ερευνητές διευκρίνισαν πως πρόκειται απλώς για μια μελέτη παρατήρησης που δεν οδηγεί σε κάποια αιτιώδη συνάφεια και περισσότερες έρευνες στο μέλλον, εστιασμένες στου βιολογικούς ή κοινωνικούς μηχανισμούς που ευθύνονται για τις παραπάνω συσχετίσεις, θα επιβεβαιώσουν και αιτιολογήσουν τα ευρήματά τους.

Μια αδυναμία της μελέτης είναι ακόμη η απουσία στοιχείων περί εκφάνσεων της καθημερινής ζωής που ασκούν επιρροή στην υγεία όπως η διατροφή, ο Δείκτης Μάζας Σώματος και το κάπνισμα, αν και ελήφθησαν υπ’ όψιν παράγοντες όπως το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο, η παχυσαρκία, ο διαβήτης, η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), ο αλκοολισμός και ηπατικές δυσλειτουργίες. Επιπλέον, τα πορίσματά τους ήρθαν σε σύγκρουση με παλαιότερων ερευνών.

(Πηγή: ygeiamou.gr)

Γράφει ο Νίκος Τσούλιας

Η πανδημία κατέδειξε την αξία της αλληλεγγύης με έναν τρόπο πολύ εμφαντικό. Για πρώτη φορά στη σύγχρονη περίοδο της ιστορίας καταφάνηκε ότι η υγεία μας συνδέεται με έντονο τρόπο με την υγεία των άλλων ανθρώπων, ότι η έγνοια μας και το ενδιαφέρον για τους άλλους είναι έγνοια και ενδιαφέρον για τον εαυτό μας – και αντιστρόφως.

Υπάρχει ο covid-19, η πανδημία, το ένα λοκντάουν μετά το άλλο, τα εκάστοτε νέα κρούσματα, οι διασωληνώσεις, οι απώλειες ανθρώπων. Ένα δυστοπικό σκηνικό περιβάλλει τη ζωή μας. Ο πολιτισμός μας συρρικνώνεται. Η ανθρωπότητα βαριανασαίνει.

Κι όμως, υπάρχει φως – και είναι δυνατό. Η ζωή του ανθρώπου έχει φοβερή δύναμη αλλά και ο ίδιος ο άνθρωπος είναι αυτός που παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο πάνω στο γαλάζιο πλανήτη μας. Η παρένθεση θα κλείσει. Και φυσικά δεν θα επανέρθουμε στις παλιές εικόνες μας. Η εξέλιξη θα έχει ασυνέχεια, θα κάνει άλμα. Και εκεί θα είμαστε πάλι εμείς με νότα αισιοδοξίας, με θάρρος και αισιοδοξία για μια καινούργια αρχή.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι το πως θα βρεθούμε την επόμενη ημέρα. Και αν ένα μέρος αυτής της ημέρας θα δημιουργηθεί από τον αντικειμενικό παράγοντα της σημερινής υγειονομικής (και όχι μόνο) κρίσης, το υπόλοιπο μέρος θα είναι δικό μας δημιούργημα – προσωπικό, κοινωνικό, πολιτικό.

Σήμερα διαμορφώνουμε τις συνθήκες της επόμενης περιόδου, της περιόδου εκείνης που θα εμπεριέχει έστω μερική υπέρβαση της κρίσης, γιατί ήδη έχει διαφανεί ότι και η δημόσια υγεία και η εθνική οικονομία μας θα βρίσκονται σε δοκιμασία για αρκετό διάστημα.

Εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι η δική μας ψυχολογική και συναισθηματική στάση απέναντι στα προβλήματα αυτά. Και εδώ έχει μεγάλη αξία το τι μηνύματα εκπέμπει ο καθένας και η καθεμιά. Αν βρισκόμαστε ως παθητικοί δέκτες ή ως μακρινοί παρατηρητές στη βαριά σκιά της πανδημίας και της ανέχειας, αν έχουμε χάσει το δημιουργικό και παρεμβατικό μας ρόλο, αν είμαστε παραιτημένοι στους νοσηρούς ανέμους των καιρών, τότε συμβάλλουμε στην επιδείνωση της κατάστασης.

Αλλά αν η πρόκληση και η αναπαραγωγή της απαισιοδοξίας είναι πολλαπλασιαστικές, τότε οι αντίστοιχες ενέργειες της αισιοδοξίας είναι ακόμα πιο πολλαπλασιαστικές και πιο εμφαντικές. Το χαμόγελο γεννάει πάντα χαμόγελο. Είναι μεταδοτικό και ενθαρρυντικό. Γίνεται όλο και πιο φωτεινό.

Είμαστε μεγάλο διάστημα στα σπίτια μας. Η φυσική ζωή μας είναι συρρικνωμένη. Ένα γενικό μούδιασμα περιβάλλει την κοινότητα των ανθρώπων, όπου γης. Αισθανόμαστε περιορισμένοι. Αλλά δεν είμαστε έγκλειστοι και φυλακισμένοι. Μπορούμε να παίρνουμε ανάσες έξω από τα σπιτικά μας, που ξαφνικά μετατράπηκαν σε κλουβιά. Και το πιο σημαντικό… Μπορούμε να επικοινωνούμε με τους δικούς μας ανθρώπους, φίλους και συγγενείς, με πολλούς τρόπους. Οι νέες τεχνολογίες μας δίνουν δυνατότητα κοινωνικής επαφής – έστω και εικονικής.

Μα ακόμα και το απλό τηλεφώνημα, το κλασικό πεδίο της τηλε-επικοινωνίας, μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία θετικού κλίματος και στους δύο ανθρώπους της επικοινωνίας. Ο ένας μπορεί να δίνει κουράγιο στον άλλον. Να ακούει τα προβλήματά του και να τα συμμερίζεται. Η αισιοδοξία δεν είναι μια παθητική κατάσταση του εαυτού μας. Αντίθετα, είναι αντίληψη και τρόπος ζωής. Συνάπτεται με την αυτοπεποίθησή μας και με την αποφασιστικότητά μας, με το αγωνιστικό φρόνημά μας και με τη δημιουργικότητά μας.

