paidevo.gr

AP Photo/Mary Altaffer

Σοβαρός είναι πλέον ο κίνδυνος για δεύτερο κύμα του νέου κορονοϊού στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων σε αρκετές πολιτείες έφερε τοπικές εξάρσεις και αύξηση των κρουσμάτων.

Σύμφωνα με τον διευθυντή των Κέντρων Πρόληψης των Ασθενειών (CDC), ο δεκαπλάσιος αριθμός Αμερικανών, σε σύγκριση με τα καταγεγραμμένα κρούσματα, έχει ενδεχομένως προσβληθεί από τον Covid-19.

Ειδικότερα, ο Ρόμπερτ Ρέντφιλντ, εκτίμησε πως ένα ποσοστό μεταξύ 5 και 8% του πληθυσμού έχει μολυνθεί από τον ιό που προκαλεί τη νόσο. «Μεταξύ 5, 6, 7 ή 8% των Αμερικανών μολύνθηκε, εν γνώσει του ή όχι», ήτοι πάνω από 2,4 εκατομμύρια άνθρωποι.

Οι αριθμοί αυτοί βασίζονται σε ορολογικά τεστ που διεξήχθησαν σε αντιπροσωπευτικά δείγματα του πληθυσμού και που επιτρέπουν να εξακριβωθεί εάν το ανοσοποιητικό σύστημα ενός ανθρώπου είχε έλθει σε επαφή παλαιότερα με τον ιό.

Τα στοιχεία δεν δημοσιοποιήθηκαν επισήμως από τα CDC, όμως ανταποκρίνονται στην τάξη μεγέθους που έχει παρατηρηθεί σε διάφορες χώρες ή περιοχές, όπου διεξήχθησαν ορολογικές μελέτες. Πρόκειται για έναν εθνικό μέσο όρο.

Σε ορισμένες από τις πλέον πληγείσες περιοχές, το ποσοστό είναι αναμφίβολα μεγαλύτερο, όπως στη Νέα Υόρκη, όπου ο κυβερνήτης ανακοίνωσε πως το 20% και πλέον των κατοίκων της πόλης συνολικά νόσησε από τον ιό.

Το ποσοστό 8% δείχνει, επομένως, ότι πάνω από 9 στους 10 Αμερικανούς μπορεί να μολυνθούν. «Η πανδημία αυτή δεν έχει τελειώσει», υπογράμμισε ο Ρέντφιλντ για να προσθέσει ότι «το πιο ισχυρό εργαλείο που έχουμε στη διάθεσή μας είναι η κοινωνική αποστασιοποίηση».

Την ίδια ώρα αυξάνονται τα ποσοστά μόλυνσης σε μεγάλο τμήμα των ΗΠΑ, στο νότιο και το δυτικό, σε περιοχές, δηλαδή, που είχαν σχετικά λιγότερο πληγεί την άνοιξη, στις οποίες όμως η χρήση της μάσκας και άλλα περιοριστικά μέτρα δεν εφαρμόστηκαν ιδιαίτερα.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν σημάδια ελπίδας σε μερικά από τα πρώτα επίκεντρα της πανδημίας. Οι νοσηλείες ασθενών του Covid-19 μειώνονται σε Κοννέκτικατ, Ουάσινγκτον, Ιντιάνα, Μέριλαντ, Μασαχουσέτη, Νιού Χάμσαϊρ, Νιου Τζέρσεϋ, Πενσυλβάνια και Ρόουντ Άιλαντ.

(Πηγή: efsyn.gr)

Του Γεωργίου Κ. Στουρνάρα, Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών – Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Γενικά

Η ιδιωτικοποίηση του νερού είναι ένα σύγχρονο θέμα, που αναπτύσσεται παράλληλα με το γνωστό σε όλους «ο επόμενος πόλεμος θα γίνει για το νερό», ένας πόλεμος που έχει, ήδη, αρχίσει. Πριν προχωρήσουμε, καλό θα ήταν να γίνουν κάποιες διευκρινίσεις για την καλύτερη κατανόηση αυτών που θα ακολουθήσουν.

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο, στην οποία το νερό, παγκοσμίως, δείχνει, με τη σειρά του, μια άλλη όψη, την ίδια που δείχνει και το περιβάλλον. Μια όψη που έχει να κάνει με τα αποτελέσματα της κακής ποσοτικής διαχείρισής του και της κακής ποιοτικής προστασίας του. Με απλοϊκό ή απλοποιητικό (;) τρόπο λέγεται ότι οι επόμενοι πόλεμοι θα γίνουν για το νερό, όμως οι πόλεμοι αυτοί, κάθε είδους, έχουν, ήδη, ξεκινήσει και οι διεθνείς υδατικές διασυνδέσεις, αλληλεξαρτήσεις και αντιθέσεις εμφανίζουν ένα τεράστιο εύρος και βάθος [Stournaras, 2006]. Προς το παρόν, είναι ορατοί μόνο οι πόλεμοι, αντιθέσεις και διεκδικήσεις μεταξύ κρατών, όμως, και σε εθνικό επίπεδο, υποβόσκουν οι ίδιες αντιπαλότητες και εκείνο που δεν έχει προσδιοριστεί είναι ο χρόνος που όλα αυτά θα βγουν στην επιφάνεια, στην επικράτεια κάθε συγκεκριμένου κράτους. Δεν υπάρχει όμως καμιά αμφιβολία ότι θα εμφανιστούν. Όλα αυτά σε ένα πλαίσιο αύξησης της παγκόσμιας κατανάλωσης και σε ένα συνεχή αγώνα για τα δικαιώματα στο νερό [Δακορώνια, 2010].

Η παγκόσμια, υφιστάμενη και προβλεπόμενη, υδατική κατανάλωση (υδατική απόληψη). Είναι σαφές ότι η καμπύλη της παγκόσμιας κατανάλωσης επηρεάζεται, κυρίως, από την κατανάλωση στην Ασία(υπερπληθυσμός) και όχι από τη βελτίωση το επιπέδου ζωής.

Για να μη φανούν τα συγκεκριμένα ζητήματα ως υπερβολικά, παρατίθενται σχετικά παραδείγματα, διακρατικών ή ενδοκρατικών υδατικών προβλημάτων. Στη διαδικασία πειράματος της πολιτείας του Κολοράντο [Βλάχος, 1998, 2011], για την αύξηση των βροχοπτώσεων, επιχειρήθηκε μια μετατόπιση των νεφών από μία πολιτεία στη διπλανή της, πράγμα που οδήγησε στα δικαστήρια την πολιτεία που «έκλεψε» τα σύννεφα, με αγωγή της πολιτείας που της «έκλεψαν» τα σύννεφα. Ένα άλλο, διδακτικό παράδειγμα «υδατικού ιμπεριαλισμού» αναφέρεται στη Σαουδική Αραβία. Στη χώρα αυτή, τα μόνα μεγάλα υδατικά αποθέματα, πλην των προερχομένων από αφαλάτωση, αναφέρονται στα, λεγόμενα, απολιθωμένα νερά, υπόγεια νερά που συγκεντρώθηκαν σε τεράστια χρονικά διαστήματα (γεωλογικός χρόνος) και αντλήθηκαν, παρά τις προειδοποιήσεις του ΟΗΕ, σε μερικές δεκαετίες και δεν προλαβαίνουν να ανανεωθούν. Είναι τα νερά που αρδεύουν τις τεράστιες καλλιέργειες σιτηρών στην έρημο της Σαουδικής Αραβίας, που έκαναν τη χώρα αυτή πρώτη στις εξαγωγές σιτηρών στο κόσμο! Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η, εντόνως, αυξανόμενη, λειψυδρία στην έρημο(!), νοικιάζονται τεράστιες εκτάσεις σε άλλες χώρες, με συμφωνίες, στις οποίες περιέχεται η εκμετάλλευση και εξαγωγή του νερού. Το νερό μεταφέρεται στη Σαουδική Αραβία από εκτάσεις π.χ. κατά μήκος του Ανω Νείλου, (περιοχή Gambela της Αιθιοπίας, στα σύνορα με Κένυα και Σουδάν, στα εθνικά πάρκα Gambela, Omo και Mago) [Παυλοπούλου, 2013]. Ο ίδιος ο Νείλος της Αιγύπτου (;) αποτελεί, πλέον, ζήτημα για χώρες (Αιθιοπία, Ουγκάντα, Τανζανία, Ρουάντα, Κένυα, Μπουρούντι, Ερυθραία, Σουδάν) που εμπλέκονται στη ροή του ή στις λεκάνες απορροής των παραποτάμων του και αμφισβητούν την απόλυτη κυριαρχία της Αιγύπτου στο νερό του ποταμού. Πρόκειται για ένα θέμα που αναμένεται να καταστεί πρόβλημα διασυνοριακών και διεθνών εσωτερικών υδάτων [Daoudy, 2008].

Η υδρόσφαιρα στον πλανήτη μας, η ποσότητα δηλαδή του νερού που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε είναι συγκεκριμένη και αναλλοίωτη. Συγκεκριμένη από την αρχική διαμόρφωση της γης και πάντα η ίδια. Νερό δεν μπορούμε να φτιάξουμε και (ευτυχώς) το νερό δεν μπορούμε να το καταστρέψουμε. Επομένως, με μια πεπερασμένη παγκόσμια υδρόσφαιρα, και με τις υδατικές ανάγκες να αυξάνουν με ασύλληπτους ρυθμούς, είναι αναμενόμενο το παγκόσμιο πρόβλημα. Μέρος αυτής της υδρόσφαιρας, πολύ κάτω του 1% του νερού της γης, είναι και το γλυκό νερό για τις ανθρώπινες ανάγκες [Erhardetal., 1979]. Το νερό στο πλανήτη μας χαρακτηρίζεται από μια χωρική, αλλά  και χρονική ανισοκατανομή, διαφορές στην προσφορά ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων (βροχή, χιόνια κ.λπ.) ανάλογα με τη θεωρούμενη περιοχή και την εποχή του έτους.

Οι ειδικές συνθήκες

Γενικά

Σε κάθε θέμα, οι ειδικές συνθήκες, πέραν των γενικών συνθηκών που προσδιορίζουν και οριοθετούν, αρχικώς, το πρόβλημα, έρχονται να μεταβάλλουν τις οριακές συνθήκες και να επιβάλουν τους ειδικούς χαρακτήρες που εκπροσωπούν. Επί πλέον, η γνώση των φυσιοκρατικών συνθηκών και διαδικασιών είναι χρήσιμη για την κατανόηση των προβλημάτων που προκύπτουν από την  υδατική διαχείριση (water management), πολύ δε περισσότερο από την υδατική διακυβέρνηση (water governance), που είναι ένας βαθμός ανώτερος από τη συμβατική διαχείριση και εν χρήσει, ήδη, σε πολλές περιοχές του κόσμου [Στουρνάρας, 2008.1, Stournaras, 2010.1]. Ωστόσο, το νερό εισέρχεται στον 21ο αιώνα με το βάρος σοβαρών προβλημάτων, που πρέπει να επιλυθούν και, το κυριότερο, η επίλυσή τους οφείλει να είναι γενικώς αποδεκτή. Οι αλλαγές και απειλές αυτές είναι:

• ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (χωρική – χρονική ανισοκατανομή, αύξηση πληθυσμού και αναγκών, πραγματική και εικονική ανεπάρκεια, ερημοποίηση)
• ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ (μόλυνση – ρύπανση, υφαλμύρωση παράκτιων υδατικών συστημάτων)
• ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΣ (πόλεμος για το νερό, πόλεμος με το νερό ως όπλο, το νερό θύμα του πολέμου, διασυνοριακά νερά)
• ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
• ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Τα υπόγεια νερά

Η Ελλάδα είναι μια περιοχή, όπως και το σύνολο των χωρών της Μεσογείου, με ξηρή περίοδο του έτους (θέρος, αλλά και άνοιξη – φθινόπωρο), πράγμα που την κάνει να λειτουργεί, κυρίως, με τα υπόγεια νερά, σε αντίθεση με χώρες της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης όπου η κατάσταση είναι διαφορετική, αντίθετη. Ετσι, στην Ευρώπη και στη Ελλάδα, σε σχέση με το περιβάλλον εφαρμογής, πέραν των περιβαλλοντικών ευαισθησιών και απαιτήσεων και, πέραν των δικαιολογημένων, ανησυχιών, το θέμα υδατικό δυναμικό, έχει να κάνει, στον υπέρτατο βαθμό, με τα υπόγεια νερά [Στουρνάρας, 2007]. Τα επιφανειακά νερά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν το καλοκαίρι, λόγω μη ανανέωσης στη διάρκειά του. Ακόμα και τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια έχουν πολύ μικρή λειτουργία σε περίπτωση ανάγκης.

Θεωρώντας το νερό ως στοιχείο περιβάλλοντος

Η διαμόρφωση του περιβάλλοντος εξαρτάται από την ποιοτική και ποσοτική σύσταση της υδρόσφαιρας στο χρόνο. Οι μετασχηματισμοί προκαλούν αλλαγές για τον άνθρωπο ή για την παραδεκτή περιβαλλοντική μετεξέλιξη.

Θεωρώντας το νερό ως ένα φυσικό πόρο

Στην Ελλάδα, το νερό, σε υπερετήσια βάση, είναι ένας φυσικός πόρος ανανεώσιμος, δεδομένου ότι η προσεχής υγρή περίοδος θα καλύψει τα προκύψαντα ελλείμματα από τη φυσική απώλεια (μετασχηματισμό) ή την κατανάλωση του υδατικού δυναμικού. Σε ετήσια ή σε εποχική βάση, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος μη ανανεώσιμος, δεδομένου ότι το διαθέσιμο υδατικό δυναμικό είναι δεδομένο, πεπερασμένο, για τη συγκεκριμένη χρονική διάρκεια (ξηρή περίοδος).

