paidevo.gr

Του Ελευθέριου Φερεκύδη, Καθηγητή Ωτορινολαρυγγολογίας Παν/μιου Αθηνών

Πάνω από 600 εκατ. άτομα σε όλο τον κόσμο ζουν και εργάζονται σε επικίνδυνα θορυβώδεις χώρους. Από αυτά 25-30 εκατομμύρια βρίσκονται στην Ευρώπη.

Είναι γνωστό ότι όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια οι νέοι άνθρωποι είναι εκτεθειμένοι στον υπερβολικό θόρυβο, είτε στον χώρο εργασίας τους, είτε και κατά την διάρκεια της διασκέδασης τους.

Κυρίως, η νέα συνήθεια είναι η νεολαία να διασκεδάζει εκτεθειμένη σε πολύ έντονο θόρυβο, σε βαθμό που αυτό θεωρείται πολύ φυσικό.

Αποτέλεσμα αυτής της συνήθειας και γενικότερα του τρόπου ζωής και διασκέδασης είναι, η πρώτη “ηλεκτρονική γενιά” να πληρώνει τις συνέπειες της χρόνιας έκθεσης στις ροκ συναθροίσεις και συναυλίες, στα κλαμπ, τις ντίσκο, τις θορυβώδεις μοτοσικλέτες, και φυσικά στην υπερβολική χρήση των ακουστικών με έντονη μουσική.

Περισσότερο από 600 εκατομμύρια άτομα σε όλο τον κόσμο ζουν και εργάζονται σε επικίνδυνα θορυβώδεις χώρους. Από αυτά 25-30 εκατομμύρια βρίσκονται στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες του Ινστιτούτου “ Better Hearing” στην Ουάσιγκτον η απώλεια της ακοής σε άτομα μέσης ηλικίας (40-60 χρόνων) παρουσιάζει σημαντική αύξηση. Η πιο κοινή αιτία είναι ο θόρυβος.

Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της εταιρείας για την Κώφωση «Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπέλ » στην Ουάσιγκτον, το φαινόμενο της μείωσης της ακοής στους σαραντάρηδες θα μπορούσε να θεωρηθεί μια φυσιολογική συνέπεια της έκθεσης των ατόμων αυτών επί χρόνια στις ροκ συναυλίες, στις ντίσκο, στη χρήση ακουστικών με έντονη μουσική κτλ.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι η ομάδα αυτή του πληθυσμού που φυσικά πληρώνει το τίμημα αυτής της άσκοπης και αλόγιστης χρήσης της τεχνολογίας στη μουσική, είναι η πρώτη ηλεκτρική, ή ηλεκτρονική γενιά γενικότερα.

Πως προκαλείται η βλάβη στην ακοή

Είναι γνωστό ότι ως “θόρυβος” χαρακτηρίζεται κάθε μορφή ηχητικής ενέργειας -ανεξάρτητα της εντάσεως της που είναι ενοχλητική και δυσάρεστη για τον άνθρωπο. Ακόμη η βλαπτική επίδραση του θορύβου στην ακοή διακρίνεται στο ακουστικό τραύμα και στην βαρηκοΐα που προκαλείται από την έκθεση στον θόρυβο.

Κυρίως σε κλειστούς χώρους όταν η στάθμη του θορύβου φθάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα, τότε τα λεπτεπίλεπτα κυτταρικά στοιχεία στο εσωτερικό αυτί στον κοχλία παρουσιάζουν βλάβες οι οποίες αρχικά είναι παροδικές και ανατάξιμες, αλλά με τον χρόνο γίνονται μόνιμες. Ειδικότερα στον κοχλία, τα τριχωτά κύτταρα είναι αυτά που καταστρέφονται και μετά από χρόνια εγκαθίσταται η μόνιμη πια μείωση της ακοής.

Χαρακτηριστικό είναι ότι εάν ένα άτομο παραμείνει για πολλές ώρες σε έναν χώρο με υπερβολικό θόρυβο που η ένταση φθάνει η και υπερβαίνει τα 90-120 Db (decibel) τότε το άτομο εμφανίζει προσωρινά μία ελάττωση της ακοής, η οποία εξαφανίζεται μετά πάροδο λεπτών η ωρών ηρεμίας. Ακόμη ορισμένες φορές παρατηρείται και αίσθημα πληρότητας και εμβοές στο αυτί.

Η προσωρινή αυτή μετακίνηση του ουδού ακουστότητας δηλ. η προσωρινή απώλεια της ακοής και τα διάφορα ενοχλήματα στο αυτί είναι φυσιολογικά φαινόμενα και αποδίδονται στην διαταραχή του μεταβολισμού των τριχωτών κυττάρων του κοχλία.

Portrait of Woman having Headache, Feeling Tense

Σημαντικό είναι όμως να ξέρουμε ότι όταν η έκθεση στον υπερβολικό θόρυβο είναι μακροχρόνια και συνεχής και διαρκεί μακρό διάστημα, δηλ. εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, τότε η ακοή δεν επανέρχεται στα αρχικά της επίπεδα και η βαρηκοΐα παραμένει.

Αρχικά μετά από μακροχρόνια έκθεση στον ήχο, κυρίως βλάπτονται οι υψηλές συχνότητες δηλ. δεν ακούει το άτομο καλά τις συχνότητες περί τις 4000 Ηz.

Δυστυχώς, η πρώιμη αυτή βλάβη δεν γίνεται αντιληπτή από το άτομο και αυτό διότι δεν έχουν βλαβεί οι συχνότητες ομιλίας οι οποίες είναι από 500 Ηz έως 2000 Ηz .

Εάν η έκθεση στον θόρυβο ή τον πολύ υψηλής εντάσεως ήχο συνεχισθεί, η βλάβη στον κοχλία επεκτείνεται και σε άλλες περιοχές του κοχλία, ώστε προσβάλλονται και οι συχνότητες ομιλίας και η απώλεια της ακοής δεν δύναται να παραμείνει απαρατήρητος.

Χαρακτηριστικό είναι ότι στη φάση αυτή ήδη έχουν εγκατασταθεί στον κοχλία σημαντικές αλλοιώσεις οι οποίες δεν είναι ανατάξιμες και γι’ αυτό οι μείωση της ακοής είναι μόνιμη.

Έτσι, η έκθεση στον ήχο για πολλές ώρες, θα πρέπει να αποφεύγεται κυρίως όταν ήδη το άτομο αναφέρει κάποιες φορές προσωρινή απώλεια ακοής, ή και κάποια ενοχλήματα από τα αυτιά όταν παραμένει για πολύ ώρα σε θορυβώδες περιβάλλον.

Οι νέοι οι οποίοι συχνάζουν κυρίως σε χώρους θορυβώδεις και παραμένουν πολλές ώρες εκτιθέμενοι σε υπερβολικά decibels (μονάδα μέτρησης του ήχου), κινδυνεύουν να εμφανίσουν -αρχικά παροδικές και μετά μόνιμες- βλάβες ακοής, οι οποίες αρχικά, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, παραμένουν απαρατήρητες.

Ακόμη στο ίδιο κίνδυνο είναι εκτεθειμένοι όσοι εργάζονται στους χώρους αυτούς.

Πρώιμη διάγνωση του προβλήματος

Ο μόνος τρόπος πρώιμης ανίχνευσης πιθανής αρχόμενης βλάβης της ακοής στις περιπτώσεις αυτές, είναι η μέτρηση της ακοής σε τακτά χρονικά διαστήματα. Μόνο έτσι είναι δυνατή η έγκαιρη ανίχνευση της βλαπτικής επίδρασης του ήχου στα λεπτεπίλεπτα κυτταρικά στοιχεία του κοχλία.

Δεδομένου ότι η αρχικά επερχόμενη βλάβη αφορά όχι τις συχνότητες ομιλίας, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, αλλά μόνο τις υψηλές συχνότητες.

Όταν με το ακοογράφημα διαπιστωθεί η αρχική βλάβη, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα προστατευτικά, ώστε να σταματήσει η περαιτέρω βλαπτική επίδραση του ήχου.

Πρόληψη

Τα προστατευτικά μέτρα συνίστανται στην αποφυγή έκθεσης στον ήχο πολλές ώρες δηλαδή να μην παραμένουμε στον χώρο πολλές ώρες, κυρίως όταν αντιληφθούμε ότι τα αυτιά μας βουίζουν και είναι σαν βουλωμένα.

Εάν θα πρέπει η παραμονή να παραταθεί για λόγους επαγγελματικούς, θα πρέπει να χρησιμοποιούμε ωτασπίδες και ακόμη να ελέγχουμε την ακοή μας σε τακτά χρονικά διαστήματα μηνών, ανάλογα με την διάρκεια παραμονής μας στον ηχορρυπογόνο χώρο.

(Πηγή: iatropedia.gr)

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο που κάνει τα γλυκά ζαχαρώδη τρόφιμα τόσο ακαταμάχητα;

Τα σάκχαρα (ζάχαρη) είναι μία γενική ορολογία που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια κατηγορία μορίων -που ονομάζονται υδατάνθρακες- και βρίσκεται σε μεγάλη ποικιλία τροφίμων και ποτών. Απλά ελέγξτε τις ετικέτες των γλυκών προϊόντων που αγοράζετε.

Γλυκόζη, φρουκτόζη, σουκρόζη, μαλτόζη, λακτόζη, δεξτρόζη, και άμυλο είναι όλα μορφές σακχάρων. Το ίδιο και το σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης, ο φρουτοχυμός, η ακατέργαστη ζάχαρη και το μέλι. Τα σάκχαρα δεν είναι μόνο στα ζαχαρωτά και στα γλυκά. Τα προσθέτουν και στις σάλτσες ντομάτας, στο γιαούρτι, στα αποξηραμένα φρούτα, στο νερό με γεύση, ή στις μπάρες δημητριακών.

