paidevo.gr

Τι αποκαλύπτει φινλανδική μελέτη για την ευεργετική επαφή του ανθρώπου με τη φύση.

Σημαντικά είναι τα αποτελέσματα έρευνας επιστημών από τη Φιλανδία για τη ψυχική υγεία μας και τους τρόπους που μπορούμε να την περιφρουρήσουμε.

Τι έδειξε η έρευνα

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρ Άνου Τουρούνεν του Φινλανδικού Ινστιτούτου για την Υγεία και την Ευημερία στο Ελσίνκι, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό επαγγελματικής και περιβαλλοντικής ιατρικής «Occupational & Environmental Medicine», ανέλυσαν στοιχεία για 7.321 ανθρώπους που ζουν σε μεγάλες πόλεις.

Αξιολογήθηκε πόσο συχνή, εύκολη ή κοντινή πρόσβαση είχαν σε χώρους πρασίνου και νερού (σε απόσταση έως ένα χιλιόμετρο από το σπίτι τους), όπως μεγάλους κήπους, πάρκα, δάση, ποτάμια και λίμνες και πώς αυτό σχετιζόταν με τα φάρμακα που έπαιρναν.

Τέσσερις φορές την εβδομάδα απαραίτητη η φύση στη ζωή μας

Διαπιστώθηκε, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι όσοι απολάμβαναν τη φύση έως τέσσερις φορές την εβδομάδα, είχαν γενικά μειωμένη πιθανότητα κατά 33% να παίρνουν διαφόρων ειδών ψυχοφάρμακα (αγχολυτικά, αντικαταθλιπτικά, υπνωτικά), καθώς επίσης 36% μικρότερη πιθανότητα να παίρνουν φάρμακα κατά της υπέρτασης και 26% κατά του άσθματος.

Η μελέτη συμπέρανε ότι «η έκθεση στα φυσικά περιβάλλοντα θεωρείται πως είναι ωφέλιμη για την ανθρώπινη υγεία». Όσο συχνότερη είναι η επίσκεψη σε χώρους πρασίνου και νερού μέσα στην πόλη ή γύρω από αυτήν, τόσο μειώνεται η ανάγκη για χρήση διαφόρων φαρμάκων.

(Πηγή: in.gr)

Συντάκτης: Γιάννης Δεβετζόγλου

Μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού πάσχει από κατάθλιψη GETTY IMAGES/ISTOCKPHOTO

Περίπου 2,5 εκατομμύρια άτομα στη χώρα μας έχουν κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας. Ξεκινούν άμεσα τη λειτουργία τους 4 ειδικές μονάδες ειδικά για την αντιμετώπιση του εργασιακού στρες, από τις 106 νέες δομές, συνολικού προϋπολογισμού 55 εκατ. ευρώ.

Κατακόρυφα αυξήθηκαν οι ψυχικές διαταραχές τα τελευταία τρία χρόνια στη Ελλάδα, καθώς από το περίπου 5% στον γενικό πληθυσμό που ήταν προ πανδημίας, πλέον το 22,8% των πολιτών, δηλαδή περίπου 1 στους 4, αντιμετωπίζουν κάποιο θέμα ψυχικής υγείας.

Μάλιστα, το πρόβλημα επικεντρώνεται και σε εργαζόμενους σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, οι οποίοι ακόμα και αν έχουν αρθεί τα περιοριστικά μέτρα της πανδημίας, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην ψυχική τους υγεία.

«Η πανδημία επηρέασε μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού. Σε έρευνες που έχουν γίνει φάνηκε ότι όχι μόνο όσοι έμειναν σπίτι κατά τη διάρκεια των αυστηρών lockdown, αλλά και όσοι εργάζονταν, βίωσαν έντονη πίεση και στρες. Ως εκ τούτου, προκλήθηκαν ψυχικές διαταραχές», εξηγεί στο NEWS 24/7 η Ζωή Ράπτη, υφυπουργός Υγείας, υπεύθυνη για τη μεταρρύθμιση της ψυχική υγεία.

Συγκεκριμένα οι πολίτες αντιμετωπίζουν:

• Το 15% αγχώδεις διαταραχές
• Το 7% εξάρτηση από αλκοόλ και άλλες ουσίες
• Το 6% βαριά κατάθλιψη
• Το 3% παιδοψυχιατρικές καταστάσεις
• Περίπου 1% με 2% διπολική διαταραχή
• Το 1% σχιζοφρένεια και ψυχώσεις
• Το 1% ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
• Το 1% άνοια
• Το 5% με 10% άλλες ψυχικές διαταραχές.

Έρχονται κέντρα ημέρας ειδικά για εργαζομένους

Καθώς το εργασιακό στρες επικρατεί, το υπουργείο Υγείας με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται σύντομα να θέσει σε λειτουργία 4 κέντρα ψυχικής υγείας ειδικά για εργαζομένους.

«Τα κέντρα αυτά θα παρέχουν ψυχολογική υποστήριξη σε απασχολούμενος, είτε με τη μορφή ατομικής συμβουλευτικής, είτε ως ομαδική ψυχοθεραπεία», εξηγεί η κυρία Ράπτη.

Τα 3 από αυτά τα κέντρα θα λειτουργούν στην Αττική και συγκεκριμένα στον Πειραιά, το Αιγάλεω και την Αθήνα και ένα στη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με δεδομένα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), περίπου 3 δισ. δολάρια κάθε χρόνο χάνονται από τις επιχειρήσεις, είτε επειδή οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν έντονο στρες στη δουλειά τους και παίρνουν άδεια, είτε επειδή δεν μπορούν να είναι παραγωγικοί κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, όπως ανέφερε η υφυπουργός Υγείας.

Μάλιστα, τα κέντρα ψυχικής υγείας θα απαρτίζονται από ψυχολόγους και ψυχιάτρους και ως εκ τούτου θα μπορούν να χορηγούν και φάρμακα.

Έρευνα για την κατανάλωση φαρμάκων της ψυχικής σφαίρας

Στο ίδιο πλαίσιο, το υπουργείο Υγείας έχει αναθέσει στον καθηγητή Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ Δημοσθένη Σαρηγιάννη, ο οποίος είναι υπεύθυνος και για την ανάλυση των λυμάτων για το ιικό φορτίο του κορονοϊού, να κάνει μετρήσεις για συγκεκριμένες φαρμακευτικές ουσίες που λαμβάνουν άτομα με ψυχικά προβλήματα.

«Τα αντικαταθλιπτικά και τα φάρμακα για το στρες (βενζοδιαζεπίνες) είχαν παρουσιάσει μεγάλη αύξηση τα χρόνια της πανδημίας. Πλέον, έχουν αρχίσει να μειώνονται», εξηγεί στο NEWS 24/7 ο κ. Σαρηγιάννης.

Διευκρινίζεται ότι οι πολίτες μπορούν να αγοράσουν χωρίς συνταγή από τα φαρμακεία αντικαταθλιπτικά, αλλά όχι βενζοδιαζεπίνες, καθώς αυτή η κατηγορία φαρμάκων χρειάζεται ειδική ιατρική συνταγή (δίγραμμη).

Ως εκ τούτου δεν υπάρχει αίσθηση για το πόσα αντικαταθλιπτικά καταναλώνονται στη χώρα μας ή τις αυξομειώσεις από τη χρήση τους στον γενικό πληθυσμό.

Νέες δομές ψυχικής υγείας

Την ανάγκη για την αντιμετώπιση ενός σχεδόν μαζικού προβλήματος στον γενικό πληθυσμό, τονίζει η δημιουργία νέων δομών που ιδρύονται το επόμενο διάστημα από το υπουργείο Υγείας.

Συγκεκριμένα, με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτούνται 106 δομές, συνολικού προϋπολογισμού 55 εκατ. ευρώ.

Οι δομές αυτές υλοποιούνται με γρήγορους ρυθμούς, καθώς μέχρι σήμερα έχουν ήδη ολοκληρωθεί 66 διαγωνισμοί για ισάριθμες νέες δομές και ήδη έχουν αδειοδοτηθεί 54 νέες μονάδες.

Από αυτές, οι 7 είναι μονάδες Έγκαιρης Παρέμβασης, οι 10 Κινητές Μονάδες, τα 21 κέντρα Ημέρας και τα 15 οικοτροφεία και ξενώνες.

Οι μονάδες Ψυχικής Υγείας που πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία το επόμενο διάστημα είναι:

• 12 Οικοτροφεία και 1 ξενώνας για ενήλικες με σοβαρές ψυχικές διαταραχές
• 8 Μονάδες έγκαιρης παρέμβασης για την ψύχωση
• 6 κέντρα ημέρας και 5 κινητές μονάδες υποστήριξης ενηλίκων
• 4 κέντρα ημέρα για υποστήριξη εργαζομένων
• 2 κέντρα ημέρας για τη στήριξη της οικογένειας
• 6 κέντρα ημέρα και 1 κινητή μονάδα ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων, εκ των οποίων τα 2κέντρα ημέρας αφορούν τις διατροφικές διαταραχές και άλλα 2 κακοποιημένα παιδιά
• 1 κέντρο ημέρας για παιδιά και εφήβους με νεοπλασματικές ασθένειες
• 3 ξενώνες παραβατικών εφήβων
• 8 οικοτροφεία, 6 κέντρα ημέρας και 4 κινητές μονάδες για ασθενείς με άνοια και νόσο Αλτσχάιμερ, τόσο για την υποστήριξη ασθενών, όσο και των συγγενών και φροντιστών τους.

(Πηγή: news247.gr)

Την ύπαρξη ενός άγνωστου, μέχρι τώρα, μαγματικού θαλάμου στο ενεργό υποθαλάσσιο ηφαίστειο του Κολούμπου της Σαντορίνης, εντόπισε νέα γεωλογική έρευνα, με τη χρήση τεχνολογίας που παράγει εικόνες υψηλής ανάλυσης του υπεδάφους, με τη χρήση τεχνητών σεισμικών κυμάτων. Το μάγμα αυτό παρέμενε μη ανιχνεύσιμο μέχρι πρόσφατα λόγω των μικρών του διαστάσεων, που δεν επέτρεπαν την ανίχνευσή του με πιο κλασικές επιστημονικές μεθόδους.

Το Κολούμπο εξερράγη για πρώτη φορά πριν από περίπου τετρακόσια χρόνια, το 1650 μ.Χ., σκοτώνοντας περίπου 70 ανθρώπους στη Σαντορίνη από την έκλυση δηλητηριωδών αερίων. Αυτή η έκρηξη, που δεν πρέπει να συγχέεται με την καταστροφική Μινωική ηφαιστειακή έκρηξη της Θήρας (Σαντορίνη) που συνέβη γύρω στο 1600 π.Χ., προκλήθηκε από τη σταδιακή συσσώρευση μάγματος σε ένα μαγματικό θάλαμο («αποθήκη μάγματος») κάτω από την επιφάνεια του Κολούμπο, αναφέρει η επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Geochemistry, Geophysics, Geosystems. Η μελέτη αυτή είναι η πρώτη που χρησιμοποίησε την τεχνολογία της σεισμικής απεικόνισης αντιστροφής πλήρους κυματομορφής για να αναζητήσει νέες πληροφορίες για τις ιδιότητες των ηφαιστειακών κέντρων της Σαντορίνης, όπου βρίσκεται και το Κολούμπο.