 Υπόγειοι υδατικοί πόροι. Πλεονεκτήματα και Περιορισμοί

• Εμφανίζουν ευαισθησία σε εξωτερικές προσβολές
• Συνδέονται με τα επιφανειακά νερά, καθώς προέρχονται απ’ αυτά (πρωτογενής και δευτερογενής κατείσδυση), αλλά και τα ενισχύουν (εκφόρτιση πηγών στην επιφανειακή απορροή)
• Τα υπόγεια νερά είναι, συνήθως, προσβάσιμα και εκμεταλλεύσιμα από συνηθισμένα υδροληπτικά έργα, παραγωγικά και οικονομικά
• Τα υπόγεια νερά προσφέρουν, συνήθως, μια ποιότητα εξαιρετική, για όλες τις χρήσεις
• Σημαντική είναι, επίσης, η ποιοτική τους σταθερότητα στο χρόνο και η δυνατότητα αυτοκαθαρισμού τους, λόγω της στενής επαφής και σχέσης τους με το γεωλογικό υλικό, με το οποίο ενεργοποιούν συγκεκριμένους μηχανισμούς καθαρισμού
• Τα υπόγεια νερά συγκεντρώνουν και διοχετεύουν θερμότητα, συνδεδεμένη με τη γεωθερμική ροή, φυσική ή τεχνητή (τηλεθέρμανση)
• Χώρες όπως η Ελλάδα, με ξηρή περίοδο του έτους, ζουν, την περίοδο των μεγάλων πιέσεων, με τα υπόγεια νερά

Ο υπόγειος υδατικός πόρος, αναφερόμενος σε ένα συγκεκριμένο και προσδιορισμένο υδροφόρο ορίζοντα, αποτελεί μια έννοια:

• Πολυδιάστατη, γιατί οφείλει να εκφράζεται με όρους ροής και όγκου, ποιότητας, δυνατότητας επανατροφοδοσίας, συνθηκών προσπέλασης, κόστους, ευαισθησίας σε ενέργειες εκμετάλλευσης και σε επιπτώσεις οφειλόμενες σε άλλες δραστηριότητες.
• Σχετική, γιατί η εκμεταλλευσιμότητά του εξαρτάται από κριτήρια των εκμεταλλευτών, καθώς και από κριτήρια «διαιτησίας», γενικότερα από τις αρχές συλλογικής διαχείρισης. Συνολικώς, ο τρόπος προσδιορισμού και εκτιμήσεως ενός υπόγειου υδατικού πόρου εξαρτάται, συγχρόνως, από τον τύπο του υδροφορέα και τις υδατικές χρήσεις. Παρόλα αυτά, η διάσταση του πεδίου του υπόγειου υδατικού πόρου είναι, συνήθως, προνομιακή, εξ αιτίας της φυσικής απλότητάς της και της δυνατότητας σύγκρισής της με επιφανειακές υδατικές ροές και με απολήψεις διαφόρων κλιμάκων στο χώρο.

Ανάμεσα στις πρακτικές που ακολουθούνται στην αντιμετώπιση του θέματος θεώρησης του υδατικού πόρου, δύο είναι οι κυριότερες, αντίθετες, όπως αναμενόταν, μεταξύ τους [Στουρνάρας, 2013].

Η πρώτη, γνωστή ως μαξιμαλιστική θεώρηση, προσομοιάζει τον υπόγειο υδατικό πόρο με το πεδίο τροφοδοσίας όλων των υδροφορέων της περιοχής, πράγμα που περιλαμβάνει ολόκληρη την υπόγεια ροή, διατηρούμενη και εκφραζόμενη από την εκφόρτιση των πηγών και την αποστράγγιση των εσωτερικών υδάτων, αλλά και από τις κρυμμένες και μη διευκρινισμένες υπόγειες ροές, που εξέρχονται από τη συγκεκριμένη περιοχή, προς τη θάλασσα ή προς γειτονικές υδρογεωλογικές ή υδρολογικές λεκάνες ή τις (ανάλογες) αντίστροφες ροές (αφίξεις).

Η δεύτερη, γνωστή ως μινιμαλιστική θεώρηση, συρρικνώνει τον υπόγειο υδατικό πόρο, προσομοιάζοντάς τον με ένα, μοναδικό, πεδίο ροής, μη ελεγχόμενο και συλλεγόμενο από πηγές και ποτάμια, επομένως, με υπόγειες παροχές, διαχεόμενες απ’ ευθείας στη θάλασσα ή στην εξάτμιση.

Ρύπανση και μόλυνση των υδροφόρων οριζόντων

Οι υδροφόροι ορίζοντες, τα υπόγεια νερά, κατά μία βασική αρχή της Περιβαλλοντικής Γεωλογίας, είναι οι τελικοί αποδέκτες όλων των ρύπων που αποτίθενται στο γήινο, υδάτινο και αέριο περιβάλλον. Ο βαθμός ευαισθησίας τους σε ρύπανση, η τρωτότητά τους, είναι συνάρτηση, αφ’ ενός των γεωλογικών κα υδρογεωλογικών συνθηκών του υπό εξέταση υδροφορέα και, αφ’ ετέρου των ιδιοτήτων και χαρακτηριστικών του ρύπου. Από τα στοιχεία αυτά, προκύπτει η δυνατότητα πρόβλεψης μιας ενδεχόμενης ρύπανσης, αλλά και η δυνατότητα αντιμετώπισής της, σε γενικά πλαίσια [Margatetal. 1968, Στουρνάρας, 2007].Το πρόβλημα της ρύπανσης των υπόγειων, αλλά και των επιφανειακών νερών, έχει διογκωθεί, αφ’ ενός, λόγω της τεράστιας αύξησης του όγκου των αποβλήτων και, αφ’ ετέρου, λόγω της μείωσης του όγκου των υδάτινων αποδεκτών των ρύπων, ιδιαιτέρως των υπογείων, λόγω υπεραντλήσεων των υδροφόρων οριζόντων, πράγμα που μειώνει την αραίωση και, επομένως, αυξάνει τη συγκέντρωση του ρύπου στο νερό.

Υδατικό αποτύπωμα

Στην προαναφερθείσα θεώρηση παρεμβαίνει, άμεσα, το θέμα της ποιότητας του φυσικού και χρησιμοποιούμενου νερού και, έμμεσα, το θέμα πραγματικού και εικονικού νερού. Για μια σωστή υδατική διαχείριση και υδατική διακυβέρνηση, είναι απαραίτητο, πέραν των συμβατικών θεωρήσεων των πηγών νερού και των καταναλώσεων κατά χρήση και κατά χρήστη, να υπεισέλθει στο πρόβλημα, και στην επίλυσή του, η χρήση των κατηγοριών νερού (μπλε, πράσινο γκρι νερό), αντιμετωπίζοντας, με ένα διαφορετικό και ολοκληρωμένο τρόπο, την ποιοτική πλευρά του νερού, κατά χρήση. Επίσης, η χρήση της διάκρισης ανάμεσα στο πραγματικό νερό και στο εικονικό νερό (απαιτούμενο  νερό για την παρασκευή ή κατασκευή ενός προϊόντος), όχι μόνο για μια παγκόσμια συμβολή στην υδατική αξιολόγηση των προϊόντων, αλλά και για την υδατική αξιολόγηση των προϊόντων που παράγονται στον κάθε τόπο.

Η κλιματική αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή, για να αποφευχθούν παρανοήσεις, είναι μια παγκόσμια κλιματική μεταβολή, που επιτελείται σε ανθρώπινο, αυτή τη φορά, και όχι γεωλογικό χρόνο, με αίτιο, εν πολλοίς, την ανεξέλεγκτη ανθρώπινη δραστηριότητα. Στην Ελλάδα, από το 1900, υπάρχουν ενόργανες καταγραφές των μετεωρολογικών και κλιματικών δεικτών που δεν επιτρέπουν άλλες ερμηνείες, βασισμένες σε πιθανά ή υποτιθέμενα αίτια. Η κλιματική αλλαγή δεν εκφράζεται ομοιόμορφα στον πλανήτη και, σε γενικές γραμμές, μεταβάλλει την, προϋπάρχουσα, χωρική και χρονική ανισοκατανομή των κλιματικών στοιχείων. Για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο, η μεταβολή αυτή, ως προαναφέρθηκε, εκφράζεται, κυρίως, με μείωση των βροχοπτώσεων και αύξηση των θερμοκρασιών.

Η Επιτροπή Μελέτης των Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής της Τράπεζας της Ελλάδος (Ε.Μ.Ε.Κ.Α.), στην οποία Επιτροπή, ο γράφων έχει την τιμή του επισπεύδοντος για το υδατικό δυναμικό, έχει εκτιμήσει τις αναμενόμενες, περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές, επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής με βάση διάφορα, εξελικτικά,  κλιματικά σενάρια και η πρώτη προσέγγιση εκτίμησε το μακροοικονομικό κόστος προσαρμογής, υπό ακραίες κλιματικές συνθήκες. Η ανάλυση έδειξε ότι τα μέτρα προσαρμογής κατά την περίοδο 2025-2050 αντιστοιχούν στο 1,5% του ΑΕΠ, την περίοδο 2051-2070, σε 0,9% του ΑΕΠ και μετά το 2070 σε 0,1% του ΑΕΠ (εκτιμήσεις προ κορωνοϊού) [ΕΜΕΚΑ, 2011].

Για την περιοχή της Μεσογείου και την Ελληνική επικράτεια, η αύξηση της θερμοκρασίας εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τους 2 βαθμούς Κελσίου, σε συνδυασμό με την αύξηση της συχνότητας, έντασης και διάρκειας των εξαιρετικών καιρικών φαινομένων (καύσωνες, πλημμύρες κ.α.) τα οποία συμπορεύονται με την παγκόσμια αλλαγή. Οι επιπτώσεις, οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές, με τις δύο τελευταίες να είναι και οικονομικές, είναι σοβαρές σε ένα διαπλεκόμενο πλαίσιό των φυσικών πόρων και της πρωτογενούς παραγωγής, αλλά και της δευτερογενούς παραγωγής και των συνδεδεμένων μ’ αυτή, ενεργειών, όπως μεταφορές κ.λπ.

Η διαπίστωση των σοβαρών επιπτώσεων (και) στο υδατικό δυναμικό τη χώρας, στους φυσικούς πόρους που συνδέονται με το νερό, καθώς και στις χρήσεις του έκανε την Ε.Μ.Ε.Κ.Α. να προχωρήσει στη μελέτη της Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή, της οποίας τα πορίσματα συναστούν, σήμερα, την Εθνική Στρατηγική Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή (Ε.Σ.Π.Κ.Α.) [ΕΜΕΚΑ, 2015]. Είναι σαφές ότι οι επιπτώσεις στο υδατικό δυναμικό προκαλούν επιπτώσεις και τους άλλους φυσικούς πόρους, συνδεόμενους με το νερό, (περιβάλλον, δάση, ελεύθερη πανίδα κ.α., αλλά και στην παραγωγή (υλοτομία, αγροτική παραγωγή, κτηνοτροφία, μελισσοκομία, ιχθυοκομία εσωτερικών υδάτων, τουρισμός, κ.α.).

Σε κάθε περίπτωση όμως, η Εθνική Στρατηγική Προστασίας από την Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ) οφείλει να ικανοποιεί τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

—να υφίσταται
—να διαπερνά κάθε τρέχουσα πολιτική (ολοκλήρωση),
—να βασίζεται σε μακροχρόνιο σχεδιασμό και, αντίστοιχα, σε σταδιακή εφαρμογή (ορίζοντας σχεδιασμού) με ταυτόχρονη δυνατότητα ευέλικτης προσαρμογής σε νέα δεδομένα (προσαρμοστική, στρατηγικής προσαρμογής),
—να έχει την κατά το δυνατόν βέλτιστη έκταση και μέγεθος με βάση τους αναμενόμενους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή (βελτιστοποίηση),
—να ανταποκρίνεται στο δημόσιο αίσθημα για δικαιοσύνη και ευθυδικία, προ-κρίνοντας στα μέτρα της τις πλέον ευάλωτες περιοχές και κοινωνικές ομάδες,
—να συμβάλει στην ενδυνάμωση όλων των πτυχών της αναπτυξιακής διαδικασίας (εκσυγχρονισμό υποδομών και δικτύων, εξωστρέφεια, έξυπνη εξειδίκευση περιφερειών και καινοτόμα τραπεζικά και ασφαλιστικά προϊόντα).

Είναι σαφές, επομένως ότι τα χαρακτηριστικά της Κλιματικής Αλλαγής στην Ελλάδα, όχι μόνο είναι ιδιαιτέρως δυσμενή, αλλά επηρεάζουν άμεσα (βροχοπτώσεις)και έμμεσα (θερμοκρασίες) το υδατικό δυναμικό της χώρας και αυτό, με τη σειρά του, όλα τα υπόλοιπα στοιχεία αναπτύξεως.

Πρόσθετα στοιχεία, αρνητικά, για την Ελλάδα:

• Ξηρή περίοδος του υδρολογικού έτους
• Επιδείνωση των συνθηκών λόγω της Κλιματικής Αλλαγής
• Αύξηση των υδατικών πιέσεων
• Ελλειψη περιμετρικών ζωνών προστασίας υδροληψιών για ύδρευση
• Ελλειψη μελετών εσωτερικής και ειδικής τρωτότητας υδατικών σωμάτων
• Κακή εφαρμογή υδρεύσεων, αρδεύσεων και βιομηχανικής χρήσης νερού
• Ελλειψη υδατικής παιδείας
• Μεγάλη καθυστέρηση στην εφαρμογή των Ευρωπαϊκών Οδηγιών

Παγκόσμιοι κανόνες, που κάποτε πρέπει να ισχύσουν και την Ελλάδα

• Οπου οι ανάγκες καλύπτονται από δημόσιο έργο, εν λειτουργία, δεν επιτρέπεται η λειτουργία ιδιωτικών υδροληπτικών έργων
• Οι υδατικές ανάγκες του καθενός συνδέονται με την υδατική ικανότητα – υδατική επάρκεια της κάθε περιοχής
• Θα πρέπει να δημιουργηθεί μια  τοπική, περιφερειακή και εθνική  υδατική περιφρούρηση …
• … Με πρώτο βήμα την αποτροπή της ιδιωτικοποιήσεως

Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας

Ειδικό, αλλά πολύ σπουδαίο ζήτημα, μέσα στο πλαίσιο της οικονομικής διάστασης του νερού, αποτελεί η ιδιωτικοποίηση και εμπορία των υδατικών πόρων, ειδικώς στο θέμα της ύδρευσης, της αστικής χρήσης και της άρδευσης [Στουρνάρας, 2008.1, Αντωνιάδης, 2002]. Η δυναμική επικράτηση της παγκοσμιοποίησης της αγοράς στους περισσότερους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας είναι ήδη, ιστορικό γεγονός. Το κίνητρο της ελεύθερης κατάκτησης επιχειρηματικού κέρδους, έτσι όπως αυτό ορίζεται στις κρατούσες συνθήκες, χωρίς τοπικούς ή και εθνικούς περιορισμούς, είναι ισχυρότατο. Ενισχύεται, μάλιστα, από όλα τα ΜΜΕ και τα άλλα μέσα, με το «μείζον» επιχείρημα ότι τα ιδιωτικο-οικονομικά συστήματα είναι πολύ αποτελεσματικά και, σε τελευταία ανάλυση, πολύ πιο οικονομικά, από αυτά του ευρύτερου δημόσιου τομέα, πράγμα που στο τέλος καταλήγει σε όφελος, όχι των πολιτών, αλλά των καταναλωτών, αλλά όχι των απλών καταναλωτών πόσιμου νερού.Στα πρώτα αρνητικά της παγκοσμιοποίησης συγκαταλέγονται και οι χρεωκοπίες, αδιέξοδα ή και καταρρεύσεις των δημοσίων συστημάτων και οργανισμών υδατικής αξιοποίησης, εκμετάλλευσης και διανομής. Αυτό, είναι αποτέλεσμα της (πραγματικής) μείωσης των σχετικών επενδύσεων, στο πλαίσιο κάποιας, συνειδητής ή όχι, απαξίωσης κεκτημένων. Επί πλέον, οι βασικοί χρηματοπιστωτικοί παράγοντες της παγκοσμιοποίησης, όπως η Διεθνής Τράπεζα [WorldBank, 1987] και άλλοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί, πιέζουν προς την κατεύθυνση της εκχώρησης των υδρευτικών συστημάτων σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Οι εταιρείες αυτές διαχειρίζονται σήμερα το πόσιμο νερό πολύ περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων και είχαν στόχο, μέχρι το έτος 2015, να επεκταθούν στο 75% των Ευρωπαίων και στο 65% των Αμερικανών. Η πλειοψηφία των περιπτώσεων αυτών αναφέρεται σε  περιοχές με δεδομένη την επάρκεια του νερού, ωστόσο η εφαρμογή τέτοιων αποφάσεων σε ξηρές ή ημίξηρες χώρες (π.χ. συγκεκριμένες ζώνες της  Αφρικής και Νότιας  Αμερικής ή Μεσογειακές χώρες) δεν ήταν και δεν μπορεί να είναι το ίδιο εύκολη και αποδοτική, όπως αποδείχτηκε.