Εφόσον η ζάχαρη είναι παντού, είναι σημαντικό να καταλάβουμε πώς επηρεάζει τον εγκέφαλο.

Τι συμβαίνει όταν τα σάκχαρα φτάνουν στην γλώσσα σας; Και γιατί αν φάμε μικρή ποσότητα σακχάρων μας κάνει να λαχταρούμε περισσότερη;

Τρώτε μια κουταλιά δημητριακά. Τα σάκχαρα που περιέχουν ενεργοποιούν τους γλυκούς γευστικούς υποδοχείς, μέρος των γευστικών καλύκων πάνω στη γλώσσα. Αυτοί οι υποδοχείς στέλνουν ένα σήμα στο εγκεφαλικό στέλεχος που από εκεί διακλαδώνεται σε πολλά σημεία του προσθεγκεφάλου, όπου ένα από αυτά είναι ο εγκεφαλικός φλοιός

Διαφορετικά σημεία του εγκεφαλικού φλοιού επεξεργάζονται διαφορετικές γεύσεις: πικρό, αλμυρό και γλυκό. Από εκεί, το σήμα ενεργοποιεί το σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλου. Αυτό το σύστημα επιβράβευσης είναι μία σειρά ηλεκτρικών και χημικών μονοπατιών κατά μήκος διαφόρων περιοχών του. Είναι ένα πολύπλοκο δίκτυο, αλλά βοηθάει να απαντηθεί μία μοναδική, υποσυνείδητη ερώτηση: Πρέπει να το ξανακάνω; Αυτό το ζεστό, ασαφές αίσθημα που έχετε όταν γεύεστε ένα κέικ σοκολάτας π.χ. Αυτό είναι το σύστημα επιβράβευσης σας που λέει, “Μμμ, ναι”! Και δεν ενεργοποιείται μόνο από το φαγητό. Η κοινωνικοποίηση, η σεξουαλική συμπεριφορά και τα ναρκωτικά είναι απλώς μερικά παραδείγματα πραγμάτων και εμπειριών που ενεργοποιούν επίσης το σύστημα επιβράβευσης.

Αλλά η υπερενεργοποίηση του συστήματος επιβράβευσης ενεργοποιεί μια σειρά από δυσάρεστα γεγονότα: απώλεια ελέγχου, ακατάσχετη επιθυμία και αυξημένη ανοχή στη ζάχαρη.

Ας πάμε πίσω στην κουταλιά των δημητριακών: Ταξιδεύει κάτω, στο στομάχι σας και εντέλει στο έντερό σας. Υπάρχουν και εδώ υποδοχείς σακχάρων. Δεν είναι γευστικοί κάλυκες, αλλά στέλνουν σήματα στον εγκέφαλό σας λέγοντάς του ότι έχετε φτάσει σε αίσθημα κορεσμού ή ότι το σώμα σας θα πρέπει να παράγει περισσότερη ινσουλίνη για να αντιμετωπίσει την επιπλέον ζάχαρη που τρώτε.

Η κύρια οργανική ουσία του συστήματος επιβράβευσής μας είναι η ντοπαμίνη, μια σημαντική χημική ουσία ή νευροδιαβιβαστής. Υπάρχουν πολλοί υποδοχείς ντοπαμίνης στον προσθεγκέφαλο αλλά δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένοι. Μερικές περιοχές έχουν πυκνές συστάδες υποδοχέων. Αυτά τα σημεία ντοπαμίνης είναι μέρος του συστήματος επιβράβευσής μας. Ναρκωτικά όπως το αλκοόλ, η νικοτίνη, ή η ηρωίνη, προκαλούν υπερέκκριση της ντοπαμίνης, κάνοντάς μας να αναζητούμε συνεχώς αυτή την ευχάριστη αίσθηση. Με άλλα λόγια, μας εθίζουν. Και τα σάκχαρα δημιουργούν έκκριση ντοπαμίνης, όμως όχι τόσο βίαια όσο τα ναρκωτικά. Και τα σάκχαρα ανευρίσκονται σπάνια σε φαγητά που προκαλούν έκκριση ντοπαμίνης. Το μπρόκολο για παράδειγμα, δεν έχει καμία επίδραση, που μάλλον εξηγεί και το γιατί είναι τόσο δύσκολο να κάνουμε τα παιδιά να φάνε τα λαχανικά τους!

Μιλώντας για υγιεινά φαγητά, ας πούμε ότι πεινάτε και αποφασίζετε να φάτε ένα ισορροπημένο γεύμα. Το κάνετε και τα επίπεδα ντοπαμίνης αυξάνονται στα σημεία του συστήματος επιβράβευσης. Αλλά αν φάτε το ίδιο φαγητό συνεχόμενα, για πολλές ημέρες τα επίπεδα ντοπαμίνης θα αυξάνονται όλο και λιγότερο, μέχρι τελικά να εξισορροπηθούν. Αυτό γίνεται επειδή -όσον αφορά το φαγητό- ο εγκέφαλος εξελίχθηκε να δίνει ιδιαίτερη προσοχή σε νέες ή διαφορετικές γεύσεις. Γιατί; Δύο λόγοι: πρώτον, για να εντοπίζει τρόφιμα που έχουν χαλάσει, και δεύτερον, επειδή όσο μεγαλύτερη ποικιλία έχουμε στη διατροφή μας, τόσο πιο πιθανό είναι να πάρουμε όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειαζόμαστε. Για να έχουμε ποικιλία, πρέπει να μπορούμε να αναγνωρίζουμε ένα καινούργιο φαγητό. Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι χρειάζεται να θέλουμε να συνεχίσουμε να τρώμε καινούργια φαγητά.\

Και γι’ αυτόν τον λόγο η ντοπαμίνη εξισορροπείται, όταν ένα φαγητό γίνεται “βαρετό”.

Πάμε πάλι πίσω στην στιγμή του γεύματος. Τι συμβαίνει αν στην θέση του υγιεινού, ισορροπημένου γεύματος, φάτε φαγητό πλούσιο σε ζάχαρη; Αν τρώτε σπάνια ζάχαρη ή δεν τρώτε πολλή κάθε φορά, η επίδραση είναι παρόμοια με αυτή του ισορροπημένου γεύματος. Αλλά αν φάτε πάρα πολλή ζάχαρη, η αντίδραση της ντοπαμίνης δεν εξισορροπείται. Με άλλα λόγια, αν τρώμε πολλή ζάχαρη θα συνεχίσουμε να αισθανόμαστε επιβράβευση. Με αυτό τον τρόπο, η ζάχαρη συμπεριφέρονται λιγάκι σαν ένα ναρκωτικό. Είναι ένας λόγος για τον οποίο φαίνεται πως εθίζεται ο κόσμος στα σακχαρώδη φαγητά.

Αναλογιστείτε, λοιπόν, όλα αυτά τα διαφορετικά είδη σακχάρων. Κάθε ένα είναι μοναδικό, αλλά κάθε φορά που καταναλώνετε οποιοδήποτε σάκχαρο, ξεκινάει μία επίδραση “ντόμινο” στον εγκέφαλο που πυροδοτεί μια ικανοποιητική αίσθηση. Η υπερβολική, πολύ συχνή κατανάλωση ζάχαρης μας κάνει να ξεφεύγουμε διατροφικά. Οπότε, ναι, η υπερβολική κατανάλωση σακχάρων μπορεί να έχει εθιστικές επιδράσεις στον εγκέφαλο, αλλά ένα κομμάτι κέικ, πού και πού, δεν θα σας κάνει κακό.

(Πηγή: iatropedia.gr)

Συντάκτης: Σπύρος Μανουσέλης

Μόλις δημοσιεύτηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Nature» τα ιδιαιτέρως ανησυχητικά συμπεράσματα μιας νέας διεθνούς έρευνας σχετικά με την οικολογική «υγεία» του πλανήτη. Το σχετικό άρθρο υπογράφεται από 40 διαπρεπείς ερευνητές από όλο τον κόσμο, οι έρευνες των οποίων εστιάστηκαν στην τρέχουσα κατάσταση και κυρίως στις μετρήσιμες αλλαγές ορισμένων αποφασιστικών παραμέτρων για την ισορροπία του γήινου οικοσυστήματος, όπως π.χ. το κλίμα, η βιοποικιλότητα, η διαθέσιμη ποσότητα και η ποιότητα του νερού που υπάρχουν σε διαφορετικά πλανητικά ενδιαιτήματα.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα αυτής της εκτενούς έρευνας, οι τιμές αυτών των παραμέτρων έχουν ήδη επιδεινωθεί σοβαρά από κάποια σαφή και μετρήσιμα ανθρωπογενή αίτια. Γεγονός που αν δεν προνοήσουμε εγκαίρως θα αποτελέσει σοβαρότατη απειλή για την επιβίωση των περισσότερων ανθρώπων καθώς και πολλών άλλων ζωικών και φυτικών ειδών.

Τη διεύθυνση και τον συντονισμό αυτής της διεθνούς έρευνας είχε ο διάσημος Γερμανός οικολόγος Johan Rockström (βλ. φωτ.), ο οποίος συνοψίζοντας τα συμπεράσματα τις έρευνας είπε: «Τα αποτελέσματα των αναλύσεών μας είναι μάλλον ανησυχητικά: αρκετοί από τους παράγοντες που αναλύσαμε, αλλά και αρκετά από τα φυσικά όρια που εξετάσαμε σε τοπική και πλανητική κλίμακα φαίνεται να έχουν ήδη υπερβεί τα όρια ασφαλείας. Αυτό σημαίνει ότι, αν δεν συμβεί εγκαίρως μια μεταμόρφωση στην ανθρώπινη πρακτική, είναι πολύ πιθανό τα πιο αποφασιστικά κριτικά σημεία της πλανητικής κρίσης να γίνουν μη αντιστρεπτά και οι επιπτώσεις για την ανθρώπινη επιβίωση θα είναι αναπόφευκτες».