Άλλωστε, η πανδημία κατέδειξε την αξία της αλληλεγγύης με έναν τρόπο πολύ εμφαντικό. Για πρώτη φορά στη σύγχρονη περίοδο της ιστορίας καταφάνηκε ότι η υγεία μας συνδέεται με έντονο τρόπο με την υγεία των άλλων ανθρώπων, ότι η έγνοια μας και το ενδιαφέρον για τους άλλους είναι έγνοια και ενδιαφέρον για τον εαυτό μας – και αντιστρόφως. Γιατί να μην συνειδητοποιήσουμε μια τόσο απλή μα και τόσο κραταιά αλήθεια;

(Πηγή: alfavita.gr)

KOBUS LOUW VIA GETTY IMAGES

Μια ερώτηση που είναι ιδιαίτερα επίκαιρη από σήμερα Δευτέρα 31 Μαΐου που ανοίγουν ξανά τα γυμναστήρια (σύμφωνα με το υγειονομικό πρωτόκολλο και αναλογία πληθυσμού 1/10 τμ- 2 self tests) είναι η εξής:

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί για τα παιδιά και τους ενήλικες σε κατάσταση ηρεμίας και κατά την άσκηση σύμφωνα με το Αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας; Ακολουθούν μερικά πράγματα που είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε:

Πώς λειτουργεί η καρδιά

Ο καρδιακός μυς ή καρδιά είναι το κεντρικό όργανο του κυκλοφορικού συστήματος. Είναι ένα γραμμωτό μυώδες όργανο που δέχεται το αίμα (μη οξυγονωμένο) από τις φλέβες και το ωθεί ξανά (οξυγονωμένο αίμα) προς τις αρτηρίες για να μεταφερθεί στο σώμα. Βρίσκεται μέσα στην θωρακική κοιλότητα σχεδόν ανάμεσα στους δυο πνεύμονες και πολλοί αναφέρουν ότι το σχήμα της είναι κωνικό.

Συστέλλεται ρυθμικά μέσω του νευρικού συστήματος από το κεντρικό νευρικό σύστημα και το αυτόνομο νευρικό σύστημα αλλά και με την βοήθεια ορμονών όπως οι κατεχολαμίνες και συγκεκριμένα η Αδρεναλίνη (β-αδρενεργικοί υποδοχείς) και η Νοραδρεναλίνη κ.α. λειτουργώντας σαν μια μυική αντλία. Βάση ερευνών η μέση καρδιακή συχνότητα που συστέλλεται η καρδιά ορίζεται στις 72 σφίξεις (παλμούς) ανά λεπτό (bpm). Επίσης πολλές έρευνες ισχυρίζονται ότι κυμαίνεται μεταξύ 60 – 80 σφίξεις το λεπτό (bpm).

Επιπλέον το συμπαθητικό μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου μπορεί να μειώσει την καρδιακή συχνότητα στους 20-30 παλμούς το λεπτό και μπορεί να την αυξήσει έως και 250 παλμούς το λεπτό (bpm). Η ποσότητα αίματος που διακινεί ο καρδιακός μυς σε κατάσταση ηρεμίας είναι περίπου 5 λίτρα αίματος το λεπτό και μπορεί να αυξηθεί κατά την διάρκεια σωματικής άσκησης (ανάλογα την ένταση, επιβάρυνση, διάρκεια) έως και στα 25 λίτρα το λεπτό.

Η κυκλοφορία του αίματος κατευθύνεται από δυο ξεχωριστές αντλίες : Η μικρή ή πνευμονική κυκλοφορία (δεξιά κοιλία και κατευθύνεται προς τους πνεύμονες) έχει ως στόχο την αποβολή του διοξειδίου του άνθρακα από το αίμα στα τριχοειδή αγγεία όπου εκεί πραγματοποιείται και η ανταλλαγή των αερίων και η αντικατάσταση του με οξυγόνο και η μεγάλη ή συστηματική κυκλοφορία (αριστερή κοιλία και μέσω της αορτής ξεκινάει μεταφέρεται στο υπόλοιπο σώμα) που έχει ως στόχο να μεταφερθεί το οξυγονωμένο αίμα πλέον από τον καρδιακό μυ προς τα διάφορα όργανα.

Φυσιολογικοί παλμοί της καρδιάς ανάλογα την ηλικία

Όπως γράφει ο Περικλής Κάβουρας, γυμναστής από την Κομοτηνή, αρχικά ο μέσος όρος καρδιακών παλμών για τα παιδιά και τους ενήλικες σε κατάσταση ηρεμίας σύμφωνα με το Αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας είναι :

• Τον πρώτο μήνα της ζωής το βρέφος έχει καρδιακή συχνότητα 70 -190 παλμούς το λεπτό (bpm).
• Από τον 1 έως τον 11 μήνα της ζωής έχει 80 – 160 παλμούς το λεπτό (bpm)
• Από 1 έως και 2 ετών έχουμε 80 – 130 παλμούς το λεπτό (bpm)
• Από 3 έως και 4 ετών έχουμε 80 – 120 παλμούς το λεπτό (bpm)
• Από 5 έως και 6 ετών έχουμε 75 – 115 παλμούς το λεπτό (bpm)
• Από 7 έως και 9 ετών έχουμε 70 – 110 παλμούς το λεπτό (bpm)
• Από 10 ετών και πάνω και συνήθως αυτό ισχύει και για τους ενήλικες έχουμε 60 -100 παλμούς το λεπτό (bpm)

Φυσιολογικοί παλμοί της καρδιάς κατα την άσκηση

Επίσης η φυσιολογική καρδιακή συχνότητα κατά την διάρκεια της άσκησης για μέτρια με τάση προς υψηλή ένταση προπόνησης, δηλαδή, στο 60 – 85 % της μέγιστης καρδιακής συχνότητας σύμφωνα με το Αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας είναι :

• Σε ηλικία των 20 ετών οι φυσιολογικοί παλμοί ανά λεπτό στο 50 – 85 % της μέγιστης καρδιακής συχνότητας είναι 100 – 170 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 200 bpm.
• Σε ηλικία 30 ετών είναι 95 – 162 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 190 bpm.
• Σε ηλικία 35 ετών είναι 93 – 157 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 185 bpm.
• Σε ηλικία 40 ετών είναι 90 – 153 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 180 bpm.
• Σε ηλικία 45 ετών είναι 88 – 149 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 175 bpm.
• Σε ηλικία 50 ετών είναι 85 – 145 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 170 bpm.
• Σε ηλικία 55 ετών είναι 83 – 140 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 165 bpm.
• Σε ηλικία 60 ετών είναι 80 – 136 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 160 bpm.
• Σε ηλικία 65 ετών είναι 78 – 132 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 155 bpm.
• Σε ηλικία 70 ετών είναι 75 – 128 bpm και η μέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι 150 bpm.

Πως υπολογίζουμε με την μέγιστη καρδιακή συχνότητα και πως την μετράμε

H Αμερικανική εταιρεία έχει ορίσει ως το μέγιστο όριο καρδιακής συχνότητας τις 220 σφίξεις κατά την διάρκεια μιας μέγιστης προσπάθειας άσκησης και με έναν πολύ απλό τύπο μπορεί να υπολογιστεί ποια είναι η μέγιστη καρδιακή συχνότητα ανάλογα την ηλικία. Ο τύπος είναι 220 – η ηλικία του ατόμου.