Η ιδιωτικοποίηση του νερού, πάντως, εμφανίζεται ως μια ενέργεια που καταργεί τον ανίκανο, αναποτελεσματικό και διεφθαρμένο δημόσιο τομέα (!) και παραδίδει την υδατική διαχείριση στον ιδιωτικό τομέα, τομέα του υγιούς ανταγωνισμού (!) και της κερδοφορίας (για ποιον;). Αν ο καθησυχασμός της κοινής γνώμης βασίζεται στη διαβεβαίωση ή και θεσμοθέτηση του ελέγχου της τιμολόγησης κατά χρήση και κατά χρήστη, αυτό, δεν δεσμεύει τον μελλοντικό διαχειριστή ή τις μελλοντικές κυβερνήσεις. Ωστόσο, πέραν της τιμολόγησης, υπάρχουν και άλλα σοβαρά θέματα, όπως η δυνατότητα εξαγωγής νερού (αν η σύμβαση το επιτρέπει και αν ο διαχειριστής αναμένει μεγαλύτερα κέρδη, σε σχέση με την εσωτερική διάθεση του νερού), η απαγόρευση υδατοσυλλογής από ιδιώτες ή κρατικούς οργανισμούς αφού κάτι τέτοιο θα στερούσε, άμεσα ή έμμεσα, μέρος της πρώτης ύλης της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η παρέμβαση στις χρήσεις γης, αν αυτές περιορίζουν την ποσότητα ή τη συγκέντρωση του υδατικού δυναμικού κ.α.

Το θέμα στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών και του καπιταλισμού

Η βιώσιμη διαχείριση  των υδάτινων πόρων και,  ιδιαιτέρως, το θέμα της επαρκούς και υγιεινής ύδρευσης, αποτέλεσε βασικό θέμα στην ημερήσια διάταξη όλων των τελευταίων σχετικών διεθνών διασκέψεων (Γιοχάνεσμπουργκ, Κιότο, Εβιάν κ.α.). Με πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος ή τις οικολογικές διαστάσεις του υδατικού προβλήματος, προωθείται η ιδιωτικοποίηση της ύδρευσης και αποχέτευσης. Το περίεργο, ανέφερε ο Θ. Ξανθόπουλος σε συνέντευξή του [Ξανθόπουλος, 2000]είναι ότι αγνοούνται επιδεικτικώς οι προειδοποιήσεις διάσημων δυτικών οικονομολόγων, ένθερμων υποστηρικτών της οικονομίας της αγοράς. Ο Lester Carl Thurow, καθηγητής στο ΜΙΤ, στο βιβλίο του «Το μέλλον του καπιταλισμού» δηλώνει ότι «… ο καπιταλισμός έχει απόλυτη ανάγκη από μερικές μακροπρόθεσμες κοινωνικές επενδύσεις για έρευνα και ανάπτυξη στην εκπαίδευση και σε μερικά βασικά αγαθά, με πρώτο, το καθαρό νερό…». Εν τούτοις, χρησιμοποιώντας τα συνήθη κριτήρια της οικονομίας της αγοράς, ο καπιταλισμός αδυνατεί να δει πέραν των επομένων 8-10 χρόνων και, συνήθως, των 3-4 χρόνων. Ο καπιταλισμός, συνεχίζει, έχει τρομερή ανάγκη αυτών των επενδύσεων οι οποίες, όμως, είναι ρητώς απορριπτέες από την εσωτερική του δομή και λογική. Η απάντηση στο πρόβλημα αυτό, έχει δοθεί σύμφωνα με την παραδοσιακή αρχή της «δημόσιας ευθύνης», όπου το κράτος αναγνωρίζει (ή προσποιείται ότι αναγνωρίζει) την αδυναμία του καπιταλισμού, ιεραρχεί τις χρήσεις των εσόδων του και καλύπτει, κατά προτεραιότητα, μακροπρόθεσμες επενδύσεις για παροχή ορισμένων βασικών δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Παρ’ όλα αυτά, αντί να εφαρμοστεί μια ριζική ανασυγκρότηση του, πραγματικώς ασθενούς, δημόσιου τομέα, αυτός υποβαθμίζεται συνειδητά, αγνοώντας, πιο σωστά παραβλέποντας, ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία, λόγω δομικής αδυναμίας, δεν μπορεί να τον υποκαταστήσει ή να τον αντικαταστήσει σε μερικές από τις θεμελιώδεις λειτουργίες του.

Παραδείγματα

Η διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση «Φίλοι της Γης» καταγγέλλει ότι διεθνείς χρηματοδοτικοί φορείς, σε συνεργασία με πολυεθνικές επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στο εμπόριο του ύδατος, συνδυάζουν την παροχή δανείων στις φτωχές χώρες, με την υποχρέωση ιδιωτικοποίησης της ύδρευσής τους. Μια σειρά τέτοιες χώρες, όπως η Μοζαμβίκη, η Νιγηρία, η Ονδούρα, η Κένυα κ.α. προχώρησαν στην εφαρμογή τέτοιων πολιτικών και συμφωνιών και αυτό είναι μόνο η αρχή, καθώς, πολλές χώρες είναι έτοιμες να προσχωρήσουν στην ιδιωτικοποίηση του νερού τους.  Τα αποτελέσματα ήταν, βεβαίως, εξαιρετικώς δυσάρεστα, δεδομένου ότι οι πιο φτωχοί κάτοικοι των χωρών αυτών περιθωριοποιήθηκαν περισσότερο, καταφεύγοντας σε, ποιοτικά, επισφαλείς πηγές νερού. Ενα κύμα ιδιωτικοποιήσεων στις χώρες του προηγμένου καπιταλισμού, ιδίως την τελευταία εικοσαετία, έχει φέρει πάνω από 500 εκατομμύρια ανθρώπων να εξαρτώνται υδρευτικά από ιδιωτικές εταιρείες, σε αντίθεση με 50  εκατομμύρια τη δεκαετία του ΄90 και με τάση, ο αριθμός αυτός, να αυξηθεί στο 1.2 δις, μετά το έτος 2015. Ορισμένες εταιρείες, που επένδυσαν μεγάλα ποσά σε εξοπλισμό και τεχνολογία, κυριαρχούν στην αγορά του νερού. Για τον Ευρωπαϊκό χώρο, ξεχωρίζουν οι Γαλλικές (πολυεθνικές, στην πραγματικότητα) εταιρείες Vivendi Universal και Suez. Η Vivendi Environmental (Veolia) αποτελεί ένα τμήμα ενός κολοσσού σε αντικείμενα ύδρευσης, αποχέτευσης, ενέργειας, μεταφορών, ΜΜΕ, οπτικοακουστικών μέσων (Universal Studios) κ.α. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το διεθνές εμπόριο (GATS), αξίωσε την απελευθέρωση της αγοράς περιβαλλοντικών υπηρεσιών, μέσα στις οποίες υπηρεσίες, δεσπόζουσα θέση κατέχουν η ύδρευση και η αποχέτευση [Directive, 2000]. Ετσι, πριμοδοτείται, ουσιαστικά, η επέκταση των πολυεθνικών του νερού και αγνοούνται επιμόνως οι αντιδράσεις ή, έστω, επιφυλάξεις των επιστημονικών φορέων και των οικολογικών κινημάτων, αλλά και οι δυσάρεστες κοινωνικές εμπειρίες σε πολλές από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επέβαλαν στη Γκάνα αύξηση των τιμολογίων του νερού κατά 90%. Η ίδια οργάνωση δημοσιοποιεί στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία υπάρχουν νοικοκυριά (Ινδία κ.α.) που δαπανούν το 25% του εισοδήματός τους στο νερό. Στην πολιτεία Cochobamba της Βολιβίας, η κοινοπραξία της Αμερικανικής Bechtel και της Ιταλικής Edison, επέβαλε στην ύδρευση αυξήσεις 300% (!), γεγονός που οδήγησε σε εξέγερση με έναν νεκρό και πολλούς τραυματίες, με τελικό αποτέλεσμα την ακύρωση της ίδιας της ιδιωτικοποίησης. Υποστηρίζεται, ακόμα, (Φίλοι της Γης) ότι οι τέσσερις μεγαλύτερες εταιρείες εμπορίας νερού (Suez, Vivendi, Thames Water, Wessex Water) περιλαμβάνονται στους μεγαλύτερους ρυπαντές της Βρετανίας.

Πέραν  της ιδιωτικοποίησης, στο επίπεδο των συνθηκών της παγκόσμιας ύδρευσης,  από τα στοιχεία της UNICEF (Water Crisis, Global Health Organization data) προκύπτει ότι μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού (ολόκληρη η Αφρική, πλην Λιβύης, η Μαδαγασκάρη, δύο χώρες της Κεντρικής (Γουατεμάλα, Νικαράγουα) και δύο της Νοτίου Αμερικής (Βολιβία, Περού), η Υεμένη, το Ομάν, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, η Ινδία, η Μυανμάρ, οι μικρές ενδιάμεσες χώρες, η Β. Κορέα) εμφανίζουν υψηλό ποσοστό ασθενειών οφειλομένων στη χρήση μη υγιεινού νερού και τα στοιχεία αυτά βρίσκονται υπό αναθεώρηση επί τα χείρω.

Εξέλιξη της αντιμετώπισης του νερού

Σε μια ιστορική θεώρηση, πολλοί προσπάθησαν να αποδώσουν την επίδραση του ίδιου του νερού, με τη χρήση ποιοτικών ρηματικών όρων, στο επίπεδο χρήσης του νερού και ικανοποίησης των υδατικών και άλλων αναγκών. Αρχίζουν, συνήθως, με την περιγραφή του αρχικού θεμελιώδους σταδίου, όπου ο άνθρωπος χρειάζεται π.χ. ένα ή δύο λίτρα νερού ημερησίως, για την επιβίωσή του, αναλόγως, βεβαίως, των κλιματικών συνθηκών. Τα τρία στάδια, που ακολουθούν, επηρεάζονται και χαρακτηρίζονται από τη χρήση του νερού:

• Στο αρχικό στάδιο, περιγράφεται μια κοινωνία προσανατολισμένη στον εφοδιασμό, που θα επικρατήσει όσο η προμήθεια νερού είναι εξασφαλισμένη και τα περισσότερα ποτάμια είναι μη διευθετημένα. Στις λεκάνες απορροής επιτελούνται δραστηριότητες μικρής κλίμακας. Το νερό αντιμετωπίζεται ως ένα ελεύθερο αγαθό.
• Η απαίτηση σε προμήθεια νερού αυξάνει στο επόμενο στάδιο. Υδατικοί πόροι χρησιμοποιούνται για πολλαπλούς σκοπούς και ρυθμίζονται με τη ρύθμιση επιφανειακών και υπογείων δεξαμενών. Αντιμετωπίζονται μεταφορές νερού από μια λεκάνη απορροής ποταμού σε άλλη. Τεχνητός εμπλουτισμός χρησιμοποιείται για τη αύξηση των αποθεμάτων υπογείων υδάτων. Το νερό αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό. Στο στάδιο αυτό, μπορεί κανείς να αναγνωρίσει τις σημερινές, λιγότερο αναπτυγμένες κοινωνίες της Ευρώπης και της Β. Αμερικής.
• Στο τελικό στάδιο, οι υδατικοί πόροι έχουν αξιοποιηθεί ή εκμεταλλευτεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να εμφανίζεται μια αστραπιαία αύξηση στα ελάχιστα κόστη, που αφορούν την ανάπτυξη των υδατικών πόρων και της προμήθειας νερού. Η κοινωνία μετατρέπεται σε κοινωνία, που απαιτεί περισσότερο νερό, καθώς εκεί την έχει οδηγήσει το καθορισμένο επίπεδο ανεκτής ή επιθυμητής διαβίωσης και το κόστος γίνεται ένας σπουδαίος παράγοντας. Η έννοια της ευρέως διαχειριζόμενης υδρολογικής λεκάνης είναι παρούσα με τον πιο αναπτυγμένο τρόπο. Το νερό είναι, πλέον, ένας οικονομικός (και όχι μόνο) πόρος. Στο στάδιο αυτό, μπορεί κανείς να αναγνωρίσει τις σημερινές, πλήρως αναπτυγμένες, κοινωνίες της Ευρώπης και της Β. Αμερικής.

Η αξιολόγηση και τα συμπεράσματα από τη θεώρηση αυτή (πρέπει να είναι) είναι διαφορετικά, για χώρες με συνεχή προσφορά νερού (υδατική επάρκεια)  και για χώρες με ξηρή περίοδο του έτους και, συγχρόνως, αυξημένες ανάγκες κατανάλωσης νερού, όπως η Ελλάδα (υδατική ανεπάρκεια). Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο δεν γίνεται ταυτόχρονα για όλες τις περιοχές, αφού είναι συνάρτηση της οικονομικής ανάπτυξης και της ιστορικής φάσης στην οποία ευρίσκεται η θεωρούμενη περιοχή. Το τελευταίο, πάντως, στάδιο έχει φτάσει σήμερα για πολλές περιοχές του πλανήτη και αυτό γίνεται φανερό με τη θεώρηση όλων των μέσων που έχουν χρησιμοποιηθεί στην ανάπτυξη των υδατικών πόρων, στο πλαίσιο ενός πλήρως αναρρυθμισμένου συστήματος υδρολογικής διαχείρισης. Στο στάδιο αυτό, επίσης, δεν έχει μείνει τίποτε περισσότερο από το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη μη συμβατικών μέσων  παραγωγής πηγών νερού και ενέργειας.

