paidevo.gr

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ

Η κοινωνική απομόνωση συνδέεται με 26% αυξημένο κίνδυνο άνοιας, δείχνει μια νέα βρετανο-κινεζική επιστημονική μελέτη. Επιπλέον, οι κοινωνικά απομονωμένοι άνθρωποι έχουν μικρότερο όγκο σε ζωτικές περιοχές του εγκεφάλου τους που σχετίζονται με τις γνωστικές λειτουργίες.

Οι ερευνητές των πανεπιστημίων Φουντάν της Σαγκάης, Κέιμπριτζ και Γουόρικ, με επικεφαλής τον δρα Τζιανφένγκ Φενγκ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Neurology” της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας, ανέλυσαν στοιχεία για σχεδόν 463.000 ανθρώπους στη Βρετανία με μέση ηλικία 57 ετών στην αρχή της μελέτης, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν επί 12 χρόνια περίπου. Από αυτούς, οι 41.886 ή το 9% θεωρήθηκαν κοινωνικά απομονωμένοι και οι 29.036 ή το 6% ένιωθαν μοναξιά.

Στη διάρκεια της έρευνας σχεδόν 5.000 άτομα διαγνώστηκαν με άνοια. Διαπιστώθηκε ότι υπήρχε σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στην κοινωνική απομόνωση από συγγενείς και φίλους και στην πιθανότητα άνοιας, κάτι που δεν ίσχυε στον ίδιο βαθμό στην περίπτωση της μοναξιάς, καθώς στο μεγαλύτερο βαθμό (σε ποσοστό 75%) είναι η κατάθλιψη που συνοδεύει τη μοναξιά – και όχι η ίδια η μοναξιά – που εξηγεί τη σχέση μοναξιάς-άνοιας.

Η μοναξιά αποτελεί ένα υποκειμενικό αίσθημα απομόνωσης, ενώ η κοινωνική απομόνωση είναι μια αντικειμενική κατάσταση. Οι κοινωνικά απομονωμένοι βρέθηκαν να έχουν λιγότερη φαιά ουσία στις εγκεφαλικές περιοχές που εμπλέκονται στη μάθηση και στη σκέψη, κάτι που δείχνει ότι η κοινωνική απομόνωση αποτελεί παράγοντα κινδύνου για επερχόμενη άνοια.

“Η κοινωνική απομόνωση αποτελεί σοβαρό αλλά παραγνωρισμένο πρόβλημα δημόσιας υγείας, που συχνά σχετίζεται με τα γηρατειά. Εν μέσω της πανδημίας Covid-19, η κοινωνική απομόνωση, δηλαδή η αποκοπή από τα κοινωνικά δίκτυα, εντάθηκε. Είναι έτσι πιο σημαντικό από ποτέ να εντοπίζουμε τους ανθρώπους που είναι κοινωνικά απομονωμένοι και να τους βοηθάμε να συνδεθούν ξανά με την κοινότητα τους”, δήλωσε ο Φενγκ.

“Οι άνθρωποι που αναφέρουν υψηλά επίπεδα κοινωνικής απομόνωσης, έχουν σημαντικές διαφορές στον όγκο του εγκεφάλου τους, που σχετίζεται με τη γνωστική λειτουργία και την άνοια. Δεδομένων αυτών των ευρημάτων της μελέτης μας, η κοινωνική απομόνωση μπορεί να συνιστά πρώιμο δείκτη για αυξημένο κίνδυνο άνοιας”, πρόσθεσε.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Το εικονιζόμενο σκάφος Hayabusa συνέλεξε δείγματα από τον αστρεοειδή Ριούγκου ο οποίος όπως φαίνεται διαθέτει δομικά υλικά της ζωής. – JAXA

Αμινοξέα, βασικά στοιχεία της ζωής στη Γη, ανακαλύφθηκαν σε δείγματα ύλης που ένα ιαπωνικό ερευνητικό διαστημικό σκάφος συνέλεξε το 2019 από έναν αστεροειδή, σύμφωνα με ιαπωνική επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε σήμερα. Αυτά τα αμινοξέα και άλλες οργανικές ύλες που προέρχονται από τον αστεροειδή Ριούγκου «θα μπορούσαν να δώσουν ενδείξεις για την προέλευση της ζωής στη Γη», σύμφωνα μ’ αυτή τη μελέτη ερευνητών υπό τη διεύθυνση του Πανεπιστημίου της Οκαγιάμα.

«Η ανακάλυψη αμινοξέων ικανών να σχηματίσουν πρωτεΐνες είναι σημαντική, επειδή ο Ριούγκου δεν είχε εκτεθεί στη βιόσφαιρα της Γης, αντίθετα από τους μετεωρίτες», σύμφωνα με τη μελέτη αυτή. Κατά συνέπεια, «ο εντοπισμός τους αποδεικνύει πως τουλάχιστον ορισμένα απ’ αυτά τα στοιχειώδη δομικά υλικά της ζωής στη Γη μπορεί να έχουν σχηματισθεί σε διαστημικά περιβάλλοντα», προστίθεται από την ίδια πηγή.

Οι ερευνητές διευκρίνισαν πως εντόπισαν 23 διαφορετικούς τύπους αμινοξέων σε 5,4 γραμμάρια μαύρων δειγμάτων βράχου και σκόνης που συλλέχθηκαν πάνω στον Ριούγκου από το ιαπωνικό διαστημικό σκάφος Χαγιαμπούσα-2, η κάψουλα του οποίου επέστρεψε στη Γη στο τέλος του 2020 με το πολύτιμο φορτίο της έπειτα από μια αποστολή έξι ετών.

Ο αστεροειδής Ριούγκου («Παλάτι του δράκου» στα ιαπωνικά) βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 300 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον πλανήτη μας και έχει διάμετρο μικρότερη από 900 μέτρα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ένα μέρος της ύλης του αστεροειδούς δημιουργήθηκε περίπου πέντε εκατομμύρια χρόνια μετά τη γέννηση του ηλιακού συστήματός μας και δεν έχει θερμανθεί πάνω από τους 100 βαθμούς Κελσίου. Τα δείγματα από τον Ριούγκου «μας δίνουν λόγο να σκεφτούμε ότι τα αμινοξέα έφθασαν στη Γη από το διάστημα», επιβεβαιώνει ο Κενσέι Κομπαγιάσι, ένας αστροβιολόγος και επίτιμος καθηγητής του Εθνικού Πανεπιστημίου της Γιοκοχάμα.

(Πηγή: naftemporiki.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Συντάκτης: Κοκκάλη Έλλη

Την ώρα που σε πανελλαδικό επίπεδο το ποσοστό των παιδιών με βρογχικό άσθμα δεν ξεπερνά το 8,5% στην Κρήτη αγγίζει έως και το 10,3 όπως αποκαλύπτει μελέτη του πανεπιστημίου Κρήτης που εστιάζει στις επιπτώσεις της αφρικανικής σκόνης

• Με βρογχικό άσθμα ένα στα δέκα παιδιά στην Κρήτη
• Βαρύ το αποτύπωμα της έξαρσης και σε καρδιολογικούς ασθενείς
• Η ακτινογραφία των επιπτώσεων στην υγεία των Κρητικών
• Επεισόδια έξαρσης, αυξάνουν κατά 25% τις εισαγωγές παιδιών με άσθμα στα νοσοκομεία
• Μελέτη του Πανεπιστημίου Κρήτης κατέγραψε τα ανησυχητικά δεδομένα

Το φαινόμενο της αφρικανικής σκόνης «τυλίγει» συχνά την Κρήτη και ευρύτερα την νοτιοανατολική Ευρώπη επηρεάζονται την καθημερινότητα, αλλά και την υγεία των πολιτών σε απροσδόκητο βαθμό.

Την ίδια ώρα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία μελέτης του Πανεπιστημίου Κρήτης μέσω του προγράμματος Μήδεια, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης και καταγράφει τις επιπτώσεις στην πορεία της υγείας των παιδιών με βρογχικό άσθμα, αλλά και των ασθενών με καρδιακές αρρυθμίες που έχουν βηματοδότη.

Ειδικότερα για τα παιδιά με βρογχικό άσθμα οι εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξάνονται κατά 25% τις ημέρες έξαρσης των συγκεντρώσεων σκόνης στην ατμόσφαιρα, ενώ παρόμοια είναι τα ποσοστά για τους ασθενείς με αρρυθμίες που έχουν βηματοδότη.

Η μελέτη απέδειξε πως με μέτρα προφύλαξης και αποφυγής εξωτερικών χώρων τις ημέρες αυτές, οι επιπτώσεις στην υγεία περιορίζονται σε εξαιρετικά σημαντικό βαθμό.

Το φαινόμενο της αφρικανικής σκόνης, «τυλίγει» συχνά την Κρήτη και ευρύτερα την νοτιοανατολική Ευρώπη, επηρεάζοντας την καθημερινότητα, αλλά και την υγεία των πολιτών σε απροσδόκητο βαθμό.

Η μελέτη του Πανεπιστημίου Κρήτης μέσω του προγράμματος Life Meden, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης, καταγράφει τις επιπτώσεις στην πορεία της υγείας των παιδιών με βρογχικό άσθμα, αλλά και των ασθενών με καρδιακές αρρυθμίες που έχουν βηματοδότη και παρακολουθούνται από την καρδιολογική κλινική του ΠΑΓΝΗ.

Αυξημένα τα ποσοστά στην Κρήτη

Ένα στα δέκα παιδιά μέσα σε μία σχολική τάξη στην Κρήτη παρουσιάζουν βρογχικό άσθμα, καθώς στην Κρήτη τα ποσοστά είναι αυξημένα. Από 9,8 έως 10,3% των μαθητών, ενώ στην υπόλοιπη χώρα το ποσοστό δεν ξεπερνάει το 8,5%.

Δεκατέσσερα σχολεία στις Βούτες, τον Κρουσώνα και το Ηράκλειο συμμετείχαν στο πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου τοποθετήθηκαν μηχανήματα δειγματοληψίας της σκόνης σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους.

Τα παιδιά με συχνή παρακολούθηση πνευμονολόγων και καθοδήγηση εκπαιδευτικών, έμαθαν να προστατεύονται παραμένοντας σε κλειστούς χώρους τις ημέρες με μεγάλη συγκέντρωση σκόνης, ενώ το ένα τρίτο των παιδιών παρέμειναν σε χώρους που διέθεταν φίλτρο καθαρισμού του αέρα.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, καθώς οι νοσηλείες ειδικότερα των παιδιών με βρογχικό άσθμα μειώθηκαν κατά 20 έως 25%. Το ίδιο παρατηρήθηκε και για τους καρδιοπαθείς με αρρυθμία, καθώς η ποιότητα ζωής τους βελτιώθηκε σημαντικά.

Με βάση τα αποτελέσματα του προγράμματος, προτείνεται η δημιουργία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης των ευπαθών ομάδων και η λήψη μέτρων προστασίας για τον πληθυσμό.

(Πηγή: neakriti.gr)

Συντάκτης: Σοφία Χρήστου

Οι ειδικοί προειδοποιούν πως όλος ο πλανήτης πρέπει να προετοιμαστεί και να μάθει να ζει με την… ακραία ζέστη.

Έχει περάσει σχεδόν ένας μήνας που το Πακιστάν όσο και η Ινδία ήρθαν αντιμέτωπες με έναν πρωτόγνωρο, επικίνδυνο, καταστροφικό καύσωνα, ο οποίος άγγιξε τους 50 βαθμούς Κελσίου.

Λίγοι ήταν εκείνοι που έδωσαν προσοχή στο μαρτύριο που έζησαν οι κάτοικοι της Νότιας Ασίας, καθώς αν και επίσημα ο αριθμός των νεκρών ανήλθε στους 90, πιστεύεται πως ο απολογισμός των νεκρών ήταν αρκετά μεγαλύτερος.

Πέρα όμως από τις απώλειες, οι ειδικοί προειδοποιούν πως πρέπει όλος ο πλανήτης να προετοιμαστεί και να μάθει να ζει με την… ακραία ζέστη.

Το μήνυμα που μας στέλνει η Γη είναι σαφές καθώς αν δεν βελτιώσουμε τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης ακραίων καιρικών συνθηκών και αντιμετώπισης τους, τότε οι θάνατοι από τους καύσωνες θα αυξηθούν.

Παρ΄όλο, λοιπόν, που όπως αναφέρει και ο Ουμέρ Ιρφάν στο Vox, η Ινδία και το Πακιστάν είναι γνωστές για τις ακραίες θερμοκρασίες τους, το φετινό κύμα καύσωνα ξεχωρίζει γιατί ξεκίνησε νωρίς, διήρκησε πολύ και ήταν πολύ επικίνδυνο.

Οι ερευνητές ήδη διερευνούν το κατά πόσο η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή συνέβαλε στην έντονη ζέστη σε ολόκληρη τη Νότια Ασία.

Ακραίοι καύσωνες: Oι άμεσες συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη

Όμως οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει εδώ και καιρό ότι συχνότεροι και πιο ακραίοι καύσωνες είναι μερικές από τις πιο άμεσες συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Την ίδια στιγμή παρ΄όλο που σχεδόν όλοι οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη μπορούν να προληφθούν, οι καύσωνες σκοτώνουν χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο κάθε χρόνο.

«Αυτή τη στιγμή, ένας ακραίος καύσωνας στην Ινδία και το Πακιστάν, που επηρεάζει περίπου ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους, «δοκιμάζει τα όρια της ανθρώπινης επιβιωσιμότητας», προειδοποιεί η Chandni Singh, επικεφαλής συγγραφέας της έκτης έκθεσης αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή.

Μιλώντας στο Project Syndicate, τόνισε πως τον Απρίλιο, η μέση μέγιστη θερμοκρασία στη βορειοδυτική και κεντρική Ινδία ήταν η υψηλότερη των τελευταίων 122 ετών.

Δεν είναι μόνο η Ασία – Ακραίες θερμοκρασία σε Αυστραλία, Ευρώπη, κλπ.

Ωστόσο είναι προφανές πως αυτό δεν είναι μόνο ένα πρόβλημα της Νότιας Ασίας.

Τα τελευταία χρόνια, παρόμοιες ακραίες θερμοκρασίες εμφανίστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία, την Ευρώπη, τη Σκανδιναβία και την Ιαπωνία, με αποτέλεσμα χιλιάδες νοσηλείες και υπερβολικούς θανάτους.

Η ακραία ζέστη συνδέεται με αύξηση των πρόωρων γεννήσεων

Από ιατρικής πλευράς η ακραία ζέστη είναι υπεύθυνη για πολλά προβλήματα.

Συνδέεται με αύξηση των πρόωρων τοκετών, με μείωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων, με υψηλότερα ποσοστά χρόνιας νεφρικής νόσου άγνωστης προέλευσης και με αύξηση των αυτοκτονιών (δείτε εδώ)

Πρόβλημα όλης της κοινωνίας

Είναι κατανοητό λοιπόν πως ένα κλιματιστικό ή μία ημέρα στην παραλία δεν αρκούν για να αποφύγεις ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα.

Το 40% των θανάτων από ζέστη οφείλονται στην κλιματική αλλαγή

Ήδη, σχεδόν το 40% των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή. Και επειδή η κλιματική αλλαγή αναμένεται να αυξήσει τη συχνότητα, την ένταση και τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα, η ανάγκη για πρόσθετα μέτρα προστασίας των ανθρώπων θα γίνει ακόμη πιο αναγκαία.