Βέβαια αυτός ο τύπος έχει αρκετά μικρή αξιοπιστία επειδή κάθε ασκούμενος έχει διαφορετικό προπονητικό υπόβαθρο και υπάρχουν διακυμάνσεις. Ένας από τους πιο ακριβής τρόπους αξιολόγησης της μέγιστης καρδιακής συχνότητας είναι με την χρήση ζώνης μέτρησης καρδιακών παλμών και χρήση ενός προγράμματος στο κινητό. Ο πιο ακριβής τρόπος όμως είναι σε ένα εργαστήριο αξιολόγησης της αθλητικής απόδοσης.

Επιπλέον ένας πολύ εύκολος τρόπος αξιολόγησης της καρδιακής συχνότητας και κατά την κατάσταση ηρεμίας, είτε μετά από άσκηση (έχει απόκλιση βέβαια ως προς την αξιοπιστία) είναι με ψηλάφηση στις αρτηρίες πχ. Του καρπού η κερκιδική και η ωλένια αρτηρία, του λαιμού η καρωτιδική αρτηρία κ.α.

Ο λόγος που αισθανόμαστε τους παλμούς όταν ψηλαφίσουμε κάποια από αυτά τα σημεία είναι διότι κάθε φορά που το αίμα διοχετεύεται στις αρτηρίες για να μεταφερθεί στο υπόλοιπο σώμα, τα τοιχώματα των αρτηριών διευρύνονται με την πίεση του αίματος που εισέρχεται σε αυτές και η διεύρυνση αυτή ονομάζεται σφυγμός. Κάθε παλμός της καρδιάς προκαλεί έναν σφυγμό στις αρτηρίες έχοντας ως αποτέλεσμα να έχουν ίδιο ρυθμό οι παλμοί της καρδιάς και οι σφυγμοί των αρτηριών.

Η διαδικασία ανίχνευσης των καρδιακών παλμών είναι :

• Με το δείκτη και τον μεσαίο δάχτυλα ας ψηλαφίσουμε στον καρπό μέχρι να αισθανθούμε το αίσθημα του παλμού από την αρτηρία και μετέπειτα αφού μετρήσουμε τις σφήξεις για 30 δευτερόλεπτα, ας πολλαπλασιάσουμε επί 2. Για πιο γρήγορα μπορούμε να μετρήσουμε τις σφίξεις για 15 δευτερόλεπτα και να πολλαπλασιάσουμε όσες βρούμε επί 4.
• Με τον ίδιο τρόπο μπορεί να αξιολογηθεί και στον λαιμό ψηλαφίζοντας την κερκιδική αρτηρία.

Εν κατακλείδι η αξιολόγηση της καρδιακής συχνότητας μπορεί να αποστείλει διάφορα μηνύματα για την λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος και όχι μόνο, και για αυτό πρέπει να αξιολογείται σωστά και τακτικά.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

Εικόνες από προηγούμενο βομβαρδισμό της Γάζας. BRUNO STEVENS

Ο Aymen al Djaroucha είναι Παλαιστίνιος που έχει ζήσει 20 χρόνια στη Γάζα. Είναι ο συντονιστής του προγράμματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην περιοχή και αφηγείται τα βίαια γεγονότα που σημειώθηκαν το δεκαήμερο του ανελέητου σφυροκοπήματος της Γάζας πριν την ανακοίνωση της εκεχειρίας.

Έχω ζήσει τις ισραηλινές επιθέσεις που γίνονται από παλιά, εκείνες του 2008 και του 2014, αλλά η στρατιωτική επιχείρηση που ζήσαμε αυτές τις μέρες ήταν πολύ πιο σκληρή και τρομακτική από οποιαδήποτε είχαμε δει προηγουμένως.

Τα χτυπήματα συνεχή, μέρα-νύχτα, δεν σταματούσαν ποτέ. Στόχευαν τα πάντα: δρόμους, σπίτια, πολυκατοικίες, τα πάντα. Η Γάζα έχει μήκος μόλις 40 χιλιόμετρα, επομένως όπου κι αν έπεφταν οι βόμβες, ακούγαμε συνεχώς τις εκρήξεις.

Ο Aymen al Djaroucha Παλαιστίνιος που έχει ζήσει 20 χρόνια στη Γάζα. Είναι ο συντονιστής του προγράμματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην περιοχή. MSF

Η ένταση των βομβαρδισμών και τα επίπεδα βίας ήταν πρωτοφανή. Οι οβίδες που έπεφταν έρχονταν από παντού: από τα αεροπλάνα στον ουρανό, τα άρματα μάχης, τις βάρκες στη Μεσόγειο Θάλασσα. Μέρα-νύχτα, αυτό που ζούσαμε ήταν τρομακτικό.

Το συγκρότημα διαμερισμάτων στην πόλη της Γάζας όπου έμενα με τη γυναίκα μου, τη μητέρα μου και τα παιδιά μου καταστράφηκε από αεροπορική επίθεση. Ο επιστάτης του κτιρίου έλαβε ένα τηλεφώνημα από τους Ισραηλινούς που του έλεγαν ότι όλο το κτίριο έπρεπε να εκκενωθεί επειδή θα βομβαρδιζόταν. Γενικά, γνωρίζουμε ότι αυτή η ειδοποίηση έρχεται λίγα λεπτά έως μια ώρα πριν τον βομβαρδισμό. Κατεβήκαμε τρέχοντας τις σκάλες των οκτώ ορόφων με όλους τους άλλους σε λιγότερο από ένα λεπτό. Προσπάθησα να τους πάω όλους σε ένα ασφαλές μέρος όσο το δυνατόν πιο μακριά.

Σοβαρές ζημιές στην κλινική των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που προσφέρει φροντίδα σε τραυματίες και εγκαυματίες στη Γάζα από τους πρόσφατους βομβαρδισμούς MSF

Θυμάμαι που άκουγα τη γυναίκα μου να λέει ότι δεν ήθελε να δει την καταστροφή του μέρους που μεγάλωσε, που είχε όλες τις αναμνήσεις της. Αμέσως μόλις άκουσα την έκρηξη και είδα τη σκόνη, όλα καλύφθηκαν από φλόγες. Το κτίριο έχει υποστεί ζημιές, πολλά διαμερίσματα έχουν καταστραφεί και δεν ξέρω τι έχει απομείνει από το δικό μας. Ούτε ξέρω αν θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε για να ζήσουμε ξανά εκεί.

Εικόνες από προηγούμενο βομβαρδισμό της Γάζας. BRUNO STEVENS

Από τότε η οικογένειά μου ζει με την πεθερά μου και εγώ κοιμάμαι στο γραφείο. Δουλεύω τον περισσότερο καιρό. Έχω την εντύπωση ότι ζω έναν εφιάλτη.

Πολλές οικογένειες που ζουν στα ανατολικά της Γάζας έχουν φύγει προς τα δυτικά επειδή φοβήθηκαν το ενδεχόμενο μιας χερσαίας ισραηλινής επίθεσης. Προσπαθούν να βρουν καταφύγιο κοντά στο al-Shifa, το μεγαλύτερο νοσοκομείο στη Γάζα και στα σχολεία που διαχειρίζεται η UNRWA [η Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών].