Η βάση όλων των  παραπάνω θέσεων είναι πολύ απλή. Υπάρχει μία παγκόσμια υδρόσφαιρα, συγκεκριμένη, πεπερασμένη με χαρακτηριστική ανομοιογένεια και ανισοκατανομή, χωρική (δεν βρέχει παντού το ίδιο) και χρονική (δεν βρέχει σε κάθε περιοχή πάντα) [Vander Leeden, 1975]. Από την άλλη, υπάρχει ένας παγκόσμιος πληθυσμός, που καταναλώνει αυτό το συγκεκριμένο και πεπερασμένο νερό, το οποίο νερό, την ίδια στιγμή, θα πρέπει να καταναλωθεί και από τα ζώα, ελεύθερα, κτηνοτροφικά και οικόσιτα, από τα φυτά, άγρια και καλλιεργούμενα και από το περιβάλλον , ανόργανο και οργανικό. Αυτός ο πληθυσμός, εμφανίζει ένα ρυθμό κατανάλωσης που, ολοένα, αυξάνει λόγω αύξησης του πληθυσμού αυτού, λόγω βελτίωσης του επιπέδου ζωής, που συνδέεται άμεσα με την  κατανάλωση νερού, λόγω επιβίωσης και καλλιέργειας σε άνυδρες περιοχές και λόγω μεγάλης υδατικής κατανάλωσης εικονικού νερού, του νερού που απαιτείται για την παρασκευή βιομηχανικών και κάθε άλλου είδους προϊόντων. Αν εξαιρέσει κανείς τις χώρες της βόρειας και,  εν μέρει, της κεντρικής Ευρώπης και Αμερικής, οι υπόλοιπες χώρες αντιμετωπίζουν ένα υδατικό έλλειμμα, που αυξάνεται συνεχώς. Στο πεδίο αυτό εντάσσονται οι διακρατικές διενέξεις [Μάζης, 2001] και οι διεθνείς προσπάθειες για επίλυση των διαφορών αυτών, που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν φαινόμενα, όπως η Υδροσχιζοφρένεια και η Υδροηγεμονία, με τη βοήθεια (και) της Υδροδιπλωματίας [Στουρνάρας, 2013]. Το πλέγμα των διεθνών διενέξεων, αλλά και συνεργασιών, σε όλο το φάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, σε διεκδικούμενα, διακρατικά, εκχωρούμενα ή περιφρουρούμενα νερά, είναι τεράστιο και καθορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό και την ειρηνική συνύπαρξη, ασφάλεια και συνεργασία των λαών [Robinson, 1993].

Ιδιωτικοποιήσεις στην Ελλάδα

Τα τελευταία χρόνια, αναζωπυρώθηκαν τα σενάρια, και στην Ελλάδα, περί εισόδου ιδιωτών σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ για τις οποίες το ΣτΕ με τελεσίδικη και αμετάκλητη απόφαση του, μπλόκαρε το σχέδιο μεταβίβασης των πλειοψηφικών πακέτων. Ωστόσο, υπάρχει η δυνατότητα για τη πώληση του 49% των μετοχών τους σε ιδιώτες επενδυτές, όπως αναφέρεται άλλωστε και στο νέο επενδυτικό πλάνο του ΤΑΙΠΕΔ. Ανοιχτό είναι και το ενδεχόμενο να παραχωρηθεί και το management. Από την άλλη πλευρά, των υπευθύνων κυβερνήσεων, τονίζεται ότι οι εταιρείες ύδρευσης και αποχέτευσης θα  παραμείνουν υπό κρατικό έλεγχο [ΥΠΑΝ, 2003].

Τα σενάρια ενισχύονται και από τις πληροφορίες που ήθελαν τις οικονομικές υπηρεσίες της ΕΥΔΑΠ να προχωρούν τις διαδικασίες για την διανομή μερίσματος στους μετόχους, που θα έπρεπε να γίνει και που είχε προκαλέσει αναστάτωση στους εργαζομένους της εταιρείας. Η υποχρέωση για διανομή μερίσματος αποτελούσε προαπαιτούμενο του σχεδιασμού για την ιδιωτικοποίηση της εταιρείας. Επίσης, στην ιστοσελίδα του ΤΑΙΠΕΔ, γινόταν σαφής αναφορά στο σχέδιο ιδιωτικοποίησης των ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ως δεδομένη θα πρέπει να θεωρείται η είσοδος ιδιωτών στην αγορά νερού της χώρας. Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό θα γίνει μέσα από συμπράξεις με το δημόσιο και τους Δήμους για την εκτέλεση έργων επεκτάσεων και ανακατασκευής δικτύων καθώς και της συντήρησης τους. Η αποπληρωμή θα γίνεται με πληρωμές διαθεσιμότητας. Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές θα πληρώνονται για τα έργα που εκτέλεσαν, απευθείας από τους λογαριασμούς ύδρευσης.

Οι συμπράξεις αυτές, όπως περιγράφονται, ακυρώνουν μια προσπάθεια εφησυχασμού της κοινής γνώμης ότι η, ενδεχόμενη, ιδιωτικοποίηση αφορά μόνο μεγάλες πόλεις ή περιοχές και ότι οι μικρές πόλεις και τα νησιά δεν κινδυνεύουν από κάτι τέτοιο, αφού, όπως υποστηρίζεται, οι μικροί αριθμοί καταναλώσεων δεν είναι κίνητρο για τους ιδιώτες επενδυτές.

Τομείς κινδύνων από την ιδιωτικοποίηση

Τιμολόγηση κατά χρήση και κατά χρήστη

Αυτό, είναι επιδιωκόμενο γιατί δεν επιτρέπεται π.χ. να χρεώνεται, με το ίδιο τιμολόγιο, το νερό ύδρευσης και το νερό που καταναλώνεται π.χ. για μια πισίνα. Η λογική της υδατικής διαχείρισης πρέπει να επιτελείται με βάση την ανταποδοτικότητα και όχι το κέρδος του επενδυτή.

Απαγόρευση ιδιωτικής ή δημοτικής υδατοσυλλογής

Στέρηση από τον επενδυτή της πρώτης ύλης και αθέμιτος ανταγωνισμός εκ μέρους των πολιτών και των ΟΤΑ

Εξαγωγή νερού

Αν προβλέπεται από τη σύμβαση εκχώρησης και αν είναι πλέον επικερδής, σε σχέση με τη διάθεση στην εσωτερική αγορά

Παρέμβαση στις χρήσεις γης

Αν αυτές επηρεάζουν την ποσότητα ή την συγκέντρωση υδατικού δυναμικού

Γεωγραφικά και υδρολογικά κριτήρια εφαρμογής

Σύνδεση της ιδιωτικοποίηση και της υδατικής επάρκειας ή υπερεπάρκειας (Β. Ευρώπη, Καναδάς, Β. ΗΠΑ, Βραζιλία, Ρωσία κ.λπ.)

Το πλαίσιο της υδατικής θεώρησης και αξιολόγησης

Η  ιδιωτικοποίηση του νερού αποτέλεσε το κύριο αντικείμενο του παρόντος κειμένου. Ωστόσο, χρησιμοποιήθηκαν και μερικά άλλα στοιχεία, συνοπτικά ή, σε ένα βαθμό εκτεταμένα,  όπως τα παγκόσμια υδατικά προβλήματα, η κλιματική αλλαγή και τα υπόγεια νερά, ενώ, άλλα, έμειναν σε μια απλή αναφορά. Αυτό έγινε για να συνειδητοποιηθεί ότι το υδατικό πρόβλημα είναι μεγάλο, είναι σοβαρό, είναι παγκόσμιο, είναι επίκαιρο, άπτεται κλιματικών, οικονομικών και πολιτικών παραγόντων και έχει ενταχθεί στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Κανένα σύστημα υδατικής διαχείρισης, όσο μικρό κι αν είναι, δεν θα μείνει στο απυρόβλητο, είτε από τα παγκόσμια κέντρα ανακατανομής των φυσικών πόρων, ανακατανομής του πλούτου, είτε από τις διακρατικές διαμάχες ή διεκδικήσεις, αντίθετα, θα χρησιμοποιηθεί και ως όπλο. Επομένως, οι πολίτες θα πρέπει να αναγνωρίσουν τις τεράστιες δυσκολίες που υπάρχουν ή θα εμφανιστούν, για τις κυβερνήσεις και την Αυτοδιοίκηση, και να στηρίξουν κάθε αναπτυξιακή προσπάθεια, στο πλαίσιο, όμως της αυτοδιαχείρισης και της υπεράσπισης του βασικού δικαιώματος του πολίτη για επαρκές και κατάλληλο νερό, σε τιμή που θα καλύπτει, μόνο, τα έξοδα λειτουργίας, προστασίας, προοπτικής και συντήρησης του υδατικού δικτύου.

—

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ Κ. (2002), Προστασία και διοικητική διαχείριση των φυσικών πόρων και το περιβάλλοντος. Η εμπειρία του «Συνηγόρου του Πολίτη», παρουσίαση στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

ΔΑΚΟΡΩΝΙΑ Ε. (2010) Το δικαίωμα στο νερό: Νομικό Πλαίσιο Προστασίας, AQUA 2010, Ειδική Συνεδρία: Το Νερό και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο πλαίσιο της εκπαίδευσης για την Αειφόρα Ανάπτυξη

DAOUDY M. (2008) Hydro-hegemony and international water law: laying claims to water rights, Water Policy 10 Supplement, p. 89-102

DIRECTIVE 2000/60/EC (2000): European Parliament and the Council of 23 October 2000 establishing a framework for community action in the field of water policy. Off. J. Eur. Communities. L 327, 22.12.2000

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ (Ε.ΜΕ.Κ.Α.), (2011), Οι περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα, Τράπεζα της Ελλάδος

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ (Ε.ΜΕ.Κ.Α.), (2015), Εθνική Στρατηγική  για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, Τράπεζα της Ελλάδος

ERHARD – CASSEGRAIN A., MARGAT J., 1979 L’eau, matière première. Resources, Utilisations, Besoins et Demandes, Coût et Prix, Prélèvements et Consommations. Aide-mémoire terminologique, B.R.G.M. 78 SGN 674 HYD, Orléans

MARGAT, J. (1968) Vulnérabilité des nappes d’eau souterraine à la pollution, Doc. BRGM 68 SGL 198 HYD, Orléans

ΜΑΖΗΣ Ι.Θ. 2001, Γεωπολιτική των υδάτων στη Μέση Ανατολή (Αραβικές χώρες-Ισραήλ-Τουρκία), Εκδόσεις Παπαζήση

ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ Ν. (2013) Οι Σαουδάραβες «κλέβουν» νερό από τον Νείλο,  Εφημερίδα Τύπος της Κυριακής, 13 Ιανουαρίου 2013

ROBINSON N.A., 1993, Universal and national trends in international environmental law, Environmental Policy and Law, 23 (3/4), p. 148-155

STOURNARAS G. (2006) Integrated transboundary groundwater resources management”, International Conference AQUA 2006, Water Science and Technology, Integrated Management of Water Resources, Athens

ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ Γ., (2007) Νερό. Περιβαλλοντική Διάσταση και διαδρομή, Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη

ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ Γ. (2008.1) Yδατικό μέλλον σε ένα συμβιωτικό πλανήτη, AQUA 2008, 3ο Διεθνές Συνέδριο Επιστήμης και Τεχνολογίας νερού, Ολοκληρωμένη διαχείριση υδατικών πόρων με  έμφαση στο κλίμα, 16-19 Οκτωβρίου 2008, Αθήνα

STOURNARAS G.  (2008.3) Hydrogeology and vulnerability of limited extension fissured rocks islands, Ecohydrology & Hydrobiology, Vol. 8, N0 2-4, p. 391-399

STOURNARAS G. (2010.1) Towards Engineering Harmony between Water, Ecosystem and Society, Inter Academy Panel (IAP) Water Programme, 3^RD European Regional Workshop, Zakopane (Poland) September 10-12

STOURNARAS G. (2010.2) Water and Geology in the Mediterranean, (G. Holst-Warhaft, T. Steenhuis Eds) Losing Paradise. The Water Crisis in Mediterranean, Ashgate Eds

ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣΓ. (2013) ΘέματαΥδατικήςκαιΟικολογικήςΠολιτικής. Υδροσχιζοφρένεια, Υδροηγεμονία, Υδροδιπλωματία, ΕκδόσειςΔίαυλος

VAN der LEEDEN, 1975 Water resources of the world, Water Information Centre Inc., New York

VLACHOS E. (1998) Predicting Hydrodiplomacy in the 21th century, Water Resources Update, Springer

ΒΛΑΧΟΣ Ε. (2011) Τρία κλειδιά για τη σωστή διαχείριση του νερού, Συνέντευξη στη Γ. Μυρτσιώτη, Εφημερίδα Καθημερινή

WORLD BANK (1987) Water Resources Management in South Eastern Europe, Volume I, Issues and Directions

ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ Θ., (2000) Τετράγωνη λογική στον κύκλο του νερού, Ελευθεροτυπία, Αφιέρωμα «Νερό. Ερχεται βροχή, έρχεται δίψα»,, 11 Νοεμβρίου, Αθήνα.

ΥΠΑΝ (2003),  Σχέδιο Προγράμματος Διαχείρισης Των Υδατικών Πόρων Της Χώρας, Αθήνα.

ΣΗΜ.: Το Αρθρο είναι απόσπασμα από σχετικό κείμενο του συγγραφέα, που περιλαμβάνεται στον υπό έκδοση Τιμητικό Τόμο της Αδελφότητας των εν Αθήναις Τηνίων, για τον ιστορικό  ερευνητή Κώστα Δανούση

(Πηγή: imerodromos.gr)

Η Αρκτική είναι «εμπύρετη» – τουλάχιστον κάποια μέρη της. Και αυτό ανησυχεί τους επιστήμονες για τις ενδεχόμενες επιπτώσεις και στον υπόλοιπο κόσμο.

Αυτή η φωτογραφία που τραβήχτηκε την Παρασκευή 19 Ιουνίου 2020 από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής ECMWF Copernicus δείχνει τη θερμοκρασία της επιφάνειας της γης στην περιοχή της Σιβηρίας. Μια θερμοκρασία-ρεκόρ 38 βαθμών Κελσίου καταγράφηκε στην πόλη της Αρκτικής, Βερκχογιάνσκ, το Σάββατο 20 Ιουνίου, σε ένα παρατεταμένο κύμα θερμότητας που έχει προκαλέσει ανησυχία στους επιστήμονες σε όλο τον κόσμο.
ECMWF COPERNICUS CLIMATE CHANGE SERVICE VIA AP

Το θερμόμετρο έφτασε στα επίπεδα ρεκόρ των 38 βαθμών Κελσίου στη ρωσική πόλη Βερκχογιάνσκ το Σάββατο, μια θερμοκρασία που θα σήμαινε πυρετό για ένα άτομο – αλλά εδώ πρόκειται για τη Σιβηρία, γνωστή για τις πολικές συνθήκες της. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός δήλωσε την Τρίτη ότι προσπαθεί να επαληθεύσει αυτή τη θερμοκρασία, η οποία θα ήταν άνευ προηγουμένου για την περιοχή βόρεια του Αρκτικού Κύκλου.