Καύσωνες και επισιτιστική ασφάλεια

Άλλωστε αυτές οι θερμοκρασίες δεν βλάπτουν μόνο την ανθρώπινη υγεία, αλλά διογκώνουν την επισιτιστική κρίση, καθώς καταστρέφουν τις καλλιέργειες και οδηγούν στο θάνατο πουλερικά.

Μέτρα προστασίας… χτες

Χωρίς άμεσες και σημαντικές επενδύσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων και των συστημάτων υγείας, οι θάνατοι που συνδέονται με την ακραία ζέστη θα αυξηθούν.

«Η ακραία ζέστη θα είναι πιο προβληματική στο μέλλον», δήλωσε στο Nation World News, ο καθηγητής Blair Feltmet,  στο Πανεπιστήμιο του Waterlo στο Οντάριο προσθέτοντας πως «θα δούμε ακραία θερμικά φαινόμενα που θα μοιάζουν με αυτά που είδαμε κατά τη διάρκεια του θερμικού θόλου στη Βρετανική Κολομβία πέρυσι».

Τέλος χρειάζονται τεκμηριωμένα σχέδια δράσης προκειμένου να μην αυξηθούν οι θάνατοι από τις ακραίες θερμοκρασίες.

Είναι σαφές πως εκτός από τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και αντιμετώπισης, απαιτείται ένας μακροπρόθεσμος, στρατηγικός σχεδιασμός για το πώς θα ζήσουμε σε έναν θερμότερο πλανήτη.

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από Project Syndicate, Vox, Reuters, The Assset.com)

Έρευνα για τη δυνατότητα πρόγνωσης της αέριας ρύπανσης από δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα διεξάγουν καθηγητές του Πολυτεχνείου Κρήτης στο πλαίσιο του Climpact – Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή.

Με τη χρήση υπολογιστικών μοντέλων αλλά και μετρήσεων στο πεδίο επιδιώκεται να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών μετά την εκδήλωσή τους στην αέρια ρύπανση των περιοχών που έχουν πληγεί.

Όπως αναφέρει στο «Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων» ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης, κάτοχος Έδρας AXA για τις Πυρκαγιές και την Κλιματική Αλλαγή στο Πολυτεχνείο Κρήτης και αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Leverhulme για την Έρευνα των Πυρκαγιών στο Λονδίνο, Απόστολος Βουλγαράκης, ένα σημαντικό μέρος της αέριας ρύπανσης από πυρκαγιές στην Ελλάδα (πχ από τις τεράστιες πυρκαγιές της Πελοποννήσου το 2007) μπορεί να καταλήξει πάνω από το θαλάσσιο χώρο της Μεσογείου, λόγω του ότι η κυκλοφορία των ανέμων (μελτεμιών) το καλοκαίρι είναι συνήθως από βόρειο- βορειοανατολικοί προς Νότιο- Νοτιοδυτικοί.

Ωστόσο, όπως τονίζει, αυτό εξαρτάται από τις ιδιαίτερες μετεωρολογικές συνθήκες της κάθε ημέρας (πχ την ημέρα της πυρκαγιάς στο Μάτι οι άνεμοι έπνεαν από ασυνήθιστη διεύθυνση), όπως και το ακριβές γεωγραφικό σημείο εκδήλωσης της πυρκαγιάς. «Το σίγουρο είναι ότι συνδυασμοί πυρκαγιών και ανέμων που οδηγούν τον καπνό προς κατοικημένες περιοχές και ιδίως σε μεγάλα αστικά κέντρα, έχει πολλαπλάσια σοβαρότερες επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού σε σχέση με περιπτώσεις όπου οι ρύποι δεν καταλήγουν σε τέτοιες περιοχές. Σε κάθε περίπτωση, οι ρύποι από πυρκαγιές μπορούν να μείνουν στην ατμόσφαιρα για ώρες, ημέρες, ή και εβδομάδες. Ποιο είναι το σωτήριο φαινόμενο που μειώνει αυτούς τους χρόνους: μία καλή βροχή», σημειώνει ο κ. Βουλγαράκης.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, πέρα από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2), το οποίο επηρεάζει δραστικά το κλίμα αλλά δεν είναι τοξικό αέριο, οι πυρκαγιές εκπέμπουν μία σειρά από άλλους ρύπους οι οποίοι είναι επικίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία. Τα πιο έντονα προβλήματα προκύπτουν από εκπομπές αιωρούμενων σωματιδίων, τα οποία συχνά έχουν πολύ μικρό μέγεθος με αποτέλεσμα να μπορούν να εισέλθουν στο αναπνευστικό μας σύστημα και να προκαλέσουν προβλήματα, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.

Παράλληλα, όπως επισημαίνει ο κ. Βουλγαράκης, οι πυρκαγιές εκπέμπουν μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου, μεθάνιο, ενώ προκαλούν και παραγωγή τροποσφαιρικού όζοντος, ενός ιδιαίτερα τοξικού ρύπου τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τα φυτά, με αρνητικές συνέπειες και στη γεωργία.

Σε πολλές χώρες του πλανήτη, έχουν αναπτυχθεί ήδη υπολογιστικά συστήματα τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα λεπτομερούς προσομοίωσης και πρόβλεψης της αέριας ρύπανσης από πυρκαγιές, τόσο σε σύντομο χρονικό ορίζοντα (επόμενες ώρες ή ημέρες) όσο και σε μακρινό (αύξηση φαινομένων αέριας ρύπανσης λόγω πυρκαγιών στις επόμενες δεκαετίες). Αυτά τα συστήματα, σύμφωνα με τον κ. Βουλγαράκη, δίνουν μία ξεκάθαρη εικόνα για το ότι οι πυρκαγιές αποτελούν μία από τις κύριες πηγές αέριας ρύπανσης που επηρεάζει δισεκατομμύρια ανθρώπων.

«Το πρόβλημα έχει επιδεινωθεί σε μεγάλο μέρος της Γης, μεταξύ άλλων στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη (πχ Σιβηρία), στη Β. Αμερική, στην Αυστραλία, στη νοτιανατολική Ασία και φυσικά στη Μεσόγειο. Η κλιματική αλλαγή είναι κύριος παράγοντας που προκαλεί αυτή την επιδείνωση», σημειώνει ο κ. Βουλγαράκης.

Παράλληλα, λόγω της κλιματικής αλλαγής, αυτό που έχει παρατηρήσει η επιστημονική κοινότητα, είναι ότι συνεχώς αυξάνονται οι παράγοντες επικινδυνότητας για την εκδήλωση πυρκαγιών στη χώρα μας, καθώς, όπως τονίζει ο κ. Βουλγαράκης, οι περισσότεροι καύσωνες και τα μεγαλύτερα διαστήματα με ξηρασίες, σε συνδυασμό με τα καλοκαιρινά μελτέμια αποτελούν ένα μίγμα που δυστυχώς δημιουργεί διαρκώς επιδεινούμενες συνθήκες.

«Δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι οι περσινές καταστροφικές πυρκαγιές στην Ελλάδα συνέβησαν σε μία περίοδο με τις προαναφερθείσες μετεωρολογικές συνθήκες ιδιαίτερα οξυμένες. Στους μετεωρολογικούς παράγοντες που αλλάζουν πρέπει επίσης να προστεθούν η άναρχη οικιστική ανάπτυξη σε περιαστικές περιοχές σε χώρους δάσους (χωρίς τα απαραίτητα μέτρα), η εγκατάλειψη της υπαίθρου που μείωσε τη διαχείριση της καύσιμης ύλης από εντόπιους πληθυσμούς, καθώς και η ελλιπής ενημέρωση των πολιτών, τα οποία είναι διαχρονικά προβλήματα. Στα πλαίσια του CLIMPACT μελετάμε και το πώς η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επηρεάσει το μέλλον των πυρκαγιών στον ελλαδικό χώρο», υπογραμμίζει ο ίδιος.

Τέλος, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο κομμάτι της πρόληψης για την καλύτερη διαχείριση και αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Ένα από τα βασικά εργαλεία για την πρόληψη είναι τα συστήματα πρόβλεψης (δείκτες) του κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιάς, τα οποία βασίζονται κυρίως σε μετεωρολογικές παραμέτρους, όπως η θερμοκρασία, η βροχόπτωση, η υγρασία και ο άνεμος. «Οι δείκτες αυτοί είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για την ετοιμότητα της πολιτείας σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η περαιτέρω βελτίωση τους αποτελεί αντικείμενο έρευνας του Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή και τις Επιπτώσεις της (CLIMPACT)», σημειώνει ο κ. Βουλγαράκης.

(Πηγή: agonaskritis.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ)

Αν εισπνεύσουμε καπνό σε περίπτωση πυρκαγιάς πρέπει να ακολουθήσουμε ορισμένες οδηγίες τόσο για την ασφάλειά μας όσο και για την υγεία μας

Eurokinissi

Κατά τη διάρκεια μίας πυρκαγιάς, ο καπνός που παράγεται αποτελείται από πληθώρα αιωρούμενων σωματιδίων, η σύσταση των οποίων εξαρτάται από το είδος του καύσιμου υλικού. Οι επιπτώσεις στην υγεία από την εισπνοή αυτών των σωματιδίων, ποικίλλουν ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της σύστασης τους, τη διάμετρο τους, το βαθμό και τη διάρκεια έκθεσης, τις ατμοσφαιρικές συνθήκες, το επίπεδο της υγείας του κάθε ατόμου, καθώς και την αντίδραση του κάθε οργανισμού.

Σε γενικές γραμμές, η έκθεση στον καπνό μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό των ματιών και του αναπνευστικού συστήματος, καθώς και επιδείνωση τυχόν αναπνευστικών και καρδιολογικών νοσημάτων. Άτομα με χρόνια αναπνευστικά, καρδιολογικά ή άλλα νοσήματα, έγκυες, ηλικιωμένοι και παιδιά βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο από τις επιπτώσεις του καπνού.

O ΕΟΔΥ στο πλαίσιο της προστασίας της δημόσιας υγείας, συστήνει τη λήψη των παρακάτω μέτρων για την αποφυγή εισπνοής καπνού σε περίπτωση πυρκαγιάς:

Στη περίπτωση συνθηκών που ευνοούν την έντονη έκθεση σε καπνό, συστήνεται, η απομάκρυνση από τη περιοχή, εφόσον είναι εφικτό, για όσο διάστημα το φαινόμενο παραμένει έντονο.
Σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η απομάκρυνση από τη περιοχή, περιορίστε τις μετακινήσεις σας, παραμείνετε όσο το δυνατόν περισσότερο σε κλειστούς χώρους και διατηρείστε τον εσωτερικό αέρα όσο το δυνατόν περισσότερο δροσερό και καθαρό ακολουθώντας τις παρακάτω συστάσεις:
Διατηρείστε τα παράθυρα και τις πόρτες κλειστά, και χρησιμοποιείστε κλιματισμό ο οποίος να διαθέτει ανακύκλωση εσωτερικού αέρα και καλά συντηρημένα φίλτρα. Λειτουργήστε το κλιματιστικό με ανακύκλωση αέρα μόνο.
Αποφύγετε το κάπνισμα στους κλειστούς χώρους.
Αποφύγετε τη χρήση σκούπας (ηλεκτρικής ή συμβατικής).
Σε περίπτωση απουσίας καπνού εξωτερικά αερίστε τους εσωτερικούς χώρους για ανανέωση του αέρα ανοίγοντας τα παράθυρα.
Αποφύγετε τις εξωτερικές δραστηριότητες για όσο διάστημα υπάρχει καπνός.
Αν επιβάλλεται να μετακινηθείτε σε εξωτερικό χώρο, χρησιμοποιείστε μάσκα υψηλής προστασίας (π.χ. τύπου Ν95, FFP2, KN95).
Αποφύγετε την σωματική καταπόνηση.
Καταναλώστε άφθονες ποσότητες πόσιμου νερού και υγρών, ειδικά κατά τα διαστήματα έντονης παρουσίας καπνού.

Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων από το αναπνευστικό ή καρδιαγγειακό σύστημα που μπορεί να σχετίζονται με υπερβολική έκθεση σε καπνό, όπως επίμονος βήχας, δυσκολία ή/και συριγμός στην αναπνοή, σφίξιμο ή πόνος στο στήθος, ταχυκαρδία, ναυτία, ασυνήθιστη κόπωση ή ζάλη, ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.

(Πηγή: news4health.gr)

Σε έξαρση οι πληθυσμοί της μωβ μέδουσας σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας – Τι πρέπει να κάνετε αν σας τσιμπήσει μωβ μέδουσα – Χρήσιμες συμβουλές

Έξαρση παρουσιάζουν οι πληθυσμοί της μωβ μέδουσας σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, ενώ θεωρείταιένα  από τα πιο επικίνδυνα είδη μεδουσών στη Μεσόγειο.

Σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατήριο Βιοποικιλότητας, το πρόβλημα της εξάπλωσης της έξαρσης των μωβ μεδουσών (Pelagia noctiluca) δεν είναι μόνο στην Ελλάδα. Πέρσι το καλοκαίρι έξαρση είχαμε στο Αιγαίο, την Ισπανία και την Γαλλία.

Φέτος το πρόβλημα είναι πια σχεδόν σε όλη την Μεσόγειο, Από Πορτογαλία στα δυτικά μέχρι και το Ισραήλ στα ανατολικά και νότια στις περισσότερες Αφρικανικές χώρες. Ενώ μπορεί ακόμα να μην έχει αναφερθεί κάτι στην Αδριατική θάλασσα είναι θέμα ημερών ή εβδομάδων να αρχίσουν να έχουν πρόβλημα και εκεί.

Ποια είναι τα συμπτώματα από το τσίμπημα

Το τσίμπημα της μωβ μέδουσας είναι ιδιαίτερα επώδυνο λόγω της νευροτοξίνης που έχει. Οι νηματοκύστες παράγουν στο ανθρώπινο δέρμα ερύθημα, πρήξιμο, κάψιμο όπως και μερικές φορές σοβαρές δερμονεκρωτικές, καρδιο- και νευροτοξικές επιδράσεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες σε ευαίσθητα άτομα.

Πιο συγκεκριμένα, τα πιθανά συμπτώματα μετά από κέντρισμα από Pelagia noctiluca είναι:

• Πόνος σαν κάψιμο, πολλές φορές έντονο κοκκίνισμα του δέρματος, και σε μερικές περιπτώσεις εμφάνιση σε μέρος του δέρματος σας το αποτύπωμα της μέδουσας
• Ναυτία
• Πτώση πίεσης
• Ταχυκαρδία​
• Κεφαλαλγία
• Εμετός
• Διάρροια
• Σπασμός των βρόγχων
• Δύσπνοια

Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν υπόταση, βράγχος φωνής, εισπνευστικός συριγμός, γενικευμένο αγγειοοίδημα – εκτεταμένο κνιδωτικό εξάνθημα, διαταραχές επιπέδου επικοινωνίας – συνείδησης.

Χρήσιμες συμβουλές 

Οι πολίτες καλούνται να κοιτάζουν τον καιρό και τους ανέμους πριν πάνε σε κάποια παραλία. Χρειάζεται να έχει αντίθετους ανέμους με την φορά της παραλίας (π.χ. αν η παραλία έχει θέα προς τον Νότο, τότε για να μειώνεται η πιθανότητα να υπάρχουν μέδουσες πρέπει οι άνεμοι να κατεβαίνουν από τον Βορρά, ώστε τον κυματισμό που δημιουργεί να τις διώχνει μακριά από τις παραλίες).