Σοκαρίστηκα πραγματικά από μια ισραηλινή επίθεση που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας στις 15 με 16 Μαΐου, λίγα μόλις μέτρα μακριά από το γραφείο των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. Προκάλεσε δεκάδες θανάτους. Οι κραυγές των ανδρών και των γυναικών μέσα στη νύχτα, ήταν τρομακτικές. Το ίδιο βράδυ κατά τη διάρκεια του βομβαρδισμού, η κλινική μας υπέστη επίσης ζημιές.

Οι τραυματίες έχουν κατάγματα και πληγές που προκλήθηκαν από θραύσματα από τις βόμβες και τα βλήματα. Υπάρχουν πολλές ανάγκες τώρα, ειδικά για χειρουργικές επεμβάσεις και εντατική φροντίδα. Οι ασθενείς είναι γυναίκες, άνδρες, παιδιά: κανείς δεν γλιτώνει.

Εικόνες από προηγούμενο βομβαρδισμό της Γάζας. BRUNO STEVENS

Οι επικείμενες εκδιώξεις παλαιστινιακών οικογενειών από τα σπίτια τους στο Sheikh Jarrah στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και στη συνέχεια οι συγκρούσεις μέσα και γύρω από την Al-Aqsa άναψαν τη σπίθα που οδήγησε σε αυτήν την έκρηξη. Έζησα τη δεύτερη Ιντιφάντα στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και σήμερα η βία δεν έχει καμία σχέση με αυτό που συνέβη τότε.

Είναι η μοίρα των ανθρώπων στη Γάζα. Σε λίγα χρόνια έχουμε ζήσει τόσους πολέμους και δεν ξέρουμε πότε θα σταματήσουν, πότε θα είμαστε τελικά σε θέση να ζήσουμε μια φυσιολογική ζωή.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, βρίσκονται στη Λωρίδα της Γάζας πάνω από είκοσι χρόνια. και είναι έτοιμοι να στηρίξουν τις τοπικές υγειονομικές αρχές για να παρέχουν ζωτική ιατρική φροντίδα σε όσους τη χρειάζονται. Σε αυτό το ξέσπασμα βίας υποστηρίζουν την Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνο στην Ιερουσαλήμ προκειμένου να αξιολογήσουν την κατάσταση και να σταθεροποιήσουν εκατοντάδες Παλαιστίνιους που τραυματίστηκαν από την ισραηλινή αστυνομία. Στην Χεβρώνα της Δυτικής ‘Οχθης οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα παρέχουν ψυχολογική υποστήριξη σε τραυματίες των επεισοδίων βίας. Προχωρούν επίσης σε δωρεές ιατροφαρμακευτικού υλικού, ενώ προτείνουν εκπαιδευτικά σεμινάρια σε νοσοκομεία της Γάζας, της Χεβρώνας και των Ιεροσολύμων ανάλογα με τις ανάγκες. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα συμπληρώνουν φέτος 50 χρόνια διεθνούς δράσης σε εστίες πολέμου, σε χώρες που έχουν υποστεί φυσικές καταστροφές, σε περιοχές που μαστίζονται από επιδημίες και σε ζώνες όπου ζουν εκτοπισμένοι πληθυσμοί.

(Πηγή: news247.gr)

GILES CLARKE VIA GETTY IMAGES

Κάθε δευτερόλεπτο το 2020 ένας άνθρωπος αναγκαζόταν να εγκαταλείψει το σπίτι του, παραμένοντας πάντως στην πατρίδα του, με αποτέλεσμα πέρυσι ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων σε παγκόσμια κλίμακα να φθάσει συνολικά τους 55 εκατομμύρια ανθρώπους, επίπεδο που αποτελεί ρεκόρ, σύμφωνα με δύο ΜΚΟ οι οποίες παρακολουθούν συστηματικά το τραγικό φαινόμενο.

Παρά τους περιορισμούς στις μετακινήσεις εξαιτίας της πανδημίας του νέου κορονοϊού, ακόμη 40,5 εκατομμύρια άνθρωποι διόγκωσαν τις τάξεις των εσωτερικά εκτοπισμένων, ο μεγαλύτερος αριθμός εδώ και δέκα χρόνια, υπογράμμισαν το Κέντρο Παρακολούθησης Εσωτερικών Εκτοπισμών (Internal Displacement Monitoring Center, IDMC) και το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (NRC).

«Αυτοί οι δύο αριθμοί είναι ασυνήθιστα υψηλοί», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Αλεξάντρα Μπίλακ, η διευθύντρια του IDMC, εκτιμώντας πως η αύξηση αυτή είναι «άνευ προηγουμένου».

Ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων είναι πλέον υπερδιπλάσιος από αυτόν των 26 εκατομμυρίων προσφύγων, δηλαδή των ανθρώπων που πέρασαν διεθνή σύνορα σε αναζήτηση ασφαλούς καταφυγίου.

«Είναι σοκαριστικό το γεγονός ότι ένας άνθρωπος αναγκαζόταν να εγκαταλείψει το σπίτι του κάθε δευτερόλεπτο την περασμένη χρονιά», σημείωσε ο Γιαν Έγκελαντ, επικεφαλής του NRC, σε ανακοίνωση που δημοσιοποίησε.

«Μοιάζουμε να μην είμαστε σε θέση να προστατεύσουμε τους πιο ευάλωτους από τις ένοπλες συρράξεις και τις καταστροφές», πρόσθεσε.

Πιθανόν ακόμα περισσότεροι

Όμως, μολονότι πρόκειται για ρεκόρ, ο αριθμός τον οποίο συνήγαγαν οι δύο ΜΚΟ είναι χωρίς αμφιβολία υποτιμημένος, παρατηρεί η κυρία Μπίλακ.

Η πανδημία έχει δυσκολέψει τη συγκέντρωση δεδομένων για το φαινόμενο, ενώ ωθεί πολλούς να αποφεύγουν τους ανθρώπους που περιέπεσαν στην προσφυγιά, εξαιτίας του φόβου πως μπορεί να μολυνθούν.

Η υγειονομική κρίση επιδείνωσε περαιτέρω την κοινωνικοοικονομική κατάσταση των εσωτερικά εκτοπισμένων, ενώ «ο αριθμός τους ενδέχεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, στον βαθμό που οι χώρες τους βυθίζονται» σ’ αυτήν, προειδοποιεί η κυρία Μπίλακ.

Στην ετήσια έκθεση των δύο ΜΚΟ που δίνεται στη δημοσιότητα σήμερα διευκρινίζεται πως τα δύο τρίτα των εσωτερικά εκτοπισμένων τράπηκαν σε φυγή εξαιτίας φυσικών καταστροφών, ιδίως ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων.