Τα χαρακτηριστικά του μαγματικού συστήματος στο Κολούμπο υποδηλώνουν τη δυνατότητα ισχυρών εκρήξεων (όπως του 1650), παρόμοιων αλλά μικρότερου μεγέθους από την πρόσφατη έκρηξη του Hunga Tonga-Hunga Ha’apai. Αν και ο κίνδυνος δεν φαίνεται να είναι επικείμενος, μια ενδεχόμενη έκρηξη στο ηφαίστειο Κολούμπο θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις, λόγω της γειτνίασής του με το τουριστικό νησί της Σαντορίνης, το οποίο βρίσκεται μόλις 7 χιλιόμετρα (4 μίλια) από το ηφαίστειο. Ένας από τους λόγους είναι ότι το Κολούμπο βρίσκεται σε ένα σχετικά ρηχό μέρος της Μεσογείου Θάλασσας, με μέσο βάθος περίπου 500 μέτρων (1600 πόδια), το οποίο σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις είναι πιθανό να ενισχύσει την εκρηκτικότητά του. Μία ισχυρή έκρηξη θα μπορούσε να προκαλέσει τόσο ένα τσουνάμι, όσο και μια ηφαιστειακή στήλη έκρηξης ύψους δεκάδων χιλιομέτρων, με μεγάλες ποσότητες τέφρας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, εντοπίστηκε σε βάθος 3 χιλιομέτρων κάτω από την καλδέρα του Κολούμπο μία περιοχή μικρή σε διαστάσεις, αλλά με σημαντικά μειωμένη ταχύτητα σεισμικών κυμάτων. Αυτή η έντονη μείωση της ταχύτητας οφείλεται στην παρουσία ενός θαλάμου μάγματος κάτω από το Κολούμπο, μια και το θερμό και πλούσιο σε ρευστά και αέρια μάγμα έχει την ιδιότητα να μειώνει την ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων. Τα χαρακτηριστικά των «ανωμαλιών» αυτών χρησιμοποιήθηκαν για να αποκτηθεί μία καλύτερη εικόνα για τη γεωμετρία και τις ιδιότητες, αλλά και τις πιθανές επιπτώσεις από την παρουσία του μαγματικού θαλάμου. Σε αυτό το πλαίσιο, οι συντάκτες της έρευνας ζητούν από τις αρμόδιες εγχώριες και διεθνείς αρχές να χρηματοδοτήσουν τη δημιουργία μόνιμων σταθμών παρακολούθησης της σεισμο-ηφαιστειακής δραστηριότητας.

Σύμφωνα με τον Kajetan Chrapkiewicz, γεωφυσικό στο Imperial College του Λονδίνου και επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης, τα υπάρχοντα δεδομένα για τα υποθαλάσσια ηφαίστεια στην περιοχή ήταν περιορισμένα και ασαφή, αλλά η διενέργεια πυκνών τεχνητών σεισμικών ενδείξεων και η καταγραφή τους από ένα δίκτυο υποθαλάσσιων και επίγειων σεισμογράφων, σε συνδυασμό μεν την νέα τεχνική, επέτρεψαν την ανάκτηση πολύ καλύτερων εικόνων του υπεδάφους από ότι παλαιότερα. Το μάγμα που εντοπίστηκε στα αποτελέσματα για το Κολούμπο αυξάνεται κατά 4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Αν αυτό συμβαίνει από την έκρηξη του 1650, ο συνολικός όγκος μάγματος που έχει συσσωρευτεί στο μαγματικό θάλαμο κάτω από το Κολούμπο είναι περίπου 1,4 κυβικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με τη μελέτη.

Σύμφωνα με τον Chrapkiewicz, εάν ο σημερινός ρυθμός συσσώρευσης μάγματος συνεχιστεί, κάποια στιγμή στα επόμενα 150 χρόνια το Κολούμπο θα μπορούσε να φτάσει τα 2 κυβικά χιλιόμετρα όγκου μάγματος, που εκτιμήθηκε ότι απελευθερώθηκαν σε μια έκρηξη παρόμοια με του 1650. «Αν και οι όγκοι του ηφαιστειακού τήγματος μπορούν προσεγγιστικά να εκτιμηθούν, δεν υπάρχει τρόπος να πούμε με βεβαιότητα πότε θα εκραγεί το Κολούμπο στη συνέχεια», προειδοποίησε ο επιστήμονας.

Ο Jens Karstens, γεωφυσικός στο GEOMAR Helmholtz Center for Ocean Research Kiel, υπογράμμισε τη σημασία των πρόσφατων ευρημάτων: «Με μελέτες όπως αυτή, μπορούμε να μάθουμε περισσότερα για το πώς λειτουργούν οι ηφαιστειακές δομές, τι να περιμένουμε και πού να το περιμένουμε, και μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε για να σχεδιάσουμε κατάλληλα συστήματα παρακολούθησης για υποβρύχια ηφαίστεια».

Η μελέτη συμβάλλει σημαντικά στην αυξανόμενη βάση δεδομένων που υπάρχουν για το Κολούμπο -του πιο ενεργού υποθαλάσσιου ηφαιστείου στη Μεσόγειο- και στους κινδύνους που πιθανά εγκυμονεί.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η τεχνολογία αναστροφής πλήρους κυματομορφής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό παρόμοιων «δεξαμενών» μάγματος που κρύβονται κάτω από άλλα ενεργά υποθαλάσσια ηφαίστεια. Επειδή, όμως, είναι μία χρονοβόρα και απαιτητική διαδικασία λόγω του όγκου πληροφορίας που χρησιμοποιεί, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί καλύτερα σε συνδυασμό με άλλες τεχνικές, όπως π.χ. γεωτρήσεις ηφαιστειακών ιζημάτων, σεισμολογική παρακολούθηση, κλπ., ώστε να αποκτηθεί μια καλύτερη ιδέα για το τι πραγματικά συμβαίνει στα ενεργά υποθαλάσσια ηφαίστεια.

(Πηγή: efsyn.gr)

Το παιδιάστικο λάθος που κάνει το 16% των ανθρώπων. Νευροψυχολόχοι εξηγούν τι είναι αυτό που προκαλεί δυσκολία.

Όταν ο Βρετανός χειρουργός  Henry Marsh κάθισε δίπλα στο κρεβάτι του ασθενούς του, τα άσχημα νέα που επρόκειτο να μεταδώσει προήλθαν από το δικό του λάθος. Ο ασθενής είχε ένα παγιδευμένο νεύρο στο χέρι του που χρειαζόταν χειρουργική επέμβαση – αλλά ο Marsh είχε τρυπήσει το νεύρο στη λάθος πλευρά της σπονδυλικής στήλης του.

Η χειρουργική επέμβαση λανθασμένης όψης είναι ένα ιατρικό λάθος ίσως λιγότερο σπάνιο από ο,τι νομίζουμε. Ενώ για μερικούς ανθρώπους, το να ξεχωρίσουν την αριστερή από τη δεξιά πλευρά είναι ένα από τα πιο εύκολα πράγματα στον κόσμο, μια αξιοσημείωτη μειοψηφία – περίπου ένας στους έξι ανθρώπους, σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύει το BBC – δυσκολεύεται σοβαρά να κάνει τη διάκριση.

Ακόμη και για εκείνους που πιστεύουν ότι δεν έχουν προβλήματα, οι περισπασμοί όπως ο θόρυβος του περιβάλλοντος ή η ανάγκη να απαντήσουν σε άσχετες ερωτήσεις, μπορούν να εμποδίσουν τη σωστή επιλογή. «Κανείς δεν δυσκολεύεται να πει αν κάτι είναι μπροστά ή πίσω, πάνω ή κάτω», λέει στο BBC η Ineke van der Ham, καθηγήτρια νευροψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Leiden στην Ολλανδία. Αλλά το να πει αν κάτι βρίσκεται αριστερά ή δεξιά είναι διαφορετικό, λέει. «Αυτό συμβαίνει λόγω της συμμετρίας, και επειδή όταν γυρνάς, είναι το αντίστροφο. Αυτό προκαλεί σύγχυση».

Η διάκριση αριστερά-δεξιά είναι στην πραγματικότητα μια αρκετά περίπλοκη διαδικασία, που απαιτεί μνήμη, γλώσσα, οπτική και χωρική επεξεργασία, όπως επίσης νοητική εναλλαγή. Στην πραγματικότητα, οι ερευνητές μόλις αρχίζουν να καταλαβαίνουν τι ακριβώς συμβαίνει στον εγκέφαλό μας όταν το κάνουμε – και γιατί είναι πολύ πιο εύκολο σε μερικούς ανθρώπους από ό,τι σε άλλους.

«Μερικά άτομα μπορούν να ξεχωρίζουν το δεξιά / αριστερά εγγενώς, απλά μπορούν να το κάνουν χωρίς να το σκέφτονται», εξηγεί στο BBC ο Gerard Gormley, γενικός γιατρός και κλινικός καθηγητής στο Queen’s University Belfast στη Βόρεια Ιρλανδία. «Όμως άλλοι πρέπει να περάσουν από μια διαδικασία». Σε μια προσπάθεια να κατανοήσουν τι συμβαίνει σε λανθασμένα ιατρικά λάθη, ο Gormley και οι συνεργάτες του διεξήγαγαν έρευνα σχετικά με την εμπειρία των φοιτητών ιατρικής στη λήψη αποφάσεων αριστερά-δεξιά και εξέτασαν τη διαδικασία.

«Πρώτα από όλα, πρέπει να προσανατολιστείς δεξιά από αριστερά στον εαυτό σου», λέει. Όταν η απάντηση δεν έρχεται αμέσως, οι συμμετέχοντες περιέγραψαν διάφορες τεχνικές, από το να φτιάξουν ένα σχήμα L με τον αντίχειρα και τον δείκτη τους, μέχρι να σκεφτούν ποιο χέρι χρησιμοποιούν για να γράψουν ή να παίξουν μια κιθάρα. Στη συνέχεια, όταν καταλαβαίνετε ποια πλευρά είναι η αριστερή ή η δεξιά κάποιου άλλου, το επόμενο βήμα είναι να περιστρέψετε νοητικά τον εαυτό σας, ώστε να κοιτάτε προς την ίδια κατεύθυνση με το άλλο άτομο.

«Αν είμαι απέναντί σου, το αριστερό μου χέρι θα είναι απέναντι από το δεξί σου χέρι», λέει ο Gormley. «Αυτή η ιδέα της διανοητικής περιστροφής ενός αντικειμένου προσθέτει έναν επιπλέον βαθμό πολυπλοκότητας».

Άλλες έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι τείνουν να το βρίσκουν ευκολότερο να κρίνουν εάν μια εικόνα δείχνει αριστερό ή δεξί χέρι, φέρνοντας στον νου τους το δικό τους χέρι ή το σώμα τους να περιστρέφεται. Έρευνα που δημοσιεύθηκε από τη Van der Ham και τους συναδέλφους της το 2020 διαπίστωσε ότι περίπου το 16% των ανθρώπων αυτοχαρακτηρίζονται ως ανεπαρκείς όσον αφορά στην αναγνώριση αριστερά / δεξιά.