Η καινοτομία αυτής της έρευνας είναι ότι αναδεικνύει επαρκώς πως υπάρχουν κάποια σαφή και ανυπέρβλητα όρια στην ανθρώπινη παρεμβατικότητα και στην εκμετάλλευση του πλανήτη πέρα από τα οποία η επιβίωση του είδους μας καθίσταται εξαιρετικά προβληματική, διότι αν η παραβίαση αυτών των εγγενών φυσικών ορίων συνεχιστεί, τότε η Γη θα πάψει να είναι ένα ασφαλές περιβάλλον για την ανθρωπότητα.

Πάντως τα δεδομένα που προέκυψαν από αυτές τις έρευνες σχετικά με και τις φυσικές παραμέτρους της πλανητικής ισορροπίας δείχνουν ότι ήδη υπάρχει σαφής υπέρβαση των ορίων ασφαλείας για την καλή λειτουργία των γήινων οικοσυστημάτων, ενώ θεωρείται επικείμενη η κατάρρευση κάποιων βασικών βιοφυσικών διεργασιών ισορροπίας του πλανητικού συστήματος.

Για παράδειγμα τα νέα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η πλανητική απορρύθμιση -λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων- συσχετίζεται άμεσα με την ατμοσφαιρική ρύπανση, η οποία σχετίζεται άμεσα με τις παρατηρούμενες κλιματικές αλλαγές. Με άλλα λόγια, η πλανητική οικολογική απορρύθμιση προκύπτει και εξαρτάται άμεσα από τον αμοιβαίο βρόχο ή, αν θέλετε, από την αμφίδρομη αλληλεπίδραση μεταξύ περιβαλλοντικής-ατμοσφαιρικής ρύπανσης και κλιματικής απορρύθμισης.

Τα κοινωνικοπολιτικά αίτια της οικολογικής καταστροφής

Ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της έρευνας είναι ότι για πρώτη φορά περιλαμβάνει στις παραμέτρους αξιολόγησης της οικολογικής κρίσης και τα ανθρωπιστικά κριτήρια της «δικαιοσύνης» και της «ισότητας», τα οποία πρέπει να συμπεριλαμβάνονται μεταξύ όσων συμβάλλουν στην πλανητική οικολογική κρίση. «Η δικαιοσύνη αποτελεί αναγκαιότητα για τη ζωή των ανθρώπων πάνω στη Γη: υπάρχουν καταλυτικές αποδείξεις που δείχνουν ότι μια δίκαιη και ισόνομη προσέγγιση είναι η ουσιαστική και αναγκαία συνθήκη για την πλανητική οικολογική σταθερότητα», όπως διευκρίνισε η οικολόγος Joyeeta Gupta που συνυπογράφει αυτή την έρευνα.

Πράγματι, όσον αφορά τα πολιτικά-ανθρωπολογικά αίτια της πολύ καθυστερημένης αναγνώρισης των συνεπειών της σημερινής οικολογικής καταστροφής, αυτά θα πρέπει να αναζητηθούν αφενός στη μεγάλη δυσκολία της ανθρωπότητας να αποδεχτεί ότι ευθύνεται η ίδια για τη συντελούμενη έκτη μαζική εξαφάνιση αμέτρητων μορφών ζωής και αφετέρου στην επίμονη άρνησή της να αναλάβει -ως νοήμον και κυρίαρχο είδος- τις πολύ οδυνηρές αλλά αναγκαίες αυτοπεριοριστικές ενέργειες για την επιβίωση της ζωής όπως τη γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.

Δυστυχώς σε αυτές τις δύο «φυσικές» ή «αυθόρμητες» αντιδράσεις του ανθρώπινου είδους έρχονται να προστεθούν και τα πολιτικοοικονομικά συμφέροντα του κυρίαρχου -από τη νεωτερική εποχή μέχρι σήμερα- τρόπου ζωής των δυτικών κοινωνιών. Πώς αλλιώς μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι αν και είναι ορατές οι συνέπειες της ανθρωπογενούς οικολογικής καταστροφής, καμία αναπτυγμένη ανθρώπινη κοινωνία δεν είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει τις πάγιες οικονομικές αρχές του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής που ευθύνονται ολοφάνερα για την καταστροφή του περιβάλλοντος και την υποβάθμιση βιοποικιλότητας;

Αν και επιστημονικά ακριβής, η έννοια της κλιματικής και της οικολογικής «ανθρωπογενούς καταστροφής» κατέληξε να λειτουργεί στους περισσότερους ανθρώπους μόνο ενοχικά και εκφοβιστικά με αποτέλεσμα να συσκοτίζει τα πραγματικά ιστορικά και πολιτικοοικονομικά αιτία. Διότι βέβαια δεν είναι οι αφηρημένες, μη ιστορικές και μη συνειδητές ανθρώπινες δραστηριότητες που δημιουργούν την πλανητική κρίση, αλλά οι συγκεκριμένες πρακτικές κυριαρχίας που εδώ και αιώνες εφαρμόζονται από όσους ασκούν την εξουσία τους τόσο πάνω στη φύση όσο και στη μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων. Υπό αυτή την έννοια η τρέχουσα πλανητική καταστροφή είναι καπιταλιστικογενής και όχι γενικά και αόριστα… ανθρωπογενής.

(Πηγή: efsyn.gr)

Το A-76A που είχε αρχικά μέγεθος 4,320 τετ. χλμ. έσπασε σε μικρότερα κομμάτια.

Στη δορυφορική εικόνα φαίνεται η διάσπαση του παγόβονου Α-76Α σε μικρότερα κομμάτια. πηγή φωτό (NASA Earth Observatory/MODIS/Wanmei Liang)

Το 2021 αποκολλήθηκε από την Ανταρκτική ένα γιγαντιαίο πλωτό κομμάτι πάγου μεγέθους 4,320 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Το παγόβουνο είχε σπάσει στη δυτική πλευρά του Ronne Ice Shelf στη Θάλασσα Weddell της Ανταρκτικής. Το παγόβουνο είχε σχήμα σαν γιγαντιαία σιδερώστρα, μήκους περίπου 170 χιλιομέτρων και πλάτους 25 χιλιομέτρων. Οι επιστήμονες δεν αποδίδουν αυτό το συγκεκριμένο ρήγμα στην κλιματική αλλαγή, ενώ αντίθετα πιστεύουν ότι είναι μέρος του φυσικού κύκλου της γένεσης παγόβουνων στην περιοχή.

Το παγόβουνο έσπασε κάποια στιγμή σε δύο κομμάτια και με το μεγαλύτερο από αυτά τα κομμάτια που έλαβε την κωδικη ονομασία A-76A με μήκος 135 χλμ. και πλάτος 26 έλαβε το «χρίσμα» του μεγαλύτερου παγόβουνου στον κόσμο και συνέχισε να πλέει στα νερά του Νότιου Ωκεανού με πορεία προς το Πέρασμα Ντρέικ, μια θαλάσσια περιοχή που αποτελεί κόμβο ρευμάτων από τρεις ωκεανούς (Ειρηνικό,Ατλαντικό, Νότιο). Τα περισσότερα μεγάλα παγόβουνα καταλήγουν στο Πέρασμα Ντρέικ όπου οι τοπικές συνθήκες (θερμοκρασία υδάτων και ρεύματα) προκαλούν την διάλυση τους για αυτό και οι ειδικοί έχουν χαρκτηρίσει το Πέρασμα Ντρέικ ως «νεκροταφείο παγόβουνων».

Το A-76A είχε εισέλθει στο Πέρασμα Ντρέικ και δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι έσπασε πλέον σε πολλά κομμάτια και φυσικά χάνει τον τίτλο του μεγαλύτερου παγόβουνου στον κόσμο. Ο δορυφόρος Terra της NASA κατέγραψε πριν από λίγες μέρες μια νέα εικόνα η οποία δείχνει το A-76A να έχει σπάσει σε τουλάχιστον έξι κομμάτια τα οποία απομακρύνονται το ένα από το άλλο κοντά στο νησί της Νότιας Γεωργίας στη Θάλασσα της Σκωτίας δυτικά από το Πέρασμα Ντρέικ.

Παρά το γεγονός ότι το γιγάντιο παγόβουνο διαλύθηκε εξακολουθούν να υπάρχουν βάσιμοι φόβοι ότι τα κομμάτια αυτά εξακολουθούν να απειλούν τα τοπικά οικοσυστήματα με διαφόρους τρόπους ενώ επίσης η συνεχιζόμενη διάλυση τους απειλεί τα πλοία που κινούνται στη περιοχή.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Έρευνα αξιολόγησε την έκθεση των παιδιών σε οθόνες σε ηλικίες 9 μηνών, 2 ετών, 4 ετών, 5 ετών και 8 ετών.

Οι ερευνήτριες δρ. Megan Gath και Gail Gillon του Ερευνητικού Ινστιτούτου Παιδικής Ευημερίας του πανεπιστημίου του Canterbury (UC), σε συνεργασία με την καθηγήτρια Εκπαίδευσης, Brigid McNeill, και την καθηγήτρια Υγείας, Lianne Woodward, μελέτησαν τις επιπτώσεις της έκθεσης των παιδιών σε οθόνες κατά την πρώιμη παιδική ανάπτυξη.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από περισσότερα από 6.000 παιδιά, που συνελέχθησαν από την μεγαλύτερη διαχρονική μελέτη της Aotearoa New Zealand, Growing Up in New Zealand, οι ερευνήτριες αξιολόγησαν την έκθεση των παιδιών σε οθόνες σε ηλικίες 9 μηνών, 2 ετών, 4 ετών, 5 ετών και 8 ετών.