Αν σε μια παραλία έχει πλαγκτόν, συνιστάται να αποφεύγουν οι πολίτες να κολυμπούν, διότι οι μέδουσες τρέφονται με πλαγκτόν αλλά και τα κνιδοκύτταρα τους είναι μικρά, διαφανή και μπορούν να φτάσουν τα 10 μέτρα μήκος.

Αν υπάρχει έντονο πρόβλημα με τις μωβ μέδουσες σε μια παραλία τότε συνιστάται οι πολίτες να μην ρισκάρουν να κολυμπήσουν και να φροντίζουν να έχουν πάντα κάποια αντισταμινική κρέμα μαζί τους ή κάποια κορτιζονούχα αλοιφή που μπορούν να προμηθευτούν από οποιοδήποτε φαρμακείο.

Για κανέναν λόγο οι πολίτες δεν πρέπει να βγάζουν τις μέδουσες έξω για να τις θάψουν στην άμμο, λόγω του ότι μεταφέρεται το πρόβλημα έξω με πιθανότητα κάποιος να πατήσει έστω και τυχαία κάποια νηματοκύστη, αλλά και γιατί σε τέτοιες μεγάλες εξάρσεις όσες και να δουν οι πολίτες και να βγάλουν υπάρχουν και άλλες εκατοντάδες ή και χιλιάδες μέσα στην θάλασσα. Δεν πρόκειται να λυθεί έτσι το πρόβλημα.

Τι πρέπει να κάνετε αν σας τσιμπήσει μωβ μέδουσα

Διάφορες μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση της έντασης και της διάρκειας του πόνου, όπως από του στόματος/τοπικά παυσίπονα, ζεστό νερό και παγοκύστες.

Για τσιμπήματα από κάποια είδη μεδουσών (Carybdea marsupialis, Olindias phosphorica και Physalia physalis) συστήνεται η χρήση ξυδιού που εφαρμόζεται για μια σύντομη περίοδο, ώστε να αποτρέψει την απελευθέρωση περαιτέρω δηλητηρίου κάτω από το δέρμα, όχι όμως σε αυτήν την περίπτωση.

Το ξύδι, όπως και το γλυκό νερό, το οινόπνευμα, η αμμωνία ΔΕΝ βοηθάνε στο συγκεκριμένο είδος, αντίθετα επιδεινώνουν την κατάσταση και τον πόνο.

Η συγκεκριμένη μέδουσα αδρανοποιείται με ελαφρύ αλκαλικό διάλυμα (μαγειρική σόδα διαλυμένη σε αντίστοιχη ποσότητα θαλασσινού νερού) και όχι με όξινο.

Αναλυτικά τα βήματα φροντίδας:

1. Πλένουμε προσεκτικά με θαλασσινό νερό, χωρίς να τρίβουμε την περιοχή του τσιμπήματος.
2. Αν είναι διαθέσιμο, εφαρμόζουμε ένα μίγμα θαλασσινού νερού και μαγειρικής σόδας (σε αναλογία 1:1) για δύο λεπτά, ώστε να σταματήσει οποιαδήποτε επιπλέον έκκριση δηλητηρίου από πιθανά υπολείμματα κυτάρρων πλοκαμιών που έχουν μείνει στο δέρμα.
3. Χρησιμοποιούμε μια πλαστική τραπεζική κάρτα ή κάτι παρόμοιο (και όχι τα χέρια μας) για να αφαιρέσουμε το μείγμα της μαγειρικής σόδας καθώς και οποιαδήποτε τυχόν υπολείμματα από το δέρμα μας
4. Εφαρμόζουμε πάγο πάνω στο τσίμπημα για 5-15 λεπτά. Ο πάγος ή ακόμη και κάποιο παγωμένο αναψυκτικό, θα πρέπει να είναι μέσα σε σακούλα ή κάποιο άλλο περίβλημα, όπως ένα ύφασμα ή μπλουζάκι.
5. Ελέγξτε αν υποχώρησε ο πόνος, κι αν είναι ανάγκη ξαναβάλτε πάγο για άλλα 5-15 λεπτά.
6. Αν ο πόνος επιμένει, συμβουλευτείτε έναν γιατρό ή φαρμακοποιό για να σας συνταγογραφήσει παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδεις κρέμες (όπως π.χ. 3-4% λιδοκαΐνη και υδροκορτιζόνη).
7. MHN τυλίγετε το σημείο τσιμπήματος σφιχτά με επιδέσμους, ΜΗΝ χρησιμοποιείτε ξύδι, ΟΥΤΕ γλυκό νερό, ΟΥΤΕ οινόπνευμα, ΟΥΤΕ αμμωνία.

(Πηγή: alfavita.gr)

Ένα σοκαριστικό θέαμα αντικρίζουν όσοι κατεβαίνουν προς την παραλία του Αγίου Δημητρίου στην Εύβοια. 

Στο σημείο εδώ και μέρες, βρίσκεται ένα ολόκληρο κοπάδι πρόβατα τα οποία είναι δυστυχώς νεκρά από ασιτία και πιθανή δηλητηρίαση από το νερό της θάλασσας.

Ο ιδιοκτήτης, βοσκός του κοπαδιού των περίπου 30-50 προβάτων από το Αργυρό της Εύβοιας έφυγε από τη ζωή με αποτέλεσμα τα ζώα να μείνουν αφρόντιστα, καθώς κανένας εκ των κληρονόμων του εκλιπόντος δεν ανέλαβε την ευθύνη του κοπαδιού.

Τα ζώα με ενεργοποιημένο το ένστικτο επιβίωσης, προκειμένου να βρουν τροφή και νερό κατηφόρισαν προς την παραλία του Αγίου Δημητρίου, ωστόσο δυστυχώς λόγω του θαλασσινού νερού το οποίο έπιναν για να ξεδιψάσουν αλλά και της ασιτίας, βρήκαν άδικο θάνατο.

Μέχρι και σήμερα τα πρόβατα βρίσκονται στην παραλία χωρίς να έχει ενδιαφερθεί κανένας για την περισυλλογή τους καθώς μετά το πέρας των ημερών επέρχονται οι φυσικές διαδικασίες που θα καταστήσουν ακόμα πιο δύσκολη τη μεταφορά των πτωμάτων.

Ο δήμος Κύμης – Αλιβερίου δεν έχει κάνει ακόμα τίποτα με τους κατοίκους να ζητούν να διευθετηθεί το ζήτημα άμεσα καθώς είναι θέμα υγείας και υγιεινής.

(Πηγή: evima.gr)

Τι αποκαλύπτει έρευνα

Τα παιδιά που παρακολουθούν σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με περισσότερο θόρυβο λόγω της κυκλοφορίας οχημάτων στον δρόμο εμφανίζουν πιο αργή γνωστική ανάπτυξη, όπως δείχνει μία νέα ισπανική επιστημονική μελέτη. Αντίθετα, τα επίπεδα θορύβου στο σπίτι δεν φαίνεται να επηρεάζουν εξίσου αρνητικά τις επιδόσεις των παιδιών, όσον αφορά τη μνήμη και την προσοχή.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας (ISGlobal) της Βαρκελώνης, με επικεφαλής τη Μαρία Φόραστερ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό PLoS Medicine, ανέλυσαν στοιχεία για 2.680 παιδιά επτά έως δέκα ετών από 38 ισπανικά σχολεία.

Ο θόρυβος από την κίνηση των οχημάτων είναι ένα συχνό πρόβλημα στις πόλεις όλου του κόσμου, η επίπτωση του οποίου στην υγεία των παιδιών δεν έχει κατανοηθεί επαρκώς από τους επιστήμονες. Η νέα έρευνα συμπέρανε ότι ο θόρυβος έχει επιβλαβή επίπτωση στην εργαζόμενη μνήμη και στην ικανότητα προσοχής των μαθητών του δημοτικού, δύο ζωτικές λειτουργίες που επιτρέπουν σε ένα παιδί να διακρατά πληροφορίες στον νου του και να εστιάζεται επιλεκτικά σε αυτές.

Οι συμμετέχοντες μαθητές υποβλήθηκαν σε τέσσερα γνωστικά τεστ στη διάρκεια της μελέτης, ώστε να αξιολογηθεί η διαχρονική εξέλιξη της μνήμης και της προσοχής τους. Παράλληλα, μετρήθηκαν τα επίπεδα θορύβου τόσο στο προαύλιο του σχολείου όσο και μέσα στις τάξεις.

Μεγάλη διαφορά στη μάθηση

Το συμπέρασμα ήταν ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο θόρυβος, τόσο βραδύτερη είναι η γνωστική ανάπτυξη των μαθητών στο πέρασμα του χρόνου. Ενδεικτικά, μία αύξηση κατά 5 ντεσιμπέλ στον θόρυβο από τον δρόμο είχε ως συνέπεια μία κατά 11,4% βραδύτερη ανάπτυξη της εργαζόμενης μνήμης (μείωση που έφθανε το 23,5% όσον αφορά την πολύπλοκη εργαζόμενη μνήμη), καθώς και μία μείωση κατά 4,8% στην ικανότητα προσοχής, σε σχέση με τον μέσο όρο.

Γενικότερα, τα υψηλότερα επίπεδα θορύβου σχετίζονταν με χειρότερες επιδόσεις των μαθητών στα γνωστικά τεστ, ιδίως αναφορικά με την ικανότητα προσοχής, σε σχέση με τους συμμαθητές τους που πήγαιναν σε πιο ήσυχα σχολεία.

«Η μελέτη μας υποστηρίζει την υπόθεση ότι η παιδική ηλικία είναι μία ευάλωτη περίοδος, στη διάρκεια της οποίας τα εξωτερικά ερεθίσματα, όπως ο θόρυβος, μπορούν να επηρεάσουν την ταχεία πρόοδο της γνωστικής ανάπτυξης που συμβαίνει πριν την εφηβεία», δήλωσε ο ερευνητής Τζόρντι Σουνίερ.

Είναι αξιοσημείωτο ότι οι ερευνητές υπολόγισαν, επίσης, τα μέσα επίπεδα θορύβου στα οποία εκτίθεντο οι μαθητές στον τόπο διαμονής τους. Σε αυτήν την περίπτωση και αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στο σχολείο, δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση ανάμεσα στους θορύβους από τον δρόμο και στη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών.

«Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή η έκθεση στον θόρυβο του σχολείου είναι πιο επιβλαβής, καθώς επηρεάζει περισσότερο τις διαδικασίες μάθησης και προσοχής. Από την άλλη πλευρά, ενώ έγιναν μετρήσεις θορύβου στα σχολεία, τα επίπεδα θορύβου στα σπίτια των παιδιών βασίστηκαν σε έναν χάρτη θορύβου που πιθανώς είναι λιγότερο ακριβής και αφορά μόνο τον θόρυβο έξω από τα σπίτια, πράγμα που πιθανώς επηρέασε τα ευρήματα», ανέφερε η Φόραστερ.

Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι το θέμα του θορύβου στα σχολεία πρέπει να μελετηθεί περισσότερο και οι πιθανές επιπτώσεις του να ληφθούν πιο σοβαρά υπόψη.

(Πηγή: in.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Στο πλαίσιο μιας έρευνας, μια ομάδα επαγγελματιών ρώτησε 20 παιδιά, ηλικίας 4 έως 8 ετών, τι σημαίνει αγάπη. Οι απαντήσεις που πήραν, καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα και είναι πολύ σοφότερες από ότι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί.

1. «Όταν η γιαγιά μου απέκτησε αρθρίτιδα, δεν μπορούσε πια να σκύψει για να βάψει τα νύχια τον ποδιών της. Έτσι, ο παππούς μου πλέον το κάνει γι ‘αυτήν παρ όλο, που και εκείνος πάσχει από αρθρίτιδα στα χέρια του. Αυτό είναι αγάπη.» (Ρεμπέκα – 8 ετών)

2. «Όταν κάποιος σε αγαπάει, ο τρόπος με τον οποίο λέει το όνομα σου είναι διαφορετικός. Απλά ξέρεις ότι το όνομα σου είναι ασφαλές μέσα στο στόμα αυτού που σε αγαπάει.» (Μπίλι – 4 ετών).

3. «Αγάπη είναι όταν ένα κορίτσι βάζει το άρωμα της και ένα αγόρι το after shave του και βγαίνουν έξω και ο ένας μυρίζει τον άλλον.» (Καρλ – 5 ετών)

4. «Αγάπη είναι όταν βγαίνεις έξω με κάποιον και του δίνεις τις περισσότερες από τις τηγανητές σου πατάτες χωρίς να κάνεις τον άλλον να σου δώσει από το δικό του φαγητό.» (Κρίσσυ – 6 ετών)

5. «Αγάπη είναι αυτό που σε κάνει να χαμογελάς όταν είσαι κουρασμένος.» (Τέρρυ – 4 ετών)

6. «Αγάπη είναι όταν η μαμά μου ετοιμάζει καφέ για τον μπαμπά μου και πριν του τον δώσει πίνει μια μικρή γουλιά για να σιγουρευτεί ότι είναι καλός.» (Ντάνι – 7 ετών)

7. «Αγάπη είναι όταν φιλιέσαι όλη την ώρα. Μετά όταν κουραστείς να φιλιέσαι θέλεις να παραμείνεις μαζί με τον άλλο και αρχίζεις να μιλάς μαζί του ασταμάτητα. Έτσι κάνουν η μαμά και ο μπαμπάς μου. Είναι αηδία όταν φιλιούνται.» (Έμιλι- 8 ετών)

8. «Αγάπη είναι αυτό που υπάρχει στο δωμάτιο μαζί σου τα Χριστούγεννα εάν σταματήσεις να ανοίγεις δώρα και αρχίσεις να ακούς.» (Μπόμπι – 7 ετών)

9. «Εάν θέλεις να μάθεις να αγαπάς καλύτερα ξεκίνα με έναν φίλο που αντιπαθείς.» (Νίκα- 6 ετών)

10. «Αγάπη είναι όταν λες σε ένα αγόρι ότι σου αρέσει η μπλούζα του και εκείνος την φοράει μετά κάθε μέρα.» (Νόελ – 7 ετών)

11. «Η αγάπη μοιάζει σαν έναν μικρόσωμο ηλικιωμένο άντρα και μια μικρόσωμη ηλικιωμένη γυναίκα που ακόμη παραμένουν φίλοι παρόλο που γνωρίζονται τόσο καλά.» (Τόμμυ – 6 ετών)

12. «Κατά την διάρκεια του ρεσιτάλ πιάνου μου, ήμουν πάνω στη σκηνή και ήμουν πολύ φοβισμένη. Κοιτούσα όλον αυτόν τον κόσμο από κάτω που με παρακολουθούσε και τότε είδα τον μπαμπά μου να μου κουνάει το χέρι του και να μου χαμογελάει. Ξαφνικά σταμάτησα να φοβάμαι.» (Σίντι – 8 ετών)

13. «Η μαμά μου με αγαπάει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο. Δεν υπάρχει κανείς άλλος που να με φιλάει για να κοιμηθώ το βράδυ.» (Κλέρ – 6 ετών)

14. «Αγάπη είναι όταν η μαμά δίνει στον μπαμπά το καλύτερο κομμάτι κοτόπουλο.» (Έλεν- 5 ετών)

15. «Αγάπη είναι όταν η μαμά βλέπει τον μπαμπά ιδρωμένο με τα βρώμικα ρούχα της δουλειάς και παρόλα αυτά του λέει ότι είναι ομορφότερος και από τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ.» (Κρίς – 7 ετών)

16. «Αγάπη είναι όταν το κουτάβι σου έρχεται και σου γλύφει το πρόσωπο παρόλο που εσύ το είχες αφήσει μόνο του όλη μέρα.» (Μέρυ Άνν – 4 ετών)

17. «Ξέρω ότι η μεγαλύτερη αδελφή μου με αγαπάει γιατί μου δίνει όλα τα παλιά της ρούχα και μετά πρέπει κάθε φορά να πάει να αγοράσει καινούργια.» (Λόρεν 4 ετών)

18. «Όταν αγαπάς κάποιον τα βλέφαρα σου ανοιγοκλείνουν και μικρά αστέρια βγαίνουν από μέσα σου.» (Κάρεν – 7 ετών)

19. «Αγάπη είναι όταν η μαμά βλέπει τον μπαμπά στην τουαλέτα και δεν πιστεύει ότι είναι αηδιαστικό.» (Μαρκ – 6 ετών)

20. «Δεν θα έπρεπε να λες το σ’ αγαπώ εκτός μόνο εάν το εννοείς. Όταν το εννοείς όμως πρέπει να το λες συνέχεια γιατί οι άνθρωποι ξεχνάμε εύκολα.» (Τζέσικα – 8 ετών)

(Μπόνους) 21: Στην πραγματικότητα αυτό που θα διαβάσετε στη συνέχεια δεν πρόκειται για άλλη μια απάντηση παιδιών, στο ερώτημα τι είναι η αγάπη. Πρόκειται για κάτι πολύ διαφορετικό. Είναι μια μικρή, πραγματική ιστορία που παρουσιάζει με τον καλύτερο τρόπο τι σημαίνει για τα παιδιά η αγάπη.

