paidevo.gr | parents

Γράφει ο  Mποχατζιάρ Σπ. Ευάγγελος

Γιατί μία στις δύο φορές που θα το βάλω να διαβάσει πρέπει να τσακωθούμε; Γιατί  βαριέται τόσο  πολύ, ειδικά όταν  βλέπει πολλά γράμματα  ;

Πόσες φορές καμαρώσαμε  ένα παιδί από τα δύο – τρία του χρόνια να παριστάνει ότι διαβάζει, να κάνει το δάσκαλο…. Και πόση απογοήτευση μπορεί να ένιωσε το παιδί εκείνο, όταν κατάλαβε ότι τελικά δεν μπορεί να καταφέρει να διαβάσει όπως οι συμμαθητές του, ότι τελικά δεν μπορεί καν να διαβάσει,  ότι  δεν είναι αυτό που θα περίμεναν οι γονείς του αλλά και το ίδιο;

Έχω τη συνήθεια να καταγράφω αυτούσιες  τις  αθώες κουβεντούλες που βγαίνουν από τα  στόματα  των παιδιών που με επισκέπτονται  και τις περισσότερες φορές  δεν είναι παραπάνω από δέκα χρονών.  Είναι το μόνο που μπορώ να  κάνω για να χαράξω  όσο καλύτερα στη μνήμη μου το πώς μπορεί να νιώθει ένα παιδί με δυσαναγνωσία.  Αξίζει  να τους ρίξουμε μια ματιά :

«Η μαμά μου τελικά είναι πολύ κακιά που με βάζει να διαβάζω….

Γιατί το σχολείο θέλει να μου κάνει τόσο κακό; ;

Μόνο που  σκέφτομαι το διάβασμα με πιάνει πονοκέφαλος, δε με λυπάται κανείς !

Κλαίω το βράδυ κρυφά μη με βάλει η κυρία να διαβάσω…..

Αυτά εδώ… (τα γράμματα) δεν ξέρετε  τι είναι!!

Αλλιώς δεν θα με βάζατε να τα διαβάσω.»

Πήγαινε στο σχολείο να μάθεις γράμματα, μία πρόταση που πέρασε στόμα με στόμα από γενιά σε γενιά. Είναι πραγματικότητα!  Η ανάγνωση είναι μία δεξιότητα που για όλους μας θεωρείται  δεδομένη. Είναι σαν μία επιπλέον αίσθηση. Όλοι μας διαβάζουμε ασυνείδητα κάτι, τις επιγραφές στο δρόμο,  τις προσφορές στο Σουπερ – Μάρκετ,  τους υπότιτλους μιας ταινίας,  μια συνταγή,  μία σελίδα στο διαδίκτυο, ένα μήνυμα στο κινητό.  Για πολλούς η ανάγνωση θεωρείται τρόπος διασκέδασης. ( Θα πάρω στις διακοπές μαζί μου ένα βιβλίο). Για άλλους πάλι μπορεί να είναι σκέτο μαρτύριο.  Ας μιλήσουμε  τώρα πιο συγκεκριμένα  για την ανάγνωση  και την διαταραχή της.

Η ανάγνωση είναι μία έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να αντιστοιχίζει  σχήματα(γράμματα) με ήχους της γλώσσας (φωνήματα)και τελικά να αποτυπώνει  το γραπτό κείμενο σε προφορικό λόγο. Η ανάγνωση συνεπάγεται  οπτική αναγνώριση της μορφής  της λέξης , έτσι ώστε να μπορεί να παραχθεί  λεκτικά αλλά ταυτόχρονα  και αναγνώριση της  σημασίας  της  έτσι ώστε να καταλαβαίνουμε τελικά τι διαβάζουμε .  Η δυσαναγνωσία   μπορεί να συνυπάρχει και με άλλες μαθησιακές δυσκολίες όπως διάσπαση προσοχής,  υπερκινητικότητα, δυσγραφία κ. α.  Πρόκειται για  τη διαταραχή  που  το παιδί  δεν μπορεί  να αυτοματοποιήσει το μηχανισμό της ανάγνωσης και απευθύνεται σε μαθητές με κανονική νοημοσύνη  που όμως δεν μπορούν  ανεξήγητα να συμβαδίσουν με το μέση ανάγνωση.