Οι ερευνήτριες μέτρησαν τον χρόνο που περνούσαν τα παιδιά στις οθόνες σε διαφορετικά στάδια της παιδικής ηλικίας σε σχέση με:

• τη γλώσσα
• τις πρώιμες δεξιότητες σε γραμματική και αριθμητική
• προβλήματα που σχετίζονται με την κοινωνικοποίηση

Έλαβαν επίσης υπόψη παράγοντες, όπως η εκπαίδευση της μητέρας και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας.

“Τα παιδιά που περνούσαν περισσότερο χρόνο σε οθόνες κατά τη διάρκεια της πρώιμης παιδικής ηλικίας (9 μηνών έως 5 ετών) σημείωσαν χαμηλότερη βαθμολογία σε μετρήσεις γλωσσικής και εκπαιδευτικής ικανότητας και αυξημένα προβλήματα κοινωνικοποίησης αναφέρθηκαν από τους γονείς σε ηλικία 5 και 8 ετών», είπε η δρ. Gath.

Η έκθεση σε οθόνες περιελάμβανε τον άμεσο χρόνο σε οθόνη, παρακολουθώντας τηλεόραση ή μια συσκευή και τον έμμεσο χρόνο σε οθόνη, όπου το παιδί βρισκόταν σε ένα δωμάτιο με ενεργοποιημένη την τηλεόραση αλλά δεν παρακολουθούσε ενεργά.

Οι ερευνήτριες του UC αξιολόγησαν επίσης τον αντίκτυπο που έχει ο χρόνος οθόνης στην ανάπτυξη λόγω του μειωμένου χρόνου συμμετοχής σε άλλες δραστηριότητες.

Η δρ. Gath είπε ότι τα παιδιά με υψηλά επίπεδα έκθεσης σε οθόνες ήταν λιγότερο πιθανό να συμμετέχουν σε πιο πλούσιες κοινωνικά και αισθητηριακές δραστηριότητες παιδικής ηλικίας, όπως ομάδες παιχνιδιού, μουσεία, πάρκα και πολιτιστικές εκδηλώσεις:

«Ο χρόνος έκθεσης σε οθόνες είναι μόνο ένας από τους πολλούς παράγοντες που καθορίζουν την ανάπτυξη των παιδιών. Αλλά είναι ένας που γίνεται ολοένα και πιο διαδεδομένος. Η πρώιμη παιδική ηλικία είναι η εποχή όπου οι γονείς έχουν την μεγαλύτερη επιρροή στις συνήθειες των παιδιών και είναι μια κρίσιμη περίοδος για τον καθορισμό υγιεινών συνηθειών. Οπότε αν μπορούμε να μειώσουμε τον χρόνο οθόνης στην πρώιμη παιδική ηλικία, μπορεί να υπάρχουν θετικά αποτελέσματα που επηρεάζουν την καλή υγεία σε όλη τη διάρκεια της ζωής των παιδιών”.

Οι ειδικοί συνιστούν:

• μηδενική καθιστική ώρα έκθεσης σε οθόνες για παιδιά κάτω των 2 ετών
• λιγότερο από μία ώρα την ημέρα για παιδιά ηλικίας 2-5 ετών και
• λιγότερο από δύο ώρες την ημέρα για παιδιά 5 ετών και άνω

(Πηγή: iatropedia.gr)

Η σωματική θερμοκρασία ενός παιδιού αυξάνεται 3-5 φορές πιο γρήγορα από αυτή ενός ενήλικα, λένε οι ειδικοί.

Φωτο:: iStock

Μην αφήνετε ποτέ τα μικρά παιδιά μόνα στο αυτοκίνητο, ούτε για λίγα λεπτά, για να «πεταχτείτε» κάπου, προειδοποιούν οι ειδικοί. Τριάντα λεπτά είναι υπεραρκετά για να φθάσει η θερμοκρασία στο κλειστό όχημα τους 40 βαθμούς Κελσίου και να γίνουν οι συνθήκες επικίνδυνες για τη διατήρηση της ζωής.

Μετά, δε, από αυτό το σημείο, η θερμοκρασία αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, ιδίως σε χώρες με εύκρατο κλίμα όπως η Ελλάδα.

Πόσο μάλλον που η σωματική θερμοκρασία ενός παιδιού αυξάνεται με ταχύτητα 3-5 φορές μεγαλύτερη από αυτήν ενός ενήλικα, αναφέρουν οι ειδικοί του KidsandCars.org.

Όπως εξηγούν, τα παιδιά είναι εξαιρετικά ευάλωτα στη θερμοπληξία. Η θερμοπληξία είναι η υπερθέρμανση (υπερθερμία) του σώματος, δηλαδή αύξηση της θερμοκρασίας η οποία μπορεί να φτάσει σε υψηλά και επικίνδυνα επίπεδα.

Τα συμπτώματά της μπορεί να μοιάζουν με αυτά της καρδιακής προσβολής ή του εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η ρύθμιση της σωματικής θερμοκρασίας

Η ρύθμιση της σωματικής θερμοκρασίας είναι ένας πολύπλοκος μηχανισμός. Ο οργανισμός πρέπει να λειτουργεί με τρόπο ώστε, ανεξάρτητα από την θερμοκρασία στο εξωτερικό περιβάλλον, η σωματική θερμοκρασία να διατηρείται μεταξύ 36,6 – 37,1 βαθμών Κελσίου.

Για να το επιτύχει αυτό, στο κρύο περιβάλλον παράγει θερμότητα για να παραμείνει ζεστό. Αντίστοιχα, όταν το εξωτερικό περιβάλλον είναι θερμό, το σώμα αποβάλλει θερμότητα για να μην ανεβεί η εσωτερική θερμοκρασία του.

Ο θερμορυθμιστικός μηχανισμός έχει έδρα τον εγκέφαλο. Στα μικρά παιδιά, όμως, είναι ελλιπώς ανεπτυγμένος. Επιπλέον, οι δυνατότητές του δεν είναι απεριόριστες. Όταν η υψηλή εξωτερική θερμοκρασία, συνδυάζεται με υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία και άπνοια (όπως συμβαίνει μέσα σε ένα κλειδαμπαρωμένο αυτοκίνητο) η απώτερη συνέπεια είναι η θερμοπληξία.

Οι ειδικοί τονίζουν πως ακόμα κι αν τα παράθυρα του αυτοκινήτου είναι 5 εκατοστά ανοικτά, πάλι κινδυνεύουν τα μικρά παιδιά να χάσουν τη ζωή τους από υπερθερμία.

Κάτω των 3 ετών

Δυστυχώς, υπάρχουν ενήλικες που αφήνουν μικρά παιδιά (αλλά και κατοικίδια) μόνα στα παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Συχνά αυτό γίνεται συνειδητά, διότι δεν γνωρίζουν πόσο επικίνδυνο είναι αυτό που κάνουν.

Το επακόλουθο όμως είναι να χάνονται ζωές εξαιτίας αυτής της τακτικής – και αυτό είναι μη αναστρέψιμο. Μόνο στις ΗΠΑ πεθαίνουν από θερμοπληξία μέσα σε αυτοκίνητο 37 παιδιά κατά μέσον όρο. Στο 87% των περιπτώσεων έχουν ηλικία κάτω των 3 ετών. Στο 54% έχουν ηλικία κάτω του 1 έτους.

Στην Ελλάδα όπου οι θερμοκρασίες του περιβάλλοντος είναι ιδιαίτερα υψηλές, ο κίνδυνος για τα παιδιά που αφήνονται έστω και για λίγο στο αυτοκίνητο είναι πολύ μεγάλος.

Τα συμπτώματα που δείχνουν ότι ένα παιδί έχει υπερθερμία ή θερμοπληξία είναι:

• Έντονη ερυθρότητα
• Αύξηση της σωματικής θερμοκρασίας (πυρετός)
• Υγρό ή ξηρό δέρμα
• Απουσία εφίδρωσης
• Έντονος και γρήγορος σφυγμός ή, αντίθετα, αδύνατος και αργός σφυγμός
• Τάση προς έμετο
• Περίεργη συμπεριφορά

Σε τέτοιο ενδεχόμενο, το παιδί πρέπει αμέσως να μεταφερθεί από το αυτοκίνητο σε δροσερό χώρο και να δροσιστεί. Πρέπει επίσης να καλέσετε επειγόντως γιατρό.

Αντίστοιχα, αν αντιληφθείτε ένα παιδί μόνο του μέσα σε αυτοκίνητο, καλέστε αμέσως την αστυνομία και ταυτοχρόνως προσπαθήστε να βρείτε τρόπο για να το βγάλετε από αυτό.

(Πηγή: iatropedia.gr)

Και σε ποια ηλικιακή φάση έχει μεγαλύτερο νόημα να αφιερώνουμε περισσότερες ώρες μιλώντας με το μικρό μας.

Σύμφωνα με νέα έρευνα, οι ώρες που αφιερώνουν οι ενήλικες συνομιλώντας με τα βρέφη, συμβάλλουν με καθοριστικό τρόπο στη διαμόρφωση της δομής του εγκεφάλου των μωρών.