Ο συγγραφέας και ομιλητής Λέο Μπουσκάγκλια κάποτε μίλησε σχετικά με έναν διαγωνισμό στον οποίο του ζητήθηκε να είναι κριτής. Σκοπός του διαγωνισμού ήταν να βρεθεί το πιο τρυφερό και συμπονετικό παιδί.

Νικητής ήταν ένα τετράχρονο αγόρι του οποίου ο καλύτερος φίλος ήταν ο ηλικιωμένος γείτονας του ο όποιος πρόσφατα είχε χάσει την γυναίκα του. Το μικρό αγόρι βλέποντας τον ηλικιωμένο να κλαίει μπήκε στη αυλή του ηλικιωμένου, σκαρφάλωσε στην αγκαλιά του και απλά παρέμεινε εκεί.

Όταν η μητέρα του το ρώτησε τι ήταν αυτό που είπε στον ηλικιωμένο, εκείνο απάντησε: Τίποτα, απλά τον βοήθησα να κλάψει.

(Πηγή: citypatras.gr)

Γιώργος Γρόλλιος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η πρόβα για την εγκαθίδρυση της πανεπιστημιακής αστυνομίας στα  Πανεπιστήμια που επιχειρείται αυτές τις μέρες στο ΑΠΘ δεν αποτελεί μόνο μια προσπάθεια για τη συσπείρωση της ακροδεξιάς πτέρυγας της Νέας  Δημοκρατίας ενόψει των επερχόμενων εκλογών σε συνθήκες πτώχευσης της μεγάλης πλειονότητας των εργαζομένων. Αποτελεί πρωταρχικά μια μεγάλης κλίμακας επίθεση για την πλήρη επιχειρηματικοποίηση των Πανεπιστημίων. Όσα εξήγγειλε η Υπουργός Παιδείας για πτυχία – σούπες χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένη επιστήμη και συνεπώς χωρίς επαγγελματικά δικαιώματα, παροχή υπηρεσιών από πανεπιστημιακά εργαστήρια σε επιχειρήσεις, βιομηχανικά διδακτορικά, διεύθυνση από μάνατζερ και αντικατάσταση της υπάρχουσας αυτοδιοίκησης από Συμβούλια Διοίκησης – όργανα διαπλοκής και επιχειρηματικών συμφερόντων, προωθούν ένα εφιαλτικό σενάριο. Σε συνδυασμό με την υποχρηματοδότηση, τη μείωση των εισακτέων και την ήδη νομοθετημένη ισοτιμία των πτυχίων με εκείνα των ιδιωτικών κολεγίων, οδηγούν σε Πανεπιστημιακά Τμήματα και Σχολές που θα υποβαθμίζονται, θα συγχωνεύονται ή θα φυτοζωούν όταν δεν θέλουν ή δεν μπορούν να προσαρμοστούν στις επιχειρηματικές απαιτήσεις. Επειδή, όμως, όλα τα προηγούμενα καταπατούν τα δικαιώματα της μεγάλης πλειονότητας των φοιτητών και φοιτητριών για μόρφωση και εργασία, η αυταρχική επιβολή τους είναι μονόδρομος για την κυβέρνηση. Η επιβολή σιωπής νεκροταφείου μέσω της καταστολής κάθε κινητοποίησης, κάθε ζωντανής και κριτικής φωνής, κάθε διατύπωσης ριζοσπαστικών κοινωνικών και πολιτικών σχεδίων, γίνεται αναπόφευκτη για την πολιτική εξουσία που υπηρετεί ωμά και κυνικά τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Γι’ αυτό ακριβώς, δηλαδή για την προώθηση της επιχειρηματικοποίησης των Πανεπιστημίων και την ιδεολογικοπολιτική πειθάρχηση των νέων, είναι απαραίτητη η εγκαθίδρυση της πανεπιστημιακής αστυνομίας, οι συνεχείς εισβολές των ΜΑΤ, η επιβολή ενιαίων «απολίτικων» ενιαίων ψηφοδελτίων στις εκλογές εκπροσώπων των φοιτητών και των φοιτητριών. Η μάχη για την ανατροπή της κυβερνητικής πολιτικής για τα Πανεπιστήμια θα είναι δύσκολη και πιθανόν μακρόχρονη. Η κυβέρνηση, ελέγχοντας τα περισσότερα ΜΜΕ και τις δυνάμεις καταστολής, δεν θα ηττηθεί εάν αφενός το φοιτητικό κίνημα και όσοι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι συντάσσονται με την προοπτική μιας δημόσιας δημοκρατικής εκπαίδευσης δεν προωθήσουν ένα πλατύ μέτωπο παιδείας, πρώτα απ’ όλα με τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με τους μαθητές και συνολικά με τους εργαζόμενους και αφετέρου εάν οι αγώνες τους δεν είναι μαζικοί. Πρόκειται για μια μάχη που αφορά τη μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας και σαν τέτοια πρέπει να αντιμετωπιστεί και να δοθεί με επιμονή, αντοχή, θάρρος, δυναμισμό, φαντασία και αποφασιστικότητα.

Δημήτρης Καλιαμπάκος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Εξετάζοντας, σε πρώτη ανάγνωση, το σχέδιο νόμου που το ΥΠΑΙΘ έδωσε στη δημοσιότητα, δύο είναι οι πρώτες σκέψεις που διαμορφώνονται: Πρώτον, η καθυστέρηση στη δημοσίευσή του δεν οφειλόταν σε ενδοιασμούς όσον αφορά στο περιεχόμενό του, αλλά κυρίως στο βάθος του ελέγχου των πανεπιστημίων που επιχειρείται και, δεύτερον, όσο κι αν κάποιοι πίστευαν ότι λίγα πράγματα από το δημοκρατικό, συμμετοχικό και αυτοδιοικούμενο πανεπιστήμιο της μεταπολίτευσης είχαν μείνει ζωντανά, μετά τα διαδοχικά «ξεδοντιάσματα» των προηγούμενων νομοσχεδίων, με το παρόν νομοσχέδιο επιχειρείται πολύ απλά το οριστικό τέλος του. Έτσι, λοιπόν, επιχειρείται με σχολαστικότητα να κλείσει κάθε ρωγμή δημοκρατίας και κοινωνικού προσανατολισμού του πανεπιστημίου που άνοιξαν τα χρόνια της μεταπολίτευσης και παραμείνουν επίμονα ανοιχτές, και ζωογόνες, μέχρι και σήμερα.

Πρώτο μέλημα του σχεδίου νόμου είναι η πλήρης κατάργηση του δημοκρατικού τρόπου διοίκησης των πανεπιστημίων: τα Συμβούλια Διοίκησης (ΣΔ) επανέρχονται στη θέση των αποτυχημένων Συμβουλίων Ιδρύματος (ΣΙ), αλλά με τρόπο ακόμη πιο επιθετικό. Τα ελληνικά πανεπιστήμια, τίθενται για μια ακόμη φορά υπό την κηδεμονία των καθηγητών της αλλοδαπής, ως μια ακόμη επιδεικτική έκφραση της απαξίας της κυβέρνησης προς τα ελληνικά πανεπιστήμια αλλά και μιας αποικιοκρατικής λογικής.

Ενισχύεται με κάθε μέσο η επιχειρηματικοποίηση του πανεπιστημίου. Για παράδειγμα, θεσμοθετείται ό,τι μπορεί να μοιάζει με (εμπορεύσιμο) τίτλο σπουδών από τα εγκαταλειμμένα στη μοίρα τους πανεπιστήμια (προγράμματα σπουδών δευτερεύουσας κατεύθυνσης, προγράμματα σπουδών σύντομης διάρκειας, πιστοποιητικά ψηφιακών δεξιοτήτων κ.λπ.).

Όσον αφορά στους φοιτητές: Καταργείται η εκπροσώπησή τους στα όργανα διοίκησης μέσω των φοιτητικών συλλόγων και επιχειρείται η δημιουργία ανταγωνιστικής συλλογικής έκφρασης των φοιτητών, μέσω του Συμβουλίου των Φοιτητών. Φωτογραφίζονται συνδικαλιστικές δράσεις των φοιτητικών συλλόγων ως πειθαρχικά παραπτώματα που επιφέρουν ποινές ή ευθύνες σε όσους ασκούν διοίκηση και δεν τις επιδιώξουν. Θεσμοθετείται η ανώτατη διάρκεια των σπουδών (+2 χρόνια στις τετραετείς σχολές, +3 χρόνια στις πενταετείς) και οι διαγραφές των φοιτητών που υπερβαίνουν αυτή τη διάρκεια κοκ.

Το σ/ν επιτίθεται στο σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας. Γι αυτό και θα ηττηθεί, από όλους μαζί!

Γιώργος Κάργας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΟΙ MANAGERS, ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΚΑΙ Η ΔΙΑΠΛΟΚΗ!

Ο νέος νόμος συνιστά βίαιη επίθεση  της κυβέρνησης στο δημόσιο πανεπιστήμιο και στα μορφωτικά-εργασιακά δικαιώματα των φοιτητών. Ο νέος νόμος είναι «κομμένος και ραμμένος» στις απαιτήσεις ΕΕ, ΟΟΣΑ, ΣΕΒ και είναι συνέχεια και τομή των νόμων Διαμαντοπούλου και Γαβρόγλου.

Με τον νέο νόμο-πλαίσιο τα ΑΕΙ θα αλλάξουν συθέμελα και θα μετατραπούν σε supermarket υποβαθμισμένων και κατακερματισμένων γνώσεων,  χωρίς δικαιώματα πτυχίων, όπου κουμάντο θα κάνουν οι επιχειρηματίες, οι managers και ομάδες διαπλεκόμενων πανεπιστημιακών. Οι δυνάμεις καταστολής έρχονται να προστατεύσουν την απρόσκοπτη είσοδο των managers, των επιχειρηματικών ομίλων και την απρόσκοπτη χρήση και αξιοποίηση προς όφελός τους όλων των λειτουργιών και των υποδομών του δημόσιου πανεπιστήμιου.

Πιο συγκεκριμένα με τον νέο Νόμο πλαίσιο:

• Υπονομεύονται τα ενιαία προγράμματα σπουδών, και μετατρέπονται σε προγράμματα παροχής κατακερματισμένων δεξιοτήτων και συλλογής πιστωτικών μονάδων. Δημιουργούνται πτυχία και πτυχιούχοι «μιας χρήσης»… ανάλογα με τις ορέξεις των επιχειρήσεων. Απελευθερώνεται η πλήρης αναγνώριση των πτυχίων της αλλοδαπής στο ΔΟΑΤΑΠ με εξίσωση των τριετών σπουδών στο εξωτερικό με τις τετραετείς στην Ελλάδα.
• Με τα «βιομηχανικά μεταπτυχιακά και διδακτορικά» καταργείται ουσιαστικά κάθε έρευνα για τις κοινωνικές και λαϊκές ανάγκες. Σε συνδυασμό με τη συνειδητή υποχρηματοδότηση των ΑΕΙ, μοναδικός δρόμος για τη χρηματοδότηση της ερευνητικής δραστηριότητας θα είναι οι εταιρείες και η πολεμική έρευνα. Φυσικά, ο χρηματοδότης θα επιβάλλει τους κανόνες του και θα εξασφαλίζει τις απαιτήσεις του!!! Στα τυπικά προσόντα εκλογής ως μέλος ΔΕΠ στα κριτήρια πλέον συμπεριλαμβάνονται επίσημα η ίδρυση τεχνοβλαστών (spin offs) και η συμμετοχή του υποψηφίου ως μέλος ή μέτοχος σε spin off εταιρεία, όπως, επίσης, η προσέλκυση ερευνητικών χρηματοδοτήσεων
• Αναβαθμίζεται ο ρόλος της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, η οποία με διαρκείς πιστοποιήσεις και αξιολογήσεις με αγοραία κριτήρια θα «επιβάλλει» αλλαγές στα προγράμματα σπουδών αλλά και συγχωνεύσεις και καταργήσεις τμημάτων.
• Βαθαίνει η αυταρχική θωράκιση της λειτουργίας των ιδρυμάτων. Δημιουργούνται τα 11μελή συμβούλια ιδρύματος (ΣΙ), στον έλεγχο των οποίων περνάνε τα ΑΕΙ αφού τα ΣΙ θα επιλέγουν πρυτάνεις, αντιπρυτάνεις και κοσμήτορες σχολών. Ακόμα και οι σύγκλητοι των ΑΕΙ θα αποτελούνται από επιλεγμένους «αρίστους» από τα ΣΙ.  Αυτό, λοιπόν, το υπερ-όργανο, συγκεντρώνει στα χέρια του όλες τις βασικές λειτουργίες των Ιδρυμάτων. Το επιχειρηματικό πανεπιστήμιο αποκτά τη διοίκηση που του αναλογεί!!!
• Φωτογραφίζονται οι συνδικαλιστικές δράσεις των φοιτητικών συλλόγων ως πειθαρχικά παραπτώματα με αντίστοιχες ποινές (Άρθρο 197, παρ.2).

Οι μέρες που έρχονται είναι κρίσιμες για το φοιτητικό και εκπαιδευτικό κίνημα. Αγώνας ΤΩΡΑ για να μην κατατεθεί ο νέος νόμος πλαίσιο!