Σχεδόν οι μισοί από τους τετρακόσιους συμμετέχοντες στη μελέτη είπαν ότι χρησιμοποίησαν μια στρατηγική που σχετίζεται με το χέρι για να προσδιορίσουν ποιο είναι ποιο. Όσο πιο ασύμμετρο είναι το σώμα κάποιου – όσον αφορά την προτίμηση του χεριού γραφής, για παράδειγμα – τόσο πιο εύκολο είναι να ξεχωρίσει αριστερά και δεξιά.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν κάτι που ονομάζεται τεστ διάκρισης του Μπέργκεν για να εξετάσουν βαθύτερα το πώς λειτουργούν αυτές οι στρατηγικές. Οι συμμετέχοντες κοίταξαν φωτογραφίες ανθρώπων στραμμένους προς το μέρος τους με τα χέρια τους σε διάφορες θέσεις και έπρεπε να αναγνωρίσουν το επισημασμένο χέρι τους ως το αριστερό ή το δεξί τους. «Φαίνεται απλό, αλλά το αποτέλεσμα είναι κάπως απογοητευτικό» λέει ο Van der Ham.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Η διαπίστωση είναι «ιδιαίτερα ανησυχητική εξαιτίας του αντίκτυπου που υφίστανται οι μη προνομιούχες κοινότητες που καταναλώνουν ψάρι ως πηγή πρωτεΐνης ή για κοινωνικοπολιτισμικούς λόγους», είπε επιστήμονας.

Το να καταναλώσεις ένα ψάρι, που έχει αλιευθεί στις λίμνες ή τους ποταμούς των Ηνωμένων Πολιτειών, ισοδυναμεί με το να πίνεις επί ένα μήνα νερό μολυσμένο με τους λεγόμενους «αιώνιους» ρυπαντές, τις PFAS (υπερφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες), σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Αυτά τα χημικά προϊόντα αναπτύχθηκαν στα χρόνια του 1940 για να αντιστέκονται στο νερό και τη θερμότητα. Τα βρίσκει κανείς στις αντικολλητικές επενδύσεις, στα υφάσματα, ή στις συσκευασίες τροφίμων.

Όμως το γεγονός ότι αυτές οι PFAS δεν καταστρέφονται σημαίνει ότι έχουν συσσωρευθεί με τον καιρό στον αέρα, στο έδαφος και στα ύδατα των λιμνών και των ποταμών, στην τροφή, μέχρι και στο ανθρώπινο σώμα.

Καρκίνος και άλλες επιπτώσεις στην υγεία

Οι εκκλήσεις έχουν πολλαπλασιαστεί για μια πιο αυστηρή κανονιστική ρύθμιση της χρήσης των PFAS, που είναι βλαβερές για την υγεία, με επιπτώσεις στο ήπαρ, αύξηση της χοληστερίνης, μειωμένη ανοσολογική απόκριση και εμφάνιση διαφόρων ειδών καρκίνων. Οι ερευνητές θέλησαν να μετρήσουν τη μόλυνση των ψαριών του γλυκού νερού αναλύοντας 500 δείγματα τα οποία ελήφθησαν από το 2013 ως το 2015 από τις λίμνες και τους ποταμούς των ΗΠΑ.

Το μέσο ποσοστό μόλυνσης ήταν 9,5 μικρογραμμάρια ανά κιλό, σύμφωνα με τη μελέτη τους που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Environmental Research. Στο σύνολο των μολυσμένων δειγμάτων, τα τρία τέταρτα ήταν PFOS, ένας από τους πιο συνηθισμένους και πιο βλαβερούς ρυπαντές μεταξύ των χιλιάδων που αποτελούν τις PFAS.

Το να φας ένα ψάρι του γλυκού νερού ισοδυναμεί με το να πίνεις επί ένα μήνα νερό μολυσμένο στο επίπεδο των 48 μερών PFOS ανά δισεκατομμύριο δισεκατομμυρίων. Το νερό θεωρείται πόσιμο αν δεν περιέχει περισσότερο από 0,2 μέρη PFOS ανά δισεκατομμύριο δισεκατομμυρίων, σύμφωνα με τη νέα σύσταση της αμερικανικής Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA).

Η αναλογία των PFAS, που διαπιστώνεται στα ψάρια του γλυκού νερού που αλιεύονται στη φύση, αποδείχθηκε 278 φορές πιο αυξημένη από αυτή που διαπιστώνεται στα ψάρια ιχυθοτροφείου που πωλούνται στο εμπόριο.

Την «πληρώνουν» (πάλι) οι μη προνομιούχοι

«Δεν μπορώ πια να δω ένα ψάρι χωρίς να σκεφτώ πόσο μολυσμένο είναι από PFAS», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ντέιβιντ Άντριους, επιστήμονας της μη κυβερνητικής οργάνωσης Environmental Working Group που διεξήγαγε τη μελέτη, ο οποίος έχει μεγαλώσει ψαρεύοντας και τρώγοντας ψάρια.

Η διαπίστωση είναι «ιδιαίτερα ανησυχητική εξαιτίας του αντίκτυπου που υφίστανται οι μη προνομιούχες κοινότητες που καταναλώνουν ψάρι ως πηγή πρωτεΐνης ή για κοινωνικοπολιτισμικούς λόγους», συνέχισε.

«Η έρευνα αυτή με κάνει να θυμώνω πολύ διότι οι κοινωνίες που κατασκευάζουν και χρησιμοποιούν τις PFAS έχουν μολύνει τον πλανήτη χωρίς να αναλαμβάνουν την ευθύνη», υπογράμμισε.

Για τον Πάτριν Μπερν, ερευνητή για την περιβαλλοντική μόλυνση στο βρετανικό πανεπιστήμιο Τζον Μουρς του Λίβερπουλ, οι PFAS είναι «πιθανόν η μεγαλύτερη χημική απειλή για το ανθρώπινο είδος κατά τον 21ο αιώνα».

«Αυτή η μελέτη είναι σημαντική επειδή παρέχει την πρώτη απόδειξη της εκτεταμένης μετάδοσης των PFAS απ’ ευθείας από τα ψάρια στον άνθρωπο», δήλωσε.

Η μελέτη δημοσιεύεται μετά την πρωτοβουλία της Δανίας, της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας, οι οποίες υπέβαλαν την περασμένη Παρασκευή στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Χημικών Προϊόντων πρόταση για την απαγόρευση των PFAS.

Η πρόταση αυτή αποτελεί προέκταση της διαπίστωσης των πέντε χωρών, σύμφωνα με την οποία η χρήση των PFAS δεν ελέγχεται επαρκώς.

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Συντάκτης: Βαγγέλης Πρατικάκης

Το αστικό περιβάλλον επεκτείνεται, άγρια η ζωή βρίσκει λύσεις.

Αθέατη για τους περισσότερους κατοίκους του Πουέρτο Ρίκο, μια μικρή, καφετί σαύρα που βγήκε από το δάσος εξελίσσεται για να κατακτήσει την αστική ζούγκλα.

Το πρωτοπόρο ερπετό έχει αποκτήσει μακρύτερα πόδια, ώστε να τρέχει στους ανοιχτούς χώρους της πόλης, και οι πατούσες του έχουν προσαρμοστεί στις λείες επιφάνειες των τοίχων, διαπιστώνουν οι βιολόγοι που το μελέτησαν.

Η μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση PNAS είναι ένα παράδειγμα εξέλιξης εν δράσει.

Η αστικοποίηση άλλαξε δραστικά τα τοπία του κόσμου και έβλαψε τη βιοποικιλότητα, παρόλα αυτά υπάρχουν οργανισμοί που επιζούν ή και ακμάζουν στα αστικά περιβάλλοντα, επισημαίνουν οι ερευνητές σε ανακοίνωση του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει για παράδειγμα μεταβολικές αλλαγές λόγω της διαφορετικής διατροφής στην πόλη, ή και μεταβολές που αφορούν την αντοχή στο κρύο ή τη ζέστη.

«Η αστικοποίηση επηρεάζει γύρω στα δύο τρίτα του πλανήτη και αναμένεται να ενταθεί, οπότε είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πώς οι οργανισμοί μπορεί να προσαρμόζονται σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον» σχολιάζει η Κρίστιν Ουίντσελ, πρώτη συγγραφέας της μελέτης.

Οι σαύρες της πόλης έχουν μακρύτερα άκρα και μεγαλύτερα «μαξιλαράκια» αναρρίχησης στις πατούσες (Κ. Winchell / NYU)

Τρεχάλα στην άσφαλτο

Η Ουίντσελ και οι συνεργάτες της κυνήγησαν και έπιασαν με τα χέρια ή με λάσο 96 σαύρες του είδους Anolis cristatellus και συνέκριναν την ανατομία και το γενετικό προφίλ ανάμεσα στις σαύρες που ζούσαν στο δάσος και στους πληθυσμούς της πρωτεύουσας Σαν Χουάν και ακόμα δύο πόλεων του Πουέρτο Ρίκο.

Η γενετική σύγκριση αποκάλυψε 33 γονίδια που δείχνουν να σχετίζονται στενά με τη ζωή στο άστυ.

Η δε μορφολογική εξέταση έδειξε ότι οι σαύρες των πόλεων τείνουν να έχουν μακρύτερα πόδια, κάτι που σύμφωνα με την Ουίντσελ της διευκολύνει στο να τρέχουν, για παράδειγμα, στην καυτή άσφαλτο των υπαίθριων πάρκινγκ.

Επιπλέον, οι σαύρες της πόλης έχουν στις πατούσες μεγαλύτερα και πυκνότερα «μαξιλαράκια» από ειδικές φολίδες, χάρη στα οποία μπορούν να αναρριχώνται σε κάθετες επιφάνειες. Όπως και σε άλλες σαύρες σαν τα σαμιαμίδια, οι μικροσκοπικές δομές της πατούσας αξιοποιούν τις ασθενείς δυνάμεις «Βαν ντερ Βάαλς» για να προσκολλώνται.

Η μελέτη προσφέρει πειστικές ενδείξεις μιας γενετικής υπογραφής που συνδέεται με την προσαρμογή στο νέο περιβάλλον, σχολιάζει  στο Associated Press ο Γουάουτερ Χάφγουερκ, εξελικτικός οικολόγος του Ελεύθερου Πανεπιστημίου της Ολλανδίας, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.

Ο Χάφγουερκ, ο οποίος έχει μελετήσει ένα είδος βατράχου που άλλαξε το ερωτικό του κάλεσμα στο αστικό περιβάλλον, λέει ότι επόμενο βήμα θα πρέπει να είναι η αναζήτηση τυχόν περιοριστικών παράγων στις προσαρμοστικές αντιδράσεις και η μελέτη της σχέσης ανάμεσα στη μορφολογία και την αναπαραγωγική συμπεριφορά.

Ορισμένα από τα γονίδια που εντοπίστηκαν σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα και τον μεταβολισμό. «Αν και απαιτείται περαιτέρω μελέτη αυτών των γονιδίων για να δούμε τι σημαίνει αυτό το εύρημα, έχουμε ενδείξεις ότι οι σαύρες των πόλεων τραυματίζονται συχνότερα και έχουν περισσότρα παράσιτα, οπότε οι αλλαγές στην ανοσιακή λειτουργία και την επούλωση τραυμάτων θα είχαν νόημα» λέει η Ουίντσελ.

«Επίσης, οι σαύρες των πόλεων τρώνε ανθρώπινο φαγητό, οπότε είναι πιθανό ότι ο μεταβολισμός τους περνά αλλαγές».

(Πηγή: in.gr)

Συντάκτης: Μαρίνα Κουτσούμπα

Οι ερευνητές προειδοποιούν για τη διατροφή μας. Πώς τα ελαστικά αυτοκινήτων επηρεάζουν την τροφική αλυσίδα και την υγεία μας.

Σοκάρουν τα ευρήματα νέας μελέτης από το πανεπιστήμιο της Βιέννης για τα τοξικά που καταλήγουν στο πιάτο μας από τα ελαστικά των αυτοκινήτων. Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Environmental Science & Technology και εξηγεί πώς τα επικίνδυνα χημικά θα μπορούσαν να ταξιδέψουν μέχρι το πιάτο και το φαγητό μας.