Προηγούμενες μελέτες έχουν υποδείξει πως πράγματι, υπάρχουν πολλαπλά οφέλη για τα παιδιά στα πρώτα χρόνια της ζωής, από τις κουβεντούλες που κάνουν μαζί τους οι γονείς. Κυρίαρχα ανάμεσα στα οφέλη θεωρούνται η βελτίωση της γλωσσικής ικανότητας και η ενίσχυση του λεξιλογίου των παιδιών.

Πρόσφατα ωστόσο, οι ερευνητές ανακάλυψαν την ακριβή σχέση ανάμεσα στις ώρες πoυ αφιερώνει ένας γονέας στη συζήτηση με το παιδί του και στη συγκέντρωση μυελίνης στον εγκέφαλο, μιας ουσίας που περιβάλλει τα νεύρα, καθιστώντας τα σήματα που δίνουν οι γονείς στο παιδί πιο εύκολα αντιληπτά.

«Το μήνυμα που θέλουμε να περάσουμε στους νέους γονείς, είναι πως πρέπει οπωσδήποτε να μιλάνε στα μικρά τους. Κάθε ώρα είναι πολύτιμη», επισημαίνει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, ο καθηγητής Τζον Σπένσερ του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας.

«Και το πιο εντυπωσιακό στην πρόσφατη έρευνά μας είναι ότι κυριολεκτικά, αυτές οι στιγμές επικοινωνίας, διαμορφώνουν τη δομή του εγκεφάλου του παιδιού», προσθέτει ο Σπένσερ.

Ο Σπένσερ και οι συνεργάτες του, μέσα από την έρευνά τους, διαπίστωσαν ότι τα παιδιά με πιο μορφωμένες μητέρες εκτέθηκαν σε συζητήσεις με τον κύριο φροντιστή τους περισσότερες ώρες. Γι′ αυτό και τα ίδια τα παιδιά, άρχισαν να μιλούν νωρίτερα σε σχέση με τα υπόλοιπα, ενώ διέθεταν και πιο πλούσιο λεξιλόγιο.

Αυτό σημαίνει πως όσες περισσότερες κουβεντούλες και λέξεις ακούν τα μωρά από τους γονείς τους, τόσο ενισχύεται και η έκκριση μυελίνης στον εγκέφαλο, η οποία σχετίζεται άμεσα με την ανάπτυξη της γλωσσικής ικανότητας.

Ωστόσο, το πόσες ώρες συζήτησης ωφελούν το μωρό μας, εξαρτάται από το στάδιο ανάπτυξης στο οποίο βρίσκεται ο εγκέφαλός του.

Όταν το μωράκι μας είναι έξι μηνών, όσο περισσότερες γλωσσικές πληροφορίες του μεταδίδουμε, τόσο το καλύτερο. Σε εκείνη τη φάση, στο στάδιο της μαζικής ανάπτυξης νέων νευρώνων, η πληροφορία εισέρχεται πιο γρήγορα στον εγκέφαλο, δημιουργώντας θεμελιώδεις γνωστικές συνδέσεις και αναπαραστάσεις.

Στους τριάντα μήνες ωστόσο, ο βρεφικός εγκέφαλος βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική φάση. Στο συγκεκριμένο στάδιο, θα πρέπει να είμαστε όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένοι και φειδωλοί ως προς τις πληροφορίες που μοιραζόμαστε με ένα νήπιο. Κι αυτό γιατί η περίπλοκη διαδικασία της κυτταρικής ανάπτυξης, επιτάσσει ένα είδος «οικονομίας» ως προς τα ερεθίσματα στα οποία εκτίθεται ένα δίχρονο παιδί.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

Το ακάρεο oribatid έχει περίπου το μέγεθος ενός κόκκου άμμου, με διαστάσεις μεταξύ 0,2mm και 1,4mm, αλλά όταν πρόκειται για δύναμη σε σχέση με το μέγεθος και το βάρος, είναι μακράν το ισχυρότερο ζώο στον κόσμο. Για να φτάσει τη δύναμή του, ένας άνθρωπος θα πρέπει να είναι σε θέση να σηκώσει περίπου 82 τόνους.

Ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους τα ακάρεα oribatid και πολλά άλλα έντομα τείνουν να είναι τόσο πολύ πιο ισχυρά από άλλα ζώα είναι ο εξωσκελετός τους. Είναι σημαντικά ελαφρύτερος και ισχυρότερος από τα οστά, επιτρέποντάς τους να αφιερώνουν περισσότερη ενέργεια στη μυϊκή δύναμη. Υπάρχουν όμως και άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο, όπως ο λόγος της επιφάνειάς του προς τον όγκο και τη μάζα του. Ένα ακάρεο ζυγίζει μόλις 100 μικρογραμμάρια.

Αν το θωρακισμένο ακάρεο είχε το μέγεθος ενός ανθρώπου, θα ήταν εξαιρετικά αδύναμο, λόγω της απλής φυσικής. Τα μεγαλύτερα πλάσματα μπορεί να έχουν μεγαλύτερους μύες, αλλά μεγάλο μέρος της δύναμής τους πηγαίνει στην υποστήριξη του ίδιου τους του βάρους. Αντίθετα, τα μικροσκοπικά έντομα μπορούν να αφιερώσουν μεγαλύτερο μέρος της μυϊκής τους δύναμης στην άρση βαρών, επειδή έχουν λιγότερη μάζα να μεταφέρουν.

Σύμφωνα με το odditycentral, τα ακάρεα Oribatid ζουν στο έδαφος των δασικών εδαφών και παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διάσπαση του οργανικού υλικού, παρόμοια με τους γαιοσκώληκες. Συμβάλλουν επίσης στη διασπορά των σπόρων, βελτιώνουν τη δομή του εδάφους και μειώνουν τα παθογόνα έντομα καθώς και τα παράσιτα που είναι επιβλαβή για τον άνθρωπο και τα ζώα.

(Πηγή: ethnos.gr)

Συντάκτης: Βαγγέλης Πρατικάκης

Σε περισσότερες από τις μισές μεγάλες λίμνες του κόσμου η στάθμη έχει υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία 30 χρόνια, διαπιστώνει νέα μελέτη, η οποία αποδίδει το μεγαλύτερο μέρος της απώλειας στην αλόγιστη χρήση νερού και την αύξηση της εξάτμισης λόγω της παγκόσμιας θέρμανσης.

Από την Κασπία ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία μέχρι την λίμνη Τιτικάκα της Νότιας Αμερικής, η μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science εξετάζει 1.972 μεγάλες λίμνες χρησιμοποιώντας δορυφορικές μετρήσεις και κλιματικά και υδρολογικά μοντέλα

Η διεθνής ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι, όλες μαζί, οι λίμνες αυτές χάνουν 22 δισεκατομμύρια τόνους νερού το χρόνο εδώ, με τις συνολικές απώλειες των τελευταίων τριών δεκαετιών να αντιστοιχούν χονδρικά στην ετήσια κατανάλωση νερού των ΗΠΑ.

Το 56% των απωλειών οφείλεται στην κλιματική αλλαγή και δευτερευόντως στην άντληση νερού για ανθρώπινη χρήση. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, οι λίμνες είναι σημαντικότερη πηγή νερού από τα ποτάμια, παρόλα αυτά δεν παρακολουθούνται τόσο συστηματικά.

Ακόμα και πολύ μεγάλες λίμνες, όπως η Αράλη στην Κεντρική Ασία και η Νεκρά Θάλασσα στη Μέση Ανατολή, στέγνωσαν λόγω της υπεράντλησης.

H λίμνη Αράλη, ανάμεσα στο Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, ήταν κάποτε η τέταρτη μεγαλύτερη του κόσμου. Σήμερα κινδυνεύει να εξαφανιστεί (NASA)

Παρά το γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή αναμένεται να κάνει τις ξηρές περιοχές ξηρότερες και τις υγρές υγρότερες, η μελέτη δείχνει ότι η στάθμη πέφτει ακόμα και σε περιοχές υψηλής βροχόπτωσης.

«Είναι κάτι που δεν πρέπει να παραβλέπουμε» επισήμανε ο επικεφαλής της μελέτης Φανγκφάνγκ Γιάο, υδρολόγος του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια.

Βασικός λόγος για τις απώλειες ακόμα και σε υγρές περιοχές είναι η αυξημένη εξάτμιση λόγω ανόδου της θερμοκρασίας, εξηγούν οι ερευνητές.

Πέρα από την κλιματική αλλαγή και την αλόγιστη χρήση, άλλοι παράγοντες πίσω από την πτώση της στάθμης είναι η αλλαγή στα μοτίβα των βροχοπτώσεων και την απορροή υδάτων.

Σημαντικές μειώσεις στον όγκο του νερού διαπιστώθηκαν επίσης και στα δύο τρίτα των μεγάλων τεχνητών λιμνών που εξετάστηκαν, ωστόσο σε αυτή την περίπτωση βασικός παράγοντας είναι η συσσώρευση ιζημάτων, ειδικά σε φράγματα μεγάλης ηλικίας.

Τα ευρήματα, λένε οι ερευνητές, πρέπει να ληφθούν υπόψη στον σχεδιασμό της διαχείρισης νερού, δεδομένου ότι δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε λεκάνες λιμνών που στερεύουν.

Υπάρχουν ωστόσο και εξαιρέσεις στη γενική τάση, καθώς το 24% των λιμνών που εξετάστηκαν μεγαλώνουν σε όγκο. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε περιοχές με μικρούς πληθυσμούς, όπως στο υψίπεδο του Θιβέτ, ωστόσο οι ερευνητές πιστεύουν ότι υπάρχουν λύσεις και για άλλες περιπτώσεις.