Ζαμπία Κατσανεβάκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Αυτές τις μέρες, τα όνειρα των παιδιών για μια δημιουργική ζωή με όπλο τη γνώση και την κριτική, θα αναμετρηθούν με τις ΕΒΕ, τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειας, τις συνθήκες διαβίωσης, την ψυχολογία της πίεσης, τους ταξικούς φραγμούς εν γένει. Αλλά, όσα από αυτά υπερβούν αυτά τα εμπόδια, θα φτάσουν σε ένα πανεπιστήμιο υποστελεχωμένο, υποχρηματοδοτούμενο, επιτηρούμενο και πολιορκούμενο από την αστυνομία, με ΜΑΤ, αύρες, δολοφονικές επιθέσεις ΜΑΤατζήδων σε φοιτητές, κάμερες παρακολούθησης, δίδακτρα, τροφεία, ενοίκια στις εστίες, αέναο κυνήγι αγοράς προσόντων στη δια βίου μάθηση, με τους καθηγητές μεταλλαγμένους σε κυνηγούς πελατών και φοιτητές εκκολαπτόμενους οσφυοκάμπτες για να μπουν στον κύκλο των «αρίστων».

Στα πανεπιστήμια, όπως και στα Νοσοκομεία, μεθόδευσαν την πλήρη απαξίωσή τους μέσω της υποχρηματοδότησης και υποστελέχωσής τους, ενώ άφησαν να αναπτυχθούν όλες οι δυνατές μορφές εμπορευματοποίησης και αδιαφάνειας. Τη δεκαετία 2010-2020 μειώθηκε κατά 70% η αιώνια ελλιπής χρηματοδότηση των ΑΕΙ, τα οποία οδηγήθηκαν σε τεράστια λειτουργικά προβλήματα. Ο μόνος τρόπος για να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες τους ήταν να βρουν ερευνητικά προγράμματα. Γιγαντώθηκαν έτσι οι ελαστικές σχέσεις εργασίας, με φτηνό ανασφάλιστο επιστημονικό προσωπικό και συχνά άμισθους υποψήφιους διδάκτορες, ή «μπλοκάκια» ερευνητών που περίμεναν για μήνες την πενιχρή αμοιβή τους.

Όλα αυτά που τόσα χρόνια, το φοιτητικό κίνημα κυρίως, αλλά και οι αγώνες όλων, είχαν μπλοκάρει, αναστείλει ή παρεμποδίσει την καθολική εφαρμογή τους, έρχεται τώρα το πόνημα του Υπ. Παιδείας να νομοθετήσει. Θεσμοθετούν τις λειτουργίες των «παραμάγαζων» μέσα στα ιδρύματα, θα κλείσουν τμήματα και εργαστήρια που δεν θα καταφέρουν να βρουν πόρους επιβίωσης, ευνοούν την ύπαρξη των ΣΔΙΤ, αυταρχικοποιούν τις σπουδές, ενώ στερούν τη δωρεάν σίτιση και στέγαση. Φέρνουν την τηλεκπαίδευση με δίδακτρα στα μεταπτυχιακά, κ.λπ.

Καθιερώνουν ένα πανεπιστήμιο ακόμα πιο αντιδημοκρατικό και στα πρότυπα των εταιρειών, μακρυά και πέρα από κάθε έννοια αυτοδιοίκητου και δωρεάν πανεπιστημίου που προβλέπει το Σύνταγμα. Μόνη αποδεκτή λύση, η απόσυρση του νομοσχεδίου Κεραμέως.

Γιάννα Κατσιαμπούρα, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Νεοφιλελεύθερο Πανεπιστήμιο και Αυταρχισμός

Η ανώτατη εκπαίδευση, ιδίως την τελευταία τριακονταετία, εμπορευματοποιείται, και τα χαρακτηριστικά της καθίστανται όλο και λιγότερο δημοκρατικά. Όσον αφορά το περιεχόμενο, αυτό συνεχώς αποθεωρητικοποιείται και απομακρύνεται από το αίτημα της ανάπτυξης κριτικής σκέψης.

Από τη σκοπιά των κυρίαρχων τάξεων επιβεβαιώνεται ότι ένας από τους κύριους στόχους της ανώτατης εκπαίδευσης είναι να αναπαράγει την κυρίαρχη ιδεολογία περί αριστείας, ατομικής ευθύνης κλπ. Η αναπαραγωγή της κυρίαρχης ιδεολογίας συνεπάγεται τη στρέβλωση της πραγματικότητας, την παρεμπόδιση της απόκτησης κριτικής γνώσης, της κριτικής κατανόησης της πραγματικότητας του φυσικού και κοινωνικού κόσμου γύρω τους.

Ταυτόχρονα, όμως, μέσα από την ανώτατη εκπαίδευση συντελείται και μια αναπαραγωγική διαδικασία. Μια διαδικασία αναπαραγωγής των υπαρχουσών κοινωνικών σχέσεων εκμετάλλευσης μέσα από την ενίσχυση της αντίθεσης χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας.

Η νεοφιλελεύθερη εκπαιδευτική πολιτική στοχεύει στην προλεταριοποίηση της πνευματικής εργασίας και  στη δημιουργία συνθηκών όπου η εκπαίδευση δεν θα αποτελεί στοιχείο και εφαλτήριο κοινωνικής ανόδου αλλά μέσο για τη δημιουργία απειρίας ελαστικά εργαζομένων, πρεκαριάτου – μάλλον «απασχολήσιμων», με πτυχία που δεν συνεπάγονται άμεσα επαγγελματικά δικαιώματα ούτε συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Για να επιβληθεί με όσο το δυνατόν λιγότερες αντιστάσεις αυτό το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα είναι αναγκαία η επιστράτευση μιας σειράς αυταρχικών μέτρων πειθάρχησης. Ουσιαστικά, η μετατροπή των ΑΕΙ σε μηχανισμό πειθαρχίας. Με τη χρήση του αφηγήματος της ανομίας στα ΑΕΙ, γίνεται προσπάθεια να νομιμοποιηθεί π.χ. η εγκατάσταση ειδικού σώματος της ΕΛΑΣ εντός των ΑΕΙ, μια παγκόσμια πρωτοτυπία. Το νέο νομοσχέδιο, που κατατέθηκε προς διαβούλευση, περιλαμβάνει μια σειρά μέτρα που βάλλουν την ακαδημαϊκή ελευθερία, από τα πειθαρχικά και την επίθεση στον συνδικαλισμό έως και τη σκληρή αστυνόμευση, που ήταν αναμενόμενο να προκαλέσουν αντιδράσεις από την πλευρά της ακαδημαϊκής κοινότητας, φοιτητών, εργαζομένων και διδασκόντων.

Στόχος όλων των προαναφερθέντων, λοιπόν, η εμπέδωση του νεοφιλελεύθερου πανεπιστημίου, τεχνοκρατικού, χωρίς ακαδημαϊκή ελευθερία και περιθώριο κριτικής σκέψης και κριτικής.

Η απάντηση του φοιτητικού κινήματος πρέπει να είναι ο συντονισμός τόσο με τα υπόλοιπα κομμάτια της ακαδημαϊκής κοινότητας όσο και με τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες που δίνουν τη μάχη στους χώρους εργασίας. Γιατί το νεοφιλελεύθερο σχέδιο μας αφορά όλους και όλες και η αντιμετώπισή του πρέπει να είναι μαχητική, μαζική και αποφασιστική.

Κώστας Μπουγιούκος, Université Paris Cité

Καμιά αστυνομία στις σχολές!

Κατά τη συνήθη πρακτική χρόνων, το υπουργείο Παιδείας προσπαθεί να επαναφέρει το ζήτημα της ενεργοποίησης της πανεπιστημιακής αστυνομίας (με το εξωραϊσμένο όνομα ΟΠΠΙ) στη λήξη της ακαδημαϊκής χρονιάς -όταν στην πράξη απουσιάζει το μεγαλύτερο κομμάτι της πιο άμεσα ενδιαφερόμενης πλευράς, των φοιτητών/τριών.

Πέρα από το ότι δεν υπάρχει ούτε μία δήλωση στήριξης έστω και τυπικής ή συμβολικής για την ΟΠΠΙ από απολύτως κανέναν θεσμό της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στη χώρα -είτε σύγκλητος κάποιου ΑΕΙ είτε Ένωση ή έστω κίνηση πανεπιστημιακών- η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιλέγει τη στιγμή ακριβώς των εγκληματικών επιχειρήσεων των ΜΑΤ απέναντι στους φοιτητές του ΑΠΘ να εγκαταστήσει το σώμα των υποτιθέμενων ειδικών φρουρών «προστασίας των πανεπιστημίων».

Η πραγματικότητα δεν περιέχει απολύτως κανένα δίλημμα. Το παιχνίδι χαϊδέματος των αυτιών του νεο-συντηρητικού ακροατηρίου από το οποίο αναζητά στήριξη η κυβέρνηση εν μέσω των ακραίων κοινωνικών προβλημάτων της περιόδου (ακρίβεια, πόλεμος, πολλαπλές κρίσεις) δεν έχει καμιά θέση στα πανεπιστήμια της χώρας, δεν έχει καμία σχέση με τις ανάγκες τους.

Δεν υπάρχει καμιά χώρα στον κόσμο (πέρα από τις ΗΠΑ για τους γνωστούς λόγους και με τις γνωστές τραγικές συνέπειες) που να έχει οποιουδήποτε τύπου «ειδικό σώμα προστασίας» των ΑΕΙ. Και τούτο γιατί, ανεξάρτητα από τη νομική φύση του πανεπιστημιακού ασύλου σε κάθε χώρα, υπάρχει βαθιά εντυπωμένη σε κάθε μέλος της πανεπιστημιακής κοινότητας η κουλτούρα ότι τα όποια προβλήματα ενσκήπτουν στην καθημερινότητα λύνονται με διεργασίες και ενέργειες της ίδιας της κοινότητας. Με τις όποιες ανομίες -που αφορούν στη συντριπτική πλειοψηφία παρανομίες πανεπιστημιακών και σπανιότατα φοιτητών- να βρίσκουν τον δρόμο τους στα δικαστικά συστήματα της κάθε χώρας.

Είναι λοιπόν ξεκάθαρη η θέση της κυβέρνησης να προστατεύσει τις οποιεσδήποτε υφιστάμενες ανομίες πανεπιστημιακών -διαρροές θεμάτων, καταχρήσεις και μοίρασμα χρηματοδοτήσεων, παράνομες επιχειρηματικές δραστηριότητες, ακραίες απόψεις, αυταρχισμός κ.ο.κ.- και να επιτεθεί σε εκείνα τα ζωντανά κύτταρα που αντιστέκονται στην παιδεία της αγοράς, να επιτεθεί δηλαδή στο φοιτητικό κίνημα στο σύνολό του.

Είναι χρέος του καθενός/μιας που θεωρεί ότι η πανεπιστημιακή εκπαίδευση αποτελεί ιστορική κατάκτηση για την κοινωνία να προστατεύσει τη λειτουργία της και να γίνει μέρος του κινήματος που θα πετάξει έξω την ΟΠΠΙ και οτιδήποτε επιβουλεύεται αυτή τη λειτουργία.

Μπάμπης Νούτσος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

ΑΕΙ: Βία και Ιδεολογία

Τα πρόσφατα βίαια γεγονότα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προοιωνίζονται ασφαλώς τα αποτελέσματα της επικείμενης εφαρμογής του νόμου για την πανεπιστημιακή αστυνομία. Δεν πρόκειται, ωστόσο, μόνο γι’ αυτό. Η σημερινή πολιτική εξουσία της Δεξιάς ετοιμάζεται να επιβάλει κοινοβουλευτικά μια σειρά νομικών ρυθμίσεων, που καταργούν τις παγιωμένες δημοκρατικές κατακτήσεις του νόμου-πλαίσιου στα ΑΕΙ. Μ’ αυτές, όπως διαφαίνεται στις κυβερνητικές εξαγγελίες, περιορίζεται δραστικά η συνταγματικά καθορισμένη ακαδημαϊκή νομιμότητα. Πρόκειται για πολιτική επέμβαση, που θα οδηγήσει στη συρρίκνωση της δημοκρατίας στα ΑΕΙ, με σιωπηρό διακύβευμα ν’ αλλάξει άρδην ο σημερινός συσχετισμός δυνάμεων στο εσωτερικό τους, ώστε η σημερινή πολιτική εξουσία να επιβάλει εύκολα τις νέες μορφές εκπαίδευσης – κατάρτισης του φοιτητικού σώματος. Ο πολιορκητικός κριός της είναι η εξ επαγωγής αντιπροσώπευση και κατ’ εξουσιοδότηση εκλογή επείσακτων φορέων ολιγαρχικής εξουσίας: Συμβούλιο του Ιδρύματος και τρόπος επιλογής του Πρύτανη. Με δυο λόγια, για να μην μακρηγορώ, πρόκειται τελικά για συρρίκνωση της σχετικής και συνταγματικά κατοχυρωμένης αυτονομίας των ΑΕΙ -η κατάργηση του φοιτητικού συνδικαλισμού είναι μια ακόμα ένδειξη- έναντι των νέων μορφών του διεθνοποιημένου καπιταλιστικού καταμερισμού της εργασίας.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επιχειρεί να νομιμοποιήσει την εισβολή της στα ΑΕΙ, ξεσκονίζοντας συνθήματα της παλιάς αστικής ιδεολογίας (π.χ. αξιοκρατία, αξιολόγηση κ.τ.ό.), περιορίζοντας έτσι τον αριθμό των εισακτέων στα ΑΕΙ, και συνάμα υιοθετώντας εκδοχές της σύγχρονης τεχνοκρατικής ιδεολογίας (π.χ. αποτελεσματικότητα, ευελιξία, ανταγωνιστικότητα κ.τ.ό.), θρυμματίζοντας έτσι τα επιστημονικά γνωστικά πεδία. Μόλο που φαίνεται πως έχει επιπλέον τη στήριξη πολιτικών στελεχών και διανοουμένων του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, δεν είναι βέβαιη ότι σ’ αυτό το θέμα έχει εξασφαλίσει τη συγκατάθεση της πλειοψηφίας των Ελλήνων πολιτών, μια και η ίδια έχει συστηματικά δώσει δείγματα φανερής καταστρατήγησης των ιδεολογικών διακηρύξεών της για αξιοκρατία κ.τ.ό., κυρίως σε μηχανισμούς του Κράτους (π.χ. διοίκηση). Γι’ αυτό και στρέφεται στο βασικό αποκούμπι της εξουσίας της, δηλ. στην επιβολή και άσκηση μορφών φυσικής βίας: Πανεπιστημιακή αστυνομία.

Προφανώς η ριζική κριτική των επικείμενων κυβερνητικών ρυθμίσεων για τα ΑΕΙ, η ανάλυση των επιπτώσεών τους στη διαφοροποιημένη ταξικά ελληνική κοινωνία και η διατύπωση αντιπροτάσεων -όσο είναι κατορθωτή μέσα από τις χαραμάδες της κυριαρχίας των κυβερνητικών ΜΜΕ- είναι θετική πολιτική πράξη. Μαζί μ’ αυτή, τουλάχιστον οι αριστερές πολιτικές δυνάμεις και οι διανοούμενοί τους, χρειάζεται να θέσουν ερωτήματα για τις νέες μορφές ταξικής διαφοροποίησης στην ελληνική κοινωνία, για τους λόγους της ευρείας απήχησης εκδοχών της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας σε κοινωνικές τάξεις και στρώματα και φυσικά να εντάξουν τις αντιπροτάσεις τους, όχι μόνο για τα ΑΕΙ αλλά για τον εκπαιδευτικό μηχανισμό συνολικά, μέσα σ’ ένα ευρύτερο κοινωνικο-πολιτικό και ιδεολογικό πρόταγμα. Αυτό θα μπορούσε ν’ αποτελέσει ένα ελάχιστο σημείο συνεργασιών -δεν ξέρω την τύχη του γαλλικού πειράματος- και μια συγκεκριμένη προωθητική πολιτική ιδεολογία ανατροπής της τωρινής πολιτικής εξουσίας.