OLGA BURTSEVA VIA AP

«Η Αρκτική κυριολεκτικά και μεταφορικά φλέγεται – θερμαίνεται, δηλαδή, πολύ πιο γρήγορα από ό,τι πιστεύαμε εξαιτίας των αυξανόμενων επίπεδων διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα – και αυτή η θέρμανση οδηγεί σε ταχύ λιώσιμο των πάγων και αύξηση των πυρκαγιών» εξήγησε ο πρύτανης της περιβαλλοντικής σχολής του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, Τζόναθαν Οβερπεκ.

«Η αύξηση της θερμοκρασίας στη Σιβηρία είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι σημαντικών διαστάσεων», τόνισε.

OLGA BURTSEVA VIA AP

Μεγάλο μέρος της Σιβηρίας είχε υψηλές θερμοκρασίες φέτος, πολύ πέρα ​​από την υπερβολική για την περιοχή ζέστη. Από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο, η μέση θερμοκρασία στη βόρεια-κεντρική Σιβηρία ήταν περίπου 8 βαθμοί Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, σύμφωνα με την μη κερδοσκοπική οργάνωση Berkeley Earth.

Η Σιβηρία έχει μπει στο βιβλίο Γκίνες για τις ακραίες θερμοκρασίες της. Τώρα είναι ένα μέρος όπου το θερμόμετρο ανέβηκε κατά 106 βαθμούς Κελσίου, από το χαμηλό των -68 βαθμών Κελσίου στους 38 βαθμούς Κελσίου.

YEVGENY SOFRONEYEV VIA GETTY IMAGES

Για τους κατοίκους της Σάκχα στη Ρωσική Αρκτική, ένα κύμα θερμότητας δεν είναι απαραίτητα κακό. Για πρώτη φορά κάνουν ηλιοθεραπεία!

Αλλά για τους επιστήμονες «τα κουδούνια συναγερμού χτυπούν δυνατά», προειδοποίησε ο Οβερπεκ.

OLGA BURTSEVA VIA AP

Τέτοια παρατεταμένη ζέστη στην περιοχή δεν έχει καταγραφεί εδώ και χιλιάδες χρόνια «και είναι ένα ακόμη σημάδι ότι η Αρκτική ενισχύει την υπερθέρμανση του πλανήτη ακόμη περισσότερο από ό,τι νομίζαμε», δήλωσε ο Οβερπεκ.

Οι ρωσικές περιοχές της Αρκτικής συγκαταλέγονται ανάμεσα στις ταχύτερα θερμαινόμενες του πλανήτη.

Η θερμοκρασία της Γης τις τελευταίες δεκαετίες αυξάνεται, κατά μέσο όρο, κατά 0,18 βαθμούς Κελσίου κάθε 10 χρόνια. Αλλά στη Ρωσία αυξάνεται κατά 0,47 βαθμούς Κελσίου – και στη Ρωσική Αρκτική κατά 0,69 βαθμούς Κελσίου κάθε δεκαετία, σύμφωνα με τον Αντρέι Κισέλιοφ, επικεφαλής επιστήμονα στο Γεωφυσικό Παρατηρητήριο Voeikov με έδρα τη Μόσχα.

«Από αυτή την άποψη, είμαστε μπροστά από ολόκληρο τον πλανήτη», είπε ο Κισέλιοφ.

Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες στη Σιβηρία έχουν συνδεθεί με τις παρατεταμένες πυρκαγιές που αυξάνονται όλο και περισσότερο κάθε χρόνο και την απόψυξη του μόνιμου παγετού – κάτι που αποτελεί τεράστιο πρόβλημα επειδή τα κτίρια και οι αγωγοί είναι χτισμένα πάνω του. Η τήξη του Μόνιμα παγωμένου εδάφους απελευθερώνει επίσης περισσότερα αέρια εγκλωβισμού της θερμότητας και στεγνώνει το χώμα, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πυρκαγιές.

YEVGENY SOFRONEYEV VIA GETTY IMAGES

«Σε αυτήν την περίπτωση είναι ακόμη πιο σοβαρό, γιατί ο προηγούμενος χειμώνας ήταν ήδη ασυνήθιστα ζεστός», δήλωσε ο Βλαντιμίρ Ρομανόφσκι, που από το Πανεπιστήμιο Fairbanks της Αλάσκας.

Μια καταστροφική διαρροή πετρελαίου μετά από κατάρρευση δεξαμενής τον περασμένο μήνα κοντά στην πόλη Νόριλσκ της Αρκτικής ευθύνεται εν μέρει για αυτή την τήξη.

ASSOCIATED PRESS

Το 2011, μέρος ενός συγκροτήματος κατοικιών στο Γιακούτσκ, τη μεγαλύτερη πόλη της Σάχα, κατέρρευσε λόγω απόψυξης και καθίζησης του εδάφους.

Τον περασμένο Αύγουστο, περισσότερα από 4 εκατομμύρια εκτάρια δασών στη Σιβηρία κάηκαν, σύμφωνα με την Greenpeace. Φέτος, οι πυρκαγιές έχουν ήδη αρχίσει να μαίνονται πολύ νωρίτερα από τη συνηθισμένη έναρξη τον Ιούλιο, δήλωσε ο Βλαντιμίρ Τσούροφ, διευθυντής της Greenpeace στη Ρωσία.

Ο συνεχόμενος ζεστός καιρός, ειδικά αν συνδυαστεί με πυρκαγιές, προκαλεί την απόψυξη του παγωμένου εδάφους ακόμη γρηγορότερα, γεγονός που με τη σειρά του επιδεινώνει την υπερθέρμανση του πλανήτη, απελευθερώνοντας μεγάλες ποσότητες μεθανίου – ένα ισχυρό αέριο θερμοκηπίου που είναι 28 φορές ισχυρότερο από το διοξείδιο του άνθρακα.

Και αυτό που συμβαίνει στην Αρκτική μπορεί ακόμη και να επηρεάσει τον καιρό στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.

ASSOCIATED PRESS

Το καλοκαίρι, η ασυνήθιστη θέρμανση μειώνει τη διαφορά θερμοκρασίας και πίεσης μεταξύ της Αρκτικής και των χαμηλότερων γεωγραφικών περιοχών όπου ζουν περισσότεροι άνθρωποι. Αυτό φαίνεται να εξασθενεί και μερικές φορές ακόμη και να σταματάει τον αεροχείμαρρο, πράγμα που σημαίνει ότι καιρικά συστήματα, όπως αυτά που φέρνουν υπερβολική ζέστη ή βροχή, μπορούν να παραμείνουν στα ίδια μέρη για πολλές μέρες.

Σύμφωνα με μετεωρολόγους, ένας συνδυασμός παραγόντων – όπως ένα σύστημα υψηλής πίεσης με καθαρό ουρανό και τον ήλιο να βρίσκεται πολύ υψηλά – συνέβαλαν στην αύξηση της θερμοκρασίας της Σιβηρίας.

«Η επιφάνεια του εδάφους θερμαίνεται έντονα. Οι νύχτες είναι πολύ ζεστές, ο αέρας δεν έχει χρόνο να κρυώσει και συνεχίζει να ζεσταίνεται για αρκετές ημέρες», εξηγούν οι ειδικοί.

Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η άνοδος αυτή είναι ενδεικτική μιας πολύ μεγαλύτερης τάσης υπερθέρμανσης του πλανήτη.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

Αρσενικό σε καστανό ρύζι και υδράργυρος σε ψάρια είναι μερικές από τις βλαβερές ουσίες που εντοπίστηκαν σε τρόφιμα που θεωρούμε υγιεινά. Τι σημαίνει αυτό για την υγεία μας και με ποιον τρόπο μπορούμε να την προφυλάξουμε;

Σε ανησυχητικά συμπεράσματα κατέληξε μια νέα βρετανική μελέτη: ότι το καστανό και βιολογικό ρύζι περιέχουν σημαντικά υψηλότερες ποσότητες αρσενικού απ’ ό,τι το λευκό ρύζι, παρόλο που το τελευταίο θεωρείται συνήθως λιγότερο υγιεινό. Όπως προειδοποιεί η Ρουθ Φέρτσαϊλντ, λέκτορας Διατροφής στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ, η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αρσενικού για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει καρκίνο.

Η συγκεκριμένη χημική ουσία συγκεντρώνεται στον φλοιό του ρυζιού, που αφαιρείται στο λευκό, αλλά διατηρείται στο καστανό ρύζι. Έτσι, παρόλο που η κατανάλωση του φλοιού του ρυζιού έχει συνδεθεί με την πρόσληψη ωφέλιμων φυτικών ινών, η καινούρια έρευνα προκαλεί προβληματισμούς. Τι μπορούμε να τρώμε με ασφάλεια, τελικά;

Αρσενικό στο ρύζι

Καθησυχαστική εμφανίζεται η ειδικός στην περίπτωση των ενηλίκων, διευκρινίζοντας ότι «ακόμα και να τρώμε ένα κιλό μαγειρεμένο καστανό ρύζι την ημέρα, είναι απίθανο να υπερκαταναλώσουμε αρσενικό. Επιπλέον, ως προϊόν ολικής άλεσης το καστανό ρύζι θα μας προσφέρει περισσότερες φυτικές ίνες, καθώς και ένα πλήθος από βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και ωφέλιμα λιπαρά οξέα».

Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών κινδυνεύουν περισσότερο να υπερκαταναλώσουν αρσενικό από το ρύζι, αλλά αυτός ο κίνδυνος μπορεί να αντισταθμιστεί από μια πλούσια και ισορροπημένη διατροφή, όπως συμβουλεύει η διατροφολόγος. «Μπορείτε επίσης να μειώσετε το αρσενικό στο ρύζι κατά 80% ξεπλένοντάς το και μαγειρεύοντάς το σε μεγάλες ποσότητες νερού».

Υδράργυρος στο ψάρι

Η αρθρογράφος επισημαίνει επίσης ότι κάποια ψάρια, ειδικά τα μεγαλύτερου μεγέθους όπως ο καρχαρίας, ο ξιφίας και ο τόνος, που βρίσκονται ψηλότερα στην τροφική αλυσίδα, περιέχουν σημαντικές ποσότητες υδραργύρου. Το συγκεκριμένο χημικό έχει τοξική δράση για τον άνθρωπο, προκαλώντας βλάβες στα νεφρά και επηρεάζοντας την ανάπτυξη του εγκεφάλου στα έμβρυα και τα βρέφη.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων τοποθετεί την ασφαλή κατανάλωση υδραργύρου σε 1,3 μικρογραμμάρια ανά κιλό βάρους σώματος την εβδομάδα ή στα 117 mcg την εβδομάδα για έναν ενήλικα 90 κιλών. Ενδεικτικά, μια κονσέρβα τόνου των 100 γραμμαρίων μπορεί να περιέχει ακόμα και 50 mcg, οπότε καταναλώνοντας πάνω από δύο κονσέρβες την εβδομάδα θέτουμε τον εαυτό μας σε κίνδυνο. Σε κάθε περίπτωση, η διατροφολόγος συμβουλεύει να αποφεύγουμε εντελώς την κατανάλωση ξιφία και καρχαρία στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Από την άλλη, όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι πρέπει να αποφεύγουμε εντελώς το ψάρι, θεμέλιο της μεσογειακής διατροφής που έχει συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και χοληστερόλης. Ιδιαίτερα ωφέλιμα θεωρούνται τα λιπαρά ψάρια, όπως οι σαρδέλες και οι ρέγκες.

Φυτοφάρμακα στα λαχανικά

Είναι γνωστό ότι η φλούδα των φρούτων και των λαχανικών αποτελεί πλούσια πηγή φυτικών ινών, που συμβάλλουν στην υγεία του γαστρεντερικού συστήματος και ελέγχουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Επιπλέον, προσφέρει ένα πλήθος θρεπτικών στοιχείων, όπως βιταμίνη C και ιχνοστοιχεία.

Τι γίνεται όμως με τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες; Δεν είναι επικίνδυνα για την υγεία μας; Μήπως το καλύτερο θα ήταν να ξεφλουδίζουμε όλα τα φρούτα και τα λαχανικά προτού τα καταναλώσουμε; Η Φέρτσαϊλντ πιστεύει ότι τα υπολείμματα χημικών στην επιφάνειά τους εντοπίζονται σε περιορισμένες ποσότητες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, με τη σειρά του, μας διαβεβαιώνει το εξής: «Κανένα από τα φυτοφάρμακα που είναι εγκεκριμένα για χρήση σε τρόφιμα του διεθνούς εμπορίου σήμερα δεν είναι γενοτοξικό (δηλαδή δεν προκαλεί βλάβες στο DNA που συνδέονται με μεταλλάξεις και καρκίνο)».

Τα οφέλη από την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών αντισταθμίζουν τους κινδύνους, κατά τη διατροφολόγο. «Φαίνεται λοιπόν σώφρον να τρώμε όσο περισσότερα μπορούμε και, όπου αυτό είναι εφικτό και ευχάριστο, να καταναλώνουμε τη φλούδα τους».

Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η αρθρογράφος είναι ότι επιβεβαιώνεται ο κανόνας της διατροφής «μέτρον άριστον». Όπως προσθέτει: «Όσο περισσότερα είδη τροφίμων τρώμε τόσο μικρότερες ποσότητες καταναλώνουμε από το καθένα και έτσι μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο να κάνουμε στον εαυτό μας κακό από την υπερκατανάλωση ή την ανεπάρκεια μιας τροφής. Γνωρίζοντας επίσης τις ασφαλείς ποσότητες, θα απαντήσουμε σε κάποιες από τις πιο δύσκολες ερωτήσεις σχετικά με τις καλύτερες διατροφικές επιλογές».

(Πηγή: sputniknews.gr)

Από την πείνα λιποθύμησε ένα κοριτσάκι 9 ετών στην Ρόδο το οποίο περίμενε με τη μητέρα του μέσα σε έναν φούρνο.  Η άνεργη ξενοδοχοϋπάλληλος μητέρα του, αναζητεί εργασία για να μπορέσει να μεγαλώσει τα δύο κορίτσια της, όμως τα ξενοδοχεία παραμένουν κλειστά και κανείς δεν γνωρίζει αν, πόσα και υπό ποιες προϋποθέσεις θα λειτουργήσουν και πόσους τελικά εργαζόμενους θα απορροφήσουν.

Η γυναίκα έχει δύο κοριτσάκια εννέα ετών και προσπαθεί να μεγαλώσει μόνη της τα παιδιά της, καθώς πρόκειται για μονογονεϊκή οικογένεια.

Το επίδομα των 800 ευρώ εξαντλήθηκε πολύ γρήγορα και η ίδια παραμένει άνεργη με τις υποχρεώσεις να συσσωρεύονται, αδυνατώντας να καλύψει τις ανάγκες της μονογονεϊκής οικογένειάς της.

Το απόγευμα της Δευτέρας, όπως αναφέρει η dimokratiki.gr, η μητέρα με την κόρη της, μπήκαν μέσα στο φούρνο για να αγοράσει με τα ελάχιστα χρήματα που είχε πάνω της, ένα σκέτο ψωμάκι για να φάει η μικρή και να ξεγελάσει την πείνα της. Το παιδί όμως, νηστικό επί ώρες, λιποθύμησε μέσα στον φούρνο και έτσι αποκαλύφθηκε το δράμα που η αξιοπρεπής μητέρα, προσπαθεί να αντιμετωπίσει μόνη της.