Παράδειγμα είναι η λίμνη Σεβάν της Αρμενίας, η οποία εμπλουτίστηκε με νερό έπειτα από την εφαρμογή νέας νομοθεσίας για τη χρήση νερού στις αρχές τις δεκαετίας του 2000.

(Πηγή: in.gr)

«H αντιμετώπιση του κινδύνου εξαφάνισης από την τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να αποτελεί παγκόσμια προτεραιότητα»

Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να οδηγήσει στην εξαφάνιση της ανθρωπότητας, προειδοποίησαν ειδικοί, συμπεριλαμβανομένων των επικεφαλής του OpenAI και του Google Deepmind.

Σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Κέντρου για την Ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης –και η οποία φέρει την υπογραφή δεκάδων ειδικών- αναφέρεται ότι «η αντιμετώπιση του κινδύνου εξαφάνισης από την τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να αποτελεί παγκόσμια προτεραιότητα μαζί με άλλους κινδύνους κοινωνικής κλίμακας, όπως οι πανδημίες και ο πυρηνικός πόλεμος».

Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Σαμ Άλτμαν, ο διευθύνων σύμβουλος του Google DeepMind Ντέμης Χασάμπης και ο Ντάριο Αμοντέι της Anthropic, είναι μεταξύ αυτών που συνυπογράφουν τη δήλωση, σύμφωνα με το BBC.

Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι φόβοι που εκφράζονται είναι υπερβολικοί και δεν είναι ρεαλιστικοί.

Προ εβδομάδων, o 75χρονος Τζέφρι Χίντον, πρωτοπόρος στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης που αποκαλείται στη βιομηχανία της τεχνολογίας ως ο «νονός της τεχνητής νοημοσύνης», παραιτήθηκε από την θέση του στην Google δηλώνοντας φοβισμένος πλέον από την εξέλιξη της τεχνολογίας στην οποία συμμετέχει και ο ίδιος εδώ και δεκαετίας.

Ακολούθως, ο Μο Γκαουντάτ, πρώην επικεφαλής του τμήματος ανάπτυξης και έρευνας τεχνολογιών της Google δήλωσε πώς εύχεται να μην είχε ξεκινήσει καν αυτή την ερευνητική προσπάθεια και ότι πρέπει να υπάρξει πλέον συλλογική προσπάθεια για να εμποδιστεί η δημιουργία ενός δυστοπικού περιβάλλοντος από την τεχνητή νοημοσύνη. Ο Γκαουντάτ λέει ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι τα προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης όπως αυτά της μηχανικής μάθησης εκπαιδεύονται να μαθαίνουν τα πάντα μέσα από το χαοτικό αλλά και κατά βάση τοξικό στις απόψεις που διαχέονται εκεί κυβερνοχώρο.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Συντάκτης: Νίκη Μπάκουλη

Ο Dr. Hugh Calkins, καθηγητής καρδιολογίας στη δεύτερη καλύτερη ιατρική σχολή των ΗΠΑ, Johns Hopkins Medicine αποκάλυψε τη ρουτίνα των 6 βημάτων που έχει, για να φροντίζει την καρδιά του.

Τα 150 λεπτά άσκησης μέτριας έντασης κάθε εβδομάδα, συν δυο προπονήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης βοηθούν την καρδιά μας να κάνει τη δουλειά της. ISTOCK

Το Johns Hopkins Medicine βρίσκεται στη Βαλτιμόρη του Μέριλαντ των ΗΠΑ. Είναι η δεύτερη καλύτερη ιατρική σχολή της χώρας –στο Νο1 είναι αυτή του Harvard.

. Το δε, νοσοκομείο του (Johns Hopkins) θεωρείται εκ των μεγαλύτερων του είδους και των ιατρικών ιδρυμάτων του πλανήτη. Επί 32 συναπτά έτη είναι στα 5 κορυφαία στην άλλη ακτή του Ατλαντικού.

Ο Dr. Hugh Calkins είναι καθηγητής καρδιολογίας σε αυτό το ίδρυμα και μίλησε στους New York Times για τα 6 πράγματα που κάνει, ώστε να κρατά σε ‘φόρμα’ την καρδιά του.

Έχει σωματική δραστηριότητα

“Η τακτική άσκηση ενισχύει τον καρδιακό μυ, ο οποίος βοηθά το όργανο να ‘στέλνει’ αίμα στους πνεύμονες και στο υπόλοιπο σώμα”. Ο 66χρονος καρδιολόγος κολυμπά πέντε φορές την εβδομάδα (45 λεπτά έκαστη), ενώ τρεις φορές κάθε εβδομάδα κάνει ελλειπτικό για 30 λεπτά. Στη ρουτίνα του προσθέτει και τις βόλτες με τον σκύλο του, κάθε βράδυ.

Εξηγεί ωστόσο, πως δεν χρειάζεται να κάνουμε όλα αυτά για να φροντίζουμε την καρδιά μας. “Ένας ενήλικας πρέπει να κάνει τουλάχιστον 150 λεπτά άσκησης μέτριας έντασης κάθε εβδομάδα, συν δυο προπονήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης”.

Στις προτεραιότητες του είναι ο ύπνος

“Ο ανεπαρκής ύπνος συνδέεται με υψηλή αρτηριακή πίεση και διαβήτη τύπου 2” για αυτό και ο Dr. Calkins φροντίζει ώστε να κοιμάται τουλάχιστον επτά ώρες κάθε βράδυ.

Δεν καπνίζει, πίνει λίγο αλκοόλ και πολύ καφέ

“Το κάπνισμα είναι μια κύρια αιτία καρδιαγγειακών παθήσεων” για αυτό και δεν το έχει στη ζωή του. “Το αλκοόλ επίσης, δεν είναι καλό για την καρδιά”, ωστόσο είναι άνθρωπος που κοινωνικοποιείται και άρα θα πιει ένα ποτήρι, αλλά όχι κάθε μέρα. “Από ένα έως 3 την εβδομάδα”.

Σε ό,τι αφορά την καφεΐνη “καμία έρευνα δεν έχει αποδείξει πως είναι κακή για την καρδιά” και για αυτό πίνει αρκετές ποσότητες.

Παρακολουθεί την αρτηριακή του πίεση

Ο 66χρονος καθηγητής ιατρικής ελέγχει την αρτηριακή του πίεση περίπου μία φορά το μήνα. Εάν αρχίσει να παρουσιάζει τάσεις πάνω από τα κανονικά επίπεδα “μπορεί να είναι σημάδι για να κάνετε κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Δεν χρειάζεται όλοι να παρακολουθούμε κατ’ αυτόν τον τρόπο την πίεση μας, εν τούτοις μπορεί να μας βοηθήσει να προλάβουμε τυχόν προβλήματα υγείας στην καρδιά -και δη εάν διατρέχουμε υψηλό κίνδυνο”.

Χρησιμοποιεί μια εφαρμογή για να παρακολουθεί τι τρώει

“Η μέτρηση θερμίδων δεν είναι χρήσιμη ή ακόμη και δεν συνιστάται για όλους” λέει ο Dr. Calkins, πριν προσθέσει πως του αρέσει να παρακολουθεί τι και πόσο τρώει, για να διασφαλίσει ότι ακολουθεί μια ισορροπημένη διατροφή.

Αποφεύγει να καταναλώνει περισσότερες από 2.000 θερμίδες την ημέρα για να αποτρέψει την αύξηση βάρους, που με τη σειρά της, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων.

Παίρνει τα φάρμακα που χρειάζεται

Ο ειδικός τονίζει πως “υπάρχουν ορισμένα προβλήματα υγείας της καρδιάς που δεν μπορείτε να τα διαχειριστείτε μόνο με αλλαγές στον τρόπο ζωής” και ως εκ τούτου χρειάζεται ειδική φαρμακευτική αγωγή. Που δεν χρειάζεται να φοβόμαστε ή να αποφεύγουμε, αν θέλουμε το καλό μας.

Με φάρμακα τακτοποιεί την υψηλή χοληστερόλη

“Για να μειώσω την υψηλή χοληστερόλη παίρνω φάρμακα με στατίνες” εξηγεί ο γιατρός που ενθαρρύνει όσους έχουν ανάλογο θέμα, να συμβουλεύονται τους γιατρούς τους σχετικά με τα φάρμακα που είναι κατάλληλα για αυτούς.

(Πηγή: news247.gr)

Επιμέλεια: Κώστας Μαυραγάνης

Αναλύθηκαν δεδομένα από πάνω από 71.000 είδη ζώων.

NICKY DOWLING VIA GETTY IMAGES

O «έκτος μαζικός αφανισμός», που λαμβάνει χώρα αυτή τη στιγμή, θα είναι χειρότερος από ό,τι έδειχναν οι έρευνες που είχαν γίνει μέχρι τώρα, σύμφωνα με επιστήμονες από το Queen’s University Belfast και το Czech University of Life Sciences Prague.

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Phys Org, στο πλαίσιο της έρευνας, που δημοσιεύτηκε στο Biological Reviews, οι Κάθριν Φιν, Ντάνιελ Πιντσέιρα- Ντονόσο και Φλορέντσια Γκρατάρολα, ανέλυσαν δεδομένα πληθυσμιακών τάσεων για πάνω από 71.000 είδη ζώων προκειμένου να μάθουν περισσότερα για τις εξαφανίσεις ειδών.

Μέσα στις τελευταίες δεκαετίες έχει καταστεί ξεκάθαρο πως η παγκόσμια βιοποικιλότητα υποχωρεί λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων, περιλαμβανομένων των αλλαγών σε βιοτόπους, της χρήσης εντομοκτόνων και ζιζανιοκτόνων και, πιο πρόσφατα, της κλιματικής αλλαγής. Δεν είναι γνωστό πόσα είδη έχουν εξαφανιστεί λόγω τέτοιων δραστηριοτήτων, μα επιστήμονες προσπαθούν να βρουν τα είδη με τον μεγαλύτερο κίνδυνο εξαφάνισης.