Και ενώ τα λαχανικά θεωρούνται ένα από τα μεγαλύτερα όπλα για την προστασία μας από διάφορα προβλήματα υγείας, η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε πως όταν τα σωματίδια από τα ελαστικά τρίβονται στη Γη, αφήνουν ένα ίχνος δυνητικά επικίνδυνων ουσιών.

Αυτά τα ενοχλητικά σωματίδια μπορούν να παρασυρθούν από τη βροχή και τον άνεμο, φτάνοντας στα ποτάμια και τα λύματα. Τα λύματα χρησιμοποιούνται συχνά ως λίπασμα, κάτι που σημαίνει ότι τα σωματίδια των ελαστικών μπορούν να φτάσουν στα γεωργικά εδάφη.

Αυτά θα μπορούσαν με τη σειρά τους να μολύνουν τα αναπτυσσόμενα φυτά και ενδεχομένως να τα καταστήσουν επικίνδυνα για κατανάλωση. Ένας άνθρωπος αφήνει πίσω του οδηγώντας ένα κιλό δυνητικά τοξικών σωματιδίων κάθε χρόνο χωρίς να το γνωρίζει.

Οι συνέπειες των αποβλήτων

Η συγκεκριμένη έρευνα αποτελεί κομμάτι μιας ευρύτερης προσπάθειας να προσδιοριστούν οι συνέπειες των αποβλήτων, όπως το πλαστικό και οι φαρμακευτικές ουσίες στην τροφική αλυσίδα και κατά συνέπεια στον ανθρώπινο οργανισμό.

«Τα σωματίδια από τη φθορά των ελαστικών περιέχουν μια σειρά από οργανικές χημικές ουσίες, ορισμένες από τις οποίες είναι ιδιαίτερα τοξικές», σημειώνει η Anya Sherman που υπογράφει την έρευνα.

Για να μελετήσουν διεξοδικά τον κίνδυνο, οι επιστήμονες προσέθεσαν πέντε χημικές ουσίες σε μαρούλια. Τέσσερις από αυτές χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ελαστικών. Ενώ δεν έχουν αποδειχθεί όλες αυτές οι χημικές ουσίες ως επιβλαβείς, η πέμπτη θεωρείται τοξική.

Το χημικό αυτό ονομάζεται 6PPD-κινόνη και έχει συνδεθεί με μαζικούς θανάτους σολομών στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

«Οι μετρήσεις μας έδειξαν ότι τα φυτά μαρουλιού πήραν όλες τις ενώσεις που εξετάσαμε μέσω των ριζών τους. Τις μετέφεραν στα φύλλα και τις συσσώρευσαν εκεί», σημειώνει η Anya Sherman, φοιτήτρια διδακτορικού στο Κέντρο Μικροβιολογίας και Επιστήμης Περιβαλλοντικών Συστημάτων (CMESS).

Η ομάδα πειραματίστηκε ακόμα και με την προσθήκη μικρών κομματιών ελαστικών στο νερό. Ανακάλυψε ότι τα φυτά μαρουλιού μπορούσαν να αφομοιώσουν τους ρύπους. Επιπλέον, τα φυτά μεταβολίζουν τις χημικές ουσίες σε νέες ουσίες.

«Τα φυτά επεξεργάστηκαν τις ουσίες και με αυτόν τον τρόπο παρήγαγαν ενώσεις που δεν έχουν περιγραφεί». Αυτό σημειώνει ο Thorsten Hüffer, επικεφαλής επιστήμονας στο CMESS.

(Πηγή: in.gr)

Το TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite)  είχε εκτοξευθεί τον Απρίλιο του 2018 και σήμερα αποτελεί τον κύριο «κυνηγό» εξωπλανητών της NASA

Το διαστημικό τηλεσκόπιο TESS της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) ανακάλυψε έναν ακόμη εξωπλανήτη που μοιάζει με τον δικό μας. Πρόκειται για τον ΤΟΙ 700e, που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 100 ετών φωτός και έχει το 95% του μεγέθους της Γης, είναι δηλαδή οριακά μικρότερος, ενώ πιθανότατα είναι και βραχώδης.

Αυτή η «δεύτερη Γη» φαίνεται να κινείται πέριξ του άστρου της (ενός μικρού σχετικά ψυχρού ερυθρού νάνου τύπου Μ) σε απόσταση κατάλληλη για την ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή και για την ανάπτυξη ζωής. Οι αστρονόμοι είχαν προηγουμένως ανακαλύψει τρεις πλανήτες στο ίδιο σύστημα, τους ΤΟΙ b, c και d. Ο τελευταίος επίσης κινείται στην φιλόξενη για ζωή ζώνη και μοιάζει με τη Γη.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την αστρονόμο Έμιλι Γκίλμπερτ του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της NASA στη Νότια Καλιφόρνια, έκαναν τη σχετική ανακοίνωση σε συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας στο Σιάτλ, ενώ θα ακολουθήσει και δημοσίευση στο περιοδικό αστροφυσικής «The Astrophysical Journal Letters».

«Πρόκειται για ένα από τα λίγα συστήματα με πολλούς, μικρούς και δυνητικά κατοικήσιμους πλανήτες, που γνωρίζουμε. Αυτό καθιστά το σύστημα ΤΟΙ 700 κατ’ εξοχήν κατάλληλο για περαιτέρω μελέτη. Ο πλανήτης e είναι περίπου 10% μικρότερος από τον πλανήτη d, συνεπώς αποδεικνύεται ότι οι επιπρόσθετες παρατηρήσεις με το TESS μας επιτρέπουν να βρίσκουμε ολοένα μικρότερους κόσμους» δήλωσε η Γκίλμπερτ.

To άστρο ΤΟΙ 700 βρίσκεται στο νότιο αστερισμό της Δοράδος και το 2020 είχε ανακαλυφθεί πέριξ αυτού ο παρόμοιος με τη Γη (και 20% μεγαλύτερος από αυτήν) εξωπλανήτης d. O πιο εσωτερικός πλανήτης b, που έχει το 90% του μεγέθους της Γης, έχει διάρκεια έτους δέκα μέρες (ο χρόνος μιας πλήρους περιφοράς γύρω από το μητρικό άστρο του), ο c είναι 2,5 φορές μεγαλύτερος από τη Γη και έχει έτος διάρκειας 16 ημερών, ο d έχει έτος 37 ημερών, ενώ ο e 28 ημερών.

Το TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite)  είχε εκτοξευθεί τον Απρίλιο του 2018 και σήμερα αποτελεί τον κύριο «κυνηγό» εξωπλανητών της NASA, έχοντας ανακαλύψει 285 επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες και περισσότερους από 6.000 υποψήφιους μέχρι σήμερα. ΤΟΙ σημαίνει «TESS Object of Interest» (αντικείμενο ενδιαφέροντος του TESS).

Η παρατήρηση του συστήματος του ΤΟΙ 700 με το TESS, καθώς επίσης με άλλα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια συνεχίζεται. Το σύστημα του ΤΟΙ 700 είναι το δεύτερο που κεντρίζει τόσο πολύ το ενδιαφέρον των αστρονόμων μετά το κοντινότερο σύστημα Trappist-1 σε απόσταση 39,5 ετών φωτός από τη Γη, το οποίο διαθέτει επτά πλανήτες που έχουν ομοιότητες με τον δικό μας.

Δείτε βίντεο

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

INTIME NEWS

Δεύτερη μετά την Ισπανία η χώρα μας με τα ποσοστά ανεργίας να παραμένουν το ίδιο υψηλά, πολλώ δε στους νέους, όπου η αύξηση ήταν μεγαλύτερη του 3%. Πρώτη στην ανεργία των γυναικών.

Το ποσοστό ανεργίας στην Ευρωζώνη παρέμεινε σταθερό στο 6,5% τον Νοέμβριο του 2022, σε σύγκριση με τον Οκτώβριο, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο από το 1998, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα.

Στην ευρωζώνη το ποσοστό ανεργίας πριν από ένα χρόνο (Νοέμβριο 2021) ήταν 7,1%.

Στην ΕΕ το ποσοστό ανεργίας παρέμεινε σταθερό στο 6% τον Νοέμβριο, σε σύγκριση με τον Οκτώβριο, έναντι 6,5% πριν από ένα χρόνο (Νοέμβριος 2021).

Η Eurostat εκτιμά ότι 12,950 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες στην ΕΕ, εκ των οποίων 10,849 εκατομμύρια στη ζώνη του ευρώ, ήταν άνεργοι τον Νοέμβριο του 2022.

Στην Ελλάδα το ποσοστό ανεργίας τον Νοέμβριο κατέγραψε μείωση στο 11,4% από 11,5% τον Οκτώβριο και 13,1% το Νοέμβριο του 2021.

Το ποσοστό ανεργίας ήταν υψηλότερο μεταξύ των γυναικών στην Ελλάδα, με 14,7% τον Νοέμβριο του 2022, έναντι 8,7% για τους άνδρες.

Η Eurostat εκτιμά ότι στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2022 υπήρχαν 528.000 άνεργοι από 534.000 τον Οκτώβριο.

Το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ καταγράφεται στην Ισπανία (12,4%) και ακολουθεί η Ελλάδα με (11,4%).

Τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας στην ΕΕ καταγράφονται στην Τσεχία (2,2,%), στην Πολωνία και στη Γερμανία (3%).

Όσον αφορά το ποσοστό ανεργίας των νέων (κάτω των 25 ετών), το Νοέμβριο του 2022 ήταν 15,1% στην ΕΕ και στην ευρωζώνη, από 15% τον προηγούμενο μήνα.

Στην Ελλάδα το ποσοστό ανεργίας των νέων αυξήθηκε στο 31,3% το Νοέμβριο από 27,9% τον Οκτώβριο. Τον Νοέμβριο του 2021 το ποσοστό ανεργίας των νέων ήταν στο 32,3%.

Η Ελλάδα καταγράφει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας των νέων στην ΕΕ, μετά την Ισπανία (32,3%). Το χαμηλότερο ποσοστό στην ανεργία των νέων καταγράφεται στη Γερμανία (5,8%) και στην Ολλανδία (7,8%).

(Πηγή: news247.gr)

Συντάκτης: Βασιλίνα Ριστάνη*

«Βάλαμε το χέρι μας και βγάλαμε τα μάτια μας» – Ιδού τα θανάσιμα αποτελέσματα

Oι άνθρωποι λατρεύουν να ανακατεύονται με τον φυσικό κόσμο. Στην πραγματικότητα, επεμβαίνουμε στο περιβάλλον μας εδώ και δεκάδες χιλιάδες χρόνια, από τότε που οι πρόγονοί μας σκάλιζαν πέτρινα εργαλεία γύρω από τη φωτιά. Είτε σκόπιμα είτε άθελά μας, από τσουνάμι μέχρι επιδημίες που σκοτώνουν, πολλές ανθρώπινες παρεμβάσεις έχουν αποβεί ολέθριες.

Ο τρόπος με τον οποίο ζούμε τη ζωή μας, τα πράγματα που παράγουμε και καταναλώνουμε και ο τρόπος με τον οποίο μετακινούμαστε, επιβαρύνουν το περιβάλλον με διάφορους επιζήμιους τρόπους. Για να σώσουμε τον πλανήτη μας, πρέπει να έχουμε επίγνωση αυτών των επιπτώσεων. Καθώς καταστρέφουμε τη φύση, καταστρέφουμε τον εαυτό μας.