Κυκλώνες, μουσώνες, καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες σάρωσαν πυκνοκατοικημένες ζώνες της περιφέρειας της Ασίας και του Ειρηνικού, ενώ περίοδος εξαιρετικά πολλών ακραίων καιρικών φαινομένων καταγράφηκε επίσης στον Ατλαντικό, αναγκάζοντας χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Στη Μέση Ανατολή και στην υποσαχάρια Αφρική καταγράφηκαν επίσης πέρυσι καταστροφές και εκτοπισμοί εξαιτίας παρατεταμένων βροχοπτώσεων.

Ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής

«Δεν μπορούμε παρά να περιμένουμε ότι ο μελλοντικός αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής θα κάνει αυτά τα καταστροφικά φαινόμενα συχνότερα και σφοδρότερα και κατά συνέπεια ότι θα δούμε τους εσωτερικά εκτοπισμένους ανθρώπους να αυξάνονται κι άλλο», προβλέπει η επικεφαλής του IDMC.

Επιπλέον περίπου δέκα εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι αναγκάστηκαν να φύγουν εξαιτίας ένοπλων συρράξεων ή εκρήξεων βίας – όπως στην Τιγκράι, περιοχή της Αιθιοπίας όπου μαίνονται συγκρούσεις, ή στη βόρεια Μοζαμβίκη και στη Μπουρκίνα Φάσο, που λυμαίνονται τζιχαντιστές.

Ατέλειωτοι πόλεμοι, όπως στη Συρία, στο Αφγανιστάν, στη ΛΔ Κονγκό, συνεχίζουν να αναγκάζουν πλήθη ανθρώπων να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, συχνά για πάρα πολύ καιρό.

Ενώ οι άνθρωποι που φεύγουν εξαιτίας φυσικών καταστροφών γενικά επιστρέφουν αρκετά γρήγορα στα σπίτια τους για τα ανοικοδομήσουν, δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για όσους τα εγκαταλείπουν εξαιτίας πολέμων ή εξάρσεων της βίας. Η εξορία τους είναι συνήθως πολύ πιο παρατεταμένη.

Από το σύνολο των 55 εκατομμυρίων εσωτερικά εκτοπισμένων, 38 εκατομμύρια εγκατέλειψαν τις εστίες τους εξαιτίας πολέμων ή βίας, κατά την έκθεση.

Για να γίνουν ακόμα πιο μελανά τα χρώματα του πίνακα που αποκαλύπτει η έκθεση, το 95% των εκτοπισμών που οφείλονταν σε νέες ένοπλες συρράξεις σημειώθηκαν σε χώρες ευάλωτες στον αντίτυπο της κλιματικής αλλαγής.

«Η κλιματική αλλαγή και η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων ενδέχεται να επιτείνουν την αστάθεια και τις συγκρούσεις και να προκαλέσουν εξαναγκαστικούς εκτοπισμούς», σημειώνουν οι δύο ΜΚΟ.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

Ο 46χρονος Κινέζος Τζανγκ Χονγκ ανέβηκε στην υψηλότερη κορυφή του κόσμου από την πλευρά του Νεπάλ κι έγινε ο πρώτος άνθρωπος με προβλήματα όρασης στην Ασία και ο τρίτος στον κόσμο που κατάφερε να ανέβει στο Έβερεστ.

«Δεν έχει σημασία αν έχεις αναπηρία ή όχι, αν έχεις χάσεις την όρασή σου ή αν δεν έχεις πόδια ή χέρια, αν είσαι αποφασισμένος αρκεί, μπορείς πάντα να ολοκληρώσεις κάτι που οι άλλοι δεν μπορούν», είπε ο Τζανγκ στο Reuters.

Ο Τζανγκ ολοκλήρωσε την ανάβαση των 8.849 μέτρων στα Ιμαλάια την 24η Μαΐου μαζί με τρεις οδηγούς ορειβατών κι επέστρεψε στον καταυλισμό που αποτελεί τη βάση της ομάδας την Πέμπτη.

Γεννημένος στην πόλη Τσονγκίνγκ της νοτιοδυτικής Κίνας, ο Τζανγκ έχασε την όρασή του σε ηλικία 21 ετών εξαιτίας γλαυκώματος.

Εμπνεύστηκε από τον Έρικ Γουαϊνμέιερ, τον τυφλό Αμερικανό ορειβάτη που ανέβηκε στην κορυφή του Έβερεστ το 2001, και άρχισε να προπονείται υπό την καθοδήγηση του οδηγού ορειβατών και φίλου του Τσιανγκ Τζι.

Το Νεπάλ άνοιξε ξανά το Έβερεστ για τους ξένους ορειβάτες τον Απρίλιο· πέρυσι δεν επιτρεπόταν η ανάβαση, λόγω της πανδημίας της COVID-19.

«Φοβόμουν πολύ, δεν μπορούσα να δω πού πήγαινα, δεν μπορούσα να βρω το κέντρο της βαρύτητάς μου, έτσι κάποιες φορές έπεφτα», δήλωσε ο Τζανγκ. «Συνέχισα όμως να σκέφτομαι πως παρότι ήταν δύσκολο, έπρεπει να αντιμετωπίσω τις δυσκολίες, είναι στοιχείο της ορειβασίας, υπάρχουν δυσκολίες και κίνδυνοι – αυτό είναι το νόημα της ορειβασίας».

(Πηγή: insider.gr)

Σοκ στον Καναδά από την ανακάλυψη μαζικού τάφου 215 παιδιών σε σχολείο για τους αυτόχθονες της χώρας. Στο φως εγκλήματα δεκαετιών.

Καναδή αυτόχθονας σε φωτογραφία αρχείου AP

Αντιμέτωπος με φρικιαστικές αλλά και ντροπιαστικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας του βρίσκεται τα τελευταία 24ώρα ο Καναδάς.

Ο χρόνος στη χώρα έχει παγώσει από τη στιγμή της ανακοίνωσης ότι σε σχολείων αυτοχθόνων στην επαρχία της British Columbia (στο δυτικό Καναδάς) βρέθηκε μαζικός τάφος 215 παιδιών!

Όλα τα παιδιά ήταν μαθητές του Kamloops Indian Residential School το οποίο μαζί με άλλα παρόμοια στον Καναδά είχαν αναλάβει το έργο της ενσωμάτωσης των αυτοχθόνων στη “σύγχρονη” κοινωνία με το δυτικό τρόπο ζωής.

Φαίνεται όμως ότι στα σχολεία αυτά λάμβαναν χώρα μαζικά εγκλήματα, μαζικές δολοφονίες οι οποίες δεν ήρθαν ποτέ στο φως της δημοσιότητας παρά μόνο 40, 50 ή 60 χρόνια αργότερα και χωρίς φυσικά κανείς να πληρώσει για τις επαίσχυντες πράξεις.