Ένας οργανισμός, ο IUCN (International Union for Conservation of Nature) βάζει «ταμπέλες» σε είδη προκειμένου να αξιοποιήσει τον κίνδυνο αφανισμού. Μα αυτές οι λίστες, σημειώνουν οι επιστήμονες που συμμετείχαν στη νέα έρευνα, δείχνουν μόνο ποια είδη κινδυνεύουν αυτή τη στιγμή να εξαφανιστούν- δεν δείχνουν την πτώση των επιπέδων πληθυσμού ειδών τα οποία δεν διατρέχουν αυτή τη στιγμή τον κίνδυνο αφανισμού. Για να μάθουν περισσότερα για αυτού του είδους τις τάσεις, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα πληθυσμού για πάνω από 71.000 ανά τον κόσμο, προκειμένου να διαπιστώσουν πόσο έχουν αλλάξει οι αριθμοί τους από τότε που άρχισαν να διατηρούνται αρχεία.

Αυτό που είδαν ήταν πως το 48% των ειδών έχουν πληθυσμούς που μειώνονται και μόνο ένα 3% έχουν πληθυσμούς που αυξάνονται. Επίσης βρέθηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι το 33% των ειδών που έχουν καταχωρηθεί ως μη απειλούμενα στην «κόκκινη λίστα» του IUCN στην πραγματικότητα οδεύουν προς αφανισμό.

Οι ερευνητές επίσης διαπίστωσαν πως, ως ομάδα, τα αμφίβια έχουν τις μεγαλύτερες πτώσεις πληθυσμού- και αν και βρέθηκαν πτώσεις για πουλιά, θηλαστικά και έντομα, διαπιστώθηκε ότι ήταν λιγότερο έντονες μεταξύ ερπετών και ψαριών, καθώς και ότι οι μειώσεις πληθυσμών ήταν πιο απότομες στους τροπικούς, σημειώνοντας ότι τα είδη που ζουν σε τέτοιες περιοχές τείνουν να είναι πιο ευαίσθητα σε αλλαγές.

Το συμπέρασμα είναι πως ο πλανήτης μας οδεύει προς ένα γεγονός μαζικού αφανισμού πολύ σοβαρότερο από ό,τι έδειχναν ως τώρα οι έρευνες.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

Άκρως ανησυχητικές οι προβλέψεις εξαιτίας της φωτορύπανσης.

Είναι γνωστό ότι ο έντονος φωτισμός που δημιουργεί ο ανθρώπινος πολιτισμός μετά την δύση του Ηλίου, ειδικά στις αστικές περιοχές, δημιουργεί ένα πέπλο ακόμη και στον καθαρό από νεφώσεις στον ουρανό εμποδίζοντας την παρατήρηση των άστρων. Οι παρατηρήσεις επαγγελματιών και ερασιτεχνών επιστημόνων σε όλο τον κόσμο κατά τα τελευταία έτη αποκαλύπτουν μια ανησυχητική τάση: τα άστρα στον νυκτερινό ουρανό γίνονται όλο και πιο δύσκολο να παρατηρηθούν εξαιτίας της ταχέως αυξανόμενης φωτορύπανσης.

Πρόσφατη έρευνα αποκάλυψε ότι η αλλαγή στην ορατότητα των άστρων αντιστοιχεί σε μια κατά σχεδόν 10% ετήσια αύξηση στη φωτεινότητα του νυχτερινού ουρανού κατά την τελευταία δεκαετία. Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί που γεννήθηκε πριν από 18 χρόνια σε μια περιοχή όπου στον ουράνιο θόλο ήταν ορατά 250 άστρα σήμερα στην ίδια τοποθεσία σήμερα μπορεί να παρατηρήσει το πολύ 100 άστρα, δηλαδή πάνω από τα μισά έχουν γίνει πλέον αόρατα.

O κορυφαίος αστροφυσικός και κοσμολόγος Μαρτιν Ρις, πρόεδρος της Αστρονομικής Εταιρείας της Βρετανίας και πρώην πρόεδρος της Βασιλικής Εταιρείας (η Εθνική Ακαδημία Επιστημών της Βρετανίας), έκανε ηχηρή παρέμβαση για αυτό το ζήτημα επισημαίνοντας τον άμεσο κίνδυνο που υπάρχει να εξαφανιστούν όλα τα άστρα από τον ουρανό πολύ σύντομα. Ο Ρις συμφωνεί με την πρόβλεψη ότι μέσα στα επόμενα 20 έτη τα άστρα θα… σβήσουν από τον ουράνιο θόλο και αυτό που βλέπουμε το βράδυ όταν σηκώνουμε το κεφάλι μας θα είναι ένα απέραντο σκοτεινό πέπλο.

«Ο νυχτερινός ουρανός είναι μέρος του περιβάλλοντός μας και θα ήταν μεγάλη στέρηση αν η επόμενη γενιά δεν μπορούσε να τον δει ποτέ, όπως θα ήταν αν δεν έβλεπε ποτέ μια φωλιά πτηνών. Δεν χρειάζεται να είσαι αστρονόμος για να σε νοιάζει αυτό. Δεν είμαι ορνιθολόγος αλλά αν δεν υπήρχαν ωδικά πτηνά στον κήπο μου θα είχα μια αίσθηση ότι έχω φτωχύνει» ανέφερε ο Ρις.

Σε πολλές κατοικημένες περιοχές της Γης ο νυκτερινός ουρανός δεν σκοτεινιάζει ποτέ πλήρως, καθώς υπάρχει διάχυτη μια λάμψη τεχνητού φωτός στην ατμόσφαιρα. Αυτή η φωτορύπανση υποσκάπτει τη δυνατότητα παρατήρησης των άστρων τα βράδια. Η εξάπλωση του φωτισμού LED, που εκπέμπει περισσότερο μπλε φως στο οποίο τα μάτια είναι πιο ευαίσθητα, έχει επιδεινώσει την κατάσταση.

Πέραν αυτού, η φωτορύπανση διαταράσσει την φυσική κυκλική μετάβαση από το ηλιακό στο αστρικό φως και αντίστροφα, μια φυσική διαδικασία με την οποία έχουν εξελιχθεί οι βιολογικοί οργανισμοί (μεταξύ άλλων και οι ίδιοι οι άνθρωποι). Μελέτες στο παρελθόν έχουν αναδείξει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του τεχνητού φωτισμού, μεταξύ άλλων για ζώα και έντομα, αλλά και γενικότερα για τα οικοσυστήματα της Γης  καθώς επίσης για την ανθρώπινη υγεία.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Έως και 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ίσως αναγκαστούν να μεταναστεύσουν σε πιο «δροσερά μέρη»

Φωτ: AP

Η υπερθέρμανση του πλανήτη, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, αναμένεται να μετακινήσει δισεκατομμύρια ανθρώπους, εκτιμά πρόσφατη μελέτη. Ο πλανήτης οδεύει προς αύξηση 2,7 βαθμών Κελσίου και αυτό σημαίνει ότι 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα αντιμετωπίζουν μέσες ετήσιες θερμοκρασίες πάνω από 29 βαθμούς έως το 2030, επίπεδο στο οποίο πολύ λίγες κοινότητες έζησαν στο παρελθόν.

Οι χώρες με τους περισσότερους ανθρώπους που θα είναι εκτεθειμένοι σε επικίνδυνη ζέστη ως το 2070

Σε χώρες με μεγάλο πληθυσμό και ήδη θερμά κλίματα οι περισσότεροι άνθρωποι θα πρέπει να μεταναστεύσουν, με την Ινδία και τη Νιγηρία να αντιμετωπίζουν τις πιο άμεσες απειλές. Όσον αφορά την Ινδία, ήδη υποφέρει από ακραίους καύσωνες και πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι περισσότερο από το ένα τρίτο των θανάτων, από το 1991 έως το 2018, ήταν αποτέλεσμα της παγκόσμιας υπερθέρμανσης που προκαλείται από τον άνθρωπο.

Οι συγγραφείς εξέτασαν επίσης τις χώρες με τη μεγαλύτερη έκθεση στις πιο ακραίες θερμοκρασίες ανάλογα με την έκτασή τους. Σύμφωνα με αυτό το μέτρο, η Μπουρκίνα Φάσο, το Μάλι και το Κατάρ αντιμετωπίζουν τις χειρότερες συνέπειες από την ακραία ζέστη, καθώς κανένα τμήμα της επικράτειάς τους δεν θα βρίσκεται σε χαμηλότερες θερμοκρασίες.

Κάποιες χώρες, οι οποίες αντιμετωπίζουν ολέθριες συνέπειες από την άνοδο της θερμοκρασίας, θα είναι σε καλύτερη μοίρα εάν τηρηθούν οι κλιματικοί στόχοι. Στις Φιλιππίνες, για παράδειγμα, 86 εκατομμύρια άνθρωποι θα ζούσαν σε ακραίες  θερμοκρασιακές συνθήκες, σύμφωνα με το σενάριο της υψηλότερης αύξησης της θερμοκρασίας, αριθμός που μειώνεται σε 186.000 αν ο κόσμος τηρήσει τους στόχους του ΟΗΕ.

Ο καθηγητής, Τιμ Λέντον, στο Πανεπιστήμιο του Εξετερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο οποίος ηγήθηκε της νέας έρευνας, δήλωσε: «Το κόστος της υπερθέρμανσης του πλανήτη εκφράζεται συχνά με οικονομικούς όρους, αλλά η μελέτη μας υπογραμμίζει το εκπληκτικό ανθρώπινο κόστος της αποτυχίας αντιμετώπισης της κλιματικής έκτακτης ανάγκης.