1. Οι ινδικοί γύπες μειώνονται και ο αριθμός των κρουσμάτων λύσσας αυξάνεται

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι γύπες σε ολόκληρη την Ινδία άρχισαν να πεθαίνουν ανεξήγητα. Οι γυπαετοί με μακρύ ράμφος, ο λεπτόραμφος και ο ανατολικός ασπρογύπας μειώθηκαν στα όρια της εξαφάνισης. Ο αριθμός των τριών πιο κοινών ειδών γύπα στην Ινδία μειώθηκε κατά περισσότερο από 97% μεταξύ 1992 και 2007.

Έξι άλλα είδη μειώθηκαν επίσης απότομα. Οι επιστήμονες άρχισαν να εξετάζουν τα νεκρά πουλιά. Διαπίστωσαν ότι είχαν εκτεθεί σε δικλοφενάκη, ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο που χορηγούνταν συνήθως στα βοοειδή στη νότια Ασία . Οι γύπες τρέφονταν με τα κουφάρια των αγελάδων και δηλητηριάστηκαν.

Αυτή ήταν η αρχή μιας εκτεταμένης αλυσιδωτής αντίδρασης. Καθώς οι πληθυσμοί των γυπών κατέρρευσαν, τα κουφάρια αγελάδων άρχισαν να συσσωρεύονται και ο αριθμός των αρουραίων και των άγριων σκύλων αυξήθηκε κατακόρυφα. Τα σκυλιά έγιναν τα κύρια πτωματοφάγα ζώα στις χωματερές που προηγουμένως χρησιμοποιούσαν οι γύπες.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι από το 1992 έως το 2003, οι σκύλοι αυξήθηκαν κατά 7 εκατομμύρια. Ο αριθμός των δαγκωμάτων από σκύλους και οι μολύνσεις από λύσσα εκτοξεύτηκαν, προκαλώντας τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων κάθε χρόνο.

2. Η σφαγή σπουργιτιών στην Κίνα πυροδοτεί επιδημίες εντόμων

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο ηγέτης της Κίνας, Μάο Τσετούνγκ, ήθελε να εκβιομηχανίσει γρήγορα τη χώρα. Αυτό περιλάμβανε την «εκστρατεία των τεσσάρων παρασίτων», με στόχο τα κουνούπια, τους αρουραίους, τις μύγες – και τα σπουργίτια.

Διέταξε να θανατωθούν όλα τα σπουργίτια της χώρας επειδή πίστευε ότι τρέφονταν με ρύζι και σιτηρά και μείωναν τη διαθέσιμη ποσότητα για τους ανθρώπους. Οι πολίτες είχαν εντολή να πυροβολούν τα πουλιά, να γκρεμίζουν τις φωλιές τους, να σπάνε τα αυγά τους και να χτυπούν τις γλάστρες, ώστε να τρομάζουν στον ουρανό και να πέφτουν εξαντλημένα στο θάνατο.

Τα σπουργίτια οδηγήθηκαν σχεδόν σε εξαφάνιση στην Κίνα. Αυτό που δεν είχαν συνειδητοποιήσει οι αξιωματούχοι είναι ότι τα σπουργίτια βασίζονται στα δημητριακά για ένα μικρό μόνο μέρος της διατροφής τους: το μεγαλύτερο μέρος της αποτελείται από έντομα. Μετά τη μαζική θανάτωση, υπήρξε μια έκρηξη εντομολογικών παρασίτων που κατέστρεψαν τις καλλιέργειες της χώρας.

«Αυτή η οικολογική καταστροφή σε συνδυασμό με την πολυετή ξηρασία και τις καταστροφικές γεωργικές πολιτικές οδήγησαν σε μια από τις πιο καταστροφικές πείνες στην ιστορία. Υπολογίζεται ότι πέθαναν περίπου 45 εκατομμύρια άνθρωποι», λέει ο καθηγητής Marc Cadotte, οικολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.

3. Ο φονικός μύκητας των βατράχων προκαλεί ελονοσία

Ένας θανατηφόρος μύκητας chytrid που ονομάζεται Batrachochytrium dendrobatidis (Bd) έπληξε τον Παναμά και την Κόστα Ρίκα. Από τη δεκαετία του 1980 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1990, εξαφανίστηκαν δεκάδες είδη αμφιβίων. Ορισμένοι επιστήμονες υπολογίζουν ότι ο αριθμός ανέρχεται σε 90. Στο αποκορύφωμά της υπήρξε πενταπλασιασμός των κρουσμάτων ελονοσίας.

Περιγράφηκε ως «η μεγαλύτερη απώλεια βιοποικιλότητας που αποδίδεται σε ασθένεια». Οι περισσότεροι άνθρωποι, όμως, θα αγνοούσαν την τραγωδία. Μετά τους θανάτους, υπήρξε μια οκταετής έξαρση των κρουσμάτων ελονοσίας στην Κεντρική Αμερική. Τα κουνούπια ευδοκίμησαν, επειδή δεν υπήρχαν βάτραχοι, σαλαμάνδρες και άλλα αμφίβια για να κυνηγήσουν τα αυγά τους.

«Αν επιτρέψουμε να συμβούν μαζικές διαταραχές του οικοσυστήματος, αυτό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ανθρώπινη υγεία με τρόπους που είναι δύσκολο να προβλεφθούν εκ των προτέρων και δύσκολο να ελεγχθούν όταν έχουν ήδη ξεκινήσει», τονίζει ο Μάικλ Σπρίνγκμπορν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις και κύριος συγγραφέας της μελέτης.

4. Η απώλεια μαγκρόβιων δέντρων επιδεινώνει το ασιατικό τσουνάμι

Το 2004, ένας σεισμός και ένα τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό σκότωσαν περισσότερους από 230.000 ανθρώπους. Οι χώρες που επλήγησαν περισσότερο ήταν η Ινδονησία, η Σρι Λάνκα, η Ινδία και η Ταϊλάνδη. Είχαν υποστεί προηγουμένως σημαντική μείωση της κάλυψης των μαγκρόβιων δασών, σύμφωνα με έκθεση του Ιδρύματος Περιβαλλοντικής Δικαιοσύνης.

Από το 1980 έως το 2000, η έκταση που καλύπτεται από μαγκρόβια στις χώρες αυτές μειώθηκε κατά 28%. Στα μέρη όπου τα δέντρα είχαν καταστραφεί, τα κύματα εισχωρούσαν πιο βαθιά στην ενδοχώρα, σκοτώνοντας περισσότερους ανθρώπους και επιδεινώνοντας την καταστροφή σπιτιών και μέσων διαβίωσης.

«Τα δάση μαγκρόβιων έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διάσωση ανθρώπινων ζωών και περιουσιών», αναφέρει η έκθεση. Τα μαγκρόβια απορροφούν τον αντίκτυπο των κυμάτων και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας με τα μεγάλα ριζικά τους συστήματα.

«Η διατήρηση και η αποκατάσταση των παράκτιων περιοχών μαγκρόβιων δασών είναι απαραίτητη για να μπορέσουν οι παράκτιες κοινότητες να ανακάμψουν και να προστατευθούν από παρόμοια γεγονότα», καταλήγει η έκθεση.

5. Kαθώς οι μέλισσες εξαφανίζονται, τα οπωροφόρα δέντρα στην Κίνα γονιμοποιούνται με το χέρι

Στην επαρχία Σιτσουάν, στη νοτιοδυτική Κίνα, η εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων σε συνδυασμό με την καταστροφή των οικοτόπων σημαίνει ένα πράγμα: Οι αγρότες πρέπει να μεταφέρουν γλάστρες με γύρη για να επικονιάσουν οι ίδιοι τις αχλαδιές και τις μηλιές. Χρησιμοποιούν ένα πινέλο συνδεδεμένο σε ένα μακρύ κοντάρι μπαμπού για να ταμπονάρουν μέσα σε κάθε λουλούδι.

Περίπου το 30% των αχλαδιών της Κίνας επικονιάζονται τεχνητά. Τα έντομα είναι ζωτικής σημασίας για την ανθρώπινη επισιτιστική ασφάλεια – τα τρία τέταρτα των καλλιεργειών εξαρτώνται από αυτά. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας για άλλα άγρια ζώα, ως πηγή τροφής και ως επικονιαστές άγριων φυτών.

Αλλά η έλλειψη άγριων επικονιαστών επηρεάζει την παραγωγή τροφίμων σε όλο τον κόσμο. Στις ΗΠΑ, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έλλειψη μελισσών επηρεάζει την ποσότητα των τροφίμων που μπορούν να καλλιεργηθούν, συμπεριλαμβανομένων των μήλων, των βατόμουρων και των κερασιών.

6. Τα φυτοφάρμακα σκοτώνουν περισσότερα από τα βλαβερά παράσιτα

Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η κύρια άμυνά μας κατά των εχθρών των καλλιεργειών ήταν τα τεχνητά φυτοφάρμακα. Αλλά αυτά τα χημικά σκοτώνουν επίσης χρήσιμα έντομα, όπως οι παρασιτοειδείς σφήκες, οι δάφνες και οι πασχαλίτσες. Αυτά κυνηγούν κοινά παράσιτα και παρέχουν υποστήριξη στους γεωργούς και τους κηπουρούς.

Ερευνητές στη Βραζιλία διαπίστωσαν ότι τα μυρμήγκια μπορούν να είναι πιο αποτελεσματικά από τα φυτοφάρμακα στο να βοηθήσουν τους αγρότες να παράγουν τρόφιμα. Ταυτόχρονα μειώνουν τις ζημιές στα φυτά και να αυξάνουν τις αποδόσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι είναι «γενικευμένοι» θηρευτές, κυνηγώντας παράσιτα που βλάπτουν καρπούς, σπόρους και φύλλα.

Οι επιστήμονες εξέτασαν τις επιπτώσεις 26 ειδών μυρμηγκιών σε 17 καλλιέργειες. Διαπίστωσαν ότι τα πάνε καλύτερα σε διαφοροποιημένα συστήματα καλλιέργειας, όπως η αγροδασοπονία και οι σκιερές καλλιέργειες, αφού υπάρχουν περισσότερα μέρη για να φωλιάσουν.

7. Η απώλεια των κοραλλιογενών υφάλων αφήνει απροστάτευτες τις παράκτιες περιουσίες

Όπως τα μαγκρόβια, έτσι και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν φυσικό εμπόδιο στα κύματα και τις καταιγίδες. Λόγω των σκληρών, οδοντωτών σχηματισμών τους μπορούν να προστατεύσουν τις παράκτιες κοινότητες και να μειώσουν την απειλή της διάβρωσης. Κάνουν τα κύματα να σπάne εκτός ακτής, μειώνοντας την ενέργεια των κυμάτων κατά 97% μέχρι να χτυπήσουν την ξηρά.

Υπολογίζεται ότι σχεδόν 200 εκατομμύρια άνθρωποι σε παράκτιες περιοχές σε όλο τον κόσμο εξαρτώνται από την προστασία των κοραλλιογενών υφάλων. Η έρευνα δείχνει ότι στις ΗΠΑ παρέχουν περισσότερα από 1,8 δισ. δολάρια ετησίως σε οφέλη από την προστασία από πλημμύρες.

Ωστόσο, οι αναπτύξεις, όπως οι μαρίνες και οι αποβάθρες, καθώς και η ρύπανση, βλάπτουν αυτούς τους υφάλους. Τα κοράλλια καταστρέφονται επίσης από την άνοδο της θερμοκρασίας, η οποία οδηγεί σε μαζική λεύκανση. Οι έρευνες δείχνουν ότι σχεδόν όλα τα κοράλλια στον πλανήτη θα υποφέρουν από σοβαρή λεύκανση αν η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά 1,5C.