Η γυναίκα αναζητά εργασία για να μπορέσει να μεγαλώσει τα δίδυμα κοριτσάκια της και να μπορέσει να καλύψει τις υποχρεώσεις της, όπως με συνέπεια και αξιοπρέπεια κάνει όλα αυτά τα χρόνια.

(Πηγή: atexnos.gr)

Τα κρούσματα του νέου κορωνοϊού παγκοσμίως ξεπέρασαν τα 9 εκατομμύρια, με το 50% και πλέον να εντοπίζεται στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ενώ Βραζιλία και Ινδία καταγράφουν απότομη αύξηση των μολύνσεων και οι ΗΠΑ, η Κίνα και άλλες σκληρά πληγείσες χώρες αναφέρουν νέες εστίες, σύμφωνα με απολογισμό των πρακτορείων ειδήσεων Reuters και AFP.

Το πρώτο κρούσμα της νόσου Covid-19 καταγράφηκε στην Κίνα στις αρχές Ιανουαρίου και έως τα μέσα Μαρτίου τα κρούσματα έφθασαν τα 4,5 εκατομμύρια. Χρειάστηκαν μόλις 5 εβδομάδες για να διπλασιαστούν στα 9 εκατομμύρια, βάσει της καταμέτρησης.

Τουλάχιστον 9.000.091 κρούσματα του νέου κορωνοϊού έχουν καταγραφεί (468.823 θάνατοι) με την Ευρώπη να μετρά 2.537.451 κρούσματα και 192.973 θανάτους, ενώ οι ΗΠΑ 2.281.903 κρούσματα και 119.997 νεκρούς.

Οι ΗΠΑ ηγούνται καταγράφοντας τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων, άνω των 2,2 εκατομμυρίων ή το 25% του συνόλου των κρουσμάτων παγκοσμίως.

Η καταμέτρηση καταδεικνύει πως η ασθένεια εξαπλώνεται ταχύτερα στη Λατινική Αμερική, η οποία μετρά αυτή τη στιγμή το 23% όλων των κρουσμάτων.

Η Βραζιλία καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων παγκοσμίως, πίσω από τις ΗΠΑ, και η Ινδία βρίσκεται καθ’ οδόν να ξεπεράσει τη Ρωσία, την τρίτη πλέον πληγείσα χώρα παγκοσμίως σε κρούσματα.

Ο αριθμός των μολύνσεων παγκοσμίως συνεχίζει να αυξάνεται σε ποσοστό περίπου 1%-2% την ημέρα από τις αρχές Ιουνίου.

Τουλάχιστον 183.000 νέα κρούσματα του κορωνοϊού καταγράφηκαν χθες Κυριακή σε διάστημα 24 ωρών παγκοσμίως, οι περισσότερες νέες μολύνσεις που έχουν καταγραφεί σε μία μόνο ημέρα μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, γνωστοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Οι θάνατοι από την Covid-19 παγκοσμίως έχουν διπλασιαστεί τις τελευταίες 7 εβδομάδες.

Η κρίση επιδεινώνεται στη Βραζιλία, όπου ο αριθμός των νεκρών ξεπερνά τις 50.000, οι αρχές δεν διεξάγουν ευρέως διαγνωστικά τεστ και η χώρα παραμένει χωρίς έναν μόνιμο υπουργό Υγείας.

Στις ΗΠΑ, με περίπου 120.000 νεκρούς, καταγράφεται εκ νέου αύξηση των κρουσμάτων έπειτα από μείωση εδώ και έναν μήνα, ενώ η χρήση της μάσκας δεν είναι υποχρεωτική στις περισσότερες πολιτείες.

Η Κίνα, επίσης, επιχειρεί να περιορίσει το νέο ξέσπασμα της επιδημίας στο Πεκίνο, όπου διαβεβαιώνει πως έχει τη δυνατότητα να υποβάλει σε εξετάσεις πάνω από 1 εκατομμύριο ανθρώπους την ημέρα, μονάχα στην κινεζική πρωτεύουσα.

Ακόμα και η Γερμανία, μια χώρα που θεωρείται ότι κατάφερε να περιορίσει τον ιό και τους θανάτους, τα ποσοστά των κρουσμάτων αυξάνονται πάνω από τα επίπεδα που απαιτούνται για έναν μακροπρόθεσμο περιορισμό. Η Αυστραλία βρίσκεται, επίσης, ενώπιον της απότομης αύξησης των κρουσμάτων στη Βικτόρια.

Η έλλειψη παγκόσμιας ηγεσίας είναι η «μεγαλύτερη απειλή» στη μάχη κατά της πανδημίας, λέει ο ΠΟΥ

Η έλλειψη παγκόσμιας ηγεσίας και ενότητας στη μάχη κατά του νέου κορωνοϊού συνιστά μεγαλύτερη απειλή σε σύγκριση με την ίδια την πανδημία, επισημαίνει ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προσθέτοντας πως η πολιτικοποίηση της κρίσης χειροτέρευσε την κατάσταση.

«Ο κόσμος έχει απεγνωσμένα ανάγκη από εθνική ενότητα και παγκόσμια αλληλεγγύη. Η πολιτικοποίηση της πανδημίας την επιδείνωσε», είπε ο επικεφαλής του ΠΟΥ Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους κατά τη διάρκεια ενός διαδικτυακού φόρουμ για την υγεία που διοργανώθηκε στο πλαίσιο της Συνόδου για την Παγκόσμια Διακυβέρνηση, στο Ντουμπάι.

«… Η μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζουμε τώρα δεν είναι ο ίδιος ο ιός, είναι η έλλειψη διεθνούς αλληλεγγύης και παγκόσμιας ηγεσίας».

(Πηγή: imerodromos.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ- Reuters-AFP)

Η ιστορία της καύσης απορριμμάτων στην Ευρώπη έχει έντονη αποφορά που απειλεί να φτάσει και στην Ελλάδα. Δυστυχώς δεν μυρίζουν μόνο τα σκουπίδια αλλά και η άτυπη «συμμαχία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη βιομηχανία πλαστικού αλλά και την ιταλική μαφία.

Η είδηση επαναλαμβάνεται, σχεδόν αυτολεξεί, ανά δύο ή τρία χρόνια, με μοναδικές αλλαγές στα ονόματα των πρωταγωνιστών. Η ιταλική αστυνομία ενημερώνει αξιωματούχους στη χώρα «Χ» της Ευρώπης ότι η εταιρεία «Ψ» της Νότιας Ιταλίας, από την οποία εισήγαν τόνους σκουπιδιών για καύση ή ανακύκλωση, είναι στην πραγματικότητα βιτρίνα κάποιας οργάνωσης της ιταλικής μαφίας (συνήθως της Καμόρα).

Στις έρευνες που ακολουθούν αποκαλύπτεται ότι μεταξύ των απορριμμάτων βρίσκονταν και επικίνδυνα τοξικά ή ακόμη και ραδιενεργά απόβλητα. Επίσης γίνεται γνωστό ότι μεγάλος όγκος σκουπιδιών και αποβλήτων κατέληγε σε παράνομες χωματερές ή αποτεφρωνόταν σε ιδιωτικοποιημένες βιομηχανίες τσιμέντου ή λιγνιτικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (οι οποίες διαθέτουν εγκαταστάσεις καύσης αλλά μετά την ιδιωτικοποίηση δεν υπόκεινται σε επαρκείς κρατικούς ελέγχους και δεν έχουν ούτε καν ισχυρά συνδικάτα, μέσω των οποίων οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να κρούσουν τον κώδωνα του κινδύνου).

Ο πρωθυπουργός της χώρας Χ «πέφτει από τα σύννεφα» (παρά το γεγονός ότι το ίδιο είχε συμβεί σε κάποια γειτονική χώρα πριν από μερικούς μήνες) και ζητά από τη Δικαιοσύνη να «χυθεί άπλετο φως». Κάποιος τοπικός αξιωματούχος ή στην καλύτερη περίπτωση ένας διεφθαρμένος δήμαρχος οδηγείται στη φυλακή και ο φάκελος κλείνει.

Ο επίλογος, όμως, γράφεται μερικά χρόνια αργότερα όταν επιστήμονες καταγράφουν τρομακτική αύξηση καρκινικών παθήσεων στον πληθυσμό που ζούσε κοντά στις τσιμεντοβιομηχανίες και τις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας όπου πραγματοποιούνταν η καύση των σκουπιδιών.

O ρόλος της ιταλικής μαφίας σε δίκτυα μεταφοράς απορριμμάτων έγινε ευρύτερα γνωστός το 2010, όταν περίπου 150.000 τόνοι σκουπιδιών μεταφέρθηκαν με 200 τρένα σε εργοστάσια επεξεργασίας απορριμμάτων και παράνομες χωματερές στην Ανατολική Γερμανία. «Η Καμόρα -έγραφε τότε το περιοδικό Spiegel- ελέγχει σχεδόν το σύνολο του κλάδου διαχείρισης απορριμμάτων της Νότιας Ιταλίας, της Νάπολης και των γύρω περιοχών της Καμπανίας».

Το πρόβλημα απέκτησε τρομακτικές (αλλά και πιο θεσμικές) διαστάσεις μετά το 2018 όταν η Κίνα, που είχε μετατραπεί σε σκουπιδότοπο του πλανήτη, απαγόρευσε την εισαγωγή απορριμμάτων οδηγώντας σε απόγνωση τις περισσότερες χώρες της αναπτυγμένης Δύσης.

Για τη Δυτική Ευρώπη αυτό σήμαινε ότι αντί να πετάει τα σκουπίδια της στην πάλαι ποτέ περιφέρεια του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος έπρεπε να τα μεταφέρει στην περιφέρεια της Ε.Ε. και συγκεκριμένα σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και προσφάτως και η Ελλάδα.

Στη Βουλγαρία ανάμεσα στους βασικούς «αγοραστές» σκουπιδιών ήταν ο ολιγάρχης Χρίστο Κοβάτσκι, ο οποίος έστησε την αυτοκρατορία του αγοράζοντας κρατικές μονάδες παραγωγής ενέργειας τις οποίες μετέτρεψε και σε αποτεφρωτήρια σκουπιδιών. Σύμφωνα με τηλεγραφήματα της αμερικανικής πρεσβείας, ο Κοβάτσκι συνεργαζόταν με νονούς της βουλγαρικής μαφίας, όπως ο Κονσταντίν Ντιμιτρόφ, που δολοφονήθηκε από αντίπαλη συμμορία το 2003, αλλά και με τον «βαρόνο» των ιταλικών σκουπιδιών Σέρτζιο Γκότσα, που έστελνε καραβιές απορριμμάτων για καύση σε τσιμεντοβιομηχανίες της Ρουμανίας.

Το συγκεκριμένο «εμπόριο» απορριμμάτων και η συνακόλουθη παραγωγή καρκινογόνων ρύπων δεν θα πραγματοποιούνταν με τόση ευκολία χωρίς τη μεσολάβηση της Ε.Ε. Όπως εξηγούσε η δημοσιογράφος Γιάνα Τσόνεβα, το πρόβλημα ξεκινά με την ελεύθερη μετακίνηση απορριμμάτων στο εσωτερικό της Ε.Ε., για την οποία δεν απαιτείται κρατική έγκριση.

Παράλληλα οι οδηγίες της Ε.Ε. για τη σταδιακή κατάργηση των Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (XYTA) προβλέπουν εξαιρέσεις για χώρες που εξαρτώνται ακόμη από τους ΧΥΤΑ. Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι η Δυτική Ευρώπη μπορεί να πετάει «νόμιμα» τα σκουπίδια της στους φτωχούς συγγενείς της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η όλη διαδικασία, εξηγούσε η Γιάνα Τσόνεβα, σημαίνει ότι η λεγόμενη «κυκλική οικονομία», που βρίσκεται στον πυρήνα του λεγόμενου ευρωπαϊκού Green Deal, μετατρέπεται σε μια βιτρίνα για τη μεταφορά του προβλήματος από τη Δυτική προς την Ανατολική Ευρώπη.

Ακόμη και με αυτή την εξήγηση όμως δεν έχουμε φτάσει στον πραγματικό «νονό» της ιστορίας μας. Όπως μας θύμιζε η σειρά ντοκιμαντέρ «Broken», που προβάλλεται στο Netflix, η πεποίθηση της ανθρωπότητας ότι μπορεί να ανακυκλώνει όλα τα πλαστικά μια χρήσης (τα οποία δημιουργούν και τους πιο επικίνδυνους ρύπους κατά την καύση ή την ταφή τους) δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1970 από… το λόμπι της βιομηχανίας πλαστικών.

Η βιομηχανία σχεδίασε ακόμη και το γνωστό σήμα των ανακυκλώσιμων προϊόντων με τα τρία βελάκια που σχηματίζουν κύκλο. Μέσα από εκστρατείες, με τίτλους όπως Keep America Beautiful, το λόμπι των πλαστικών έπεισε τους πολίτες αλλά και περιβαλλοντικές οργανώσεις ότι η ευθύνη για την προστασία του περιβάλλοντος δεν βαρύνει τους κατασκευαστές πλαστικού αλλά τους καταναλωτές, οι οποίοι μπορούν να εξιλεωθούν ανακυκλώνοντας όλα τα πλαστικά απορρίμματα. Δυστυχώς ακόμη και σήμερα τα πραγματικά ανακυκλώσιμα πλαστικά αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό της συνολικής παραγωγής.

Η ψευδής οικολογική μας συνείδηση, λοιπόν, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το πλαστικό, είναι δημιούργημα της ίδιας της βιομηχανίας πλαστικού. Η Ε.Ε. και ορισμένοι πιο ειλικρινείς παίκτες (όπως η ιταλική μαφία) απλώς προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε αυτή τη διαδικασία. Πάντα με το αζημίωτο.

(Πηγή: efsyn.gr)

Τα μωρά, ηλικίας έως τριών μηνών, τα οποία μολύνονται από τον κορονοϊό SARS-CoV-2, έχουν συνήθως πολύ ήπια συμπτώματα της νόσου Covid-19, μόνο με πυρετό και χωρίς ιδιαίτερα αναπνευστικά προβλήματα, σύμφωνα με μία νέα μικρή αμερικανική μελέτη.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής δρα Λίνα Μιδάλ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Northwestern και του Νοσοκομείου Παίδων Ann & Robert Lurie του Σικάγο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό παιδιατρικό περιοδικό «The Journal of Pediatrics», παρακολούθησαν 18 μωρά ηλικίας δέκα έως 88 ημερών με Covid-19, από τα οποία τα μισά είχαν εισαχθεί στο νοσοκομείο, ενώ ένα ήταν πλήρως ασυμπτωματικό. Κανένα μωρό δεν έπαθε πνευμονία, δεν χρειάστηκε χορήγηση οξυγόνου, αναπνευστική υποστήριξη ή εισαγωγή σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Τα περισσότερα μωρά (το 78%) είχαν πυρετό, ενώ άλλα συμπτώματα ήταν ο βήχας, η ρινική συμφόρηση και τα γαστρεντερικά (δυσκολία διατροφής, εμετοί, διάρροια). Παρά την ήπια κλινική εικόνα τους, πάντως, βρέθηκε αξιοσημείωτα υψηλό ιικό φορτίο στα δείγματα που ελήφθησαν από τη μύτη τους.