Ποια είναι όμως η μέση ανάγνωση;

Ο μαθητής  ανάλογα με το αναπτυξιακό  και γνωστικό του επίπεδο, στο αντίστοιχο κείμενο, θα πρέπει να έχει :

•  καλή ροή την ώρα της ανάγνωσης
• να έχει σταθερό ρυθμό
• να χρωματίζει και να τονίζει κατάλληλα τις λέξεις
• να καταλαβαίνει τι διαβάζει
• να μην καθυστερεί
• να διαβάζει σωστά τις λέξεις ή να μπορεί να αυτοδιορθώνεται
• να είναι σε θέση να πει το νόημα αυτού που διάβασε καθώς και να το σχολιάσει

Επομένως τα σημάδια που πρέπει να μας ανησυχούν είναι:

• Έντονο συλλάβισμα και άσχετες παύσεις
• Δυσκολεύεται να διαβάσει  πολυσύλλαβες ή καινούριες λέξεις
• Δεν καταλαβαίνει αυτά που διαβάζει
• Διαβάζει λάθος τις λέξεις
• Χάνει συνεχώς το σημείο του
• Επαναλαμβάνει συλλαβές, γράμματα, λέξεις, ακόμα και ολόκληρες γραμμές
• Δε χρωματίζει τη φωνή του και δεν χρησιμοποιεί σημεία στίξης
• Δεν καταφέρνει να ολοκληρώσει την ανάγνωση
• Αποφεύγει συστηματικά την ανάγνωση

Ενδεικτικά παρατίθεται  καταγραφή ανάγνωσης  μαθητή  με χαρακτηριστική δυσαναγνωσία.

ΚΕΙΜΕΝΟ

Η Μαρία  και οι γονείς της είχαν ένα σπίτι κοντά στην θάλασσα. Η Μαρία κάθε καλοκαίρι έπαιζε με τον φίλο της τον Γιώργο. Η Μαρία και ο Γιώργος κάθε πρωί κολυμπούσαν. Μετά το κολύμπι, έπαιζαν στην παραλία και έφτιαχναν σπιτάκια από άμμο. Η Μαρία και ο Γιώργος περνούσαν τρεις χαρούμενους μήνες.

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ  ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΞΙΛΟΓΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΙΑ

Η Μαρία και ο οι γονείς  της έι  είχαν ένα στι σπίτι κάτω τση στην θάλασσα. Η Μαρία κάθε  κα καλοκ καλοκαίρι  πήγα  πήγαμε με το φίλο της το Γιώ Γιώργο . Η Μαρία και ο Γιώργος κάθε πρωί κου κολυ  κουβαλούσαν. Μετά το κολύμπι, έπαιζαν στην πλατεία και έφερναν και έφερναν σπιτάκια από άσπρο. Η Μαρία και ο Γιώργος περνούσαν τρεις  χαρομένους μήνες.

Το παιδί σε 6 ερωτήσεις  κατανόησης που πραγματοποιήθηκαν απάντησε μόνο σε δύο σωστά που αφορούσαν τα ονόματα των  παιδιών και την εποχή που περιγράφει η ιστορία.

Αίτια και λύση του προβλήματος της δυσαναγνωσίας:

Τα αίτια της δυσαναγνωσίας μπορεί να ποικίλλουν. Οι περισσότερες σύγχρονες έρευνες συμπεραίνουν ότι πρόκειται για πρόβλημα στην καταγραφή και επεξεργασία αυτού που βλέπουμε την ώρα της ανάγνωσης και μπορεί να επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες όπως είναι το περιβάλλον, το φως. Πρόκειται για ανικανότητα του εγκεφάλου να αποκωδικοποιήσει οπτικά ερεθίσματα του κειμένου. Άλλη παράμετρος που ενδεχομένως μπορεί να εμπλέκεται είναι η φωνολογική αποκωδικοποίηση των ήχων. Όπως και να’χει,  είναι γεγονός ότι μπορούμε να υποψιαστούμε από πολύ μικρή ηλικία ότι το παιδί μας παρουσιάζει ανάλογη δυσκολία. Στην αντιμετώπιση του προβλήματος καθοριστικό ρόλο παίζει η έγκαιρη  και αυθεντική διάγνωση  από το  λογοθεραπευτή που λύνει το πρόβλημα στη ρίζα του. Έτσι, ανάλογα με το παιδί και το είδος της διαταραχής, η λύση μπορεί να είναι άμεση ή μακροχρόνια, εφόσον  στην προκειμένη περίπτωση επιλεγεί και καθοριστεί το μοναδικό εκείνο θεραπευτικό πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις ανάγκες του μαθητή.