-0-

* Η Βασιλίνα Ριστάνη σπουδάζει στη New Media Studies 

(Πηγή: in.gr)

Ένας μεγάλος στόλος δορυφόρων καταγράφει συνεχώς για επιστημονικούς (και όχι μόνο) λόγους εικόνες της Γης από το Διάστημα. Πολλές από αυτές καταγράφουν με μοναδικό τρόπο διαφόρων ειδών φυσικά, ατμοσφαιρικά και γεωλογικά φαινόμενα. Ας ρίξουμε μια ματιά σε ορισμένες από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες που κατέγραψαν οι δορυφόροι από τη Γη το 2022.

Οι πολύχρωμες λίμνες

Joshua Stevens/Landsat 8/NASA Earth Observatory

Ο δορυφόρος Landsat 8 κατέγραψε μια εικόνα τριών λιμνών που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση στη κοιλάδα Great Rift της Αιθιοπίας. Αριστερά είναι η λίμνη Shala, στο κέντρο η λίμνη Lake Abijatta και δεξιά η λίμνη Langano. Το έντονο γαλάζιο χρώμα της Shala είναι αποτέλεσμα του μεγαλύτερου σε σχέση με τις άλλες δύο λίμνες βάθους των νερών της. Η λίμνη Abijatta έχει βάθος μόλις 14 μέτρων και η πράσινη απόχρωση των νερών της είναι αποτέλεσμα της έντονης παρουσίας ενός φωτοσυνθετικού φυκιού. Η κίτρινη απόχρωση της Langano, οφείλεται στα ιζήματα που μεταφέρουν εκεί κάποιοι τοπικοί ποταμοί.

Υποθαλάσσια έκρηξη

NASA Earth Observatory/Joshua Stevens/U.S. Geological Survey

Ο δορυφόρος Landsat 9 κατέγραψε μια εντυπωσιακή σκηνή από την έκρηξη του ηφαιστείου Kavachi η κορυφή του οποίου βρίσκεται 20 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας στο νοτιοδυτικό Ειρηνικό Ωκεανό.

Τα μπλε σημάδια

NASA Earth Obsrvatory

Καθώς ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός περνούσε κατά την τροχιακή του κίνηση πάνω από τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας στην ατμόσφαιρα της Γης έκαναν την εμφάνιση τους δύο εντυπωσιακές έντονου μπλε χρώματος λάμψεις. Ένας από τους αστροναύτες κατέγραψε εικόνες αυτών των λάμψεων. Η πρώτη λάμψη, αυτή που είναι χαμηλά στην εικόνα, είναι αποτέλεσμα ενός έντονου κεραυνού που στις τοπικές ατμοσφαιρικές συνθήκες προκάλεσε αυτό το εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσμα ενώ η δεύτερη δεξιά στην εικόνα είναι το αποτέλεσμα της ανάκλασης του φωτός της Σελήνης στη γήινη ατμόσφαιρα.

Η ασημένια Μήλος

NASA Earth Obsrvatory

Ένας αστροναύτης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού κατέγραψε μια μοναδική εικόνα από την Μήλο και την Αντίμηλο τη στιγμή που το φως του Ήλιου ανακλά πάνω στην κάμερα του αστροναύτη και σε συνδυασμό με τα βαθιά νερά της συγκεκριμένης περιοχής του Αιγαίου δημιουργούν ένα οπτικό φαινόμενο που κάνει τα δύο νησιά να φαίνεται ότι βρίσκονται πάνω σε ένα ασημένιο καθρέφτη που προβάλει τα νησιά μέσα σε στροβιλιζόμενα νερά.

Το χρυσό τοξικό ποτάμι

Lauren Dauphin/NASA Earth Observatory/Landsat

Ο δορυφόρος Landsat 9 κατέγραψε μια εικόνα από κάτι που μοιάζει με ένα χρυσό ποταμό. Στη πραγματικότητα πρόκειται για μια ξερή τοξική λάσπη που φωτοβολεί στον ουράνιο παρατηρητή. Η τοξική λάσπη βρίσκεται κοντά στο αδαμαντωρυχείο Jagersfontein στη Νότιο Αφρική. Η κατάρρευση ενός φράγματος δημιούργησε αυτό το μείγμα σκόνης, διαλυμένων πετρωμάτων, νερού, υποπροϊόντων εξόρυξης και διαφόρων τοξικών υλικών όπως χαλκός, υδράργυρος, κάδμιο, πετρέλαιο, θειικό οξύ, κυανίδιο κ.α. που εισρέουν στον ποταμό Prosesspruit. H έκταση της τοξικής λάσπης ξεπερνάει τα 25 τετραγωνικά χλμ.

Το μεγαλύτερο παγόβουνο

Lauren Dauphin/NASA Earth Observatory/Landsat

Ο δορυφόρος Terra της NASA κατέγραψε εικόνες του μεγαλύτερου παγόβουνου στον πλανήτη καθώς αυτό κατευθυνόταν στο Πέρασμα Ντρέικ, μια θαλάσσια περιοχή της Ανταρκτικής στην οποία κυριαρχούν ισχυρά ρεύματα τα οποία στέλνουν τα παγόβουνα που φτάνουν εκεί σε σημεία που υπάρχουν θερμότερα ύδατα με αποτέλεσμα τα παγόβουνα να λιώνουν για αυτό και το Πέρασμα Ντρέικ ονομάζεται «νεκροταφείο παγόβουνων». Το παγόβουνο που κατέγραψε ο δορυφόρος είναι το Α-76Α που τον περασμένο Μάϊο είχε μήκος 135 χλμ. και πλάτος 26 χλμ. Το παγόβουνο ήταν μέρος ενός ακόμη μεγαλύτερου παγόβουνου του Α-76 που όταν αποκολλήθηκε από την Ανταρκτική είχε μήκος 170 χλμ. αλλά κάποια στιγμή διασπάστηκε.

Η Λίμνη της Κρίσης

NASA Earth Observatory

Στον κόσμο του Άρχοντα του Δαχτυλιδιών υπάρχει το «Mount Doom». Ο σκηνοθέτης του κινηματογραφικού έπους φαντασίας χρησιμοποίησε ένα βουνό της πατρίδας του, της Νέας Ζηλανδίας, για να δημιουργήσει το… Όρος της Κρίσης. Πρόκειται για το Mount Ruapehu σε μια από τις τρεις κορυφές του οποίου σε ύψος 2,800 μέτρων βρίσκεται μια υδροθερμική λίμνη που είναι γνωστή ως Crater Lake ή Te Wai ā-moe. Ένας θάλαμος μάγματος θερμαίνει τη λίμνη σε θερμοκρασίες που φτάνουν μέχρι τους 45 βαθμούς Κελσίου. Το νερό της λίμνης είναι τοξικό εξαιτίας των ηφαιστειακών αερίων που διαλύονται μέσα στη λίμνη και αποτελεί στόχο επιστημονικών παρατηρήσεων και μελετών. Ένας αστροναύτης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού κατέγραψε εικόνες της λίμνης καθώς αυτή περιβάλλεται από χιόνια.

Κύματα «πολυκατοικίες»

Lauren Dauphin/NASA Earth Observatory/Landsat 8

Ο δορυφόρος Landsat 8 κατέγραψε εντυπωσιακές εικόνες από τα γιγάντια κύματα που σχηματίζονται στις ακτές κοντά στην πόλη Nazaré της Πορτογαλίας. Τα κύματα που σχηματίζονται στην περιοχή φτάνουν σε ύψος τα 15 μέτρα και φυσικά η περιοχή αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή σημεία της Πορτογαλίας για τους σέρφερς. Τα μεγαλύτερα κύματα δημιουργούνται κατά τη διάρκεια του χειμώνα και οφείλουν την ύπαρξη τους σε ένα υποθαλάσσιο φαράγγι που βρίσκεται σε απόσταση ενός περίπου χλμ. από τις ακτές και «αυλακώνει» την ενέργεια των κυμάτων. Η δορυφορική εικόνα δείχνει τη διαταραχή που δημιουργούν τα κύματα στον βυθό και τα ιζήματα του.

H αρχαία «ουλή« λάβας

NASA Earth Observatory

Ένας αστροναύτης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού κατέγραψε εικόνες από το Carrizozo Malpaís, ένα ξερό ποτάμι λάβας στην έρημο του Νέου Μεξικού στις ΗΠΑ. Αυτή η «ουλή λάβας» όπως τις χαρακτηρίζουν οι ειδικοί έχει έκταση 337 τετρ. χλμ. και σχηματίστηκε πριν από περίπου πέντε χιλιάδες έτη από μια ηφαιστειακή έκρηξη στη περιοχή η οποία παρήγαγε λάβα για περίπου τρεις δεκαετίες. Το ποτάμι λάβας μοιάζει από ψηλά εντελώς άγονο αλλά ένας αριθμός φυτών της ερήμου έχουν αναπτυχθεί εκεί.

Μία τρύπα στον ουρανό

Ο δορυφόρος Landsat 8 κατέγραψε εικόνες από ένα από τα πιο επικίνδυνα ενεργά ηφαίστεια στον κόσμο, το Βεζούβιο. Ο δορυφόρος φωτογράφισε την κορυφή του ηφαιστείου καθώς αυτή ξεπροβάλει μέσα από πυκνή νέφωση. Η έκρηξη του 79 μ.Χ. του Βεζούβιου κατέστρεψε την Πομπηία και το γειτονικό Ηράκλειο και οι επιστήμονες το αναφέρουν ως την «ωρολογιακή βόμβα της Ευρώπης» σε περίπτωση που εκραγεί ξανά με τα διαθέσιμα δεδομένα να υποδεικνύουν ότι είναι πιθανό να υπάρξει μια μεγάλη έκρηξη κάποια στιγμή στο κοντινό μέλλον.

Joshua Stevens/Landsat 8/NASA Earth Observatory

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Συντάκτης: Βαγγέλης Πρατικάκης

Η στροβιλιζόμενη μάζα ψυχρού αέρα που καλύπτει την Αρκτική ενίοτε εξαπλώνεται προς τα νότια. Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής παραμένει ασαφής.

Κύμα αρκτικού ψύχους που έφερε σφοδρές χιονοθύελλες σάρωσε το κεντρικό τμήμα των ΗΠΑ λόγω του συστήματος της «πολικής δίνης» που κατέβηκε ασυνήθιστα νότια.

Τουλάχιστον 60 άτομα πέθαναν λόγω της κακοκαιρίας που κατέβηκε τις προηγούμενες μέρες μέχρι τα σύνορα με το Μεξικό, μετέδωσε το NBC.

«Σημείο μηδέν» της αρκτικής εισβολής η πόλη Μπάφαλο στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, όπου ο απολογισμός είχε ανέβει στους 32 νεκρούς μέχρι το βράδυ της Παρασκευής.

Άλλοι βρέθηκαν νεκροί στα ακινητοποιημένα αυτοκίνητά τους, άλλοι πεσμένοι στους παγωμένους δρόμους, ενώ κάποιοι πέθαναν από καρδιακή προσβολή την ώρα που φτυάριζαν χιόνι, ανέφερε εκπρόσωπος της κομητείας Έρικ.

Η πολική δίνη της Αρκτικής, όπως και η αντίστοιχη δίνη της Ανταρκτικής, είναι μια μεγάλη, περιστρεφόμενη ψυχρού αέρα που κανονικά καλύπτει την περιοχή του πόλου, ενίοτε όμως επεκτείνεται πιο νότια.

Διαταραχές της βόρειας δίνης φέρνουν συχνά πολικές θερμοκρασίες στις ΗΠΑ, όπως συνέβη φορά το 2021, όταν ο παγωμένος αέρας έφτασε μέχρι το Τέξας και προκάλεσε 250 θανάτους και εκτεταμένες ζημιές στο δίκτυο ηλεκτροδότησης.