«Τα μωρά έχουν, κυρίως, ήπια νόσο και δεν φαίνεται να κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή Covid-19, όπως είχε αρχικά αναφερθεί από την Κίνα. Τα περισσότερα έχουν πυρετό. Είναι ασαφές κατά πόσο τα μωρά με πυρετό και θετικό τεστ για SARS-CoV-2 χρειάζονται, πράγματι, εισαγωγή στο νοσοκομείο», δήλωσε η κ. Μιδάλ.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε χθες Κυριακή τη μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση των νέων κρουσμάτων του κορονοϊού που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής σε παγκόσμιο επίπεδο, με τις περισσότερες νέες μολύνσεις να καταγράφονται στην αμερικανική ήπειρο.

Περισσότερα από 183.000 νέα κρούσματα καταγράφηκαν χθες, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Οι περισσότερες νέες μολύνσεις αφορούσαν την Βραζιλία, περισσότερες από 50.000, ενώ ακολούθησαν οι ΗΠΑ και η Ινδία.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Ο κόσμος εισήλθε σε “επικίνδυνη φάση” καθώς ανοίγουν ξανά οι χώρες που είχαν εφαρμόσει μέτρα καραντίνας ή περιορισμούς στις μετακινήσεις, προειδοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

“Ο κόσμος εισήλθε σε μια νέα και επικίνδυνη φάση. Πολλοί άνθρωποι έχουν προφανώς κουραστεί να μένουν μέσα στο σπίτι τους. Οι χώρες θέλουν να ξανανοίξουν την κοινωνία τους και την οικονομία τους”, δήλωσε ο επικεφαλής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνέντευξης Τύπου.

“Ωστόσο ο ιός συνεχίζει να μεταδίδεται γρήγορα, παραμένει θανατηφόρος και η πλειοψηφία των ανθρώπων παραμένει εκτεθειμένη”, πρόσθεσε διευκρινίζοντας ότι ο ΟΗΕ κατέγραψε χθες, Πέμπτη, περισσότερα από 150.000 νέα κρούσματα, έναν αριθμό ρεκόρ για μια μόνο ημέρα από την έναρξη της πανδημίας.

Σχεδόν το ήμισυ των κρουσμάτων καταγράφηκε στην αμερικανική ήπειρο και η πανδημία συνεχίζει να μεταδίδεται επίσης στη νότια Ασία και στη Μέση Ανατολή.

“Καλούμε κάθε χώρα και κάθε πολίτη να βρίσκεται στη μέγιστη επαγρύπνηση. Συνεχίστε να τηρείτε τις αποστάσεις σας, μείνετε στο σπίτι αν αισθάνεστε αδιαθεσία, συνεχίστε να καλύπτετε τη μύτη και το στόμα σας όταν βήχετε, φορέστε μάσκα μόλις κριθεί απαραίτητο, συνεχίστε να πλένετε τα χέρια σας, επέμεινε ο Τέντρος.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Η πανδημία αποτελεί μεγάλο πισωγύρισμα και σε σχέση με την αντιμετώπιση της φτώχειας στην Ελλάδα.

Σε κίνδυνο φτώχεια βρίσκονται πολλά νοικοκυριά στην Ελλάδα.

Η στέρηση βασικών αγαθών και υπηρεσιών (δυσκολία ικανοποίησης έκτακτων οικονομικών αναγκών, αδυναμία κάλυψης εξόδων για διακοπές μίας εβδομάδας το χρόνο, αδυναμία διατροφής που να περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας ή ψάρι, αδυναμία πληρωμής για ικανοποιητική θέρμανση της κατοικίας, έλλειψη βασικών αγαθών, όπως πλυντήριο ρούχων, έγχρωμη τηλεόραση, τηλέφωνο, αυτοκίνητο, αδυναμία αποπληρωμής δανείων ή αγορών με δόσεις, δυσκολίες στην πληρωμή πάγιων λογαριασμών), δεν αφορά μόνο τον φτωχό πληθυσμό, αλλά και μέρος του μη φτωχού πληθυσμού.

Με βάση τα στοιχεία της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών 2019 της ΕΛΣΤΑΤ, o πληθυσμός που το 2019 βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανερχόταν στο 30% (3.161.900 άτομα) του πληθυσμού της χώρας, παρουσιάζοντας μείωση σε σχέση με το 2018 κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες (3.348.500 άτομα που αντιστοιχούσαν στο 31,8% του πληθυσμού).

Το μέσο ισοδύναμο ατομικό διαθέσιμο εισόδημα ανήλθε το 2019 σε 9.382 ευρώ, υψηλότερο κατά 3,9% από το προηγούμενο έτος.

Το κατώφλι της φτώχειας ανήλθε το 2019 στο ποσό των 4.917 ευρώ ετησίως ανά μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 10.326 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών. Το 2019 το 17,9% του συνολικού πληθυσμού της χώρας ήταν σε κίνδυνο φτώχειας.

Τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας εκτιμώνται σε 698.454 σε σύνολο 4.123.242 νοικοκυριών και τα μέλη τους σε 1.881.600 στο σύνολο των 10.534.857 ατόμων του πληθυσμού της χώρας.

Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας πριν από όλες τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (δηλαδή μη συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών επιδομάτων και των συντάξεων στο συνολικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών) ανέρχεται σε 48,4% ενώ μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις ανέρχεται σε 17,9%.

Οι κοινωνικές μεταβιβάσεις (συμπεριλαμβανομένων των συντάξεων) αποτελούν το 31,6% του συνολικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών της χώρας, εκ του οποίου οι συντάξεις αναλογούν στο 83,2%, ενώ τα κοινωνικά επιδόματα στο 16,8%.

Τι αποκαλύπτει η έρευνα

Σύμφωνα με την έρευνα:

-Το 6,6% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι έχει πολύ κακή ή κακή υγεία, το 14,1% μέτρια, ενώ το 79,3% πολύ καλή ή καλή υγεία. Το δε 23,7% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας

-Το 9,5% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω για διάστημα έξι μηνών ή περισσότερο είχε περιορίσει, λόγω δικού του προβλήματος υγείας, κάποιες, συνήθεις για τον γενικό πληθυσμό δραστηριότητες ή είχε δυσκολευτεί σε αυτές πάρα πολύ, ενώ το 13,6% είχε, αλλά όχι πάρα πολύ.

-Το 9,3% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι υπήρξε περίπτωση, κατά την διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, που πραγματικά χρειάστηκε ιατρική εξέταση ή θεραπεία για πρόβλημα υγείας και δεν υποβλήθηκε σε αυτήν. Τα ποσοστά για το φτωχό και μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 19,5% και 7,1%, αντίστοιχα.

-Το 9,5% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι υπήρξε περίπτωση, κατά την διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, που πραγματικά χρειάστηκε οδοντιατρική εξέταση ή θεραπεία για πρόβλημα υγείας και δεν υποβλήθηκε σε αυτήν. Τα αντίστοιχα ποσοστά για το φτωχό και μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 16,2% και 8,1%.

-Το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιεί σε κατοικία με στενότητα χώρου ανέρχεται σε 28,7% για το σύνολο του πληθυσμού, σε 25,0% για τον μη φτωχό πληθυσμό και σε 45,7% για τον φτωχό πληθυσμό.

-Το 37,7% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει ότι στερείται διατροφής που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των μη φτωχών νοικοκυριών εκτιμάται σε 6,1%.

-Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν οικονομική αδυναμία να έχουν ικανοποιητική θέρμανση το χειμώνα ανέρχεται σε 17,9%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα φτωχά νοικοκυριά είναι 34,1% και για τα μη φτωχά νοικοκυριά 14,3%.

-Το 73,0% των φτωχών νοικοκυριών και το 42,2% των μη φτωχών δηλώνει οικονομική δυσκολία να αντιμετωπίσει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους, περίπου, 380 ευρώ.

-Περιβαλλοντικά προβλήματα από παρακείμενη βιομηχανία ή προβλήματα από την κυκλοφορία αυτοκινήτων δηλώνει ότι αντιμετωπίζει το 20,3% των νοικοκυριών, ενώ ποσοστό 16,0% των νοικοκυριών αναφέρει ως πρόβλημα τους βανδαλισμούς και την εγκληματικότητα στην περιοχή του.

-Το 45,4 % των νοικοκυριών που έχουν λάβει καταναλωτικό δάνειο για αγορά αγαθών και υπηρεσιών, δηλώνει ότι δυσκολεύεται πάρα πολύ στην αποπληρωμή αυτού ή των δόσεων.

-Το 58,6% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει δυσκολία στην έγκαιρη πληρωμή πάγιων λογαριασμών4 , όπως αυτών του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού, του φυσικού αερίου, κ.λπ..

-Το 64,8% των φτωχών νοικοκυριών αναφέρει μεγάλη δυσκολία στην αντιμετώπιση των συνήθων αναγκών του με το συνολικό μηνιαίο ή εβδομαδιαίο εισόδημά του.

-Το ελάχιστο μέσο καθαρό μηνιαίο εισόδημα για την αντιμετώπιση των αναγκών των νοικοκυριών της Χώρας ανέρχεται, κατά δήλωσή τους, σε 1.921 ευρώ. Τα φτωχά νοικοκυριά χρειάζονται 1.640 ευρώ, ενώ τα μη φτωχά νοικοκυριά 1.982 ευρώ.

-Το 19,2% των φτωχών νοικοκυριών, το 6,5% των μη φτωχών νοικοκυριών και το 9,7% του συνόλου των νοικοκυριών δε διαθέτουν ένα τουλάχιστον ΙΧ επιβατηγό αυτοκίνητο, ενώ το 6,3% των φτωχών νοικοκυριών, το 1,7% των μη φτωχών και το 2,5% του συνόλου των νοικοκυριών δεν διαθέτουν προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή, αν και τον χρειάζονται, λόγω οικονομικής αδυναμίας.

-Το 17,3% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συναντιέται (στο σπίτι ή κάπου αλλού) με φίλους ή συγγενείς για ένα γεύμα ή ένα ποτό τουλάχιστον μια φορά το μήνα. Τα αντίστοιχα ποσοστά για το φτωχό και το μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 38,3% και 13,0%.

-Το 32,1% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής, όπως αθλητισμό, σινεμά κ.λπ. Τα αντίστοιχα ποσοστά για το φτωχό και το μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 55,9% και 27,2%.

-Το 40,5% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ξοδεύει χρήματα για τον εαυτό του ή για κάποιο χόμπι χωρίς να συμβουλευτεί κάποιο άλλο μέλος του νοικοκυριού. Το ποσοστό εκτιμάται στο 68,0% για το φτωχό πληθυσμό και στο 34,9% για το μη φτωχό πληθυσμό.

-Το 5,4% του πληθυσμού δεν διαθέτει σύνδεση στο διαδίκτυο για οικιακή χρήση λόγω έλλειψης οικονομικής δυνατότητας. Τα αντίστοιχα ποσοστά για το φτωχό και το μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 15,3% και 3,3%.

(Πηγή: in.gr)

Πρόσφυγες από το Μάλι σε ένα σημείο διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας στον καταυλισμό Goudoubo στη Μπουρκίνα Φάσο. 3 Φεβρουαρίου 2020. © UNHCR/Sylvain Cherkaoui

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) απευθύνει σήμερα έκκληση σε όλες τις χώρες του κόσμου να κάνουν πολλά περισσότερα ώστε να βρουν σπίτι σε εκατομμύρια πρόσφυγες και άλλους ανθρώπους που έχουν εκτοπιστεί λόγω των συγκρούσεων, των διώξεων ή γεγονότων που έχουν διαταράξει σε μεγάλο βαθμό τη δημόσια τάξη. Όπως καταδεικνύει η έκθεση που δημοσιεύεται σήμερα, ο αναγκαστικός εκτοπισμός επηρεάζει στις μέρες μας πάνω από το ένα τοις εκατό ολόκληρης της ανθρωπότητας – 1 άτομο στα 97 – με όλο και λιγότερους ξεριζωμένους να καταφέρνουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση της Υ.Α. Παγκόσμιες Τάσεις, η οποία δημοσιεύεται δύο ημέρες πριν από την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων στις 20 Ιουνίου, είναι η πρώτη φορά που ο αριθμός των εκτοπισμένων φτάνει τα 79,5 εκατομμύρια στα τέλη του 2019. Είναι ο υψηλότερος αριθμός που έχει δει ποτέ η Ύπατη Αρμοστεία.

Η Έκθεση τονίζει επίσης ότι οι προοπτικές να τελειώσουν γρήγορα τα δεινά των προσφύγων ολοένα και λιγοστεύουν. Τη δεκαετία του ’90, κάθε χρόνο 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες κατά μέσο όρο ήταν σε θέση να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Την τελευταία δεκαετία o αριθμός αυτός μειώθηκε στους 385.000 περίπου, που σημαίνει ότι η αύξηση των εκτοπισμένων σήμερα ξεπερνά κατά πολύ την εύρεση λύσεων.

«Είμαστε μάρτυρες μιας διαφορετικής πραγματικότητας, καθώς ο αναγκαστικός εκτοπισμός στις μέρες μας είναι όχι μόνο πιο διαδεδομένος αλλά και ένα φαινόμενο που απλά δεν είναι πια βραχυπρόθεσμο ούτε προσωρινό», δήλωσε ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες Filippo Grandi. «Δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι οι άνθρωποι θα ζουν σε συνθήκες αναταραχής για χρόνια, χωρίς τελειωμό, χωρίς μια ευκαιρία να επιστρέψουν στο σπίτι τους ή την ελπίδα να χτίσουν ένα μέλλον εκεί που βρίσκονται. Χρειαζόμαστε μια θεμελιωδώς καινούρια και πιο ανοιχτή στάση απέναντι σε όλους τους ανθρώπους που τρέπονται σε φυγή, σε συνδυασμό με μια πολύ μεγαλύτερη αποφασιστικότητα να βάλουμε ένα τέλος στις συγκρούσεις που μαίνονται για χρόνια και αποτελούν τη ρίζα τόσο μεγάλων δεινών.»

Η Έκθεση της Υ.Α. Παγκόσμιες Τάσεις δείχνει ότι από τα 79,5 εκατομμύρια ανθρώπους που εκτοπίστηκαν στα τέλη της περασμένης χρονιάς, τα 45,7 εκατομμύρια ήταν άνθρωποι που διέφυγαν σε άλλες περιοχές της ίδιας τους της χώρας. Οι υπόλοιποι εκτοπίστηκαν αλλού: 4,2 εκατομμύρια ήταν άνθρωποι που περίμεναν την έκβαση των αιτημάτων ασύλου τους, ενώ 29,6 εκατομμύρια ήταν πρόσφυγες και άλλοι βίαια εκτοπισμένοι εκτός της πατρίδας τους.