Περικλής Παυλίδης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η αστυνομία στα ΑΕΙ εγγυητής της αγοραίας μετάλλαξής τους

Η κυβέρνηση έχει στήσει σκηνικό έντασης στο ΑΠΘ με διαρκή πλέον παρουσία τής αστυνομίας στον πανεπιστημιακό χώρο και βιαιότατη καταστολή φοιτητών και φοιτητριών.

Η κατάσταση αυτή εγγράφεται στην ευρύτερη προσπάθεια χειραγώγησης των πανεπιστημίων, κάμψης των αντιστάσεων του φοιτητικού κινήματος ενάντια στις καταστροφικές πολιτικές που εφαρμόζονται στα ΑΕΙ.

Σε συνθήκες μακροχρόνιας υποχρηματοδότησης των ιδρυμάτων, συρρίκνωσης του διδακτικού και λοιπού προσωπικού τους, υποβάθμισης των υποδομών τους, η κυβέρνηση προκρίνει ως προτεραιότητα την αστυνόμευσή τους. Με τις νομοθετικές της ρυθμίσεις και την πολιτική της επιδιώκει να δημιουργήσει ένα συγκεντρωτικά διοικούμενο και γραφειοκρατικά ελεγχόμενο πανεπιστήμιο, συμβιβασμένο με την ένδεια των υποδομών του, υποχρεωμένο να λειτουργεί ανταγωνιστικά, εμπορευόμενο διαρκώς περισσότερες υπηρεσίες του, προκειμένου να επιβιώσει.

Απέναντι σε μια διαρκώς αβέβαιη και σκληρή αγορά εργασίας, με την ανεργία να πλήττει τους αποφοίτους των ΑΕΙ, τα τελευταία οδηγούνται στην υποβάθμιση των σπουδών σε ευέλικτα και κατακερματισμένα προγράμματα, προσαρμοσμένα στην εκπαίδευση ενός φθηνού εργασιακού δυναμικού, οι γνώσεις και ικανότητες του οποίου θα περιορίζονται στις απαιτήσεις της οικονομικής συγκυρίας.

Το πανεπιστήμιο αλλάζει με γοργούς ρυθμούς σε αγοραία κατεύθυνση, εξέλιξη που αναδιαρθρώνει όλες τις πλευρές της ακαδημαϊκής ζωής. Η νέα πραγματικότητα απαιτεί ένα κομφορμιστικά υπάκουο διδακτικό προσωπικό, σημαντικό μέρος του οποίου θα εργάζεται με όρους επισφάλειας, αλλά και αποξενωμένους φοιτητές-πελάτες, στερούμενους τη δυνατότητα συμμετοχής στη διαχείριση της ακαδημαϊκής ζωής.

Ο αυταρχισμός που η κυβέρνηση επιδεικνύει εναντίον της φοιτητικής διαμαρτυρίας είναι δηλωτικός της αδιαφορίας της για τις ανάγκες των φοιτητών και φοιτητριών. Αποκαλύπτει τη μεγάλη αντιπάθειά της για τον φοιτητικό συνδικαλισμό, τον οποίο επιθυμεί να συρρικνώσει, σε συνάρτηση με τη συρρίκνωση των όποιων στοιχείων αυτοδιοίκησης και αυτονομίας απομένουν ακόμα στους θεσμούς του πανεπιστημίου. Η κυβέρνηση επιθυμεί ένα φιμωμένο πανεπιστήμιο.

Η παρουσία της αστυνομίας στα ΑΕΙ, είτε ως ΜΑΤ είτε ως ΟΠΠΙ, αποτελεί κίνηση πολέμου εναντίον όχι μόνο του φοιτητικού κινήματος, αλλά και της ακαδημαϊκής ζωής συνολικά, την οποία η πανεπιστημιακή κοινότητα θα πρέπει να αποκρούσει αποφασιστικά.

Κώστας Σκορδούλης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τα τελευταία γεγονότα στο ΑΠΘ με τον τραυματισμό του φοιτητή από βολίδα κρότου-λάμψης είναι το πιο πρόσφατο επεισόδιο που δυστυχώς δεν προβλέπεται να είναι το τελευταίο, στην επίθεση διαρκείας της κυβέρνησης εναντίον και των τριών βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης.

Για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, η πρόσφατη επίθεση ξεκίνησε με τον νόμο περί ασύλου και τη θεσμοθέτηση της πανεπιστημιακής αστυνομίας και πέρασε στη δεύτερη φάση με τον νέο νόμο πλαίσιο για τα πανεπιστήμια.

Η πολιτική είναι εμφανής. Πρώτα φτιάχτηκε ένα νομοθετικό πλαίσιο για τη διευκόλυνση της καταστολής, ετοιμάστηκε ο κατασταλτικός μηχανισμός με στόχο το ριζοσπαστικό κομμάτι του φοιτητικού κινήματος και κατόπιν ήλθε ο νόμος εκείνος που θα καταστήσει το πανεπιστήμιο παράρτημα και συνεξάρτημα των ιδιωτικών καπιταλιστικών επιχειρήσεων.

Διαβάζοντας τη μεγάλη εικόνα, αναγνωρίζουμε ένα σχέδιο για ένα πανεπιστήμιο αυταρχικό στη δομή του, με παντελή έλλειψη δημοκρατικών διαδικασιών στη λήψη αποφάσεων, που θα ετοιμάζει πτυχιούχους χωρίς εργασιακά δικαιώματα, μελλοντικά επισφαλώς εργαζόμενους, με μια εκπαίδευση που δίνει έμφαση στον τομέα των δεξιοτήτων υποβαθμίζοντας οτιδήποτε έχει σχέση με τη θεωρητική γνώση που είναι απαραίτητη για μια γενικότερη κατανόηση του φυσικού και κοινωνικού κόσμου. Και η έρευνα, παντελώς κατευθυνόμενη και εξαρτώμενη οικονομικά από την ιδιωτική χρηματοδότηση και τα «ανταγωνιστικά» ευρωπαϊκά προγράμματα.

Αυτό το σχέδιο είναι η πιο συνεπής εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής στην εκπαίδευση. Και απέναντι σε αυτήν την πολιτική που διαλύει ό,τι έχει απομείνει από το κοινωνικό κράτος και τον δημόσιο χαρακτήρα της εκπαίδευσης των προηγούμενων δεκαετιών, θα σταθούμε σταθερά αντίθετοι.

Η πολιτική της αντίστασης στον νεοφιλελεύθερο σχεδιασμό απαιτεί την οικοδόμηση ενός «μετώπου για την παιδεία», με συντονισμό των δράσεων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης αλλά και πέρα από αυτήν. Απαιτείται η συμμετοχή σε αυτό το μέτωπο και των οργανωμένων τμημάτων της εργατικής τάξης, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση των αγώνων που θα δοθούν. Σε τελική ανάλυση, η νεοφιλελεύθερη επίθεση στην εκπαίδευση στοχεύει την ίδια την εργατική τάξη.

Δημήτρης Σταματόπουλος, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Η κίνηση της κυβέρνησης με τον νέο νόμο είναι διπλή: από τη μια ανασυγκροτεί με αυταρχικό τρόπο τη διοίκηση των Πανεπιστημίων με την επανεισαγωγή των Συμβουλίων Διοίκησης. Ο πρύτανης και ο μάνατζερ θα είναι το δίπολο γύρω από το οποίο θα κινείται αυτή η διοίκηση, χωρίς περιττές συνέργειες ή έλεγχο από την πλευρά της Συγκλήτου ή των Πανεπιστημιακών. Το κράτος πια θα συνεργάζεται άψογα με την αγορά στην καθήλωση των Πανεπιστημίων σε ένα εργαλειακό ρόλο παραγωγής επιστημονικής γνώσης προσανατολισμένου στην αγορά.

Είναι σημαντικό το ότι η κυβέρνηση, με την προώθηση μιας τέτοιας δομής, έρχεται σε αντιπαράθεση ακόμη και με τον ίδιο τον εαυτό της και με αυτά που νομοθέτησε το 2020, αλλά και με μεγάλο μέρος του κόσμου της μέσα στο Πανεπιστήμιο. Από την άλλη, η κίνηση αφορά και στη διάλυση σταθερών προγραμμάτων σπουδών και γνωστικών αντικειμένων, μέσα από τη λογική των «διπλών» ή «μικτών» πτυχίων.

Ενώ η διοικητική ανασυγκρότηση από τα πάνω εντάσσεται στη λογική του συγκεντρωτισμού για την αναγκαία προσαρμογή του δημόσιου πανεπιστημίου στην αγορά ή την πειθαρχική αντιμετώπιση όποιων αντιδράσεων υπάρχουν, η ανασυγκρότηση του γνωστικού περιεχομένου της εκπαιδευτικής διαδικασίας από τα κάτω (διπλά προγράμματα σπουδών από τα τμήματα, εσωτερικό Erasmus κλπ), διακρίνεται από μία ανεπανάληπτη τάση για γνωσιακό «πλουραλισμό».

Αυτός ο «πλουραλισμός» έχει δύο διαστάσεις, φαινομενικά μία αρνητική και μία θετική: η πρώτη είναι βέβαια η διάλυση καθορισμένων μέχρι τώρα γνωστικών πεδίων στα οποία αντιστοιχούν συγκεκριμένα επαγγελματικά δικαιώματα. Ήδη εδώ και πολλά χρόνια η αναγκαστική επέκταση του χρόνου σπουδών στα μεταπτυχιακά για την απόκτηση επαγγελματικών δικαιωμάτων έχει προετοιμάσει την τάση αυτή. Υπάρχει όμως και η «θετική» πλευρά: η διεπιστημονικότητα. Τα διπλά και μικτά πτυχία υποτίθεται την προωθούν. Κι όμως αυτή η υποτιθέμενη διεπιστημονικότητα που κάποτε ήταν το Άγιο Ποτήρι της κοινωνικής θεωρίας, θα χρησιμοποιηθεί και πάλι για την ιδεολογική και όχι μόνο προσαρμογή του δημοσίου στο αγοραίο. Και αυτό όχι μόνο γιατί τα προτεινόμενα προγράμματα θα εγκρίνονται από το Υπουργείο, αλλά κυρίως γιατί οι δυνατότητες των διδασκόντων να συντηρούν δύο προγράμματα ή διαδικασίες Erasmus είναι περιορισμένες, και εν τέλει θα επικρατούν οι λογικές της προσαρμογής του γνωστικού αντικειμένου στις ανάγκες της αγοράς, ακριβώς για να επιτευχθεί αυτό που κάποτε ήταν δεδομένο: το επαγγελματικό δικαίωμα.

Η λογική της συντηρητικής επαναδιάταξης του Ελληνικού Πανεπιστημίου που είχε προταθεί το 1990-93, επιστρέφει εκσυγχρονισμένη, αλλά σε μια περίοδο όπου οι ευρύτεροι κοινωνικοί συσχετισμοί είναι πολύ δυσμενέστεροι για την προάσπιση του δημόσιου χαρακτήρα του Πανεπιστημίου. Ίσως, όμως, όπως συνέβη και στο παρελθόν, επειδή ακριβώς η δημόσια εκπαίδευση υπήρξε ο μοναδικός θεσμικός δρόμος κοινωνικής κινητικότητας για την ελληνική κοινωνία από τη στιγμή της ίδρυσης του ελληνικού κράτους, και οι συγκρούσεις που την αφορούν επιδρούν κατά κύματα σε πολλά κοινωνικά στρώματα, η μάχη αυτή που πρέπει να δοθεί μπορεί να συμπαρασύρει τον εν υπνώσει κοινωνικό ριζοσπαστισμό.

Άννα Τραϊανού, University of London

Παρακολουθώντας τα πρόσφατα γεγονότα της αστυνομικής αυθαιρεσίας που σημειώθηκαν για μια ακόμα φορά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και τις αντιδράσεις των πολιτών και Πανεπιστημιακών συναδέλφων στο νομοσχέδιο για την ανώτατη εκπαίδευση, κατανοώ ότι οι αλλαγές που προτείνονται στα προγράμματα σπουδών, στην αξιολόγηση, στη συμμετοχή των φοιτητών, και στη διοίκηση και χρηματοδότηση των πανεπιστημίων όχι μόνο ανατρέπουν ριζικά τη συνέχιση της ομαλής λειτουργίας των ανώτατων ιδρυμάτων της χώρας αλλά επιπλέον απειλούν την έννοια της ακαδημαϊκής ελευθερίας.

Το κατατιθέμενο προς διαβούλευση νομοθέτημα έχει πολλές ομοιότητες με τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησαν στη Βρετανία στη δεκαετία του 1980 όταν η τότε κυβέρνηση Θάτσερ άρχισε να παρεμβαίνει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στη βάση ενός επενδυτικού μοντέλου που είχε ως βασικό του στόχο την υπηρέτηση των επιταγών της οικονομίας. Από τότε μέχρι σήμερα οι διάφορες κυβερνήσεις προσπαθούν με ποικίλους τρόπους (π.χ. αξιολόγηση) να μετρήσουν και να μεγιστοποιήσουν τις αποδόσεις των δημόσιων επενδύσεων τους.

Παράλληλα, για να μειωθεί το σχετικό κόστος των πανεπιστημίων και να αυξηθεί η αποτελεσματικότητά τους, έχουν εισαχθεί μέτρα για την εμπορευματοποίησή τους, όπως η εισαγωγή διδάκτρων το 2010 στις προπτυχιακές σπουδές. Τα αποτελέσματα των πολιτικών εμπορευματοποίησης των πανεπιστημίων είναι καταστροφικά. Οι φοιτητές μετατρέπονται σε πελάτες τους οποίους τα πανεπιστήμια πρέπει να ικανοποιούν μέσω για παράδειγμα των προγραμμάτων σπουδών τα οποία ελέγχονται όλο και περισσότερο από τις καλοπληρωμένες ανώτερες διοικητικές αρχές (senior management teams). Για να μειώσουν τις δαπάνες τους τα πανεπιστήμια στηρίζονται όλο και περισσότερο σε ωρομίσθιους ή μερικής απασχόλησης προσωπικό με περιορισμένες δυνατότητες συμμετοχής στη λειτουργία των πανεπιστημίων.

Πρόσφατες έρευνες (UNESCO 2022) δείχνουν ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία έχει περιοριστεί σημαντικά και καλούν τη Βρετανική κυβέρνηση να πάρει μέτρα για να μειώσει τα υψηλά ποσοστά εργασιακής επισφάλειας. Αυτό το μέλλον θέλουμε για την Ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση;

Δυστυχώς τόσο τα γεγονότα της αστυνομικής επέμβασης στον χώρο των Πανεπιστημίων όσο και ο προτεινόμενος νόμος απειλούν την ποιότητα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και τη συμμετοχή των Πανεπιστημίων σε μία δημοκρατική κοινωνία.