Γιατί μην ξεχνάμε ότι οι μικροί  αυτοί μαθητές μας δεν υστερούν πουθενά, κάθε άλλο, από ένα φυσιολογικό μαθητή και αν μη τι άλλο, δικαιούνται να έχουν ίσα δικαιώματα στη μάθηση.

–

«Η έγκαιρη διάγνωση, η κατάλληλη χειρουργική και φαρμακευτική αντιμετώπιση και η μακροχρόνια και συχνή παρακολούθηση σε ειδικά οργανωμένα κέντρα καθώς και η ευαισθητοποίηση των πασχόντων από συγγενείς καρδιοπάθειες μπορούν να τους προσφέρουν καλύτερη ποιότητα ζωής» τόνισε ο καθηγητής Καρδιολογίας της Ιατρικής Σχολής Λάρισας Φίλιππος Τρυποσκιάδης μιλώντας σε

ημερίδα, που διοργάνωσε η Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας στην Λάρισα και  αφορούσε στις συγγενείς καρδιοπάθειες που οδηγούν σε πνευμονική αρτηριακή υπέρταση.

Οι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι ανωμαλίες διάπλασης της καρδιάς με τις οποίες γεννιέται κάποιος, είναι οι άνθρωποι που γεννιούνται δηλαδή με κάποιο πρόβλημα στην καρδιά και ο όρος δεν πρέπει να συγχέεται με τη «συγγένεια» δηλαδή με την κληρονομικότητα, με την οποία έχει μικρή μόνο σχέση.

Οι ομιλητές (μεταξύ των οποίων ο διευθυντής της Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής Φίλ. Τρυποσκιάδης, ο καθηγητής Καρδιολογίας του ΑΠΘ Χαράλαμπος Καρβούνης,  ο αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας της Ιατρικής Λάρισας Ιωάννης Σκουλαρίγκης, ο ειδικευόμενος Καρδιολογίας του ΠΝΛ Χαράλαμπος Παρίσης, επιστημονική συνεργάτιδα της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του ΑΧΕΠΑ Σοφία Μουράτογλου και άλλοι), τόνισαν πως στη χώρα μας υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο γεννιούνται 1000 μωρά με συγγενείς καρδιοπάθειες ενώ υπολογίζεται ότι 40.000 έως 50.000 έφηβοι και ενήλικοι πάσχουν από συγγενείς καρδιοπάθειες. Οι μισοί από αυτούς είναι γυναίκες – οι περισσότερες αναπαραγωγικής ηλικίας – οι οποίες διατρέχουν σημαντικούς κινδύνους εάν μείνουν έγκυοι δίχως να υποβάλλονται στην απαιτούμενη συχνή παρακολούθηση.

Πριν από μισό αιώνα, όταν ακόμη η σωστή διάγνωση και θεραπεία (συντηρητική και κυρίως χειρουργική) ήταν σε αρχικό στάδιο, περισσότερα από τα μισά παιδιά με συγγενή καρδιοπάθεια πέθαιναν προτού γιορτάσουν τα πρώτα τους γενέθλια και μάλιστα τα μισά από αυτά τον πρώτο μήνα (νεογνική ηλικία). Σήμερα η πρόγνωση είναι πολύ καλή χάρη στην αλματώδη πρόοδο, στην πρώιμη και έγκαιρη διάγνωση, στη σωστή συντηρητική αντιμετώπιση και κυρίως στην αποτελεσματική χειρουργική θεραπεία και στη διά βίου συνεχιζόμενη παρακολούθηση.