Σε άλλες περιπτώσεις η πολική δίνη επεκτάθηκε νότια προς την πλευρά της Ευρώπης και έφερε σφοδρές χιονοπτώσεις.

H πολική δίνη (μπλε, μοβ) ενίοτε κατεβαίνει νότια και καλύπτει τις ΗΠΑ, όπως συνέβη τον Ιανουάριο του 2022 (University of Maine)

Ορισμένοι κλιματολόγοι πιστεύουν ότι η κλιματική αλλαγή, η οποία ανεβάζει τη θερμοκρασία της Αρκτικής τέσσερις φορές ταχύτερα σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο, αποσταθεροποιεί την πολική δίνη και αυξάνει τη συχνότητα ψυχρών επεισοδίων στις ΗΠΑ.

Άλλες μελέτες ωστόσο υποδεικνύουν ότι οι διαταραχές οφείλονται στις φυσικές διακυμάνσεις του αρκτικού συστήματος και δεν σχετίζονται με την παγκόσμια θέρμανση.

«Μακάρι να είχα σαφή απάντηση να σας δώσω» είχε δηλώσει προ ημερών στους New York Times o Στιβ Βάβρους, κλιματολόγος του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν. Το 2012 δημοσίευσε μελέτη σύμφωνα με την οποία η θέρμανση της Αρκτικής αλλάζει την πολική δίνη, παρόλα αυτά παραδέχεται ότι η εικόνα παραμένει «ασαφής».

Αν κανείς κοιτούσε τον Βόρειο Πόλο από ψηλά, η πολική δίνη θα φαινόταν να περιστρέφεται αντίστροφα προς τη φορά του ρολογιού, από τα δυτικά προς τα ανατολικά, συμπεριφερόμενη περίπου ως σβούρα.

Την ίδια κατεύθυνση έχει ο πολικός αεροχείμαρρος, ένα ισχυρό ρεύμα αέρα που πνέει προς τα ανατολικά.

Υπό κανονικές συνθήκες, ο πολικός αεροχείμαρρος συγκρατεί την δίνης στη θέση της πάνω από την Αρκτική και εμποδίζει την εξάπλωσή της προς τα νότια.

Ενίοτε όμως η δίνη διαταράσσεται και ο αεροχείμαρρος κινείται σε οφιοειδή γραμμή που μπορεί να περάσει πάνω από τις ΗΠΑ ή τη Βόρεια Ευρώπη.

Κάποιες φορές η πολική δίνει σπάει σε μικρότερα τμήματα που κινούνται νότια, ωστόσο στο τρέχον επεισόδιο δείχνει να έχει απλώς τεντωθεί σαν ελαστική μεμβράνη.

Η διαταραχή αυτή μπορεί να ρίξει τη θερμοκρασία κατά δεκάδες βαθμού Κελσίου μέσα σε λίγες ώρες.

Την ίδια ώρα όμως οι θερμοκρασίες στην Αρκτική μπορεί να ανέβουν, ενδεχομένως απότομα.

(Πηγή: in.gr)

Συντάκτης: Γιάννης Δεβετζόγλου

Σκύλος με γρίπη (φωτογραφία αρχείου) GETTY IMAGES/ISTOCKPHOTO

Αυξημένες είναι οι λοιμώξεις του αναπνευστικού των κατοικίδιων τις τελευταίες εβδομάδες στη χώρα μας, σύμφωνα με κτηνιάτρους. Τι συμβουλεύουν Αμερικανοί επιστήμονες για την επιδημία της γρίπης των σκύλων που ήδη χτυπάει τις ΗΠΑ.

Αυξάνονται καθημερινά τα κρούσματα γρίπης των σκύλων στις ΗΠΑ, ειδικά σε κλινικές και καταφύγια, όπου υπάρχει αυξημένη συγκέντρωση των κατοικίδιων, σύμφωνα με έρευνα που φέρνει στο φως της δημοσιότητας η εφημερίδα Washington Post.

Τι είναι η γρίπη των σκύλων

Η γρίπη των σκύλων είναι ο ιός της γρίπης Α του ανθρώπου, ο οποίος όμως έχει κάποιες δομικές αλλαγές για να προσαρμόζεται στον οργανισμό του σκύλου.

Υπάρχουν δύο βασικοί υποτύποι. Ο πρώτος είναι ο Η3Ν8 και ο δεύτερος ο Η3Ν2, ο οποίος είναι και ο κυρίαρχος στις ΗΠΑ.

Όπως και στους ανθρώπους, ο ιός της γρίπης στους σκύλους προκαλεί αναπνευστικές παθήσεις και σε σπάνιες περιπτώσεις θάνατο.

«Αν και τα περισσότερα σκυλιά θα αναρρώσουν με συγκεκριμένη φροντίδα, ορισμένα κατοικίδια θα εκδηλώσουν άλλες ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις», εξηγεί η Deborah Silvertein, καθηγήτρια Εντατικής Φροντίδας στην Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου της Πενσυλβάνιας.

Η εικόνα με τα αυξημένα κρούσματα γρίπης σε σκύλους καταγράφηκε πρόσφατα στην Οκλαχόμα του Τέξας και στη Νότια και Βόρεια Καρολίνα και προκάλεσε θανατηφόρα επιδημία σε σκύλους, σύμφωνα με την δρ Silvertein.

Όμως και στη χώρα μας, σύμφωνα με την κτηνίατρο Μαρία Ζάκκα, έχουμε αύξηση των αναπνευστικών λοιμώξεων στα σκυλιά.

Πόσο μεταδοτική είναι η γρίπη στους σκύλους

Εξαιρετικά μεταδοτική, απαντούν Αμερικανοί επιστήμονες. Μάλιστα, μπορεί να μεταδοθεί εύκολα κατά τη βόλτα στο πάρκο, στα ξενοδοχεία, στα κτηνιατρεία και φυσικά στα καταφύγια.

Τα σκυλιά μπορεί να είναι μεταδοτικά από τρεις έως τέσσερις εβδομάδες.

Η μετάδοση γίνεται μέσω των σταγονιδίων της αναπνοής, από την άμεση επαφή με τη μύτη, τον βήχα, το φτέρνισμα, το γαύγισμα και οτιδήποτε άλλο προκαλεί την απελευθέρωση αερολυμάτων, δηλαδή μικροσκοπικών σταγονιδίων.

Επίσης, σε όποια επιφάνεια και να πέσουν τα σταγονίδια, ο ιός της γρίπης μπορεί να παραμείνει ζωντανός και να μολύνει άλλα ζώα για 48 ώρες, σύμφωνα με την Lori Teller, η οποία είναι καθηγήτρια Κτηνιατρικής και πρόεδρος της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Κτηνιάτρων.

«Τα σκυλιά χρησιμοποιούν τη μύτη για το στόμα τους για τα πάντα. Χαιρετούν το ένα το άλλο, αλληλοεπιδρούν με ανθρώπους, παίζουν με τα παιχνίδια τους. Ως εκ τούτου είναι πολύ εύκολο να εξαπλωθεί ο ιός της γρίπης με τις εκκρίσεις του σάλιου τους», σχολιάζει η ίδια.

Ακόμη ένα αρνητικό είναι ότι τα περισσότερα κατοικίδια δεν έχουν αντισώματα στον ιό της γρίπης, κάτι που τα κάνει ακόμα πιο ευαίσθητα σε έντονα συμπτώματα, ξεκαθαρίζει η Cynda Crawford, καθηγήτρια στο College of Veterinary του Πανεπιστημίου της Φλόριντας, η οποία ηγήθηκε της μελέτης για την ανακάλυψη του ιού της γρίπης των σκύλων το 2004.

Μπορεί ένας σκύλος να μεταδώσει τη γρίπη σε ανθρώπους ή γάτες;

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) των ΗΠΑ, δεν υπάρχουν δεδομένα που να συνηγορούν στο ότι ο ιός είναι μεταδοτικός στον άνθρωπο.

Οι γάτες μπορούν να τον κολλήσουν, όμως είναι σπάνιο φαινόμενο και τα συμπτώματα συνήθως είναι ήπια.

Ποια είναι τα συμπτώματα

Ακριβώς επειδή η γρίπη του σκύλου έχει ίδια συμπτώματα και με άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού που μπορεί να εκδηλώσει, θα πρέπει να τον πάτε στον γιατρό για εξέταση.

Τα πιο συχνά συμπτώματα που εκδηλώνονται δύο με πέντε ημέρες μετά από την έκθεση, περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα, φτέρνισμα, καταρροή, υγρά μάτια, λήθαργο και απώλεια όρεξης.

Ο βήχας συνήθως είναι το τελευταίο σύμπτωμα που υποχωρεί σε μερικές εβδομάδες.

Σκύλοι μεγάλοι σε ηλικία, κουτάβια και αυτοί με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, έχουν κίνδυνο να αναπτύξουν επιπλοκές, μεταξύ των οποίων και η πνευμονία.

Σε αυτήν την περίπτωση θα εκδηλώσουν υψηλό πυρετό, δυσκολία στην αναπνοή, βήχα με αίμα και τότε θα χρειαστούν οπωσδήποτε κτηνίατρο ή νοσηλεία σε κλινική.

Υπάρχει θεραπεία για τη γρίπη του σκύλου;

Δυστυχώς όχι, δεν υπάρχουν αντιικά σαν αυτά που λαμβάνουν οι άνθρωποι. Υπάρχουν μόνο φάρμακα που μειώνουν τα συμπτώματα του βήχα, παυσίπονα και διεγερτικά για την όρεξη.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν να μην χρησιμοποιούμε τα φάρμακα που χορηγούνται σε ανθρώπους για τη θεραπεία του σκύλου, διότι είναι τοξικά για τους νεφρούς τους και μπορεί να προκαλέσουν ακόμη και θάνατο.

Υπάρχει εμβόλιο για τη γρίπη του σκύλου;

Υπάρχουν δύο τύποι εμβολίων στην Ελλάδα, τα πολυδύναμα (μόρβα, ηπατίτιδα κ.λπ.) που καλύπτουν και τη γρίπη και το εμβόλιο που είναι είτε ενέσιμο είτε ενδορινικό και είναι πιο ισχυρό. Και στις δύο περιπτώσεις προφυλάσσουν από τα συμπτώματα, ώστε να μην νοσήσει βαριά το ζώο.

«Βλέπουμε πολλές αναπνευστικές λοιμώξεις σε σκύλους το τελευταίο διάστημα και καλό θα είναι οι ιδιοκτήτες να τα εμβολιάζουν με τα συγκεκριμένα σκευάσματα», εξηγεί η κυρία Ζάκκα.

(Πηγή: news247.gr)

Πληρότητα 150% στα παιδιατρικά νοσοκομεία μετά τις εφημερίες – Τι αναφέρει ο διευθυντής στην Α’ Παιδιατρική Κλινική του «Αγία Σοφία», Αθανάσιος Μίχος.

Από τα τεστ που κάνουμε στο «Αγία Σοφία» 8 στα 10 βγαίνουν θετικά για γρίπη αυτή την περίοδο. Για αυτό θα έπρεπε οπωσδήποτε να εμβολιαστούν, τουλάχιστον τα παιδιά που έχουν υποκείμενα νοσήματα, αναπνευστικό, άσθμα κλπ, σε συνεργασία πάντα με τον παιδίατρο τους, δηλώνει στο Πρακτορείο FM ο καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και διευθυντής στην Α’ Παιδιατρική Κλινική του «Αγία Σοφία», Αθανάσιος Μίχος.