(Πηγή: selidodeiktis.edu.gr)

Της Βιολέττας Πατέλη

Εμείς: Από μικρά όταν είναι τα παιδιά μας έχουμε την πεποίθηση, πίστη, συνήθεια να τα εκπαιδεύουμε πώς να σηκώνουν το κεφάλι, να μιλάνε, να μη δέχονται το ξύλο, να μη συνηθίζουν. Τους μαθαίνουμε ότι «χτυπάμε» μόνο τις πόρτες, τα ξύλα και τα αυγά!! Τους λέμε ότι το «σκάσε» αφορά μόνο τα μπαλόνια, ότι ξύλο «τρώνε» μόνο οι κάστορες, ότι μόνο τα φυτά «δε μιλάνε», ότι το… «βουλώνουν» μόνο οι φελλοί, ότι μόνο τα αγάλματα δεν κινούνται και ότι η αστυνομία είναι για τους κλέφτες!

Τα πηγαίνουμε στις σχολικές βιβλιοθήκες που με κόπο και πολύ μεράκι έχουμε στήσει εκπαιδευτικοί και γονείς …… για να τους διαβάσουμε ιστορίες, να αγαπήσουν τα βιβλία, τη ζωή και τους ανθρώπους γύρω τους , να μάθουν να βλέπουν, να ακούν και να διεκδικούν. Κι από ότι φαίνεται, όσο τα ασφυκτικά κοινωνικά και εκπαιδευτικά πλαίσια μας επιτρέπουν, τα καταφέρνουμε μια χαρά.

Αυτοί: Τα κλειδαμπαρώνουν στα σπίτια, τα φοβίζουν, τα στέλνουν με ευκολία στις οθόνες, τα «παιδεύουν» με άχρηστες ερωτήσεις- εξετάσεις PISA έτσι για να ενσωματώσουν την αποτυχία, τα απομονώνουν από τις τέχνες εκμηδενίζοντας την παρουσία των τεχνών στο σχολείο, τους βάζουν τείχος- τράπεζα θεμάτων, τα κερνάνε ΕΒΕ αλλά όχι καθηγητές που διδάσκουν τα εξεταζόμενα μαθήματα , τα εξουθενώνουν με τεράστια ύλη όταν αυτά πρέπει να ονειρευτούν και να ερωτευτούν, τα απειλούν με μείωση εισακτέων ένα μήνα πριν τις πανελλήνιες εξετάσεις. Τα αποτρέπουν από τη γνώση.

Τα παιδιά μας: Όταν σε πείσμα όλων τα καταφέρουν- παρά τα χίλια εμπόδια- να κερδίσουν μια θέση στο ελληνικό πανεπιστήμιο αρχίζουν να ονειρεύονται τη ζωή, τη δουλειά, την επιστήμη, την κοινωνία, την πολιτική, τον εαυτό τους μέσα σε όλα αυτά.

Αυτοί: Αρχίζουν μια ανεστραμμένη-διεστραμμένη μάθηση και μια σειρά ψευτοδιλημμάτων που συνειδητά στοχεύουν στην πυροδότηση των διχαστικών αντανακλαστικών της κοινωνίας και των ίδιων των παιδιών. Τους λένε ότι: Όποιος διαφωνεί με την αστυνομική βία είναι εναντίον της κατασκευής πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών. Όποιος προβάλλει ενστάσεις στη μόνιμη εγκατάσταση αστυνομικών της ΕΛ.ΑΣ στα πανεπιστήμια είναι με τους «μπαχαλάκηδες». Όποιος θεωρεί ότι θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότεροι και ορθότερα αξιοποιούμενοι πόροι για τα πανεπιστήμια είναι οπαδός εκείνων που διαπόμπευσαν ένα πρύτανη. Όποιος έχει επιφυλάξεις είναι μίζερος. ’Όποιος εκφράζει κριτική σκέψη, υπονομεύει το αγαθό της παιδείας και το συμφέρον της κοινωνίας. Όποιος γενικώς έχει άλλη άποψη από την κυβέρνηση είναι «παλιόπαιδο» !

Και άμα τα πονηρά διλήμματα δεν πιάσουν, μπαίνουν τα ΜΑΤ, κάνουν κατάληψη στα πανεπιστήμια, δέρνουν φοιτητές κι άμα χρειαστεί στο τσακίρ κέφι ρίχνουν μια χειροβομβίδα κρότου λάμψης στο κεφάλι φοιτητή τραυματίζοντάς τον σοβαρά.

Η παιδεία άλλωστε δεν είναι δικαίωμα, αλλά προνόμιο, όπως ομολογούν δια στόματος αρχηγού! Μας λένε ότι χάρη κάνουν που επιτρέπουν να σπουδάζουν τα παιδιά μας. Και …θα τρώνε ξύλο μέχρι να το καταλάβουν.

Τα χτυπάνε τα παιδιά μας, τα σακατεύουν, τα αρρωσταίνουν! Είναι ο Αλέξης, ο Βασίλης…είναι τα παιδιά μας

Εμείς: Υπάρχει ένας πολύ απλός οδηγός για τα δημόσια Πανεπιστήμια. Καταργείς την Πανεπιστημιακή Αστυνομία. Αυξάνεις τη χρηματοδότηση για την Παιδεία, χρησιμοποιώντας και αυτά τα εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο που μόλις εξοικονόμησες, για να φτιάξεις βιβλιοθήκες. Πολλές βιβλιοθήκες. Κι εργαστήρια. Και να προσλάβεις καθηγητές. Και να ξαναματαφτιάχνεις βιβλιοθήκες. Και γενικά ό,τι ακριβώς ζητάνε οι φοιτητές και φοιτήτριες που δέρνεις. Η δική μας απάντηση στα ψευτοδιλήμματα είναι: «Ή με την άθλια καταστολή/άμεση υπαγωγή επιστήμης/ΑΕΙ στο κεφάλαιο, η με την επιστήμη/παιδεία στην υπηρεσία των πραγματικών αναγκών της κοινωνίας».

Τα παιδιά: Αν δε φύγουν από μια χώρα που τα διώχνει και βγουν στην πολυδιαφημιζόμενη αγορά εργασίας συχνά γίνονται είτε το αόρατο κομμάτι εργαζομένων στο οποίο βασίζεται η έρευνα και βρίσκονται να διεκδικούν τα αυτονόητα: ασφάλιση, ωράριο, μισθό για όλη την παρεχόμενη εργασία, είτε μετατρέπονται σε σύγχρονους δουλοπάροικους στην εστίαση που ανακαλύπτουν ότι ένα ποτό ή μια σαλάτα που σερβίρουν είναι υψηλότερης αξίας από το ημερομίσθιο τους, είτε προσλαμβάνονται στην εκπαίδευση ως αναλώσιμοι τρίμηνων συμβάσεων!! Καταλαβαίνουν τότε ότι η ποιότητα ζωής που τους τάζουν είναι να χάσουν την ανθρώπινή υπόσταση τους και αξιοπρέπεια δουλεύοντας 15 ώρα ζώντας σε container, να λαμβάνουν το 1/3 των ενσήμων, να παίρνουν τα μισά λεφτά, να μην έχουν δικαιώματα.

Αυτοί: Τολμάνε και απευθύνονται στα παιδιά μας και τους λένε ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο οι δουλειές · είναι λέει και οι φίλοι (που φεύγουν) και η οικογένεια (η χρεοκοπημένη από τους λογαριασμούς -πρόστιμα). Τους λένε για μια εξαιρετική ποιότητα ζωής! και ότι ο σκοπός δεν είναι πόσα λεφτά θα βγάλετε (κι ας ζουν αυτοί πλουσιοπάροχα) αλλά ως άλλοι life coach -γκουρού τους προτείνουν να βλέπουν τη ζωή πιο σφαιρικά, πιο ολιστικά!

Εμείς: Το σωστό ερώτημα είναι ή με αυτούς ή με τα παιδιά μας και το μέλλον τους!

(Πηγή: selidodeiktis.edu.gr)

Ελβετική έρευνα αποκαλύπτει πως οι Άλπεις γίνονται σταδιακά όλο και πιο πράσινες, εξαιτίας της ανόδου των θερμοκρασιών. Η βλάστηση στην οροσειρά αυξάνεται και η χιονοκάλυψη μειώνεται

Οι Άλπεις στην Αυστρία ISTOCK

Η κλιματική αλλαγή έχει αισθητή επίπτωση στις Άλπεις, ορατή και από το διάστημα, καθώς η υψηλότερη και μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οροσειρά γίνεται σταδιακά όλο και πιο πράσινη, σύμφωνα με Ελβετούς επιστήμονες. Η άνοδος της θερμοκρασίας από τη μία αυξάνει την παραγωγικότητα των φυτών και από την άλλη συρρικνώνει τα χιόνια.

Η νέα έρευνα, η πιο ολοκληρωμένη του είδους της μέχρι σήμερα, που βασίστηκε σε δορυφορικά δεδομένα (Landsat) της περιόδου 1984-2021, αποκαλύπτει ότι η βλάστηση πάνω από το όριο των δέντρων έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 80%. Επίσης μειώνεται σταδιακά η χιονοκάλυψη, αν και μέχρι στιγμής σε μικρότερο βαθμό. Πάντως το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι από ψηλά οι Άλπεις φαίνονται να πρασινίζουν όλο και περισσότερο χρόνο με τον χρόνο.

Οι ερευνητές των πανεπιστημίων της Λοζάνης και της Βασιλείας, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Science”, υπολόγισαν ότι η φυτική βιομάζα πάνω από το όριο βλάστησης των δέντρων έχει αυξηθεί κατά 77% κατά τα τελευταία 38 χρόνια. Το φαινόμενο του πρασινίσματος έχει ήδη παρατηρηθεί στην Αρκτική και αρχίζει πια να γίνεται ορατό και σε μεγάλα βουνά όπως οι Άλπεις.

Η άνοδος των θερμοκρασιών συνδέεται με αυξημένες βροχοπτώσεις και μακρύτερες περιόδους βλάστησης. Από την άλλη, παρά το πρασίνισμα, η βιοποικιλότητα στις Άλπεις υφίσταται αυξημένες περιβαλλοντικές πιέσεις, καθώς σπάνια φυτά σε μεγάλα υψόμετρα κινδυνεύουν να εξαφανιστούν από πιο κοινά και πιο ανθεκτικά φυτά που επεκτείνονται από χαμηλότερα υψόμετρα.

Η τήξη των παγετώνων έχει γίνει εδώ και χρόνια ένα σύμβολο της κλιματικής αλλαγής στις Άλπεις, αλλά η μεγαλύτερη αλλαγή, σύμφωνα με τη νέα έρευνα, είναι το πρασίνισμα της οροσειράς, καθώς τα φυτά επεκτείνονται σε νέες περιοχές και η βλάστηση γίνεται γενικά πυκνότερη και ψηλότερη. “Η κλίμακα της αλλαγής αποδεικνύεται πως είναι απολύτως τεράστια στις Άλπεις”, δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Σαμπίνε Ρουμπφ, επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Βασιλείας.

Αντίθετα με τη βλάστηση, η μελέτη βρήκε ότι η χιονοκάλυψη πάνω από τη γραμμή των δέντρων έχει αλλάξει ελαφρά μόνο μεταξύ 1984-2021. Σημαντικές μειώσεις του χιονιού παρατηρούνται μόνο στο 10% των Άλπεων πάνω από το όριο των δέντρων, αν και η τάση θεωρείται ανησυχητική για το μέλλον, με δεδομένο ότι οι ορεινές περιοχές ανεβάζουν θερμοκρασία σε διπλάσιο βαθμό σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Καθώς η παγκόσμια υπερθέρμανση εντείνεται, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι Άλπεις από λευκές θα γίνονται όλο και πιο πράσινες, στο πλαίσιο ενός φαύλου κύκλου. “Τα πιο πράσινα βουνά ανακλούν λιγότερο ηλιακή φως και συνεπώς οδηγούν σε περαιτέρω άνοδο της θερμοκρασίας και αυτή, με τη σειρά της, σε περαιτέρω συρρίκνωση της ανακλαστικής χιονοκάλυψης”, σύμφωνα με τη Ρουμπφ.

(Πηγή: news247.gr)

Συντάκτης: Μαργαρίτα Βεργολιά

Εν μέσω παρατεταμένης ξηρασίας, στη νότια Καλιφόρνια άρχισαν ήδη να εφαρμόζονται περιορισμοί στη χρήση νερού. Ειδικοί προειδοποιούν ότι το μέτρο πια δεν αρκεί

Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις απαγορεύεται εφεξής να ποτίζουν τα γκαζόν πάνω από φορά την εβδομάδα ή εναλλακτικά δύο, εφόσον δεν παραβιάσουν τον «κόφτη» που έχει οριστεί για τη συγκεκριμένη χρήση νερού.

Για τους παραβάτες, το πρόστιμο είναι τσουχτερό: 2.000 δολάρια για κάθε 1.200 κυβικά μέτρα κατανάλωσης άνω του επιτρεπόμενου ορίου.

Σε ισχύ παραμένουν εν τω μεταξύ οι ισχυρές συστάσεις στους πολίτες για σύντομα ντους και για λειτουργία των πλυντηρίων ρούχων και πιάτων μόνο όταν ήταν φουλ γεμάτα.

Το καλοκαίρι προβλέπεται δύσκολο για τα 6 εκατομμύρια κατοίκους στη νότια Καλιφόρνια, όπου τέθηκαν από την Πέμπτη σε ισχύ οι παραπάνω περιορισμοί: οι αυστηρότεροι έως τώρα.

Πρόκειται όμως απλά για πρόγευση όσων έπονται στο άμεσο μέλλον λόγω της κλιματικής αλλαγής, προειδοποιούν ειδικοί. Και, φυσικά, όχι μόνο στη νότια Καλιφόρνια…

Για τρίτο συνεχές έτος η περιοχή, όπως και ολόκληρη η δυτική πολιτεία των ΗΠΑ πλήττονται από έντονη ξηρασία.

Η φετινή χρονιά προβλέπεται να είναι μακράν χειρότερη από τις δύο προηγούμενες.

Η χιονόπτωση και η βροχόπτωση των προηγούμενων μηνών ήταν αισθητά περιορισμένη.

Συνολικά, το τρίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου-Μαρτίου ήταν το πιο ξηρό που έχει καταγραφεί.

Αυτό μοιραία συνεπάγεται ακόμη λιγότερα αποθέματα νερού. Και σε υπόγεια ύδατα. Και στις τεχνητές λίμνες.

Στις δύο μεγαλύτερες, η στάθμη των υδάτων έχει πέσει σε ιστορικά χαμηλά.

Κι ακόμη δεν έχει μπει καλά-καλά το καλοκαίρι.

Όπου δεν πίπτει λόγος…

Με τους περιορισμούς που τέθηκαν μόλις σε ισχύ, οι αρχές ευελπιστούν ότι θα περιοριστεί η χρήση νερού -και δη η άσκοπη- κατά 35%.

Οι οιωνοί δεν είναι ωστόσο οι καλύτεροι.

Παρά τις ισχυρές συστάσεις των προηγούμενων μηνών, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η μέση αστική χρήση νερού στην πολιτεία αυξήθηκε τον Μάρτιο σχεδόν κατά 19%, σε ετήσια βάση.