Αυτή η ετήσια αύξηση, από τα 70,8 εκατ. στα τέλη του 2018, είναι αποτέλεσμα δύο βασικών παραγόντων. Ο πρώτος είναι ο ανησυχητικός νέος εκτοπισμός που έλαβε χώρα το 2019, ιδίως στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Sahel, την Υεμένη και τη Συρία. Η τελευταία βρίσκεται στο δέκατο έτος συρράξεων, ενώ από τη Συρία μόνο προέρχονται 13,2 εκατ. πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και εσωτερικά εκτοπισμένοι, δηλαδή το ένα έκτο του παγκόσμιου συνόλου.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι η καλύτερη αποτύπωση της κατάστασης των κατοίκων της Βενεζουέλας που εγκατέλειψαν τη χώρα τους, πολλοί από τους οποίους δεν έχουν νόμιμα καταγραφεί ως πρόσφυγες ή αιτούντες άσυλο, αλλά για τους οποίους απαιτούνται ρυθμίσεις που να φροντίζουν για την προστασία τους.

Και μέσα σε όλους αυτούς τους αριθμούς κρύβονται μια σειρά από κρίσεις ατομικές και πολύ προσωπικές. Για παράδειγμα, ο αριθμός των παιδιών (30-34 εκατ. κατ’ εκτίμηση, μεταξύ των οποίων δεκάδες χιλιάδες ασυνόδευτα) που έχουν εκτοπιστεί είναι μεγαλύτερος από το συνολικό πληθυσμό της Αυστραλίας, της Δανίας και της Μογγολίας μαζί. Στο μεταξύ, η αναλογία των εκτοπισμένων άνω των 60 ετών (4%) είναι πολύ χαμηλότερη από αυτή του παγκόσμιου πληθυσμού (12%) – ένα στατιστικό στοιχείο που αποτυπώνει τεράστιο σπαραγμό, απελπισία, θυσίες και σκληρό αποχωρισμό από οικεία πρόσωπα.

Οκτώ πράγματα που πρέπει να γνωρίζει κανείς σήμερα για τον αναγκαστικό εκτοπισμό

• 100 εκατομμύρια άνθρωποι τουλάχιστον αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους την τελευταία δεκαετία, αναζητώντας καταφύγιο είτε εντός είτε εκτός της χώρας τους. Πρόκειται για έναν αριθμό ξεριζωμένων που ξεπερνά τον συνολικό πληθυσμό της Αιγύπτου, της 14ης πολυπληθέστερης χώρας στον κόσμο.
• Ο αναγκαστικός εκτοπισμός έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2010 (41 εκατ. τότε σε αντιδιαστολή με 79,5 εκατ. σήμερα).
• Το 80% των εκτοπισμένων ανθρώπων παγκοσμίως βρίσκεται σε χώρες ή εδάφη που έχουν πληγεί από οξεία επισιτιστική ανασφάλεια και υποσιτισμό – πολλές από αυτές τις χώρες αντιμετωπίζουν κινδύνους που αφορούν στο κλίμα καθώς και σε άλλες καταστροφές.
• Πάνω από τα τρία τέταρτα των προσφύγων του κόσμου (77%) έχουν παγιδευτεί σε καταστάσεις μακροπρόθεσμου εκτοπισμού – για παράδειγμα η κατάσταση στο Αφγανιστάν διανύει πλέον την πέμπτη δεκαετία.
• Πάνω από οκτώ στους δέκα πρόσφυγες (85%) βρίσκονται σε αναπτυσσόμενες χώρες, συνήθως σε χώρα που γειτνιάζει στη χώρα από την οποία διέφυγαν.
• Τα δύο τρίτα των ανθρώπων που έχουν εκτοπιστεί εκτός των συνόρων της χώρας τους προέρχονται από πέντε χώρες: Συρία, Βενεζουέλα, Αφγανιστάν, Νότιο Σουδάν και Μυανμάρ.
• Η Έκθεση Παγκόσμιες Τάσεις συνυπολογίζει όλους τους σημαντικότερους πληθυσμούς προσφύγων και εκτοπισμένων ανθρώπων, περιλαμβανομένων των 5,6 εκατ. Παλαιστίνιων προσφύγων που εμπίπτουν στην εντολή της Υπηρεσίας Αρωγής και Έργων για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA).
• Η δέσμευση στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη να «μη μείνει κανείς πίσω» περιλαμβάνει πλέον ρητά τους πρόσφυγες, χάρη σε έναν καινούριο δείκτη για τους πρόσφυγες που ενέκρινε η Στατιστική Επιτροπή του ΟΗΕ φέτος τον Μάρτιο.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η στατιστική έκθεση Παγκόσμιες Τάσεις της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δημοσιεύεται παράλληλα με την ετήσια Παγκόσμια Έκθεση, που καταγράφει τις δράσεις που αναλαμβάνει ο οργανισμός για να ανταποκριθεί στις ανάγκες όλων όσοι αναγκάζονται να τραπούν σε φυγή, καθώς και στις ανάγκες όσων ανιθαγενών πληθυσμών γνωρίζουμε στον κόσμο.

Περισσότερες πληροφορίες: Η έκθεση της Υ.Α. Παγκόσμιες Τάσεις και ένα πακέτο με οπτικοακουστικό υλικό είναι διαθέσιμα για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σε αυτή τη σελίδα: https://www.unhcr.org/unhcr-global-trends-2019-media

(Πηγή: pressenza.com)

REUTERS/KIM KYUNG-HOON

Πόσοι ασυμπτωματικοί φορείς του κορωνοϊού SARS-CoV-2 θα μείνουν έτσι έως το τέλος της λοίμωξης και πόσοι βρίσκονται απλώς σε ένα αρχικό στάδιο και θα αναπτύξουν συμπτώματα αργότερα; Σε αυτό το το ερώτημα – που έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την άρση του lockdown και την επανέναρξη του τουρισμού – απαντά μία νέα μικρή ιαπωνική έρευνα, σύμφωνα με την οποία η συντριπτική πλειονότητα των ασυμπτωματικών, περίπου οι εννέα στους δέκα, θα παραμείνουν χωρίς συμπτώματα.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Υγείας Φουτζίτα, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό «New England Journal of Medicine», παρακολούθησαν την πορεία 96 ασυμπτωματικών ασθενών που βρίσκονταν στο κρουαζερόπλοιο «Diamond Princess», όταν ξέσπασε η πανδημία Covid-19 και μεταφέρθηκαν σε νοσοκομείο της Ιαπωνίας για απομόνωση και παρακολούθηση.

Διαπιστώθηκε ότι από τους 96 ασυμπτωματικούς επιβάτες, μόνο 11 (ποσοστό 11%) εμφάνισε κάποια συμπτώματα στην πορεία της λοίμωξης, συνεπώς πρέπει να χαρακτηρισθούν προσυμπτωματικοί, ενώ οι υπόλοιποι παρέμειναν πλήρως ασυμπτωματικοί.

Σύμφωνα με τον δρα Άντονι Φάουτσι, επικεφαλής λοιμωξιολόγο στις ΗΠΑ, το 25% έως 45% των ανθρώπων που μολύνονται από τον κορωνοϊό δεν θα εμφανίσουν συμπτώματα (μερικές μελέτες θεωρούν ακόμη μεγαλύτερο αυτό το ποσοστό). Υπάρχει γενική επιστημονική ομοφωνία, με βάση επιδημιολογικές έρευνες, ότι οι ασυμπτωματικοί μπορού ΗΠΑ, ν να μεταδώσουν τον ιό, αλλά είναι ασαφές εάν αυτό συμβαίνει με όλους και σε ποιο βαθμό. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά στοιχεία για να γνωρίζει κανείς πόσο μολυσματικοί είναι οι ασυμπτωματικοί φορείς.

Από την άλλη πλευρά, θεωρείται δεδομένο ότι οι προσυμπτωματικοί τείνουν να είναι πιο μολυσματικοί και άρα πιο επικίνδυνοι για την εξάπλωση της νόσου Covid-19. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία από το «Princess Diamond» (όπου μολύνθηκαν συνολικά 712 από τους 3.711 επιβάτες και μέλη πληρώματος), οι προσυμπτωματικοί είναι λίγοι μεταξύ των ασυμπτωματικών, αποτελεί θετικό νέο.

Η ιαπωνική μελέτη δείχνει, επίσης, ότι η ηλικία παίζει ρόλο-κλειδί για τον εντοπισμό των προσυμπτωματικών μεταξύ των ασυμπτωματικών: Για κάθε ένα έτος μεγαλύτερης ηλικίας αυξάνεται κατά 8% η πιθανότητα εκδήλωσης συμπτωμάτων σε κάποιον ασυμπτωματικό. Συνεπώς, οι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας που διαγιγνώσκονται μέσω τεστ ότι έχουν τον κορωνοϊο και είναι ασυμπτωματικοί είναι αυτοί που είναι πιθανότερο αργότερα να εμφανίσουν συμπτώματα.

Η μέση ηλικία των ασυμπτωματικών επιβατών και μελών πληρώματος του κρουαζεροπλοίου ήταν τα 60 έτη, ενώ ο ένας στους τέσσερις (27%) είχε κάποιο υποκείμενο χρόνιο νόσημα, όπως υπέρταση ή διαβήτη. Οκτώ ημέρες μετά τη διάγνωση με αρχικό μοριακό τεστ ότι είχαν λοίμωξη Covid-19, σχεδόν οι μισοί από τους ασυμπτωματικούς (48%) βρέθηκαν αρνητικοί στον επανέλεγχο, συνεπώς ο ιός είχε, πλέον, καθαρίσει από το σώμα τους, ενώ μετά από 15 μέρες αυτό είχε συμβεί στο 90% των ασυμπτωματικών.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Συντάκτης: Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Έρευνα γερμανικών πανεπιστήμιων συμπεραίνει ότι τα παιδιά είναι μάλλον λιγότερο ευάλωτα στον κορωνοϊό. Δεν απαντά όμως στο επίμαχο ερώτημα αν τα παιδιά είναι το ίδιο «μεταδοτικά» όσο οι ενήλικες.

Ο κίνδυνος να μολυνθούν από τον κορωνοϊό είναι για τα παιδιά μικρότερος απ’ ότι για τους ενήλικες. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει έρευνα των πανεπιστημιακών νοσοκομείων της Χαϊδελβέργης, του Ουλμ, του Φράιμπουργκ και του Τύμπινγκεν που έδωσε στη δημοσιότητα η κυβέρνηση του κρατιδίου της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Στην έρευνα συμμετείχαν 2.500 παιδιά κάτω των δέκα ετών και ένας από τους γονείς τους, δηλαδή, συνολικά 5.000 άτομα τα οποία είχαν δηλώσει ότι δεν είχαν προσβληθεί από τον κορωνοϊό.

Πάνω από διπλάσια τα κρούσματα στους ενήλικες

Από τις εξετάσεις διαπιστώθηκαν όμως σε 64 άτομα αντισώματα ενάντια στον κορωνοϊό, που σημαίνει ότι είχαν μολυνθεί από την αρρώστια και την είχαν ξεπεράσει χωρίς να το καταλάβουν. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι 45 ήταν ενήλικες και μόλις 19 παιδιά.  Η διαπίστωση αυτή οδήγησε τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι μικρά παιδιά μολύνονται κατά πάσα πιθανότητα λιγότερο από τον κορωνοϊό – ακόμη και στην περίπτωση που κάποιος στην οικογένειά τους έχει αρρωστήσει. Στη βάση αυτής της έρευνας η κυβέρνηση της Βάδης-Βυρτεμβέργης αποφάσισε την επαναλειτουργία των παιδικών σταθμών και των μικρών τάξεων στα σχολεία τέλος του μηνός.

Η έρευνα δεν εξέτασε ένα επίμαχο ζήτημα που απασχολεί εδώ και εβδομάδες την κοινή γνώμη της Γερμανίας: μεταδίδουν τα παιδιά τον κορωνοϊό στον ίδιο βαθμό όπως και οι ενήλικες; Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες της πρόσφατης έρευνας, δεν ήταν σε θέση να διαπιστώσουν ποιος κόλλησε ποιόν – το παιδί τον γονέα ή ό γονέας το παιδί.

(Πηγή: dw.com)

Ελλάδα, Ακρόπολη – Πνευματικά Δικαιώματα ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΩΡΑΣ/ 2020 ΑΘΗΝΑΪΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ – ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩ

Στις δύο τελευταίες θέσεις του πίνακα κατάταξης πολιτιστικών δαπανών των Κρατών Μελών της ΕΕ, ως ποσοστό των συνολικών δαπανών της γενικής κυβέρνησης βρίσκονται η Ελλάδα και η Κύπρος, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Eurostat για το 2018.

Το 2018, το 1,0% των συνολικών δαπανών της γενικής κυβέρνησης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) διατέθηκε σε πολιτιστικές υπηρεσίες (μη συμπεριλαμβανομένων των ραδιοτηλεοπτικών και εκδοτικών υπηρεσιών). Αυτό το μερίδιο παρέμεινε σχετικά σταθερό με την πάροδο του χρόνου, αντιπροσωπεύοντας το 1,0% των συνολικών δαπανών της γενικής κυβέρνησης κάθε χρόνο από το 2013 έως το 2018.

Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Το 2018, η Λετονία κατέγραψε το μεγαλύτερο μερίδιο πολιτιστικών υπηρεσιών στις δαπάνες γενικής κυβέρνησης (2,8%), ακολουθούμενη από την Ουγγαρία (2,7%) και την Εσθονία (2,4%).

Το χαμηλότερο μερίδιο καταγράφηκε στην Ελλάδα (0,3%), και ακολουθεί η Κύπρος (0,5%), η Ιταλία και η Πορτογαλία (από 0,6%).

cultureEurostat

Υπήρξαν γενικά σχετικά μικρές αλλαγές που αναφέρθηκαν στην πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ μεταξύ του 2013 και του 2018. Η κύρια εξαίρεση ήταν η Ουγγαρία, όπου το μερίδιο των πολιτιστικών υπηρεσιών στις δαπάνες της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 1,5% σε 2,7%.

Μάλιστα όπως φάνηκε και από τις κινητοποιήσεις που έγιναν σε αρκετές χώρες της ΕΕ κατά την διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, ακόμη και οι εργαζόμενοι στους τομείς του πολιτισμού βρίσκονται σε δεύτερη μοίρα από τις κυβερνήσεις τους. Σε Ελλάδα και Κύπρο το κίνημα #SupportArtWorkers ζήτησε τους τελευταίους μήνες την στήριξη από τις κυβερνήσεις προς τους εργαζόμενους αφού δεν είχαν κανένα εισόδημα ενώ έλαβαν τελικά ένα πενιχρό επίδομα για στήριξη!

(Πηγή: gr.euronews.com)