Ακόμα και ο Πρωθυπουργός του Καναδά, Τζάστιν Τριντί δήλωσε σοκαρισμένος από τα ανατριχιαστικά ευρήματα: “Τα νέα που ανακοινώθηκαν μου σπαράζουν την καρδιά. Μας θυμίζει ένα σκοτεινό και ντροπιαστικό κομμάτι της ιστορίας της χώρας. Σκέφτομαι κάθε άνθρωπο που επηρεάζεται από αυτές τις εξελίξεις” ήταν το μήνυμα του Καναδού ηγέτη.

Τα σχολεία όπως το Kamloops Indian Residential School είχαν συνήθως επικεφαλής εκπροσώπους της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Στο εν λόγω η κεντρική κυβέρνηση ανέλαβε τη διοίκηση το 1969 και το 1978 πήρε την απόφαση να κλείσει το σχολείο. Αλλα έμειναν ανοιχτά μέχρι και το 1998.

Υπολογίζεται ότι σε τέτοια σχολεία φοίτησαν 150000 μαθητές οι οποίοι πολλές φορές δεν είχαν το δικαίωμα να μιλάνε στη γλώσσα τους. Πολλά από αυτά τα παιδιά δεν επέστρεψαν ποτέ στις εστίες τους.

(Πηγή: news247.gr)

Υπάρχει μια πιθανότητα σε ποσοστό 40% ο πλανήτης Γη να υπερθερμανθεί σε τέτοιο βαθμό μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ώστε να ξεπεράσει ακόμη και το όριο θερμοκρασίας που έχει καθοριστεί βάσει της Συνθήκης του Παρισιού για το κλίμα, όπως εκτιμούν μετεωρολόγοι.

AP Photo

Σύμφωνα με το ειδησεογραφικό πρακτορείο Associated Press, το οποίο επικαλείται μια νέα πρόγνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας (WMO), μέσα στα επόμενα χρόνια προβλέπεται με πιθανότητα 90% η Γη να βιώσει ακόμη μία από τις θερμότερες ημέρες και μάλιστα αυτό τοποθετείται έως και το τέλος του 2025.

Στην ίδια πρόβλεψη περιγράφεται, εξάλλου, μια ιδιαίτερα ζοφερή εικόνα και για τον Ατλαντικό Ωκεανό, καθώς τονίζεται ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα συνεχίσει να «παράγει» καταιγίδες, ενδεχομένως πολύ πιο επικίνδυνες απ’ ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν.

Σε ό,τι αφορά το 2021, οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι μεγάλα τμήματα εδάφους στο βόρειο ημισφαίριο θα είναι κατά 0,8 βαθμούς Κελσίου θερμότερα σε σύγκριση με τις πρόσφατες δεκαετίες, ενώ προειδοποιούν ότι η ξηρασία θα συνεχιστεί στα νοτιοδυτικά τμήματα των ΗΠΑ.

Σημειώνεται ότι η Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα το 2015 είχε ορίσει ως στόχο τη διατήρηση της θέρμανσης του πλανήτη κατά μερικά μόλις δέκατα του ενός βαθμού Κελσίου, σε σύγκριση με τώρα. Ωστόσο, η πρόγνωση του WMO κάνει λόγο για αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμούς Κελσίου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια με πιθανότητα 40%, ενώ ήδη σήμερα η αντίστοιχη αύξηση που παρατηρείται φτάνει τους 1,2 βαθμούς Κελσίου.

Σε σχέση με το 2020, η πρόβλεψη των μετεωρολόγων του WMO έδινε αντίστοιχα υποδιπλάσια πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο.

«Ο διπλασιασμός των πιθανοτήτων οφείλεται στην πρόοδο των τεχνολογιών που δείχνουν ότι η Γη θερμαίνεται γρηγορότερα απ’ ό,τι ήδη γνωρίζαμε», υπογραμμίζει ο Λίον Χέρμανσον, κλιματικός επιστήμονας στο Μετεωρολογικό Κέντρο του Ηνωμένου Βασιλείου, ο οποίος συνέβαλε στην εν λόγω μελέτη.

«Είναι μια προειδοποίηση ότι πρέπει να αναλάβουμε ισχυρή δράση», πρόσθεσε ο Χέρμανσον.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή, κι άλλοι επιστήμονες που δεν συμμετείχαν στη μελέτη του WMO, φαίνεται πως καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα.

Ο Αμερικανός κλιματικός επιστήμονας του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, Μάικλ Μαν, δήλωσε στο Associated Press πως είναι «σχεδόν βέβαιος» ότι η θερμοκρασία της Γης θα ξεπεράσει το στόχο – κατώφλι που έχει οριστεί βάσει της Συμφωνίας του Παρισιού.

Ωστόσο, ο Μαν επέμεινε πως το πλέον ανησυχητικό στοιχείο θα προκύψει, όταν οι θερμοκρασίες θα αρχίσουν να παραμένουν επί μακρόν πάνω από αυτά τα επίπεδα και εκτίμησε ότι η κατάσταση είναι αναστρέψιμη, υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν άμεσα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος.

(Πηγή: cnn.gr)

Η ανεπάρκεια δόσεων στην Κούβα «δεν οφείλεται στην έλλειψη τεχνικής γνώσης, αλλά στο ότι δεν είχαμε τους πόρους, καθώς είναι μπλοκαρισμένοι» από τις ΗΠΑ, τονίζει ο Γιούρι Βαλντές, κορυφαίο στέλεχος του Ινστιτούτου Φίνλεϊ για τα εμβόλια.

Εθελοντές περιμένουν τον έλεγχο από το νοσηλευτικό προσωπικό μετά τον εμβολιασμό τους, στην Αβάνα (φωτογραφία Ramon Espinosa/AP)

Η Κούβα, η οποία έχει αναπτύξει πέντε υποψήφια εμβόλια για την COVID-19, κατήγγειλε χθες Παρασκευή ότι η ενίσχυση του εμπάργκο των ΗΠΑ προκαλεί καθυστερήσεις στην εκστρατεία εμβολιασμού του πληθυσμού της.

«Ο κόσμος πρέπει να το ξέρει αυτό»

«Πρέπει να ειπωθεί πως δεν έχουμε εμβολιάσει περισσότερους Κουβανούς επειδή δεν είχαμε τους απαραίτητους πόρους για να παρασκευάσουμε περισσότερα εμβόλια, ο κόσμος πρέπει να το ξέρει αυτό», τόνισε ο Γιούρι Βαλντές, κορυφαίο στέλεχος του Ινστιτούτου Φίνλεϊ για τα εμβόλια, στη διάρκεια συνεδρίασης του κουβανικού κοινοβουλίου στην οποία είχαν προσκληθεί να συμμετάσχουν ψηφιακά πολιτικοί από χώρες όλου του κόσμου για να συζητηθεί το αίτημα να αρθεί το αμερικανικό εμπάργκο, σε ισχύ από το 1962.