«Οι οικονομικές εκτιμήσεις σχεδόν πάντα εκτιμούν τους πλούσιους περισσότερο από τους φτωχούς, επειδή έχουν περισσότερα περιουσιακά στοιχεία να χάσουν και τείνουν να εκτιμούν αυτούς που ζουν τώρα σε σχέση με αυτούς που θα ζουν στο μέλλον. Θεωρούμε όλους τους ανθρώπους ίσους σε αυτή τη μελέτη», αναφέρει.

Έως και 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι θα αναγκαστούν να μεταναστεύσουν σε πιο δροσερά μέρη. Ωστόσο, η επείγουσα δράση για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και τη διατήρηση της παγκόσμιας ανόδου της θερμοκρασίας στους 1,5 C, έχει τη δυνατότητα να μειώσει τον αριθμό των ανθρώπων που ωθούνται έξω από την κλιματική τους θέση κατά 80%, σε 400 εκατομμύρια.

«Η θέση του κλίματος περιγράφει τα σημεία όπου οι άνθρωποι ακμάζουν και έχουν ακμάσει για αιώνες, αν όχι για χιλιετίες στο παρελθόν. Οταν οι άνθρωποι είναι έξω (σ.σ.: από αυτή τη θέση), δεν ευδοκιμούν», υπογράμμισε ο καθηγητής, Μάρτεν Σέφερ, στο Πανεπιστήμιο Wageningen της Ολλανδίας, και ένας ανώτερος συγγραφέας της μελέτης.

(Πηγή: kathimerini.gr με πληροφορίες από Washington Post)

Συντάκτης: Κώστας Μαυραγάνης

Νέα στοιχεία για ένα από τα μεγαλύτερα εξελικτικά «μυστήρια»

MINISERIES VIA GETTY IMAGES

Νέα στοιχεία για την προέλευση των ζευγών άκρων μας ανακάλυψε διεθνής ομάδα ερευνητών: Όσο περίεργο και αν φαίνεται, πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα εξελικτικά «μυστήρια», καθώς αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό εξελικτικό βήμα.

Το σχετικό επιστημονικό άρθρο δημοσιεύτηκε στο Nature. «Αυτό έχει εξελιχθεί σε ένα κάπως αμφιλεγόμενο θέμα, μα είναι πραγματικά ένα θεμελιώδες ερώτημα για την εξελικτική βιολογία: Από πού προέρχονται τα άκρα μας;» λέει ένας εκ των ερευνητών, ο Κρις Μοσιμάν, PhD, αναπληρωτής καθηγητής και Johnson Chair στο Τμήμα Παιδιατρικής της Σχολής Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο (CU).

Το ερώτημα αυτό (από πού προέρχονται τα χέρια και τα πόδια μας) εξετάζεται εδώ και πάνω από 100 χρόνια. Το 1878 ο Γερμανός επιστήμονας Καρλ Γκεγκενμπάουρ είχε παρουσιάσει την υπόθεση πως τα ζεύγη πτερυγίων προέκυπταν από μια συγκεκριμένη «πηγή», την «αψίδα των βραγχίων» (gill arch), που συναντάται σε ψάρια για να υποστηρίζει τα βράγχιά τους. Άλλοι επιστήμονες προτιμούν μια άλλη θεωρία (lateral fin fold hypothesis), βάσει της οποίας τα πλευρικά πτερύγια στο πάνω και το κάτω μέρος των ψαριών είναι η πηγή των ζευγών πτερυγίων.

«Είναι ένα πολύ ενεργό θέμα έρευνας επειδή αποτελεί διανοητική πρόκληση εδώ και πολύ καιρό» είπε ο Μοσιμάν.

Για τον ίδιο η έρευνα σχετικά με την προέλευση των άκρων είναι παρακλάδι άλλων ερευνών στο εργαστήριό του, όπου η ομάδα του χρησιμοποιεί ψάρια (zebrafish) ως μοντέλο για την κατανόηση της εξέλιξης από κύτταρα σε όργανα. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του εξετάζουν το πώς τα κύτταρα αποφασίζουν την πορεία τους, αναζητώντας εξηγήσεις ως προς το πώς η εξέλιξη μπορεί να ακολουθήσει λάθος πορεία, οδηγώντας σε ανωμαλίες (πχ καρδιαγγειακές παθήσεις).

Ο Μοσιμάν και οι συνεργάτες του παρατήρησαν πώς ένας περίεργος τύπος κυττάρου με χαρακτηριστικά κυττάρων συνδετικού ιστού (ινοβλάστες) «μετανάστευσε» σε συγκεκριμένα αναπτυσσόμενα πτερύγια των ψαριών. Όπως προκύπτει, αυτά τα κύτταρα μπορούν να υποστηρίξουν μια σύνδεση μεταξύ των ανταγωνιστικών θεωριών για την εξέλιξη των άκρων.

«Πάντα ξέραμε ότι αυτά τα κύτταρα ήταν περίεργα» λέει σχετικά. «Υπήρχαν αυτά τα κύτταρα που έμοιαζαν με ινοβλάστες και πήγαν στο κοιλιακό πτερύγιο…παρόμοια κύτταρα ινοβλαστών δεν πήγαν σε άλλα πτερύγια εκτός από το θωρακικό πτερύγιο, που είναι το αντίστοιχο των χεριών. Οπότε συνεχίσαμε να βλέπουμε αυτούς τους περίεργους ινοβλάστες, και δεν μπορούσαμε να βγάλουμε άκρη για το τι ήταν για πολλά χρόνια».

Το εργαλείο του Μοσιμάν ανέπτυξε τεχνικές για την παρακολούθηση της πορείας των κυττάρων κατά την ανάπτυξή τους στο πλαίσιο της κύριας έρευνας, που ήταν η καλύτερη κατανόηση του πώς το εμβρυϊκό κυτταρικό στρώμα (χαρακτηρίζεται στη συγκεκριμένη ανακοίνωση του πανεπιστημίου ως lateral plate mesoderm) συμβάλλει σε πολλά όργανα. Το συγκεκριμένο στρώμα είναι η «πηγή» (από άποψης ανάπτυξης) της καρδιάς, των αιμοφόρων αγγείων, των νεφρών, του συνδετικού ιστού, καθώς και μεγάλων τμημάτων των άκρων. Τα ζεύγη πτερυγίων που σχηματίζουν το αντίστοιχο των χεριών και των ποδιών μας προκύπτουν από κύτταρα από αυτό το στρώμα, ενώ άλλα πτερύγια όχι. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα συγκεκριμένα αυτά πτερύγια κατέληξαν να γίνουν άκρα είναι στον πυρήνα της σχετικής συζήτησης.

Η Χάνα Μοράν, διδακτορική στο πρόγραμμα κυτταρικής βιολογίας, βλαστοκυττάρων και ανάπτυξης στο εργαστήριο του Μοσιμάν, τροποποίησε μια μέθοδο παρακολούθησης κυττάρων του προαναφερθέντος στρώματος που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της καρδιάς. «Το κύριο ερευνητικό μου αντικείμενο εστιάζει στην ανάπτυξη της καρδιάς αντί των άκρων» είπε η Μοράν, προσθέτοντας πως «υπήρχε όμως μια γενετική τεχνική την οποία είχα προσαρμόσει για τη χαρτογράφηση των πρώιμων καρδιακών κυττάρων, και έτσι ήμασταν σε θέση να την εφαρμόσουμε στη χαρτογράφηση από όπου ήρθαν τα μυστηριώδη κύτταρα του κοιλιακού πτερυγίου. Και αποδεικνύεται πως είναι επίσης από το “lateral plate mesoderm”».

Η ανακάλυψη αυτή παρέχει ένα νέο κομμάτι του «παζλ» ως προς την ευρύτερη εικόνα του τρόπου με τον οποίο αναπτύχθηκαν τα χέρια και τα πόδια μας. Όλο και περισσότερα στοιχεία υποστηρίζουν την υπόθεση της εξέλιξης ζευγών άκρων που είναι γνωστή ως θεωρία διπλής προέλευσης (dual origin theory).

«Τα δεδομένα μας ταιριάζουν καλά σε αυτή τη συνδυαστική θεωρία, μα στέκονται και μόνα τους με τη θεωρία των πλευρικών πτερυγίων» είπε ο Ρόμπερτ Λαλόντε, μεταδιδακτορικός στο εργαστήριο. «Ενώ τα ζεύγη άκρων προκύπτουν από το lateral plate mesoderm, αυτό δεν αποκλείει μια αρχαία σύνδεση με αζευγάρωτα, πλευρικά πτερύγια».

Παρατηρώντας τους μηχανισμούς της ανάπτυξης του εμβρύου και συγκρίνοντας την ανατομία των υπαρχόντων ειδών, ερευνητικές ομάδες όπως του Μοσιμάν μπορούν να αναπτύξουν θεωρίες ως προς το πώς οι εμβρυϊκές δομές μπορεί να αναπτύχθηκαν ή να άλλαξαν στο πέρασμα του χρόνου. «Το έμβρυο έχει χαρακτηριστικά που αποτελούν αρχαία απομεινάρια…και μας παρέχουν στοιχεία για το πώς έχουν εξελιχθεί τα ζώα» είπε ο Μοσιμάν. «Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το έμβρυο για να μάθουμε περισσότερα για χαρακτηριστικά που υπάρχουν και σήμερα, επιτρέποντάς μας να ταξιδέψουμε κατά κάποιον τρόπο πίσω στον χρόνο» σημείωσε.

(Πηγή: huffingtonpost.gr)