Οι ομιλητές υπογράμμισαν ότι όλες οι συγγενείς καρδιοπάθειες, χειρουργημένες ή μη, χρειάζονται παρακολούθηση από ειδικό ιατρό. Δυστυχώς όμως, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, παγκοσμίως ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ασθενών, οι οποίοι χειρουργούνται σε παιδική ηλικία για συγγενή καρδιοπάθεια, με το πέρασμα του χρόνου παύουν να παρακολουθούνται.

Μια συχνή επιπλοκή των ασθενών με συγγενείς καρδιοπάθειες είναι η πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, η οποία είναι μια σπάνια και μέχρι χθες αθεράπευτη νόσος, η οποία εμφανίζεται στις αρτηρίες που συνδέουν την καρδιά με τους πνεύμονες. Η εξέλιξη της νόσου οδηγεί σε περιορισμό της ροής του αίματος στις πνευμονικές αρτηρίες, με αποτέλεσμα την αύξηση της πίεσης στα πνευμονικά αγγεία. Η υπέρταση που παρατηρείται επιβαρύνει την καρδιακή λειτουργία και πιο συγκεκριμένα τη δεξιά πλευρά της καρδιάς, οδηγώντας σε καρδιακή ανεπάρκεια και πρόωρο θάνατο του ασθενούς.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Υπολογίζεται ότι το 10% των ανθρώπων με συγγενείς καρδιοπάθειες αναπτύσσουν πνευμονική αρτηριακή υπέρταση. Το πιο σημαντικό σύμπτωμα της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης είναι η πολύ έντονη δύσπνοια που εκδηλώνεται με την παραμικρή προσπάθεια, ακόμα κι όταν κάνουν λίγα βήματα. Άλλα συμπτώματα της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης είναι η ζάλη, η κόπωση, ο πόνος (αίσθημα σύσφιξης) στο θώρακα, το συγκοπτικό επεισόδιο και περιφερικό οίδημα. Η νόσος χωρίζεται σε τέσσερα λειτουργικά στάδια, ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τον αντίκτυπό τους στη σωματική δραστηριότητα των ασθενών. Οι ασθενείς που βρίσκονται στα στάδια ΙΙΙ και ΙV έχουν συνεχή δύσπνοια και κόπωση, ακόμα και κατά τη διάρκεια απλών, καθημερινών εργασιών, όπως το ντύσιμο και η κάλυψη μικρών αποστάσεων.

Σύμφωνα με τις οδηγίες των διεθνών επιστημονικών εταιρειών, για τη σωστή αντιμετώπιση της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης επιβάλλεται ο έλεγχος και η τακτική παρακολούθηση των ασθενών να γίνεται από εξειδικευμένα κέντρα. Τέτοια κέντρα βρίσκονται τόσο στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, καθώς και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας μας. Όσον αφορά στη θεραπεία, κατέληξαν οι ομιλητές, σήμερα κυκλοφορεί και στην Ελλάδα μία νέα φαρμακευτική ουσία για την αντιμετώπιση της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης σε άτομα με συγγενείς καρδιοπάθειες και όχι μόνο. Η ουσία bosentan βελτιώνει τα συμπτώματα της νόσου και αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης των πασχόντων που μέχρι πρόσφατα ήλπιζαν μόνο στη μεταμόσχευση πνευμόνων.

Τα νέα δεδομένα αποτελούν πρόκληση για τη μέχρι σήμερα συμβατική προσέγγιση ότι η πνευμονική αρτηριακή υπέρταση σε αυτούς τους ασθενείς είναι παγιωμένη, ότι δηλαδή δεν θα ανταποκριθούν σε προηγμένες θεραπείες και ότι οι ασθενείς πρέπει να θεωρούνται υποψήφιοι μόνο για μεταμόσχευση. Η νέα ουσία έχει δοκιμαστεί με εξαιρετικά αποτελέσματα τόσο σε ενηλίκους όσο και σε παιδιά. Είναι ασφαλής για μακροχρόνια χρήση, ενώ χορηγείται από το στόμα δύο φορές την ημέρα, απαλλάσσοντας τους ασθενείς από την ενδοφλέβια χορήγηση φαρμάκων.

(πηγή: Καρδιολογικό Βήμα)