Η ανεπάρκεια δόσεων «δεν οφείλεται στην έλλειψη τεχνικής γνώσης, αλλά στο ότι δεν είχαμε τους πόρους, καθώς είναι μπλοκαρισμένοι» από τις ΗΠΑ, επέμεινε ο επιστήμονας.

Κι αν η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν «πιθανόν δεν έχει τον χρόνο να αναθεωρήσει όλη την πολιτική της έναντι της Κούβας» πρέπει να επανεξετάσει τις διαστάσεις της που αφορούν «τους Κουβανούς που νοσηλεύονται στα νοσοκομεία και όλους τους Κουβανούς που είμαστε στη διαδικασία να εμβολιάσουμε», έκρινε.

«Αν άνθρωποι θα πεθάνουν ή όχι»

«Πρέπει να πείσουμε την κυβέρνηση των ΗΠΑ» να κάνει κάτι, διότι αυτό μπορεί να κάνει «τη διαφορά ανάμεσα στο αν άνθρωποι θα πεθάνουν ή όχι», συμπλήρωσε.

Από τα πέντε υποψήφια εμβόλια που έχουν αναπτύξει κουβανοί επιστήμονες, τα δύο βρίσκονται στην τελική φάση των κλινικών δοκιμών και αναμένεται να λάβουν άδεια επείγουσας χρήσης τους από τις αρχές, κάτι που δεν υπάρχει αμφιβολία πως θα γίνει τον Ιούνιο.

Ωστόσο, αντιμέτωπες με δεύτερο κύμα μολύνσεων, οι αρχές της νήσου άρχισαν να εμβολιάζουν τη 12η Μαΐου τον πληθυσμό στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο. Ως εδώ, έχουν εμβολιαστεί κάπου 800.000 άνθρωποι. Η Αβάνα θέλει να έχει ανοσοποιηθεί το 70% του πληθυσμού ως τα τέλη Αυγούστου.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων, ο Αλμπέρτο Νούνιες, υπογράμμισε ότι «οι ΗΠΑ ενίσχυσαν την επιθετικότητά τους έναντι της Κούβας εν μέσω της πανδημίας», εφαρμόζοντας επί των ημερών του ρεπουμπλικάνου πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ 240 κυρώσεις, τις οποίες μέχρι σήμερα ο δημοκρατικός διάδοχός του έχει αφήσει άθικτες.

Ανέλαβαν πρωτοβουλία

Κουβανοί επιστήμονες έχουν τονίσει επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες ότι το εμπάργκο έχει περιπλέξει την προσπάθεια να αγοραστούν αντιδραστήρια, σύριγγες και άλλο υλικό.

Τις τελευταίες εβδομάδες, οργανώσεις πολιτών, ιδίως στη Χιλή, στην Ισπανία, στην Ιταλία αλλά και στις ίδιες τις ΗΠΑ, ανέλαβαν πρωτοβουλία με σκοπό να συγκεντρωθούν ποσά για να αγοραστούν 20 εκατομμύρια σύριγγες και να σταλούν στη νήσο της Καραϊβικής.

Τον Απρίλιο, οργάνωση της ελβετικής κυβέρνησης και η μη κυβερνητική οργάνωση Medicuba Europe χορήγησαν χρηματοδότηση ύψους 600.000 δολαρίων στην Κούβα για να αγοράσει σύριγγες.

Παρά το δεύτερο κύμα από το οποίο πλήττεται, σε σύγκριση με άλλες χώρες της περιφέρειας της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, η Κούβα των 11,2 εκατ. κατοίκων έχει καταγράψει πολύ λιγότερο βαρύ απολογισμό θυμάτων της πανδημίας του νέου κοροναϊού, με 933 θανάτους εξαιτίας της COVID-19 επί συνόλου 138.899 κρουσμάτων του SARS-CoV-2 (12/1.169 τις τελευταίες 24 ώρες).

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Ποια είναι τα συμπτώματα που πρέπει να μας ανησυχήσουν μετά τον εμβολιασμό μας για την COVID-19 με το εμβόλιο της AstraZeneca όσον αφορά στον κίνδυνο θρόμβωσης – Ο Καθηγητής Καρδιολογίας Δημήτρης Τουσούλης, Αντιπρύτανης ΕΚΠΑ μάς ενημερώνει για όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την επιπλοκή της θρόμβωσης και τους τρόπους αντιμετώπισης

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, περίπου 3 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πεθάνει από τη νόσο COVID-19 (Corona Virus Disease 2019). Από τον Ιανουάριο του 2021, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (European Medicines Agency – EMA) έχει εγκρίνει για χρήση το εμβόλιο της AstraZeneca. Ενώ το εν λόγω εμβόλιο είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό, έχει παρατηρηθεί ότι μετά από την χορήγησή του για την COVID-19, μια σπάνια επιπλοκή του είναι η θρομβοκυτοπενία και θρόμβωση κυρίως στο φλεβικό δίκτυο στους πνεύμονες, στην κοιλιακή χώρα αλλά και στον εγκέφαλο. Αντίστοιχα, έχουν αναφερθεί τέτοιες σπάνιες περιπτώσεις στις ΗΠΑ μετά το εμβόλιο της Johnson-Johnson.

Για ποια εμβόλια

Οι σπάνιες αυτές περιπτώσεις των θρομβώσεων έχουν παρατηρηθεί μετά από τα εμβόλια AstraZeneca και Johnson-Johnson. Αυτές οι θρομβώσεις αφορούν κυρίως γυναίκες μέσης ηλικίας μικρότερης των 55 ετών, σε ποσοστό σύμφωνα με διάφορες μελέτες από 1/100.000 έως 1/500.000. Δεν έχουν αναφερθεί αντίστοιχες περιπτώσεις τα εμβόλια των Pfizer και Moderna.

Ποια τα συμπτώματα

Τα κυριότερα όργανα που προσβάλλονται είναι ο εγκέφαλος, η κοιλιά, οι πνεύμονες και τα κάτω άκρα, οπότε τα συμπτώματα είναι ανάλογα με το προσβαλλόμενο όργανο.

Άρα αντίστοιχα έχουμε:

• Για τον εγκέφαλο τα συμπτώματα είναι μεταβολή της όρασης, επιληπτική κρίση, έντονος πονοκέφαλος.
• Για την κοιλιακή χώρα αντίστοιχα παρατηρείται κοιλιακός πόνος.
• Για τους πνεύμονες αντίστοιχα παρατηρείται δύσπνοια και θωρακικός πόνος.
• Για τα κάτω άκρα έχουμε ως συμπτώματα πόνο και οίδημα κυρίως στο ένα άκρο.