Όσον αφορά την έκταση της γρίπης επισημαίνει ότι υπάρχει πολύ μεγάλη υποδήλωση, γιατί όπως εξηγεί, φέτος για πρώτη φορά, έχουμε τεστ γρίπης στα φαρμακεία. «Πάρα πολλά παιδιά παίρνουν αυτό το διπλό τεστ γρίπης-covid, γίνεται η διάγνωση σε εξωτερική βάση, συνομιλούν συχνά με τον παιδίατρο τους και δεν πηγαίνουν καν στο νοσοκομείο, ή το παιδιατρικό ιατρείο, οπότε αυτά τα κρούσματα δεν καταγράφονται πουθενά. Άρα τα στοιχεία του ΕΟΔΥ είναι σαφώς μία σημαντική υποδήλωση».

Ανταγωνιστική η σχέση γρίπης κοροναϊού στα παιδιά

Για τους ιούς που αυτή τη στιγμή κυκλοφορούν, ο καθηγητής αναφέρει ότι υπάρχει μία σταθερή ροή παιδιών με covid που δεν είναι σοβαρά περιστατικά. Και παρά το γεγονός ότι οι ειδικοί φοβόντουσαν τη συνύπαρξη με τη γρίπη, διαπιστώνουν ότι η σχέση τους είναι ανταγωνιστική. «Εκεί δηλαδή που βλέπουμε γρίπη δεν βλέπουμε κοροναϊό και το αντίστροφο. Συνυπάρχουν ιοί στην κοινότητα, αλλά χωρίς συνλοιμώξεις.

Όσον αφορά τον Rsv (αναπνευστικό συγκυτιακό ιό) δεν έχουμε τόσο μεγάλη έκρηξη, όσο αυτή που περιγράφεται στο εξωτερικό σαν νούμερο περιστατικών. Όμως έχουμε σοβαρά περιστατικά που χρειάζονται ακόμα και νοσηλεία σε ΜΕΘ, τα οποία είναι λίγα». Στο ερώτημα αν η λοίμωξη με κοροναϊό αδυνατίζει το ανοσοποιητικό και το κάνει ευάλωτο προς άλλες λοιμώξεις, ο κύριος Μίχος απαντά ότι παρότι τώρα γίνονται μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες, φαίνεται ότι η λοίμωξη από κοροναϊό κάνει επιρρεπές το άτομο σε πολλές άλλες βακτηριακές και ιογενείς λοιμώξεις, κάτι που όπως διευκρινίζει έχουν δει οι επιστήμονες με άλλες λοιμώξεις παλαιότερα, όπως με την επιδημία της ιλαράς.

Ένοχο ως ένα βαθμό το σύστημα της Αγγλίας για τους θανάτους των παιδιών από στρεπτόκοκκο Α

Για τον στρεπτόκοκκο Α που στη Μεγάλη Βρετανία έχουν χάσει τη ζωή τους ήδη περισσότερα από 19 παιδιά, ο κ. Μίχος αναφέρει ότι είναι ένας μικροοργανισμός που κυκλοφορεί σε ετήσια βάση τους χειμερινούς μήνες και αν γίνει νωρίς η διάγνωση και η θεραπεία, μπορεί να ιαθεί «και ευτυχώς είναι ένα από τα μικρόβια που είναι ακόμα ευαίσθητα στα αντιβιοτικά. Ωστόσο στην Αγγλία υπήρξε καθυστερημένη προσέλευση των παιδιών, πολλά από αυτά τα έδιωξαν από το Νοσοκομείο, χωρίς θεραπεία. Το πρόβλημα εν μέρει οφείλεται και στο σύστημα της Αγγλίας με τον οικογενειακό γιατρό, γιατί υπάρχει δυσκολία να βρεθεί ραντεβού, και ως εκ τούτου να πάρουν τα παιδιά αντιβιοτικά. Πιστεύουμε ότι με το σύστημα της Ελλάδας που οι παιδίατροι είναι πιο ευαισθητοποιημένοι γενικά και ειδικότερα έναντι του στρεπτόκοκκου, ότι δεν θα έχουμε τέτοια περιστατικά. Ο στρεπτόκοκκος είναι ένα παθογόνο που αν γίνει καθυστερημένα η διάγνωση, μας φοβίζει. Μπορεί να προκαλέσει φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, δερματικές λοιμώξεις, οστρακιά. Στην Ελλάδα τώρα ξεκινάμε να βλέπουμε κρούσματα οστρακιάς και σε σχολεία και σε εξωτερικά ιατρεία, που δεν είναι όμως βαριές λοιμώξεις, ώστε να χρειάζονται νοσηλεία». Και το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι από ποια έκφραση του στρεπτόκοκκου έχουν επέλθει στην πλειονότητα, οι θάνατοι παιδιών στην Αγγλία. Περιγράφονται ως οστρακιές και κάποιες φαρυγγοαμυγδαλίτιδες, λέει ο καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας.

Πληρότητα 150% στα παιδιατρικά νοσοκομεία μετά τις εφημερίες

Πότε ο γονιός θα πρέπει να ανησυχήσει και να πάει το παιδί στον παιδίατρο; «Αν το παιδί κάνει πάνω από δυο-τρεις μέρες πυρετό, αν παρατείνεται ο βήχας αν το παιδί έχει δύσπνοια, ή εμέτους, αν έχει πυρετό και εξάνθημα, είναι καταστάσεις που σίγουρα θέλουν άμεση εξέταση από παιδίατρο». Τα παιδιατρικά νοσοκομεία έχουν πολύ μεγάλη προσέλευση αυτές τις ημέρες και μετά την εφημερία γεμίζουν οι κλίνες, αναφέρει ο κ. Μίχος επισημαίνοντας ότι η πληρότητα φτάνει στο 150%. Κάτι που οφείλεται στη γενικότερη εικόνα των λοιμώξεων, καθώς γεμίζουν τα σχολεία με πολλές ιώσεις, και τα παιδιά τροφοδοτούν ένα φαύλο κύκλο που ανακυκλώνεται στις λοιμώξεις του αναπνευστικού. «Ειδικά τα παιδιά προσχολικής ηλικίας στους παιδικούς σταθμούς από το Σεπτέμβρη έχουν επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις και αρκετά από αυτά είναι σχεδόν κάθε μήνα εμπύρετα. Θα έχουμε ένα δύσκολο χειμώνα και τα νοσοκομεία χρειάζονται ενίσχυση, τονίζει ο καθηγητής, αναφερόμενος σε πολύωρες αναμονές, λόγω έλλειψης προσωπικού».

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Τα ευρήματα για το Αλτσχάιμερ πιθανώς εξηγούν εν μέρει γιατί ορισμένα δελφίνια και άλλα θαλάσσια ζώα όπως οι φάλαινες εξοκείλουν.

Οι εγκέφαλοι τριών διαφορετικών ειδών δελφινιών που είχαν εξοκείλει, βρέθηκαν να έχουν τα κλασσικά σημάδια της ανθρώπινης νόσου Αλτσχάιμερ, ανακοίνωσαν Σκοτσέζοι επιστήμονες, οι οποίοι έκαναν την πιο εκτεταμένη μέχρι σήμερα μελέτη της πιθανότητας άνοιας σε αυτά τα ζώα.

Οι ερευνητές των πανεπιστημίων της Γλασκόβης, του Σεντ Άντριους και του Εδιμβούργου, καθώς και του Ινστιτούτου Ερευνών Moredun, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ευρωπαϊκό περιοδικό νευροεπιστήμης «European Journal of Neuroscience», μελέτησαν με νεκροψία τους εγκεφάλους 22 δελφινιών που είχαν όλα βρεθεί σε παράκτιες περιοχές της Σκοτίας.

Η αιτία δεν είναι γνωστή

Από αυτά, σε τέσσερα ηλικιωμένα ζώα από τρία είδη (ρινοδέλφινο, μαυροδέλφινο και λευκόρρυγχο δελφίνι) ανακαλύφθηκαν τυπικές παθολογικές ενδείξεις Αλτσχάιμερ στον εγκέφαλο τους, μεταξύ άλλων πλάκες της τοξικής πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδούς,  νευροϊνιδιακές συσσωματώσεις της πρωτεΐνης Ταυ, καθώς και συσσώρευση γλοιακών κυττάρων που αυξάνουν τη φλεγμονή στον εγκέφαλο. Η αιτία γι’ όλα αυτά στα δελφίνια δεν είναι γνωστή.

Τα ευρήματα πιθανώς εξηγούν εν μέρει γιατί ορισμένα δελφίνια και άλλα θαλάσσια ζώα όπως οι φάλαινες εξοκείλουν, παγιδευμένα σε πολύ ρηχά νερά ή παραλίες, έχοντας ακολουθήσει ένα ηγετικό ζώο, που όμως μπορεί να πάσχει από σύγχυση λόγω Αλτσχάιμερ. Πάντως οι Βρετανοί επιστήμονες δεν ήσαν σε θέση να βεβαιώσουν ότι τα νεκρά ζώα με σημάδια Αλτσχάιμερ όντως, όσο ζούσαν, εμφάνιζαν τα ίδια γνωστικά/μνημονικά προβλήματα με τους ανθρώπους που πάσχουν από αυτή την ανίατη νευροεκφυλιστική πάθηση, που είναι η συχνότερη μορφή άνοιας. Για κάτι τέτοιο θα χρειαζόταν μελέτη ζώων που θα ήσαν ζωντανά.

Σημαντικά ευρήματα

Ο επικεφαλής ερευνητής παθολόγος δρ Μαρκ Ντάγκλις του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης δήλωσε ότι «πρόκειται για σημαντικά ευρήματα που δείχνουν, για πρώτη φορά, ότι η παθολογία του εγκεφάλου στα οδοντοκητώδη που έχουν εξοκείλει, είναι παρόμοια με τους εγκεφάλους των ανθρώπους που πάσχουν από κλινική νόσο Αλτσχάιμερ. Μολονότι συνιστά πειρασμό σε αυτό το στάδιο να εικάσει κανείς ότι η παρουσία αυτών των εγκεφαλικών αλλοιώσεων στα οδοντοκητώδη συνιστά ένδειξη ότι πιθανώς πάσχουν και αυτά από γνωστικά ελλείμματα σχετικά με την ανθρώπινη νόσο Αλτσχάιμερ, πρέπει να γίνει περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε καλύτερα τι συμβαίνει σε αυτά τα ζώα».

Ο καθηγητής Φρανκ Γκαν-Μουρ του Πανεπιστημίου του Σεντ Άντριους ανέφερε: «Πάντα ενδιαφερόμουν να απαντήσω το ερώτημα αν μόνο οι άνθρωποι παθαίνουν άνοια. Τα ευρήματα μας απαντούν αυτό το ερώτημα, καθώς δείχνουν ότι πιθανώς η παθολογία της άνοιας στην πραγματικότητα δεν εμφανίζεται μόνο σε ανθρώπους ασθενείς».

Η καθηγήτρια Τάρα Σπάιρς-Τζόουνς του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου επεσήμανε: «Εντυπωσιαστήκαμε που είδαμε εγκεφαλικές αλλαγές στα γερασμένα δελφίνια παρόμοιες με εκείνες στην ανθρώπινη γήρανση και στη νόσο Αλτσχάιμερ. Κατά πόσο αυτές οι παθολογικές αλλοιώσεις συμβάλλουν, ώστε αυτά τα ζώα να εξοκείλουν, είναι ένα ενδιαφέρον και σημαντικό ερώτημα για περαιτέρω έρευνα».

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)