Εάν τα νέα περιοριστικά μέτρα δεν αποδώσουν -ή εάν οι συνθήκες ξηρασίας γίνουν ακόμη πιο ακραίες- οι αρχές προειδοποιούν ότι έπεται όχι απλά κι άλλος «κόφτης», αλλα «πέλεκυς».

Προσώρας, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιβληθεί πλήρης απαγόρευση του υπαίθριου ποτίσματος από τον Σεπτέμβριο.

Μέχρι τότε πάντως δεν αποκλείεται η Καλιφόρνια να έχει ήδη ζήσει ένα κολασμένο καλοκαίρι.

Όχι μόνο των υψηλών θερμοκρασιών -που θεωρούνται δεδομένες- αλλά και πιθανών διακοπών στην ηλεκτροδότηση, λόγω υπολειτουργίας των υδροηλεκτρικών μονάδων.

Η Διοίκηση Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ ήταν αρκετά σαφής στην τελευταία εκτίμησή της.

Εφόσον οι συνθήκες ακραίας ξηρασίας συνεχιστούν στην Καλιφόρνια τους προσεχείς μήνες -όπως και προβλέπεται- η παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να μειωθεί κατά 48% αυτό το καλοκαίρι.

Για την αναπλήρωση των απωλειών θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν άλλες πηγές, επισημαίνει.

Όμως αυτό θα συνεπάγεται «φουσκωμένους» λογαριασμούς για τους καταναλωτές και περισσότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, που επιτείνουν την κλιματική αλλαγή.

Πρόκειται προφανώς για ένα φαύλο κύκλο.

Αυτός μάλιστα όλο και διευρύνεται, τονίζουν αρμόδιοι αξιωματούχοι, καθώς οι συνθήκες παρατεταμένης ξηρασίας επιδεινώνουν ένα ευρύτερο πρόβλημα προσφοράς και ζήτησης στο ηλεκτρικό δίκτυο των ΗΠΑ.

Παρ’ όλα αυτά, επισημαίνουν, πολλοί πάροχοι και διαχειρίστριες εταιρείες δεν έχουν ακόμη συμπεριλάβει στον προγραμματισμό τους τα νέα δεδομένα που δημιουργεί η  κλιματική αλλαγή, καθιστώντας έτσι το δίκτυο ακόμη πιο ευάλωτο.

Χάνοντας τη γη κάτω από τα πόδια

Ενόσω συντελούνται όλα αυτά τα δυσοίωνα στην επιφάνεια της καλιφορνέζικης γης, που «σκάει» από την ξηρασία, στο υπέδαφος γίνονται… τεκτονικές αλλαγές.

Σε ορισμένα μέρη της πολιτείας το έδαφος κυριολεκτικά βυθίζεται.

Ένας από τους βασικούς λόγους εκτιμάται ότι είναι η υπερεκμετάλλευση των υπόγειων υδάτων.

Καθώς η κλιματική αλλαγή και η αλόγιστη χρήση νερού καταπονούν και στερεύουν τις φυσικές «δεξαμενές» νερού (τα ποτάμια και τις λίμνες), αρχές και κάτοικοι στρέφονται όλο και περισσότερο στην αξιοποίηση των υπόγειων αποθεμάτων νερού, μέσω γεωτρήσεων.

Όταν ωστόσο αυτό γίνεται επί χρόνια και πρακτικά χωρίς μέτρο, ενόσω η αναπλήρωση των υπόγειων υδάτων σταδιακά περιορίζεται -λόγω μειωμένης χιονόπτωσης και βροχόπτωσης- ο κίνδυνος καθιζήσεων αυξάνεται, τονίζουν ειδικοί.

Αυτό ακριβώς λοιπόν εκτιμάται ότι συμβαίνει πλέον στην «καρδιά» της Καλιφόρνιας.

Μόλις μέσα σε ένα χρόνο, από τον Οκτώβριο του 2020 έως τον Σεπτέμβριο του 2021, ολόκληρες πόλεις στην Κεντρική Κοιλάδα διαπιστώθηκε -με τη χρήση και δορυφορικών εικόνων- ότι βυθίστηκαν σχεδόν κατά 30 εκατοστά.

Ο κίνδυνος για τις υποδομές είναι πλέον ορατός.

Το ίδιο βέβαια ισχύει και για την αναποτελεσματικότητα των έως τώρα μέτρων των αρχών.

Χρειάστηκε να φτάσει το 2015 για να επιβάλλουν αυστηρότερους νόμους για τη βιώσιμη διαχείριση των υπόγειων υδάτων της πολιτείας.

Τότε όμως η κατάστασή τους ήταν ήδη τραγική.

Φέτος, τα στοιχεία δείχνουν ότι η στάθμη του νερού στο 60% των πηγαδιών στην Καλιφόρνια είναι ανησυχητικά χαμηλή.

Κλιματολόγοι ήδη συνέκριναν τις περυσινές συνθήκες ξηρασίας με εκείνες της περιόδου 1976-77, όταν είχε καταγραφεί το χαμηλότερο επίπεδο απορροής υδάτων στην ιστορία της πολιτείας.

Φέτος υπολογίζουν ότι και αυτό το «μαύρο» ρεκόρ θα καταρριφθεί…

(Πηγή: in.gr)

credits: David Sinclair

Στο εργαστήριο του μοριακού βιολόγου Ντέιβιντ Σινκλέρ στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, τα γηρασμένα ποντίκια ξανανιώνουν.  Χρησιμοποιώντας πρωτεΐνες που μπορούν να μετατρέψουν ένα ενήλικο κύτταρο σε βλαστοκύτταρο, ο Σινκλέρ και η ομάδα του έχουν επαναφέρει τα γηράσκοντα κύτταρα σε ποντίκια σε προηγούμενες εκδοχές του εαυτού τους. 

Στην πρώτη ανακάλυψη της ομάδας του, που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 2020, παλιά ποντίκια με κακή όραση και κατεστραμμένους αμφιβληστροειδείς μπορούσαν ξαφνικά να δουν ξανά, με όραση που μερικές φορές συναγωνίστηκε εκείνη των απογόνων τους.  «Είναι μια μόνιμη επαναφορά από όσο μπορούμε να πούμε, και πιστεύουμε ότι μπορεί να είναι μια καθολική διαδικασία που θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε όλο το σώμα για να επαναφέρουμε την ηλικία μας», δήλωσε ο Σινκλέρ ο οποίος έχει περάσει τα τελευταία 20 χρόνια μελετώντας τρόπους για να αντιστρέψει τη φθορά του χρόνου.

«Εάν αντιστρέψουμε τη γήρανση, κάποιες ασθένειες δεν θα πρέπει να υπάρχουν. Έχουμε την τεχνολογία σήμερα για να μπορούμε να περάσουμε τα 100 έτη, χωρίς να ανησυχούμε ότι θα πάθουμε καρκίνο στα 70, καρδιακές παθήσεις στα 80 και Αλτσχάιμερ στα 90» είπε ο Σινκλέρ από το βήμα του Life Itself, συνεδρίου υγείας και ευεξίας που οργανώθηκε σε συνεργασία με το CNN.

«Αυτός είναι ο κόσμος που έρχεται. Είναι κυριολεκτικά θέμα χρόνου και για τους περισσότερους από εμάς θα έρθει στη διάρκεια της ζωής μας» πρόσθεσε.

«Η έρευνά του δείχνει ότι μπορείτε να αντιστραφεί η γήρανση, ώστε να είμαστε “νεότεροι” για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Θέλει να αλλάξει τον κόσμο και να μετατρέψει τα γηρατειά σε ασθένεια» δήλωσε η Γούιντι Κάσι, επενδύτρια, που συνεργάζεται με τον Σινκλαίρ σε μία κλινική δοκιμή. Ενώ η σύγχρονη ιατρική αντιμετωπίζει την ασθένεια, δεν αντιμετωπίζει την υποκείμενη αιτία, «η οποία για τις περισσότερες ασθένειες είναι η ίδια η γήρανση», είπε ο Σινκλέρ. «Γνωρίζουμε ότι όταν αντιστρέφουμε την ηλικία ενός οργάνου όπως ο εγκέφαλος σε ένα ποντίκι, οι ασθένειες της γήρανσης υποχωρούν. Η μνήμη επανέρχεται, δεν υπάρχει πλέον άνοια» εξηγεί.

«Πιστεύω ότι στο μέλλον, η καθυστέρηση και η αναστροφή της γήρανσης θα είναι ο καλύτερος τρόπος για τη θεραπεία των ασθενειών που μαστίζουν τους περισσότερους από εμάς».

Ένα κουμπί επαναφοράς

Στο εργαστήριο του Sinclair, δύο ποντίκια κάθονται δίπλα-δίπλα. Το ένα είναι η εικόνα της νιότης, το άλλο αδύναμο. Ωστόσο, είναι αδέλφια, γεννημένα στην ίδια γέννα. H διαφορά είναι πως το ένα τροποποιηθεί γενετικά ώστε να γηράσκει ταχύτερα.

Εάν μπορεί να γίνει αυτό, ρώτησε ο Σινκλέρ την ομάδα του, θα μπορούσε να επιτευχθεί και το αντίστροφο;

Ο Ιάπωνας ερευνητής Δρ. Σίνια Γιαμανάκα είχε ήδη επαναπρογραμματίσει τα κύτταρα του ανθρώπινου ενήλικου δέρματος ώστε να συμπεριφέρονται σαν εμβρυϊκά ή πολυδύναμα βλαστοκύτταρα, ικανά να αναπτυχθούν σε οποιοδήποτε κύτταρο στο σώμα. Η ανακάλυψη του 2007 έδωσε στον επιστήμονα το βραβείο Νόμπελ και τα «προκαλούμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα» του έγιναν σύντομα γνωστά ως «παράγοντες Yamanaka».

Ωστόσο, τα ενήλικα κύτταρα που επανέρχονται πλήρως σε βλαστοκύτταρα μέσω παραγόντων Yamanaka χάνουν την ταυτότητά τους. Ξεχνούν ότι είναι κύτταρα αίματος, καρδιάς και δέρματος, καθιστώντας τα τέλεια για αναγέννηση ως «cell du jour», αλλά άθλια στην αναζωογόνηση. Δεν θέλετε ο Μπραντ Πιτ στο “The Curious Case of Benjamin Button” να γίνει μωρό μονομιάς. Θέλεις να γερνάει προς τα πίσω ενώ εξακολουθεί να θυμάται ποιος είναι.

Εργαστήρια σε όλο τον κόσμο ασχολήθηκαν με το πρόβλημα. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2016 από ερευνητές στο Salk Institute for Biological Studies στη La Jolla της Καλιφόρνια, έδειξε ότι τα σημάδια γήρανσης θα μπορούσαν να εξαλειφθούν σε γενετικά γηρασμένα ποντίκια, τα οποία εκτέθηκαν για μικρό χρονικό διάστημα σε τέσσερις κύριους παράγοντες Yamanaka, χωρίς να διαγραφεί η ταυτότητα των κυττάρων.

Αλλά υπήρχε ένα μειονέκτημα σε όλη αυτή την έρευνα: Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αλλαγμένα ποντίκια ανέπτυξαν καρκινικούς όγκους.

Αναζητώντας μια ασφαλέστερη εναλλακτική, ο γενετιστής του εργαστηρίου Σινκλέρ Γιουαντσένγκ Λου επέλεξε τρεις από τους τέσσερις παράγοντες και τους πρόσθεσε γενετικά σε έναν αβλαβή ιό. Ο ιός σχεδιάστηκε για να παρέχει τους αναζωογονητικούς παράγοντες Yamanaka σε κατεστραμμένα γαγγλιακά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς στο πίσω μέρος του ματιού ενός ηλικιωμένου ποντικού. Μετά την ένεση του ιού στο μάτι, τα πολυδύναμα γονίδια ενεργοποιήθηκαν στη συνέχεια δίνοντας στο ποντίκι ένα αντιβιοτικό.

«Το αντιβιοτικό είναι απλώς ένα εργαλείο. Θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε χημική ουσία, απλώς ένας τρόπος για να βεβαιωθούμε ότι τα τρία γονίδια είναι ενεργοποιημένα”, είπε ο Σινκλέρ. «Κανονικά είναι ενεργοποιημένα μόνο σε πολύ νεαρά αναπτυσσόμενα έμβρυα και μετά σβήνουν καθώς γερνάμε».

Παραδόξως, οι κατεστραμμένοι νευρώνες στα μάτια των ποντικών στους οποίους έγινε ένεση με τα τρία κύτταρα αναζωογονήθηκαν, ακόμη και αυξάνοντας νέους άξονες ή προβολές από το μάτι στον εγκέφαλο. Από εκείνη την αρχική μελέτη, ο Σινκλέρ είπε ότι το εργαστήριό του έχει αντιστρέψει τη γήρανση στους μύες και τους εγκεφάλους των ποντικών και τώρα εργάζεται για την αναζωογόνηση ολόκληρου του σώματος ενός ποντικιού.

«Κατά κάποιο τρόπο τα κύτταρα γνωρίζουν ότι το σώμα μπορεί να επαναφέρει τον εαυτό του και εξακολουθούν να γνωρίζουν ποια γονίδια θα έπρεπε να βρίσκονται όταν ήταν μικρά», είπε ο Σινκλέρ.

«Πιστεύουμε ότι αξιοποιούμε ένα αρχαίο σύστημα αναγέννησης που χρησιμοποιούν ορισμένα ζώα — όταν κόβεις το άκρο από μια σαλαμάνδρα, αυτό ξαναφυτρώνει. Η ουρά ενός ψαριού θα μεγαλώσει ξανά, ένα δάχτυλο ενός ποντικιού θα μεγαλώσει ξανά».

Αυτή η ανακάλυψη δείχνει ότι υπάρχει ένα «αντίγραφο ασφαλείας» πληροφοριών νεανικότητας που είναι αποθηκευμένο στο σώμα, πρόσθεσε. «Την ονομάζω θεωρία πληροφοριών της γήρανσης», είπε. «Είναι μια απώλεια πληροφοριών που οδηγεί τα γηρασμένα κύτταρα να ξεχάσουν πώς να λειτουργούν, να ξεχάσουν τον τύπο κυττάρου που είναι. Και τώρα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έναν διακόπτη επαναφοράς που αποκαθιστά την ικανότητα του κυττάρου να διαβάζει ξανά το γονιδίωμα σωστά, σαν να ήταν νέος».

Ενώ οι αλλαγές έχουν διαρκέσει για μήνες στα ποντίκια, τα ανανεωμένα κύτταρα δεν παγώνουν στο χρόνο και δεν γερνούν ποτέ (όπως, για παράδειγμα, οι βρικόλακες ή οι υπερήρωες), είπε ο Σινκλέρ. «Είναι τόσο μόνιμο όσο είναι η γήρανση. Είναι μια επαναφορά και μετά βλέπουμε τα ποντίκια να γερνούν ξανά, οπότε απλώς επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία.

«Πιστεύουμε ότι βρήκαμε τον κύριο διακόπτη ελέγχου, έναν τρόπο να γυρίσουμε το ρολόι προς τα πίσω», πρόσθεσε. «Το σώμα θα ξυπνήσει τότε, θα θυμηθεί πώς να συμπεριφερθεί, θα θυμηθεί πώς να αναγεννηθεί και θα είναι ξανά νέος, ακόμα κι αν είσαι ήδη μεγάλος και έχεις κάποια ασθένεια».

(Πηγή: naftemporiki.gr με πληροφορίες από CNN)