Ιδιαίτερα έχουν αναφερθεί περιπτώσεις γυναικών μέσης ηλικίας χωρίς κανένα προηγούμενο ιστορικό μετά την πρώτη δόση του εμβολίου AstraZeneca για την COVID-19. Αξίζει να αναφερθεί ότι τα συμπτώματα άρχισαν την 7η, 13η και 17η ημέρα μετά τον εμβολιασμό. Οι γυναίκες αυτές παρουσιάστηκαν με συμπτώματα εγκεφαλικής θρόμβωσης και με χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων (60.000–92.000/µL). Όλοι οι ασθενείς έλαβαν κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και παρουσίασαν σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων και αύξηση του αριθμού των αιμοπεταλίων μέσα σε δύο εβδομάδες χωρίς να χρειαστεί να κάνουν πλασμαφαίρεση.

Γενικότερα και ανεξάρτητα από την COVID-19, αυτή η εγκεφαλική φλεβοθρόμβωση είναι πολύ σπάνια επιπλοκή και συναντάται στον γενικό πληθυσμό σε 30-40 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο ανά έτος. Παράγοντες που ευθύνονται είναι γενετικές μεταλλάξεις, διαταραχή των παραγόντων φλεβικής θρόμβωσης, αλλά και άλλοι παράγοντες όπως νεοπλασίες, αυξημένη ομοκυστεΐνη, αντισυλληπτικά, κακοήθεια, εγκυμοσύνη, φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου. Αξίζει να αναφερθεί ότι σε ένα ποσοστό περίπου 12% δεν υπάρχει κάποιο εμφανές αίτιο (ιδιοπαθής θρόμβωση). Η COVID-19 είναι από τις καταστάσεις εκείνες που μπορούν σπάνια να προκαλέσουν τέτοιου είδους θρομβώσεις και μάλιστα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες, δεδομένου ότι το ποσοστό θνησιμότητας όταν συνυπάρχουν με τη νόσο αγγίζει το 35-40%. Η θεραπεία είναι κατάλληλη και έγκαιρη αντιπηκτική αγωγή.

Τι πρέπει να κάνει ο/η ασθενής μετά το εμβόλιο

Αν μόλις μετά τον εμβολιασμό ο ασθενής εμφανίσει συμπτώματα, να επικοινωνήσει με τον θεράποντα ιατρό του ή να πάει στο νοσοκομείο για να γίνουν οι κατάλληλες εξετάσεις, ανάλογα με τα συμπτώματά του και να επιβεβαιωθεί η εστία του θρόμβου. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι ο θρόμβος συνοδεύεται, όπως αναφέρθηκε, και από χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων. Αν τα αιμοπετάλια είναι πάνω από 150.000 τότε μάλλον δεν είναι θρόμβωση αυτής της αιτιολογίας και πιθανά τα συμπτώματα να οφείλονται σε άλλα αίτια.

Μετρώνται τα αντισώματα ενός ειδικού παράγοντα λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων (είναι το PF4) που είναι ειδικός δείκτης για τη θρόμβωση. Αν η εξέταση είναι θετική, τότε επιβεβαιώνεται κατά πολύ η διάγνωση. Προσοχή χρειάζεται επειδή καθυστερεί η μέτρηση, ώστε να μην καθυστερήσει η θεραπευτική αγωγή όταν υπάρχουν ενδείξεις θρόμβωσης που επιβεβαιώνονται με απεικονιστικές τεχνικές.

Πώς θεραπεύεται

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Θρόμβωσης, τα θεραπευτικά πρωτόκολλα είναι διαφορετικά και εξαρτώνται από τον αριθμό των αιμοπεταλίων.

Χορηγείται ενδοφλέβια ανοσοσφαιρίνη και εάν τα αιμοπετάλια είναι <50.000 ταυτόχρονα και κορτιζόνη, ενώ αν είναι >50.000 και δεν υπάρχει ενεργός αιμορραγία τότε και αντιπηκτική αγωγή που δεν περιλαμβάνει την ηπαρίνη. Μπορούν να δοθούν τα από του στόματος αντιπηκτικά, όχι όμως ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ. Δεν χορηγούνται στον ασθενή αιμοπετάλια.

Προβλεπτικοί παράγοντες

Όπως αναφέρθηκε, αυτή η θρόμβωση παρατηρήθηκε στον ευρωπαϊκό χώρο στο φλεβικό δίκτυο γυναικών μετά το εμβόλιο AstraZenecα σε απόλυτα φυσιολογικές γυναίκες χωρίς προηγούμενο ιστορικό. Δεν υπάρχουν εξετάσεις που να προβλέπουν ποιος/ποια ασθενής είναι σε υψηλό κίνδυνο για θρομβοεμβολή.

Πάντως, γυναίκα μέσης ηλικίας με ιστορικό πνευμονικής εμβολής ή φλεβοθρόμβωσης είναι υψηλού κινδύνου. Το γιατί προσβάλλονται κυρίως γυναίκες και ιδιαίτερα αυτής της ηλικίας είναι κάτι το άγνωστο. Πιθανά να οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες αλλά και ορμονικούς παράγοντες που είναι γνωστό ότι διαφοροποιούνται σημαντικά σε αυτή την ηλικία.

Συμπεράσματα

Θρομβοκυτοπενία και φλεβοθρόμβωση είναι ιδιαίτερα σπάνια επιπλοκή μετά το εμβόλιο AstraZeneca για την COVID-19 και τα αίτια είναι άγνωστα προς το παρόν. Ένας κύριος μηχανισμός είναι η δημιουργία αντισωμάτων κατά ενός σημαντικού παράγοντα λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων του PF4 που έχει σαν αποτέλεσμα την συσσώρευση των αιμοπεταλίων, τη σημαντική μείωση του αριθμού τους και τη δημιουργία θρόμβου. Τα συμπτώματα εμφανίζονται μετά την πρώτη εβδομάδα και κυρίως αφορούν θρόμβωση εγκεφάλου (κεφαλαλγία και άλλα νευρολογικά συμπτώματα). Ο αριθμός των αιμοπεταλίων είναι σημαντική παράμετρος για τη θεραπεία που θα ακολουθηθεί, αλλά θα χρειαστούν και άλλες εξετάσεις, όπως η μαγνητική τομογραφία. Η έγκαιρη θεραπεία μετά τη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική διότι η επιπλοκή αυτή είναι ιάσιμη μετά την πάροδο περίπου δύο εβδομάδων. Χρειάζεται, όμως, επαναληπτικός έλεγχος των αιμοπεταλίων και νέες απεικονιστικές εξετάσεις. Πάντως, αξίζει να αναφερθεί ότι η επιπλοκή αυτή είναι ιδιαίτερα σπάνια και ότι το όφελος από τη χρήση του εμβολίου σαφώς υπάρχει.

-.-

*Ο Δημήτρης Τουσούλης είναι Καθηγητής Καρδιολογίας, Αντιπρύτανης ΕΚΠΑ

(Πηγή: ygeiamou.gr)